BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM


TRỊNH THỊ PHƯƠNG THÚY
ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CÔNG TÁC
BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG, TÁI ĐỊNH CƯ
DỰ ÁN GIAO THÔNG VÀ THỦY LỢI TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN KIM ĐỘNG, TỈNH HƯNG YÊNLUẬN VĂN THẠC SĨ

HÀ NỘI - 2014

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM


được sử dụng để bảo vệ một học vị nào.
Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều có xuất
xứ, nguồn gốc cụ thể. Việc sử dụng các thông tin này trong quá trình nghiên cứu
là hoàn toàn hợp lệ.
Tôi xin trân trọng cảm ơn !

Hà Nội, ngày tháng 10 năm 2014
Tác giả
Trịnh Thị Phương Thúy
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp
Page ii

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình thực hiện đề tài tôi đã nhận được sự giúp đỡ, chỉ bảo nhiệt
tình của các thầy, cô trong khoa Quản lý đất đai – Học viện Nông nghiệp Việt
Nam và các tập thể, cá nhân đã tạo điều kiện để tôi hoàn thành luận văn này.
Trước hết, tôi xin trân trọng cảm ơn TS. Nguyễn Quang Học - Khoa Quản
lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt
thời gian thực hiện đề tài.
Tôi xin trân trọng cảm ơn sự góp ý chân thành của các thầy, cô trong Khoa
Quản lý đất đai, Khoa Sau đại học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều
kiện thuận lợi cho tôi thực hiện, hoàn thành đề tài.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo và cán bộ công nhân viên Ủy ban
nhân dân huyện Kim Động, Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư huyện Kim
Động, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Thống kê, Phòng Lao động - Thương
binh xã hội huyện Kim Động, cấp uỷ, chính quyền và bà con nhân dân các xã, thị

1.1. Cơ sở lý luận của công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng 3
1.1.1. Sự cần thiết của công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng 3
1.1.2. Đặc điểm của công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng 4
1.2. Chính sách bồi thường thiệt hại và tái định cư trên thế giới và ở Việt Nam 6
1.2.1. Chính sách bồi thường thiệt hại và tái định cư của các tổ chức tài trợ (WB
và ADB) 6
1.2.2. Chính sách bồi thường thiệt hại và tái định cư ở một số nước 8
1.2.3 Tình hình thực hiện và kinh nghiệm công tác bồi thường, giải phóng mặt
bằng tại một số địa phương ở Việt Nam 12
1.3. Chính sách bồi thường thiệt hại và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở
Việt Nam 17
1.3.1. Những văn bản pháp quy của Nhà nước về đất đai 17
1.3.2. Một số văn bản về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất vào mục đích an
ninh quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng. 21
1.3.3. Thực tiễn bồi thường, giải phóng mặt bằng tại Việt Nam 32
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp
Page iv

Chương 2. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU 36
2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 36
2.1.1. Đối tượng nghiên cứu 36
2.1.2. Phạm vi nghiên cứu: 36
2.2. Nội dung nghiên cứu 36
2.2.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu 36
2.2.2. Tình hình quản lý sử dụng đất đai của huyện Kim Động 37
2.2.3. Thực trạng công tác bồi thường giải phóng mặt bằng 02 dự án 37
2.2.4. Đề xuất một số giải pháp nhằm thực hiện tốt công tác bồi thường, giải
phóng mặt bằng 37
2.3. Phương pháp nghiên cứu: 37

thu hồi đất. 77
3.5.1. Tác động của việc thu hồi đất đối với người dân. 77
3.5.2. Việc sử dụng tiền bồi thường của các hộ dân 85
3.5.3. Đánh giá chung 86
3.6. Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác GPMB 89
3.6.1. Các giải pháp chung 89
3.6.2. Các giải pháp cụ thể 90
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 92
1. Kết luận 92
2. Đề nghị 94
TÀI LIỆU THAM KHẢO 95
PHỤ LỤC 98

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp
Page vi

DANH MỤC CÁC BẢNG

STT Tên bảng Trang

Bảng 3.1 Một số chỉ tiêu phát triển kinh tế huyện Kim Động từ 2009 - 2013 42
Bảng 3.2 Chỉ tiêu phát triển nông nghiệp huyện Kim Động từ 2009 -2013 44
Bảng 3.3 Dân số, lao động huyện Kim Động từ năm 2009 - 2013 47
Bảng 3.4 Hiện trạng sử dụng đất năm 2013 huyện Kim Động 54
Bảng 3.5 Một số nét khái quát về Dự án 1 58
Bảng 3.6 Kết quả thực hiện thu hồi, GPMB trong dự án tại Thị trấn Lương Bằng 70
Bảng 3.7 Kết quả thực hiện thu hồi, GPMB trong dự án tại xã Vũ Xá 70
Bảng 3.8 Kết quả thực hiện thu hồi, GPMB trong dự án tại xã Chính Nghĩa 71
Bảng 3.9 Kết quả thực hiện thu hồi, GPMB trong dự án tại xã Nhân La 72
Bảng 3.10 Kết quả thực hiện thu hồi, GPMB trong dự án tại xã Nghĩa Dân 73

trạng an ninh trật tự xã hội 82
Biểu đồ 3.6 Đánh giá của người dân về ảnh hưởng của việc thu hồi đất đến sự
tiếp cận cơ sở hạ tầng, phúc lợi xã hội 83
Biểu đồ 3.7 Đánh giá của người dân về ảnh hưởng của việc thu hồi đất đến tình
trạng môi trường 85
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp
Page viii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

TT
Từ viết tắt
Chữ đầy đủ
1 ADB Ngân hàng phát triển Châu Á
2 BTHT Bồi thường hỗ trợ
3 CNH - HĐH Công nghiệp hóa – hiện đại hóa
4 CP Chính phủ
5 GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
6 GPMB Giải phóng mặt bằng
7 KHSDĐ Kế hoạch sử dụng đất
8 QĐ - UB Quyết định - Ủy ban
9 NĐ Nghị định
10 SDĐ Sử dụng đất
11 TĐC Tái định cư
12 TNHH Trách nhiệm hữu hạn
13 UBND Ủy ban nhân dân
14 WB Ngân hàng thế giới

Kim Động là một huyện đồng bằng nằm ở cửa ngõ phía Bắc của tỉnh Hưng
Yên, trong những năm qua cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường là việc
đô thị hóa, công nghiệp hóa diễn ra mạnh mẽ dẫn đến đất đai luôn thu hút được các
dự án đầu tư trọng điểm trên địa bàn huyện.
Do đó, việc bồi thường, giải phóng mặt bằng là một vấn đề hết sức nhạy
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp
Page 2

cảm, phức tạp, tác động đến mọi mặt của đời sống kinh tế - chính trị - xã hội. Có
thể thấy, việc bồi thường, giải phóng mặt bằng và công tác tái định cư đều gặp
nhiều vướng mắc, làm chậm trễ việc khởi công xây dựng và kéo dài tiến độ thi
công của các công trình, không những gây thiệt hại cho nhà nước mà còn là
nguyên nhân của những vụ khiếu kiện đông người và kéo dài. Vì vậy, rất cần có
định hướng chỉ đạo và có cơ chế chính sách của các cấp, các ngành để giúp Kim
Động có hướng đi đúng đắn trong công tác đền bù thiệt hại, tái định cư, giải
phóng mặt bằng trên địa bàn huyện.
Vì những lý do nêu trên, được sự phân công của Khoa Quản lý đất đai,
dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Quang Học tôi tiến hành thực hiện đề tài:
"Đánh giá tình hình thực hiện công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, tái
định cư dự án giao thông và thủy lợi trên địa bàn huyện Kim Động, tỉnh Hưng
Yên”.
2. Mục đích và yêu cầu
2.1. Mục đích:
- Đánh giá tình hình thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt
bằng khi Nhà nước thu hồi đất ở một số dự án trên địa bàn huyện Kim Động,
tỉnh Hưng Yên;
- Đề xuất một số giải pháp cho việc bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt
bằng khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên
trong tương lai.
2.2. Yêu cầu:

tinh thần, đặc biệt đối với trường hợp người sử dụng đất phải di chuyển đến chỗ
ở mới.
Việc bồi thường có thể vô hình hoặc hữu hình, có thể do các quy định của
pháp luật điều tiết, hoặc do thoả thuận giữa các chủ thể.
Trên thực tế, ngoài các khoản bồi thường nói trên thì còn có một hình
thức bồi thường khác gọi là hỗ trợ. Nhà nước cần phải có các chính sách hỗ trợ
để người bị thu hồi đất ổn định cuộc sống trong thời gian đầu.
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp
Page 4

1.1.1.2. Nhu cầu thu hồi đất trong công cuộc CNH-HĐH đất nước

Công nghiệp hóa - hiện đại hóa và đô thị hoá là con đường phát triển của
mọi quốc gia trên thế giới. Sức ép về việc phân bổ quỹ đất phù hợp để có thể
phục vụ quá trình sản xuất cũng như phục vụ cuộc sống sinh hoạt của người dân.
Vì vậy việc sử dụng quỹ đất đai hợp lý phục vụ cho nền kinh tế luôn là
nhiệm vụ hàng đầu và công tác quản lý, sử dụng vốn đất quốc gia cũng cần được
nâng cao trước xu thế vận động của nền kinh tế.
Xuất phát từ những lý do trên mà việc thu hồi đất để phục vụ quá trình
công nghiệp, hóa hiện đại hóa là vấn đề tất yếu và không thể tránh khỏi. Công
cuộc GPMB, thu hồi đất đang diễn ra mọi nơi, song còn tồn tại nhiều bất cập:
+ Chưa đảm bảo được cân bằng giữa lợi ích chung (Nhà nước, xã hội,
cộng đồng) và lợi ích riêng (cá nhân, hộ gia đình, tổ chức bị ảnh hưởng).
+ Kinh phí dùng để bồi thường GPMB từ ngân sách Nhà nước trong khi
lợi ích cho phát triển mang lại chưa trở thành nguồn thu đầy đủ, ổn định và hợp
pháp của nhà đầu tư.
+ Việc dựa vào chứng cứ pháp lý để giải quyết bồi thường chưa thỏa đáng
vì hệ thống pháp luật chưa đồng bộ, chồng chéo.
Xuất phát từ thực tiễn trên, chúng ta cần hiểu rõ bản chất của việc bồi
thường khi Nhà nước thu hồi đất. Đó là việc Nhà nước đảm bảo cho lợi ích của

dân cư chủ yếu sống nhờ vào hoạt động sản xuất nông nghiệp mà đất đai lại là tư
liệu sản xuất quan trọng trong khi trình độ sản xuất của nông dân thấp, khả năng
chuyển đổi nghề nghiệp khó khăn do đó tâm lý dân cư vùng này là giữ được đất
để sản xuất, thậm chí họ cho thuê đất còn được lợi nhuận cao hơn là sản xuất
nhưng họ vẫn không cho thuê. Trước tình hình đó đã dẫn đến công tác tuyên
truyền, vận động dân cư tham gia di chuyển là rất khó khăn và việc hỗ trợ chuyển
nghề nghiệp là điều cần thiết để đảm bảo đời sống dân cư sau này. Mặt khác, cây
trồng, vật nuôi trên vùng đó cũng đa dạng, không được tập trung một loại nhất
định nên gây khó khăn cho công tác định giá bồi thường (Phan Văn Hoàng, 2006,
Luận văn thạc sỹ nông nghiệp).
Đối với đất ở lại càng phức tạp hơn do những nguyên nhân sau:
+ Đất ở là tài sản có giá trị lớn, gắn bó trực tiếp với đời sống và sinh hoạt
của người dân mà tâm lý, tập quán là ngại di chuyển chỗ ở.
+ Do yếu tố lịch sử để lại nên nguồn gốc sử dụng đất phức tạp và do cơ
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp
Page 6

chế chính sách chưa đáp ứng được với nhu cầu thực tế sử dụng đất nên chưa giải
quyết được các vướng mắc và tồn tại cũ.
+ Việc quản lý đất đai chưa chặt chẽ dẫn đến các hiện tượng lấn chiếm,
xây dựng nhà trái phép nhưng lại không được chính quyền địa phương xử lý dẫn
đến việc phân tích hồ sơ đất đai và áp giá phương án bồi thường gặp rất nhiều
khó khăn.
+ Thiếu quỹ đất dành cho xây dựng khu tái định cư cũng như chất lượng
khu tái định cư thấp chưa đảm bảo được yêu cầu
+ Việc áp dụng gia đất ở để tính bồi thường giữa thực tế và quy định của
nhà nước có những khoản cách khá xa cho nên việc triển khai thực hiện cũng
không được sự đồng thuận của những người dân.
Từ các điểm trên cho thấy mỗi dự án khác nhau đều có những tính đặc thù
riêng biệt do đó công tác tổ chức thực hiện cũng khác nhau.

197/2004/NĐ – CP và Nghị định 84/2007/NĐ-CP đã mở rộng hơn khái niệm hợp
pháp, đồng thời có quy định rõ ràng các trường hợp không được bồi thường về
đất, nếu xét thấy cần được hỗ trợ thì UBND Tỉnh ra quyết định đối với từng
trường hợp cụ thể (Chính Phủ, 2004 a,b).
- Theo chính sách của ADB thì việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư bao
giờ cũng phải hoàn thành xong trước khi tiến hành công trình xây dựng, trong khi
ở Việt Nam chưa có quy định rõ ràng về thời hạn này (rất nhiều dự án vừa giải
toả mặt bằng vừa triển khai thi công, chỗ nào giải phóng mặt bằng xong thì thi
công trước tránh lấn chiếm đất đai), do vậy nhiều gia đình còn chưa kịp sửa chữa,
xây dựng lại hoặc xây dựng nhà ở mới ổn định ngay sau khi giải toả dẫn đến việc
phải thuê nhà ở tạm.
- Quy định của ngân hàng ADB là không những phải thông báo đầy đủ
các thông tin về dự án cũng như chính sách bồi thường, tái định cư của dự án cho
các hộ nông dân mà còn tham khảo ý kiến và tìm mọi cách thoả mãn các yêu cầu
chính đáng của họ trong suốt quá trình kế hoạch hoá cũng như thực hiện công tác
tái định cư. Ở Việt Nam, thực tế cho thấy việc thực hiện đầy đủ nội dung này là
rất khó khăn, vì việc thu hồi đất là quyền của Nhà nước, nhưng việc di chuyển
theo kế hoạch như thế nào, tái định cư ra sao hầu như không trả lời ngay được.
- Theo quy định của ngân hàng ADB, ngoài giám sát nội bộ, cơ quan thực
hiện dự án phải thuê một tổ chức bên ngoài giám sát độc lập phải kiểm tra xem
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp
Page 8

xét các hoạt động tái định cư có được triển khai đúng không? Từ đó có những
kiến nghị biện pháp giải quyết sao cho công tác tái định cư đạt được mục tiêu
cuối cùng là giải quyết những vướng mắc nảy sinh.
Các chính sách hiện hành tại Việt Nam chưa có quy định về giám sát độc
lập về tái định cư cho nên việc giám sát độc lập công tác tái định cư là công tác
khá mới mẻ ở Việt Nam và ít cá nhân quen với công việc này.
- Phạm vi ảnh hưởng của dự án phải quan tâm theo quy định của ADB là

Mức bồi thường cho giải tỏa mặt bằng được thực hiện theo nguyên tắc
đảm bảo cho người dân có cuộc sống bằng hoặc cao hơn nơi ở cũ. Việc quản lý
giải phóng mặt bằng được giao cho các Cục quản lý tài nguyên đất đai ở địa
phương đảm nhiệm. Tổ chức, cá nhân được quyền sử dụng thửa đất nào sẽ trả
tiền thuê một đơn vị xây dựng giải tỏa mặt bằng.
Để giải quyết nhà ở cho người dân khi giải phóng mặt bằng, phương thức
chủ yếu của Trung Quốc là trả tiền và hỗ trợ bằng cách tính ba khoản sau: Một
là, giá cả xây dựng lại, chênh lệch giữa giá xây dựng lại nhà mới và nhà cũ; Hai
là, giá đất tiêu chuẩn; Ba là, trợ cấp về giá cả. Ba khoản này cộng lại là tiền bồi
thường về nhà ở.
Việc bồi thường nhà ở cho dân ở thành phố khác với việc bồi thường cho
dân ở nông thôn, bởi có sự khác nhau về hình thức sở hữu đất đai ở thành thị và
nông thôn. Đối với nhà ở của người dân thành phố, Nhà nước bồi thường bằng
tiền là chính, với mức giá do thị trường bất động sản quyết định qua các tổ chức
trung gian để đánh giá, xác định giá. Với người dân nông thôn, nhà nước thực
hiện theo những cách thức rất linh hoạt, theo đó, mỗi đối tượng khác nhau sẽ có
cách bồi thường khác nhau: tiền bồi thường về sử dụng đất đai; tiền bồi thường
về hoa màu; bồi thường tài sản tập thể.
Theo đánh giá của một số chuyên gia tái định cư, sở dĩ Trung Quốc có
những thành công nhất định trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là do
thứ nhất, đã xây dựng các chính sách và thủ tục rất chi tiết, ràng buộc đối với các
hoạt động tái định cư, đảm bảo mục tiêu tạo cơ hội phát triển cho người dân tái
định cư, tạo các nguồn lực sản xuất cho những người tái định cư. Thứ hai, năng
lực thể chế của các chính quyền địa phương khá mạnh. Chính quyền cấp tỉnh
chịu trách nhiệm hoàn toàn trong việc thực hiện chương trình bồi thường hỗ trợ
tái định cư. Thứ ba, quyền sở hữu đất tập thể làm cho việc thực hiện bồi thường
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp
Page 10

hỗ trợ tái định cư có nhiều thuận lợi, đặc biệt là ở nông thôn. Tiền đền bù cho đất

Việc tuyên truyền vận động đối với các đối tượng di dời được thực hiện rất tốt,
việc bố trí cán bộ có phẩm chất, năng lực phục vụ công tác bồi thường, giải phóng mặt
bằng rất được quan tâm, các tổ chức chuyên trách thực hiện công tác này.
Sự thống nhất trong chỉ đạo điều hành giải quyết, sự phân công nhiệm vụ
rõ ràng, phân cấp rõ về trách nhiệm, sự phối hợp cao trong quá trình giải quyết
vấn đề, cũng góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện công tác bồi thường, giải
phóng mặt bằng.
Hiện nay, với những dự án do Chính phủ quản lý, việc bồi thường được
tiến hành theo trình tự: tổ chức nghe ý kiến người dân; định giá bồi thường . Giá
bồi thường phụ thuộc vào từng khu vực, từng dự án. Nếu một dự án mang tính
chiến lược quốc gia thì nhà nước bồi thường với giá rất cao so với giá thị trường.
Nhìn chung, khi tiến hành lấy đất của dân, nhà nước hoặc cá nhân đầu tư đều bồi
thường với mức cao hơn giá thị trường (Ban Vật giá Chính phủ, 2000).
- InĐônêxia:
Ở InĐônêxia vấn đề di dân, bồi thường, tái định cư khi Nhà nước thu
hồi đất được coi là sự “hy sinh” mà một số người dân phải chấp nhận vì lợi
ích cộng đồng. Các chương trình bồi thường, tái định cư chỉ giới hạn trong
phạm vi bồi thường theo luật cho đất bị dự án chiếm dụng hoặc một số ít
trường hợp bị thu hồi đất được xây dựng khu tái định cư. Theo chính sách của
Chính phủ InDDooneexxia thì vấn đề tái định cư được thực hiện dựa trên 3
tiêu chí cơ bản sau:
+ Bồi thường đối với tài sản bị thiệt hại, nghề nghiệp và thu nhập bị mất
trong quá trình thu hồi đất.
+ Hỗ trợ di chuyển, bố trí nơi ở mới với các dịch vụ và phương tiện phù
hợp với cuộc sống của người dân.
+ Trợ cấp khôi phục lại thu nhập cho người dân để đảm bảo ít nhất người
bị ảnh hưởng có được mức sống gần bằng trước khi có dự án.
Cũng theo quy định của Chính phủ thì việc lập kế hoạch là yếu tố không
thể thiếu trong việc lập dự án đầu tư mà ở đó phải giải quyết vấn đề di dân, tái
định cư cho người dân trên cơ sở đó phải đảm bảo những nguyên tắc cơ bản sau:

quy mô chưa từng thấy, đã tác động sâu sắc tới mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội
của một bộ phận lớn dân cư Thủ đô.
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp
Page 13

Trong 5 năm qua, Hà Nội đã bồi thường giải phóng mặt bằng hơn 2.000
héc-ta, chi trả tiền bồi thường cho hơn 44.000 tổ chức, hộ gia đình. Công tác BT,
GPMB ở Hà Nội hiện nay được thực hiện theo Quyết định số 02/2013/QĐ-
UBND ngày 07/01/2013 của Ủy ban nhân dân Thành phố về việc sửa đổi, bổ
sung một số điều của Quy định ban hành kèm theo Quyết định số 108/2009/QĐ-
UBND ngày 29/9/2009 của Ủy ban nhân dân thành phố về bồi thường, hỗ trợ và
tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Song công tác giải phóng mặt bằng luôn là chủ đề nóng. Việc chậm trễ
trong giải phóng mặt bằng khiến nhiều dự án chậm tiến độ có nhiều nguyên nhân,
tuy nhiên, cơ quan nào cũng có cái lý khi đưa ra lý do giải thích và tựu chung lại
vẫn là do cơ chế, chính sách, sự phối hợp giữa các cơ quan của Thành phố trong
việc hỗ trợ giải phóng mặt bằng cũng còn yếu kém. Người dân không muốn
chuyển đến các khu nhà tái định cư sinh sống khi chưa có điện, nước đầy đủ,
trong khi quy định của ngành nước lại trói chặt rằng, chỉ những khu dân cư nào
có 80% hộ dân đến ở mới có cán bộ trực để bơm nước đầy đủ cho dân. Tương tự
là các điều kiện quy định về duy tu cải tạo, bảo trì nhà tái định cư.
Định hướng của Hà Nội là trong năm 2013 sẽ tập trung giải phóng mặt
bằng, giao đất sạch cho các dự án chủ đầu tư thực hiện dự án và hết năm 2013 sẽ
giải quyết dứt điểm giao đất dịch vụ cho dân.
Tuy nhiên, nếu những cơ chế, chính sách như vừa kể trên không được
xem xét sửa đổi một cách phù hợp hoặc vận dụng đúng tình, đúng lý, kế hoạch
trên khó trở thành hiện thực. Khi đó, Hà Nội vẫn sẽ tồn tại những cái gai nhức
nhối, cũng như không thể giảm độ nóng của khiếu kiện liên quan đến công tác
bồi thường, giải tỏa mặt bằng (Hà Thị Huệ, 2013, Luận văn thạc sỹ nông nghiệp).
2) Nam Định

lớn, phức tạp nhiều năm. Công tác bồi thường, GPMB ở Bắc Giang hiện nay áp
dụng theo Quyết định số 177/2012/QĐ-UBND ra ngày 20/06/2012 do UBND
Tỉnh Bắc Giang ban hành, quy định trình tự, thủ tục khi Nhà nước thu hồi đất,
bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư
trên địa bàn tỉnh Bắc Giang
Hiện nay trên địa bàn thành phố Bắc Giang có một số dự án dù đã triển
khai từ khá lâu, nhưng đến nay vẫn chưa dứt điểm được việc bồi thường GPMB.
Nguyên nhân của tình trạng này là do có một số tồn tại trong khi lập hồ sơ về bồi
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Nông nghiệp
Page 15

thường GPMB dẫn đến một số hộ dân chây ì, khiếu nại nhiều cấp, phải giải quyết
đơn, thiết lập hồ sơ cưỡng chế thu hồi đất làm ảnh hưởng tới tiến độ dự án, phải
gia hạn thời gian thực hiện dự án nhiều lần. Bên cạnh đó việc xác nhận về nguồn
gốc, loại đất, quá trình sử dụng đất của một số phường, xã còn chậm, hoặc xác
nhận không đủ nội dung về thời gian, thời điểm sử dụng đất nên ảnh hưởng đến
tiến độ hồ sơ thu hồi đất và phê duyệt phương án bồi thường GPMB.
Trong quá trình thực hiện, thành phố thường xuyên kiểm điểm tiến độ, tìm
cách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho từng dự án; tổ chức nhiều cuộc đối thoại
trực tiếp với các hộ dân bị thu hồi đất để lắng nghe tâm tư nguyện vọng người
dân và tìm hướng giải quyết với từng dự án cũng như tuyên truyền, giải thích cho
các hộ dân chính sách pháp luật về bồi thường giải phóng mặt bằng… nhưng đến
nay nhiều hộ dân vẫn chưa chấp thuận.
Một số cán bộ ở cơ sở khi thực hiện nhiệm vụ chưa làm đầy đủ các trình tự
trong công tác bồi thường, bồi thường giải phóng mặt bằng, dẫn đến nhiều hộ dân
vẫn chưa hiểu rõ Đội ngũ cán bộ ở cơ sở chưa đi sâu, đi sát vào với nhân dân,
công tác dân vận chưa thực hiện tốt, chưa đảm bảo sự thống nhất về phương pháp
giải quyết, xử lý công bằng trong áp dụng chính sách
Nhìn chung công tác GPMB khi Nhà nước thu hồi đất còn nhiều vấn đề
cần quan tâm. Bồi thường, GPMB là vấn đề nhạy cảm, phức tạp, việc thực hiện