Giải pháp tài chính phát triển nhà ở cho người
thu nhập thấp ở Việt Nam

Đặng Thị Hằng

Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn Thạc sĩ. Tài Chính –Ngân ha
̀
ng; Mã số: 60 34 20
Nghd: TS Phạm Thị Hồng Điệp
Năm bảo vệ: 2013

Abstract: Hệ thống hoá những vấn đề lý luận cơ bản về giải pháp tài chính phát triển nhà
ở cho người thu nhập thấp. Phân tích thực trạng sử dụng giải pháp tài chính phát triển nhà
ở cho người thu nhập thấp ở Việt Nam. Đề xuất một số kiến nghị nâng cao hiệu quả sử
dụng giải pháp tài chính để phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp ở Việt Nam: chính
sách thuế, chính sách tín dụng, chính sách giá, thành lập quỹ tiết kiệm nhà ở.
Keywords: Giải pháp tài chính; Nhà ở; Người thu nhập thấp; Việt Nam

Contents:
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Có chỗ ở thích hợp và an toàn là một trong những nhu cầu cơ bản, là điều kiện cần thiết
để phát triển con người một cách toàn diện, đồng thời là nhân tố quyết định để phát triển nguồn
nhân lực phục vụ cho sự nghiệp phát triển đất nước. Phát triển nhà ở là trách nhiệm của Nhà
nước, của xã hội và của người dân.
Quá trình phát triển nhà ở tại đô thị của nước ta thời gian qua có thể nhận ra ba giai đoạn
rất rõ. Giai đoạn từ năm 1993 trở về trước, là giai đoạn Nhà nước bao cấp hoàn toàn. Chính sách
này không có điều kiện phát triển khi nguồn lực Nhà nước có hạn, trong khi áp lực về dân số đô
thị ngày một gia tăng. Giai đoạn từ năm 1993 đến 2003, Nhà nước bỏ hẳn việc xây dựng nhà ở,
mà để cho dân tự xây. Việc này có lợi là huy động được nguồn lực trong nhân dân để phát triển

ở cho người thu nhập thấp ở Việt Nam”
2. Tình hình nghiên cứu
Nhà ở cho người thu nhập thấp chỉ mới được triển khai một vài năm gần đây nên các
chính sách chưa được hoàn thiện, còn nhiều vấn đề tồn tại và đã nảy sinh những vấn đề tranh
luận sôi nổi trong dư luận, tạo áp lực không nhỏ cho những cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp thực
hiện và cả cho những người được thụ hưởng chính sách này đồng thời đặt ra cho các nhà quản lý
đô thị những thử thách, khó khăn phức tạp. Đây là vấn đề nóng bỏng đang được cả xã hội quan
tâm.
Nghiên cứu về vấn đề tài chính phát triển nhà ở cho người TNT còn rất ít và sơ sài. Cho
đến thời điểm hiện nay, theo những tài liệu tác giả tiếp cận và thông tin tra cứu từ Thư viện Quốc
gia và các nguồn khác thì hầu như chưa có nghiên cứu nào đi sâu về vấn đề tài chính cho phát
triển nhà ở TNT ngoại trừ một số nghiên cứu trong lĩnh vực nhà ở đô thị hay bất động sản nói
chung.
Với đề tài luận án tiến sĩ “Chính sách tài chính nhà ở trên địa bàn đô thị Hà Nội” của tác
giả Đỗ Thanh Tùng ngành Tài chính Ngân hàng trường Đại học Kinh tế quốc dân, tác giả tập
trung vào việc giải quyết vấn đề vốn, tín dụng cho phát triển nhà ở. Luận án đã hệ thống hóa
những đặc trưng cơ bản của hệ thống tài chính nhà ở và chính sách tài chính nhà ở, phân tích
thực trạng và đề xuất một số giải pháp hoàn thiện các chính sách tạo lập vốn, phân phối vốn, thế
chấp và thu hồi vốn thông qua phát mại tài sản thế chấp nhằm tạo điều kiện cho các đối tượng có
nhu cầu vay vốn để sở hữu và cải tạo nhà ở, hỗ trợ nguồn vốn để phát triển nhà ở cho dân cư.
[18]
Đề tài nghiên cứu khoa học của nhóm tác giả Viện Nghiên cứu Kiến trúc- Bộ Xây dựng:
“Các giải pháp đồng bộ phát triển nhà ở người thu nhập thấp tại các đô thị Việt Nam”; Ở đề tài
này, nhóm tác giả chủ yếu đi sâu vào khía cạnh kỹ thuật, nghiên cứu thực trạng về kiến trúc và
công nghệ xây dựng từ đó đề xuất các giải pháp thiết kế, kiến trúc, công nghệ xây dựng, vật liệu
xây dựng giải quyết vấn đề nhà ở cho người thu nhập thấp phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội
hiện tại. [21]
Với mục đích đưa ra một số giải pháp hoàn thiện chính sách thu hút đầu tư vào thị trường
bất động sản, tác giả Lê Xuân Bá (chủ biên) thuộc Viện nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương
với sự tài trợ của Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Australia xuất bản cuốn sách “Chính sách

người thu nhập thấp ở các đô thị Việt Nam và tham khảo kinh nghiệm một số nước, đề tài phân
tích, đánh giá một số chính sách tài chính phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp như: chính
sách thuế, chính sách tín dụng, chính sách giá, kinh nghiệm hình thành và vận hành các quỹ tiết
kiệm nhà ở đồng thời đề xuất một số kiến nghị nhằm tạo điều kiện về vốn cho chủ đầu tư dự án
nhà ở cho người thu nhập thấp và người thu nhập thấp, hạ giá thành hình thành phân khúc thị
trường nhà giá thấp tạo cơ hội để người thu nhập thấp có nhà ở.
Để thực hiện mục đích trên, đề tài thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể sau:
- Hệ thống hoá những vấn đề lý luận cơ bản về giải pháp tài chính phát triển nhà ở cho người thu
nhập thấp.
- Phân tích thực trạng sử dụng giải pháp tài chính phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp ở
Việt Nam.
- Đề xuất một số kiến nghị nâng cao hiệu quả sử dụng giải pháp tài chính để phát triển nhà ở cho
người thu nhập thấp ở Việt Nam.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu:
* Đối tượng:
Các giải pháp tài chính, các chính sách ưu đãi về tài chính của Nhà nước đối với chủ đầu tư,
người thụ hưởng nhà ở cho người thu nhập thấp.
* Phạm vi nghiên cứu:
- Thực trạng và các chính sách tài chính nhà thu nhập thấp của Việt Nam từ năm 2009 đến nay
- Tham khảo chính sách tài chính đối với nhà ở cho người thu nhập thấp của một số nước trong
khu vực.
Luận văn được thực hiện tại địa bàn thành phố Hà Nội, đối tượng nghiên cứu là người
TNT và các dự án nhà ở cho người TNT trên địa bàn thành phố. Do những hạn chế về thời gian,
không gian… nên nghiên cứu chỉ được thực hiện tại Hà Nội. Tuy nhiên, Hà Nội là đô thị đông
dân cư thứ hai trong cả nước (chỉ sau thành phố Hồ Chí Minh), nơi có tỉ lệ tăng dân số tự nhiên,
cơ học hàng năm ở mức cao, nhu cầu về nhà ở cho các đối tượng là người TNT rất lớn, vì vậy có
thể coi Hà Nội là thị trường chính chiếm phần lớn tổng nhu cầu của cả nước về nhà ở cho người
TNT, do đó luận văn lấy Hà Nội làm nghiên cứu điển hình.
5. Phương pháp nghiên cứu
Để phù hợp với nội dung, yêu cầu và mục đích nghiên cứu, đề tài sử dụng một số phương

thu nhập thấp Việt Nam đến năm 2020

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Lê Xuân Bá (CB), Trần Kim Chung (2006), Chính sách thu hút đầu tư vào thị trường bất
động sản Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
2. Bộ Xây dựng (2009), Thống kê tình hình nhà ở, Hà Nội
3. Bộ Xây dựng (2009), thông tư số 36/2009/TT-BXD ngày 16/11/2009 của Bộ Xây dựng về
Hướng dẫn việc bán, cho thuê, cho thuê mua và quản lý sử dụng nhà ở cho người có thu nhập
thấp tại khu vực đô thị, Hà nội.
4. Bộ Xây dựng (2012), thông tư số 05/2012/TT-BXD ngày 10/10/2012 của Bộ Xây dựng ban
hành hệ thống chỉ tiêu thống kê ngành Xây dựng, Hà Nội.
5. Chính phủ (2001), Nghị định số 71/2001/NĐ-CP ngày 05/10/2001 về ưu đãi đầu tư xây dựng
nhà ở để bán và cho thuê, Hà Nội.
6. Chính phủ (2010), Nghị định số 71/2010/NĐ-CP ngày 23/06/2010 quy định chi tiết và hướng
dẫn thi hành luật nhà ở, Hà Nội.
7. Đỗ Hậu, Nguyễn Đình Bồng (2005), Quản lý đất đai và bất động sản đô thị, Nxb Xây dựng,
Hà Nội.
8.Nguyễn Đình Kiệm, Bạch Đức Hiển (2008), Giáo trình Tài chính doanh nghiệp, Nxb Tài
chính, Hà Nội.
9. Nguyễn Thị Mùi (2006), “Giải pháp huy động vốn nhằm lành mạnh hóa thị trường bất động
sản”, Hội thảo khoa học thị trường bất động sản: Thực trạng, nguyên nhân và những giải pháp,
Viện nghiên cứu địa chính- Viện nghiên cứu khoa học thị trường giá cả, Hà Nội.
10.Nguyễn Bạch Nguyệt (2000), Giáo trình lập và quản lý dự án đầu tư, NXB thống kê Hà Nội
11. Hoàng Xuân Nghĩa, Nguyễn Khắc Thanh (2009), Nhà ở cho người có thu nhập thấp ở các đô
thị lớn hiện nay kinh nghiệm Hà Nội, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
12. Quốc hội (2005), Luật Nhà ở, Hà Nội.
13. Quỹ phát triển nhà ở thành phố Hồ Chí Minh (2012), Báo cáo tổng kết năm 2011, thành phố
Hồ Chí Minh.
14. Tổng cục Thống kê (2010), Niên giám thống kê 2009, Nxb thống kê, Hà Nội