Giải Quyết Tranh Chấp TMQT Nhóm 3
1 Tiểu luận

Giải quyết tranh chấp
thương mại quốc tế

Giải Quyết Tranh Chấp TMQT Nhóm 3
2 Phần 1: Cơ Sở Lý Luận I.Thương mại quốc tế
 Thương mại quốc tế là hoạt động mua bán hàng hóa và dịch vụ giữa các quốc
gia với nhau. Hoạt động đó là hình thức của mối quan hệ xã hội và phản ánh sự
phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế giữa những người sản xuất hàng hóa riêng biệt
giữa các quốc gia
 Ngày nay khi quá trình phân công lao động Quốc tế đang diễn ra hết sức sâu
sắc thì thương mại Quốc tế trở thành một qui luật tất yếu khác quan và được
xem như là một điều kiện Tiền đề cho sự phát triển kinh tế của mọi quốc gia.
Thực tế cho thấy, không một quốc gia nào có thể tồn tại chứ chưa nói gì đến
phát triển nếu tự cô lập mình không quan hệ với kinh tế thế giới. Thương mại
quốc tế trở thành vấn đề sống còn vì nó cho phép thay đổi cơ cấu sản xuất và
nâng cao khả năng tiêu dùng của dân cư một quốc gia.

về thương mại song phương và đa phương
 Tranh chấp giữa các quốc gia với các thiết chế kinh tế quốc tế trong
việc thực hiện các điều ước quốc tế về thương mại đa phương III. Các loại tranh chấp trong thương mại quốc tế
Tranh chấp trong hợp đồng mua bán hàng hóa
Tranh chấp trong hợp đồng xây dựng
Tranh chấp trong hợp đồng đại lý
Giải Quyết Tranh Chấp TMQT Nhóm 3
4

Cung ứng dịch vụ, bảo hiểm, khai thác, tài chính ngân hàng…

IV. Giải quyết tranh chấp trong thương mại quốc tế
Ở đâu có hoạt động kinh doanh thương mại thì ở đó có khả năng phát sinh
tranh chấp. Tranh chấp là hệ quả tất yếu xảy ra trong hoạt động kinh doanh,
vì vậy giải quyết các tranh chấp phát sinh được coi là tự thân của các quan hệ
kinh tế. Ở góc độ khái quát chung, giải quyết tranh chấp trong kinh doanh
chính là việc lựa chọn các hình thức, biện pháp thích hợp để giải toả các mâu
thuẫn, bất đồng, xung đột lợi ích giữa các bên, tạo lập lại sự cân bằng về mặt
lợi ích mà các bên có thể chấp nhận được.

Giải quyết tranh chấp trong kinh doanh trong điều kiện kinh tế thị trường
phải đáp ứng các yêu cầu sau :
 Nhanh chóng, thuận lợi, không làm hạn chế, cản trở các hoạt động kinh
doanh.
 Khôi phục và duy trì các quan hệ hợp tác, tín nhiệm giữa các bên trong
kinh doanh.
 Giữ bí mật kinh doanh, uy tín của các bên trên thương trường.

Kết quả của hòa giải là sự thỏa thuận, chấp nhận của các bên có tranh chấp, phụ
thuộc vào sự tự nguyện của các bên và không có ràng buộc pháp lý nào

3. Trọng tài thương mại quốc tế
 Trọng tài quốc tế là một phương pháp giải quyết tranh chấp có yếu tố nước
ngoài, trong đó các bên tranh chấp thỏa thuận, lập ra hoặc chỉ định ra một
bên thứ ba và giao cho bên thứ ba được quyền phán xét tranh chấp của họ,
phán xét này buộc các bên phải thực hiện
Giải Quyết Tranh Chấp TMQT Nhóm 3
6

 Trọng tài là phương thức giải quyết tranh chấp phát sinh trong hoạt động
thương mại được các bên thỏa thuận và được tiến hành theo trình tự, thủ
tục tố tụng do Pháp luật quy định
 Giải quyết tranh chấp trong kinh doanh bằng trọng tài là hình thức giải
quyết tranh chấp thông qua hoạt động của trọng tài viên, với tư cách là
bên thứ ba độc lập nhằm chấm dứt xung đột bằng việc đưa ra một phán
quyết buộc các bên tranh chấp phải thực hiện

a. Các nguyên tắc giải quyết tranh chấp TMQT bằng trọng tài
Nguyên tắc thỏa thuận
Nguyên tắc độc lập khách quan khi giải quyết tranh chấp
Nguyên tắc giữ bí mật nội dung vụ việc tranh chấp
Nguyên tắc chung thẩm: quyết định trọng tài có hiệu lực thi hành ngay, các
bên không có quyền kháng cáo

b. Các loại trọng tài thương mại quốc tế
Trọng tài vụ việc:
 Trọng tài vụ việc (Trọng tài Ad – hoc) là hình thức trọng tài được lập ra
để giải quyết những tranh chấp cụ thể khi có yêu cầu và tự giải thể khi

Là hình thức giải quyết tranh chấp thông qua hoạt động của cơ quan tài phán Nhà
nước, nhân danh quyền lực Nhà nước để đưa ra phán quyết buộc các bên có nghĩa
vụ thi hành, kể cả bằng sức mạnh cưỡng chế
Trong quá trình giải quyết các tranh chấp kinh doanh, tòa án phải tuân theo một
trình tự, thủ tục nhất định mà pháp luật đã quy định
 Ở hầu hết các nước trên thế giới, thủ tục tố tụng tòa án áp dụng cho các
tranh chấp trong kinh doanh được dựa trên nền tảng thủ tục tố tụng dân sự
cùng với một số quy định đặc thù cho phù hợp với hoạt động kinh doanh,
chẳng hạn như : về hội đồng xét xử, về thời gian của các trình tự tố tụng,
Giải Quyết Tranh Chấp TMQT Nhóm 3
8

… Do vậy, ở các quốc gia này người ta không hình thành luật tố tụng riêng
cho các tranh chấp trong kinh doanh mà chỉ có luật về tố tụng dân sự.
 Tố tụng tòa án là thủ tục giải quyết tranh chấp kinh doanh của Tòa án – một
cơ quan Nhà nước, hoạt động xét xử của nó mang tính quyền lực Nhà nước
nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước và đóng vai trò là cơ
quan bảo vệ pháp luật
 Phán quyết của tòa án được đảm bảo thi hành và thủ tục giải quyết của Tòa án
rất chặt chẽ, rất phức tạp và không thể thay đổi được. Phán quyết của tòa án có
thể bị kháng cáo, kháng nghị hoặc có thể được xem xét lại theo thủ tục giám
đốc thẩm, tái thẩm
 Trong tố tụng tòa án, các phiên tòa xét xử thường được tổ chức công khai, bản
án được công bố rộng rãi

Ưu điểm:
 Phán quyết của tòa án được đảm bảo thi hành
 Đảm bảo thực thi đúng quy định của pháp luật, được pháp luật bảo vệ
Nhược điểm:
Tốn kém chi phí, mất nhiều thời gian

Thiếu hiểu biết về pháp luật và tập quán thương mại quốc tế
Kỹ năng giao dịch và đàm phán thực hiện hợp đồng rất yếu, chưa ý thức được tác
dụng và tầm quan trọng của tư vấn pháp lý chuyên môn
Hoạt động giao thương trên thị trường quốc tế cho thấy những yếu kém trầm trọng
của đội ngũ doanh nghiệp Việt Nam
2. Đội ngũ luật sư trong nước còn yếu
Thiếu nhiều kỹ năng
Đào tạo còn yếu

Giải Quyết Tranh Chấp TMQT Nhóm 3
10

3. Không biết nên chọn trọng tài hay tòa án
 Hiện nay, việc giải quyết các tranh chấp ở Việt Nam chủ yếu được xét xử
thông qua hệ thống toà án và trung tâm trọng tài. Thực tế, hệ thống toà án đã
trở nên quá tải, dẫn đến tăng lượng vụ tồn đọng, không kịp giải quyết, do đó
làm ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, tình
trạng hủy phán quyết trọng tài một cách tràn lan tại Việt Nam đang khiến
nhiều doanh nghiệp e ngại
 Việt Nam có 7 trung tâm trọng tài, trong đó lớn nhất là trung tâm trọng tài
quốc tế Việt Nam. Tuy nhiên, theo nhiều thống kê, số vụ việc mà các trung
tâm trọng tài giải quyết chỉ chiếm chưa đến 1% so với tòa án
 Có 2 nguyên nhân cơ bản, thứ nhất là người dân vẫn tin tưởng vào hệ thống
tòa án bởi tính quyền lực toàn diện của nó. Ở Việt Nam, chỉ có tòa án mới đầy
đủ thẩm quyền nhân danh Nhà nước CHXHCN Việt Nam. Mặc dù giải quyết
tranh chấp thì không nhất thiết phải nhân danh Nhà nước đầy đủ như vậy
nhưng nếu là phán quyết mà được nhân danh toàn diện thì người ta vẫn thích
thú và yên tâm hơn; Thứ hai, khi giải quyết tranh chấp thì cần phải thu thập
chứng cứ, mà công việc thu thập chứng cứ ở Việt Nam luôn khó khăn, bắt
nguồn từ chính thói quen, văn hóa của người Việt Nam không chú trọng đến

 Hoàn thiện quy định của pháp luật trong giải quyết tranh chấp theo hướng gọn nhẹ
mang lại hiệu quả cao.
 Khi ký các hợp đồng xuất khẩu, doanh nghiệp cần lưu ý đến vấn đề giải quyết
tranh chấp ở đâu, như thế nào… trong trường hợp xảy ra tranh chấp
 Doanh nghiệp cần hiểu rõ về luật tranh chấp thương mại, luật quốc tế hoặc mua
bảo hiểm cũng là kênh đảm bảo an toàn, tránh rủi ro cho doanh nghiệp khi có
tranh chấp
 Nâng cao khả năng giải quyết các vụ việc của trọng tài: trọng tài phải nâng cao
trình độ của mình lên và hạ chi phí xuống, để các doanh nghiệp chủ động tìm đến
Giải Quyết Tranh Chấp TMQT Nhóm 3
12

khi có tranh chấp thương mại, đặc biệt là phải tăng chất lượng dịch vụ để có tính
hữu hiệu hơn so với giải quyết tại toà