Website: Email : Tel : 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
N Nền kinh tế Việt Nam đang từng bước hòa nhập với nền kinh tế thế
giới với nhiều đổi thay, trong đó có sự tiến triển vượt bậc trong sự minh bạch
hóa các thông tin tài chính. Đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế nước ta
không thể phủ nhận vai trò ngày càng quan trọng của kiểm toán nói chung và
kiểm toán độc lập nói riêng.
Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn Tài chính Kế toán và Kiểm toán (AASC)
là một trong những công ty kiểm toán độc lập đầu tiên tại Việt Nam. Công ty
được thành lập năm 1991, cung cấp các dịch vụ tài chính, kế toán, tư vấn và
kiểm toán. Trải qua chặng đường gần 20 năm xây dựng và trưởng thành cùng
nền kinh tế Việt Nam, AASC đã thực sự phát triển. Công ty đã dần khẳng định vị
thế của mình là một trong năm công ty kiểm toán độc lập lớn nhất Việt Nam.
Là một sinh viên chuyên ngành kiểm toán, em vô cùng vinh dự và tự hào
được nghiên cứu thực tiễn hoạt động kiểm toán tại Công ty AASC. Qua giai
đoạn thực tập tổng hợp, em đã có cơ hội tìm hiểu tổng quan về Công ty, về lịch
sử phát triển, những thành tựu đã đạt được và cách thức tiến hành một cuộc kiểm
toán báo cáo tài chính. Từ đó em có thể tích lũy thêm hiểu biết và củng cố kiến
thức đã được học trên ghế nhà trường. Kết quả của giai đoạn thực tập tổng hơp
sẽ được trình bày trong bài bái cáo này. Báo cáo của em gồm ba phần chính sau:
Chương 1: Tổng quan về Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn Tài chính Kế
toán và Kiểm toán
Chương 2: Đặc điểm tổ chức kiểm toán của Công ty TNHH Dịch vụ Tư
vấn Tài chính Kế toán và Kiểm toán
Nguyễn Tiến Thịnh – Kiểm toán 48C
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Chương 3: Nhận xét và các giải pháp hoàn thiện hoạt động của Công ty
TNHH Dịch vụ Tư vấn Tài chính Kế toán và Kiểm toán
Em xin chân thành gửi lời cảm ơn tới Ban lãnh đạo Công ty Dịch vụ Tư
vấn Tài chính Kế toán và Kiểm toán cùng các anh chị KTV phòng kiểm toán 2
đã chỉ bảo giúp đỡ em trong quá trình thực tập tại Công ty. Đồng thời em cũng
Website: Email : Tel : 0918.775.368
tháng 9 năm 1991, Công ty ASC chính thức hoạt động và tiếp tục mở thêm các
chi nhánh tại các thành phố lớn. Tháng 3/1992, chi nhánh đầu tiên tại thành phố
Hồ Chí Minh được thành lập, đặt trụ sở tại số 29 đường Võ Thị Sáu, Quận 1
Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên đến tháng 3/1995 chi nhánh này đã tách
khỏi AASC thành lập nên Công ty Kiểm toán Sài Gòn (AFC). Tháng 4 năm
1993, Công ty mở các chi nhánh tại Vũng Tàu và Đà Nẵng.
Trong những ngày đầu Công ty hoạt động, đất nước ta đang trong giai
đoạn đầu của công cuộc đổi mới, công tác kế toán còn rất non yếu nên Công ty
chủ yếu chú trọng vào lĩnh vực kế toán như:
Hướng dẫn các doanh nghiệp áp dụng chế độ, chuẩn mực tài chính
kế toán của nhà nước sao cho phù hợp với hoạt động của từng loại doanh nghiệp.
Giúp các doanh nghiệp xây dựng và thực hiện các mô hình tổ chức
bộ máy kế toán, tổ chức công tác kế toán, cũng như thực hiện nghiệp vụ kế toán.
Tiến hành các dịch vụ chỉ dẫn về Pháp lệnh Kế toán và Thống kê:
chỉ dẫn, giải thích, cung cấp các văn bản pháp quy về tổ chức kế toán, các văn
bản hướng dẫn về nghiệp vụ tài chính, kế toán, thống kê…theo yêu cầu của
khách hàng.
Cung cấp các thông tin về kinh tế, tài chính, các mẫu biểu in sẵn về
tài chính kế toán theo qui định của nhà nước…
Giai đoạn 2: Từ 14/9/1993 đến tháng 7/2007
Sau hơn hai năm đi vào hoạt động, nhận thấy sự cần thiết của kiểm toán
độc lập tại Việt Nam và sự lớn mạnh về đội ngũ và trình độ năng lực của các
nhân viên, ngày 14/9/1993 Bộ trưởng Bộ Tài chính ra Quyết định số
639/TC/QĐ/TCCB cho phép Công ty bổ sung thêm dịch vụ kiểm toán và đổi tên
Nguyễn Tiến Thịnh – Kiểm toán 48C
Website: Email : Tel : 0918.775.368
thành Công ty Dịch vụ Tư vấn Tài chính Kế toán và Kiểm toán, có tên giao
dịch quốc tế là Auditing and Accounting Financial Consultancy Service
Company (gọi tắt là AASC).
Thành Phố Hồ Chí Minh (Số 63 Trần Khánh Dư, Quận 1, TP HCM) và một văn
phòng đại diện tại Quảng Ninh (Cột 2, đường Nguyễn Văn Cừ- Hạ Long).
Sau khi chuyển đổi sở hữu, một số chi nhánh tách khỏi Công ty khiến đội
ngũ công nhân viên đã giảm đi rõ rệt với 140 cán bộ công nhân viên trong đó có
39 KTV do đó gây khó khăn lớn đến hoạt động của Công ty.
1.1.2. Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty
Qua 17 năm hoạt động, Công ty đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể.
AASC là Công ty kiểm toán độc lập đầu tiên và duy nhất của Việt Nam liên tục
ba lần vinh dự được Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ tặng thưởng Huân
chương lao động hạng Nhì, hạng Ba. Ban Giám đốc Công ty, Phòng Kiểm toán 2
được tặng thưởng Huân chương lao động hạng Ba và danh hiệu “Chiến sĩ thi đua
toàn quốc”. Có thể kể đến một vài thành tựu đó như sau.
Ngày 27/07/2001 - Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số
922/QĐ/TTg tặng thưởng Cờ thi đua và Bằng khen cho nhiều tập thể và cá nhân
trong Công ty.
Ngày 15/08/2001 - Chủ tịch nước đã có Quyết định số 586 KT/CT
tặng thưởng Huân chương lao động Hạng Ba cho AASC.
Nguyễn Tiến Thịnh – Kiểm toán 48C
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Ngày 22/12/2003 - Thủ tướng Chính phủ ký quyết định số
1369/QĐ-TTg về việc tặng Bằng khen cho Tổng giám đốc Công ty.
Ngày 05/07/2005 - Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số
632/QĐ-TTg về việc tặng Bằng khen cho 02 tập thể phòng và một số cá nhân
của Công ty.
Ngày 09/07/2005 - Chủ tịch nước đã có Quyết định số
737/2005/QĐ/CTN tặng thưởng Huân chương Lao động Hạng Nhì cho AASC và
Huân chương Lao động hạng Ba cho Giám đốc AASC.
Ngày 25/08/2005 - Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số
860/QĐ-TTg về việc phong tặng danh hiệu: Chiến sỹ thi đua toàn quốc cho đồng
chí phó Giám đốc AASC.
Lợi nhuận sau thuế 382 4,931 5,634
Năm 2007, do có sự chia tách và chuyển đổi sở hữu nên có sự sụt giảm bất
thường trong doanh thu và lợi nhuận của Công ty. Tuy nhiên doanh thu năm
2008 đã khôi phục và tăng trưởng mạnh (tăng 45.887 triệu đồng hay tăng 275%
so với năm 2007). Đây là kết quả của sự nỗ lực không ngừng của toàn thể nhân
viên trong Công ty. Duy trì những thành tích đã đạt được trong năm 2008, doanh
thu năm 2009 của Công ty tăng 2.531 triệu đồng, tương ứng với tăng 3,5%.
Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang dần khôi phục sau ảnh hưởng của
khủng hoảng kinh tế toàn cầu, mức tăng trưởng doanh thu của Công ty trong giai
Nguyễn Tiến Thịnh – Kiểm toán 48C
Website: Email : Tel : 0918.775.368
đoạn này là khá ấn tượng và Công ty luôn giữ vững vị trí đi đầu trong lĩnh vực
kiểm toán độc lập tại Việt Nam.
1.2. Đặc điểm hoạt động của Công ty Dịch vụ Tư vấn Tài chính Kế toán và
Kiểm toán
1.2.1. Các lĩnh vực hoạt động của Công ty
AASC là Công ty chuyên cung cấp các dịch vụ về kế toán, kiểm toán và tư
vấn về kinh doanh, tư vấn thuế và tư vấn tài chính. Các loại hình dịch vụ của
Công ty khá đa dạng và phong phú, đáp ứng như cầu và sự biến động không
ngừng của nền kinh tế thị trường. Các dịch vụ của Công ty bao gồm dịch vụ kế
toán và kiểm toán; dịch vụ công nghệ thông tin; dịch vụ tư vấn tài chính, kế toán,
thuế; dịch vụ đào tạo và hỗ trợ tuyển dụng; dịch vụ định giá trị doanh nghiệp và
tư vấn cổ phần hóa.
Dịch vụ kiểm toán
Công ty chính thức cung cấp dịch vụ kiểm toán từ năm 1993. Từ đó đến
nay, kiểm toán được xem là một trong những hoạt động truyền thống của AASC.
Các loại hình dịch vụ kiểm toán do AASC cung cấp bao gồm:
Kiểm toán Báo cáo tài chính thường niên;
Kiểm toán hoạt động của các dự án;
Kiểm toán Báo cáo quyết toán vốn đầu tư các công trình xây dựng cơ
Dịch vụ công nghệ thông tin
Bên cạnh thế mạnh về dịch vụ kế toán, kiểm toán và các loại hình tư vấn,
Công ty còn cung cấp thêm dịch vụ về công nghệ thông tin, chủ yếu là cung cấp
các phần mềm ứng dụng trong quản lý. AASC đã thiết kế và cung cấp một số
phần mềm kế toán cho các doanh nghiệp, các đơn vị hành chính sự nghiệp và
một số phần mềm quản lý như phần mềm quản lý nhân sự, phần mềm quản lý tài
sản cố định, phần mềm quản lý công văn, quản lý doanh nghiệp.
Dịch vụ đào tạo và hỗ trợ tuyển dụng
Dịch vụ đào tạo của Công ty chủ yếu cung cấp các chương trình đào tạo
cho khách hàng nhằm trang bị cho nhân viên của khách hàng những kiến thức,
kinh nghiệm và thông tin hữu ích về kế toán, kiểm toán, thuế, quản trị kinh
doanh và công nghệ thông tin kế toán, đặc biệt là các chế độ, quy định, chuẩn
mực của Việt Nam hay các thông lệ quốc tế được vận hành cho từng doanh
nghiệp, từng ngành và từng lĩnh vực hoạt động cụ thể. Hiện nay, AASC đang sử
dụng một đội ngũ các chuyên gia có nhiều kinh nghiệm giảng dạy để xây dựng
các chương trình đào tạo và tiến hành huấn luyện một cách hiệu quả nhất.
Bên cạnh đó, AASC còn cung cấp dịch vụ hỗ trợ tuyển dụng nhằm hỗ trợ
khách hàng trong việc tìm kiếm và tuyển dụng các ứng viên có năng lực và thích
hợp nhất, dựa trên những hiểu biết cụ thể về vị trí cần tuyển dụng cũng như các
yêu cầu về hoạt động quản lý của khách hàng. Tuỳ theo yêu cầu của công việc,
trình độ kiến thức hay kinh nghiệm cần thiết, AASC sẽ lựa chọn phương pháp
tuyển dụng hợp lý với chi phí thấp nhất.
Dịch vụ xác định giá trị doanh nghiệp và tư vấn cổ phần hóa
Đây là một loại hình dịch vụ mới ra đời và phát triển ở Việt Nam trong
quá trình chuyển đổi loại hình doanh nghiệp và cổ phần hóa. Tuy nhiên, Công ty
Nguyễn Tiến Thịnh – Kiểm toán 48C
Website: Email : Tel : 0918.775.368
đã không ngừng mở rộng và nâng cao chất lượng của dịch vụ này. Từ năm 2003
đến nay, AASC đã có những bước phát triển vượt bậc trong cung cấp dịch vụ
xác định giá trị doanh nghiệp và tư vấn cổ phần hóa.
Phó tổng
giám đốc
Phó tổng
giám đốc
Phòng
kiểm
toán 1
Phòng
dịch vụ
ĐTNN
Phòng
kiểm
toán 2
Phòng
kiểm
toán 3
VP đại
diện ở
QN
Chi nhánh
ở TPHCM
Phòng
tổng
hợp
Phòng
kiểm
toán 5
Hội đồng
Thành viên
Ban kiểm
Ban kiểm soát: Trực thuộc Hội đồng thành viên, có vai trò soát xét mọi
hoạt động trong Công ty. Ban kiểm soát chịu trách nhiệm trước Hội đồng thành
viên.
Ban thường trực: bao gồm một số thành viên của Hội đồng thành viên,
chịu trách nhiệm trước Hội đồng thành viên và thay mặt Hội đồng thành viên
giải quyết những công việc quan trọng của Công ty nhưng chưa đến mức cần
thiết phải họp Hội đồng thành viên.
Nguyễn Tiến Thịnh – Kiểm toán 48C
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Tổng giám đốc: Là người đứng đầu có toàn quyền quyết định các vấn đề
về mọi mặt hoạt động của Công ty. Đồng thời đại diện cho Công ty chịu trách
nhiệm trước Pháp luật và Bộ Trưởng Bộ Tài chính.
Phó Giám đốc: Thực hiện hoạt động chỉ đạo chuyên môn, nghiệp vụ đối
với các chi nhánh và đưa ra ý kiến, giải pháp nhằm hỗ trợ, tư vấn cho Giám đốc
Công ty. Trong đó:
Phó tổng giám đốc 1: chịu trách nhiệm quản lý phòng kiểm toán 1 và
phòng đầu tư nước ngoài;
Phó tổng giám đốc 2: chịu trách nhiệm và quản lý phòng kiểm toán 2 và
phòng kiểm toán 5;
Phó tổng giám đốc 3: chịu trách nhiệm và quản lý phòng kiểm toán 3 và
văn phòng đại diện ở Quảng Ninh;
Phó tổng giám đốc 4: chịu trách nhiệm và quản lý chi nhánh tại TP Hồ Chí
Minh.
Phòng hành chính tổng hợp: phòng hành chính tổng hợp có nhiệm vụ
quyết định về công tác tổ chức của Công ty, tổ chức nhân sự, công tác đào tạo,
bảo vệ tài sản và cung cấp hậu cần cho Công ty, quản lý công văn đến và đi….
Phòng kế toán tài chính: Có nhiệm vụ trợ giúp Ban giám đốc trong việc
điều hành, quản lý Công ty, theo dõi và hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát
sinh, cung cấp các báo cáo kế toán, thanh toán lương, tạm ứng cho các cán bộ
công nhân viên…
KTV sẽ theo số năm kinh nghiệm, ví dụ nếu chưa đủ 3 năm kinh nghiệm kể từ
khi có chứng chỉ hành nghề kiểm toán (CPA) thì KTV đó chưa được ký báo cáo
kiểm toán của các công ty niêm yết. Đối với các trợ lý, AASC có 5 cấp bậc trợ lý
từ 1 đến 5, cấp bậc càng cao thì khối lượng công việc và trách nhiệm đảm nhận
càng cao. Trong cùng một đoàn, trợ lý bậc cao hơn vừa hoàn thành công việc
kiểm toán được giao vừa có trách nhiệm hướng dẫn, giám sát công việc của trợ
lý bậc thấp hơn, tùy thuộc vào sự phân công của trưởng đoàn. Trong nhiều
trường hợp, những trợ lý bậc cao cũng có thể là trưởng đoàn kiểm toán điều hành
công việc của cả đoàn, tuy nhiên việc kí duyệt soát xét báo cáo kiểm toán vẫn
phải do một KTV chính thực hiện.
2.2. Đặc điểm tổ chức công tác kiểm toán
Công tác kiểm toán của Công ty về cơ bản gồm ba giai đoạn là lập kế
hoạch kiểm toán, thực hiện kiểm toán và kết thúc kiểm toán. Tuy nhiên, công
Nguyễn Tiến Thịnh – Kiểm toán 48C
Website: Email : Tel : 0918.775.368
việc khảo sát đánh giá khách hàng và ký hợp đồng kiểm toán được tách riêng
nhằm đảm bảo chất lượng cuộc kiểm toán và uy tín của Công ty. Quy trình kiểm
toán cụ thể được thể hiện qua sơ đồ sau.
Sơ đồ 2.1. Quy trình kiểm toán chung tại Công ty
2.2.1. Khảo sát và đánh giá khách hàng
Giai đoạn này Công ty thực hiện khảo sát, đánh giá khách hàng xem có
nên chấp nhận hợp đồng kiểm toán hay không. Thông tin thu thập được càng
nhiều thì việc đánh giá càng có hiệu quả, quyết định đưa ra sẽ hợp lý hơn. Các
thông tin cần thu thập bao gồm: nhu cầu của khách hàng về kiểm toán (mục đích
mời kiểm toán, yêu cầu về dịch vụ cung cấp, báo cáo…), các thông tin chung về
khách hàng (loại hình doanh nghiệp, địa chỉ, hồ sơ pháp lý, ngành nghề sản xuất
Nguyễn Tiến Thịnh – Kiểm toán 48C
Khảo sát và đánh giá khách hàng
Ký hợp đồng kiểm toán
Lập kế hoạch và thiết kế chương trình
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Hiểu biết về tình hình kinh doanh, ngành nghề kinh doanh của
khách hàng, mục tiêu kinh doanh và những rủi ro khiến khách hàng không thể
đạt tới mục tiêu này.
Xem xét tính hiệu lực của hệ thống kiểm soát nội bộ và lập phương
pháp tiếp cận kiểm toán đối với hệ thống này.
Thu nhận bằng chứng kiểm toán có hiệu lực bằng cách tập trung
kiểm toán vào những mục tiêu kiểm toán trọng yếu.
Tăng cường trao đổi thông tin với khách hàng và trao đổi thông tin
giữa các thành viên trong đoàn kiểm toán.
2.2.3.2. Lập kế hoạch kiểm toán
Quá trình lập kế hoạch kiểm toán bao gồm các bước công việc sau:
Thu thập thông tin về hoạt động của khách hàng: KTV sẽ thu thập
các thông tin chung về khách hàng như giấy phép hoạt động kinh doanh, lĩnh
vực hoạt động, địa bàn hoạt động, tổng số vốn kinh doanh, vốn chủ sở hữu, vốn
vay, thời gian hoạt động, các thông tin về Ban giám đốc, các đơn vị thành viên
…Từ đó, KTV sẽ xác định được những điểm mạnh, điểm yếu của khách hàng và
rút ra những vấn đề cần chú trọng trong cuộc kiểm toán.
Tìm hiểu về hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng: KTV sẽ thu
thập các thông tin về môi trường kiểm soát, các thủ tục kiểm soát được áp dụng,
và xem xét các thủ tục kiểm soát đó có được thiết lập dựa trên các nguyên tắc cơ
bản hay không. KTV cũng phải thu thập các thông tin về việc hạch toán và lập
báo cáo tài chính trong năm kiểm toán theo chính sách, chế độ kế toán nào.
Ngoài ra, các nghiệp vụ có thể ảnh hưởng trọng yếu đến báo cáo tài chính, vai
Nguyễn Tiến Thịnh – Kiểm toán 48C