Đảm bảo đời sống của người lao động trong các
khu công nghiệp ở Đồng Nai
Nguyễn Thị Ngọc Hiệp Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng giảng viên lý luận chính trị
Luận văn ThS ngành: Kinh tế chính trị; Mã số: 60 31 01
Người hướng dẫn: TS. Ngô Văn Thạo
Năm bảo vệ: 2006 Abstract: Phân tích, trình bày có hệ thống các vấn đề lý luận về phát triển sức lao động,
tái sản xuất sức lao động xã hội cũng như những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống
người lao động; Kinh nghiệm của một số quốc gia về đảm bảo đời sống người công nhân.
Khảo sát phân tích một cách toàn diện về thực trạng đời sống công nhân khu công nghiệp
Đồng Nai. Qua đó, đề xuất những phương hướng và giải pháp chủ yếu nhằm đảm bảo đời
sống người lao động khu công nghiệp Đồng Nai hiện nay
Keywords: Khu công nghiệp; Kinh tế lao động; Người lao động; Đồng Nai Content
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Sự tiến bộ của mỗi quốc gia trong một khoảng thời gian nhất định thường được đánh giá ở
hai mặt là sự tăng trưởng về kinh tế và sự tiến bộ về xã hội. Thực hiện sự nghiệp đổi mới, đẩy
mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước , Đảng và Nhà nước ta rất chú trọng gắn mục tiêu
tăng trưởng kinh tế với cải thiện và nâng cao đời sống nhân dân. Phát triển kinh tế gắn với tiến
bộ và công bằng xã hội, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước, từng chính
sách phát triển là một quan điểm lớn của Đảng trong Nghị quyết Đại Hội X, là sự vận dụng và
phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh. Ngay sau khi thành lập nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói:
kinh tế - xã hội bền vững lâu dài. Nghị quyết Đại hội X của Đảng đã khẳng định nhiệm vụ “từng
bước cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã
hội”. Đó là một đề tài được nhiều người quan tâm.
Thời gian qua, trong nghiên cứu kinh tế chính trị nói chung đã có nhiều đề tài nghiên cứu
về vấn đề xóa đói giảm nghèo, cải cách tiền lương…Một số công trình và bài viết đề cập trực
tiếp đến vấn đề đảm bảo đời sống cho người lao động, như: Nghiên cứu của TS. Huỳnh Văn Tới
PCT. UBND tỉnh Đồng Nai về thực trạng thu nhập, mức sống của các bộ phận, tầng lớp dân cư ở
Đồng Nai và những vấn đề bất hợp lý đặt ra cần giải quyết. Công trình của TS. Lê Thị Khuyên
(Liên minh HTX và doanh nghiệp ngoài quốc doanh ) về thực trạng thu nhập, mức sống và phân
hóa giàu nghèo ở các doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn tỉnh Đồng Nai và những giải
pháp định hướng XHCN
Nhìn chung, các công trình trên đã đề cập đến các khía cạnh, vấn đề thu nhập, mức sống
của các tầng lớp xã hội, xem xét sự phân hóa giàu nghèo của dân cư, của người lao động, từ đó
đề xuất các giải pháp và chính sách phân phối, phân phối lại, nhằm góp phần tạo ra sự bình đẳng
trong xã hội. Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu trên đa phần chú ý đến các vấn đề khá cụ thể
như tiền lương, bảo hiểm…, còn vấn đề đảm bảo đời sống cho các lực lượng lao động, cho đội
ngũ công nhân đông đảo của các khu công nghiệp còn ít được đề cập hoặc nghiên cứu trực tiếp,
việc giải quyết các nội dung của đề tài “Đảm bảo đời sống người lao động trong các khu công
nghiệp ở Đồng Nai” xác định mục đích nghiên cứu tương đối toàn diện các yếu tố tác động đến
đời sống của người lao động, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp. Đó là cái mới của đề tài.
3. MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI
Trên cơ sở vận dụng quan điểm mới về phát triển, luận văn đã trình bày có hệ thống các
vấn đề lý luận về sức lao động, tái sản xuất sức lao động, làm cơ sở để khảo sát tình hình đời
sống của người lao động KCN. ĐN; xem xét các vấn đề liên quan đến đảm bảo thu nhập, tiền
lương, các yêu cầu về đời sống vật chất, tinh thần của NLĐ trong các khu công nghiệp Đồng Nai
. Từ đó đề xuất những định hướng và giải pháp chủ yếu nhằm ổn định điều kiện sống về mặt vật
chất, tinh thần người lao động KCN. ĐN, góp phần nâng cao chất lượng và sự ổn định nguồn
nhân lực, để tạo nên sự phát triển nhanh và bền vững tỉnh Đồng Nai.
Thực hiện mục đích trên, luận văn có nhiệm vụ:
- Phân tích, trình bày có hệ thống các vấn đề lý luận về phát triển SLĐ, TSX.SLĐ xã hội
vững trong điều kiện thực tiễn của Việt Nam; trong điều kiện nền kinh tế đang chuyển đổi, hội
nhập và đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa.
- Khảo sát, phân tích, đánh giá một cách toàn diện thực trạng đảm bảo đời sống người lao
động, mối quan hệ giữa sự phát triển, với thực trạng đời sống NLĐ ở các KCN. ĐN.
Trên cơ sở đó, căn cứ mục tiêu, nhiệm vụ xây dựng phát triển kinh tế - xã hội được thông
qua tại Đại hội tỉnh Đảng bộ ĐN lần thứ VIII, đề xuất những phương hướng, giải pháp khả thi
đảm bảo cuộc sống vật chất, tinh thần NLĐ KCN. ĐN trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa,
hiện đại hóa .
7. KẾT CẤU LUẬN VĂN
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Tài liệu tham khảo, luận văn chia làm 3 chương, 10 tiết, một số
biểu bảng và một số ảnh minh họa. References
[1] Ban tuyên giáo tỉnh ủy Đồng Nai (2004): Hội thảo khoa học- thực tiễn: Tình hình phân phối
và phân hóa giàu nghèo trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.
[2] Ban quản lý các Khu công nghiệp ĐN (2003): Báo cáo tình hình hoạt động các KCN và
phương hướng nhiệm vụ năm 2005.
[3] Ban quản lý các KCN. ĐN, Phòng Quản lý các KCN (2005): Một số vấn đề liên quan đến
nguồn nhân lực và nhà ở tại các KCN Đồng Nai
[4] Ban Chỉ đạo phát triển dịch vụ KCN( 2004), về các chương trình hoạt động phát triển dịch vụ
NLĐ trong các KCN
[5] Báo Đồng Nai các số 911 ngày 28 – 9 – 2004, 998 ngày 5 – 4 - 2005
1002 ngày 10 – 2 – 2005, 1017 ngày 14 – 6 - 2005 …
[6] Phan Đức Bình ( 2005), Nhìn lại 10 năm thực hiện bộ luật lao động LĐ & XH , số 256+ 257
[7]Các Mác ( 1984): Tư bản, Quyển I, Phần 1, Nxb Sự thật Hà Nội
[8]Các Mác ( 1984): Tư bản, Quyển I, Phần 2, Nxb Sự thật Hà Nội
[9] Các Mác ( 1984): Tư bản, Quyển III, Phần 1, Nxb Sự thật Hà Nội
[10] Các Mac và Ph. Angghen toàn tâp ( 1993): Tập 23, Nxb sự thật Hà Nội.
[11] Các Mac, Ph. Angghen, V. I. Lenin, J. Stalin ( 1974): Bàn về phân phối, Nxb Sự thật Hà
lương, lao động trong nền kinh tế thị trường ở nước ta. Nxb CTQG, HN.
[30] Hoàng Kim Hải (1999), Sử dụng nguồn nhân lực trong quá trình CNH, HĐH ở nước ta,
Luận án tiến sĩ kinh tế, HVCTQG,Hà Nội
[31] Giáo trình kinh tế học phát triển (2004), Nxb CTQG, Hà Nội
[32] Nguyễn Xuân Hòa (2005), Nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người lao động ở
các KCN, KCX, LĐ & CĐ số 327 tr8
[33 Hội thảo Quốc gia, bộ Kế hoạch đầu tư, Tạp chí Cộng Sản, Ban Kinh tế Trung Ương, UBND
Tỉnh Đồng Nai (2004): Phát triển các KCN, Khu chế xuất ở Việt Nam trong tiến trình hội
nhập kinh tế quốc tế.
[34] Dương Phú Hiệp (1996), Con đường phát triển của một số nước châu Á – Thái Bình Dương,
Nxb CTQG Hà Nội.
[35] Phan Thị Kim Hương (2004), Lao động nhập cư trong các khu công nghiệp ở Bình Dương
hiện nay, LVTh.s kinh tế, HVCTQG,Hà Nội
[36] Trần thu Hương (2004), Tiền lương tối thiểu; thực trạng và giải pháp LĐ & XH số 247 tr29
[37] Nguyễn Thị Kim (2004) , Bình Dương tích cực xây dựng nhà ở cho người lao động
[38] Luật lao động (1995), Nxb CTQG Hà Nội.
[39] Trần Đức Lương (1999), Công đoàn phải góp phần đáp ứng những yêu cầu, lợi ích của giai
cấp và người lao động, Tạp chí Dân Vận
[40]Dương Xuân Ngọc (2004): Giai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa
hiện đại hóa đất nước . Nxb. CTQG, Hà Nội.
[41] Đình Quang ( chủ biên) (2005) Đời sống văn hóa đô thị và khu công nghiệp Việt Nam.
Nxb.VHTT, Hà Nội.
[42] Trần Thị Sánh (2002) bộ luật Lao động sửa đổi có lợi hơn cho người lao động
[43]Tình hình phân phối và phân hóa giàu nghèo trên địa bàn Đồng Nai (2004), Nxb Tổng hợp
Đồng Nai
[44] Sở giáo dục đào tạo Đồng Nai ( 2003) Các giải pháp đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật đáp
ứng nhu cầu phát triển kinh tế- xã hội của tỉnh Đồng Nai từ năm 2002-2010.
[45] Sở Kế hoạch & Đầu Tư tỉnh ĐN (2003): Về quy hoạch tổng thể, phát triển kinh tế-xã hội
tỉnh ĐN 2001-2010.
[46] Sở Lao động- TB-XH ĐN: Báo cáo tổng kết năm 2004 và phương hướng nhiệm vụ năm
[61] Văn kiện Đại hội lần thứ VIII ( 2006) Tỉnh Đảng bộ Đồng Nai nhiệm kỳ (2006- 2010) Nxb
Tổng hợp Đồng Nai
[62] Văn kiện Nghị quyết 62 - NQ/TU về xây dựng và phát huy vai trò đội ngũ CNVCLĐ và tổ
chức công đoàn trong thời kỳ công nghiệp hóa hiện đại hóa từ nay đến năm 2010 Ban Chấp
hành Đảng bộ tỉnh Đồng Nai.
[63] Viện nghiên cứu kinh tế Trung ương (2003): Một số vấn đề về phát triển thị trường lao động
ở Việt Nam. Nxb Khoa học và kỹ thuật, Hà Nội.