BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

[\

NGUYỄN THỊ KIỀU HƯƠNG GI¶I PH¸P Thùc thi chÝnh s¸ch §èi víi ng−êi
cã c«ng víi c¸ch m¹ng ë tØnh B¾c Ninh LUẬN VĂN THẠC SĨ
HÀ NỘI, 2015BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT


Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu,
kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa được ai công bố trong bất cứ
công trình nào khác.
Tôi xin cam đoan các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ
rõ nguồn gốc, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn.
Bắc Ninh, ngày tháng năm 2015
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Kiều Hương

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Pageii

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài: “Giải pháp thực thi chính
sách đối với người có công với cách mạng ở tỉnh Bắc Ninh’’, tôi nhận được
sự hướng dẫn, giúp đỡ động viên của nhiều cá nhân và tập thể. Tôi xin bày tỏ sự
biết ơn sâu sắc tới tất cả các cá nhân và tập thể đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong
học tậ
p và nghiên cứu.
Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo và các thầy giáo, cô giáo
khoa Kinh tế và phát triển nông thôn, Học viện Nông nghiệp Việt Nam và đặc
biệt là GS.TS Đỗ Kim Chung -Trưởng Bộ môn Phát triển nông thôn, trường
Đại học Nông nghiệp Hà Nội, người thầy trực tiếp hướng dẫn và đã dành

PHẦN I. MỞ ĐẦU 1
1.1 Tính cấp thiết của đề tài 2
1.2 Mục tiêu 4
1.2.1 Mục tiêu chung 4
1.2.2 Mục tiêu cụ thể 4
1.3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 4
1.3.1 Đối tượng nghiên cứu 4
1.3.2 Phạm vi nghiên cứu 4
PHẦN II. MỘT S
Ố VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN TRONG
THỰC THI CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI
CÁCH MẠNG 6
2.1 Cơ sở lý luận về thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng 6
2.1.1 Khái niệm, quan niệm bản chất về thực thi chính sách đối với người
có công với cách mạng 6
2.1.2 Vai trò của thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng 8
2.1.3 Đặc điểm chính sách người có công với cách mạng và thự
c
thi chính sách đối với người có công với cách mạng 9
2.1.4 Nội dung nghiên cứu thực thi chính sách đối với người có công
với cách mạng 9 Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Pageiv

2.1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách đối với người có
công với cách mạng 24
2.2 Cơ sở thực tiễn về thực thi chính sách người có công. 25
2.2.1 Kinh nghiệm thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng
ở tỉnh Bắc Giang 26

ưu đãi người có công 66
4.1.6 Tình hình thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng ở
tỉnh Bắc Ninh 69
4.1.7 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách đối với người
có công với cách mạng, những hạn chế và tồn tại 92
4.2 Đánh giá thực trạng thực thi chính sách đối với người có công với
cách mạng ở tỉnh Bắc Ninh 95
4.2.1 Đánh giá chung 95
4.2.2 Nguyên nhân tồn tại hạn chế 97
4.3 Định hướng và một số giải pháp trong thực thi chính sách đối với
người có công với cách mạng ở tỉnh Bắc Ninh 99
4.3.1 Quan điểm, định hướng trong thời gian tới 99
4.3.2 Những giải pháp để thực thi chính sách đối với người có công
với cách mạng ở tỉnh Bắc Ninh 102
PHẦN V. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 107
5.1 Kết luận 107
5.2 Kiến nghị
110
TÀI LIỆU THAM KHẢO 112
PHỤ LỤC 114
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Pagevi

với cách mạng 80

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Pagevii

4.13 Tổng hợp chỉ tiêu điều dưỡng tập trung, tại gia đình đối với
người có công với cách mạng 81
4.14 Chi trả trợ cấp ưu đãi giáo dục đối với người có công với
cách mạng 83
4.15 Quản lý thu- chi quỹ "Đền ơn đáp nghĩa" tại tỉnh Bắc Ninh 87
4.16 Kết quả thực hiện hỗ trợ cải thiện nhà ở đối với người có công
vớ
i cách mạng 88
4.17 Kết quả Tổng rà soát thực hiện chính sách ưu đãi người có
công với cách mạng năm 2014 tại tỉnh Bắc Ninh 91
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Pageviii

DANH MỤC SƠ ĐỒ

STT Tên sơ đồ Trang
2.1 Hệ thống cơ quan thẩm quyền ban hành văn bản thực thi chính
sách người có công 10
2.2 Hệ thống văn bản thực thi chính sách người có công 11
3.1 Bản đồ hành chính tỉnh Bắc Ninh 32
4.1 Cơ cấu tổ chức của Sở Lao động – TB và XH Bắc Ninh. 49
4.2 Bộ máy thực thi chính sách người có công tỉnh Bắc Ninh 50

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Pageix

nhân dân ta đời đời tưởng nhớ và ghi nhận công lao to lớn của các liệt sỹ như
Bác Hồ đã nói “Máu đào của các liệt sỹ đã nhuộm lá cờ cách mạng vẻ vang
thêm đỏ chói. Tiếng thơm của các liệt sỹ sẽ muôn đời lưu truyền với sử xanh”.
Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc của Đảng qua các thời kỳ
đều
khẳng định sự quan tâm chăm lo, đền ơn đáp nghĩa đối với người có công với
cách mạng với cách mạng. Nghị quyết đại hội Đảng lần thứ XI tiếp tục ghi
nhận: "Thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội trong từng bước và từng chính
sách phát triển. Huy động mọi nguồn lực xã hội cùng với Nhà nước chăm lo
tốt hơn nữa đời s
ống vật chất và tinh thần của những người và gia đình có
công. Giải quyết dứt điểm tồn đọng về chính sách đối với người có công với
cách mạng, đặc biệt là người tham gia hoạt động bí mật, lực lượng vũ trang,
thanh niên xung phong trong các thời kỳ cách mạng và kháng chiến. Tạo điều
kiện, khuyến khích người và gia đình người có công với cách mạng tích cực
tham gia phát triển kinh tế để nâng cao
đời sống vật chất, tinh thần, có mức
sống cao hơn mức sống bình quân của dân cư tại địa bàn”.
Qua các thời kỳ lịch sử của cách mạng, Đảng, nhà nước ta luôn coi ưu
đãi xã hội đối với người có công với cách mạng với cách mạng là vấn đề có ý
nghĩa chính trị – xã hội và nhân văn sâu sắc, góp phần vào sự ổn định, giữ
vững thể chế. Đảng ta luôn xác đị
nh con người vừa là mục tiêu, vừa là động
lực của sự phát triển. Vì vậy phát huy vai trò vị trí của người có công với cách
mạng có ý nghĩa hết sức sâu sắc trong công cuộc đổi mới đất nước.

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page2

1.1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong sự nghiệp đấu tranh của dân tộc lâu dài và gian khổ, dù đã lùi xa

thông tin về đối tượng người có công với cách mạng chưa được tốt, chưa ứng

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page3

dụng rộng rãi, thống nhất công nghệ thông tin; cán bộ làm công tác giải quyết
chính sách đối với người có công với cách mạng ở các cấp còn mỏng, phải
kiêm nhiệm nhiều việc, một số chưa có kinh nghiệm, trong khi đó các chính
sách ưu đãi đối với người có công với cách mạng ngày càng được mở rộng,
sửa đổi, bổ sung thường xuyên nên công việc phải giải quyết ngày càng nhiều
và yêu cầu về chất l
ượng phục vụ ngày càng cao; công tác thanh tra, kiểm tra
ở một số nơi còn yếu, chậm phát hiện các vụ việc tiêu cực, vi phạm pháp luật;
việc xử lý cá nhân, tổ chức, cơ quan xác nhận sai trong công nhận người có
công với cách mạng, chế tài xử lý vi phạm, thu hồi số tiền đã cấp cho các đối
tượng làm giả hồ sơ, chiếm dụng ngân sách còn chưa triệt để
i
. Các hạn chế
trong thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng với cách mạng
đã tạo cơ hội cho một bộ phận lợi dụng chính sách để trục lợi (tiêu cực trong
khai báo, làm giả hồ sơ, xác nhận và giải quyết chế độ cho đối tượng,….), gây
bất bình trong dư luận xã hội.
Thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng với cách
mạng còn một số hạ
n chế từ nhiều nguyên nhân khác nhau như trình độ của
cán bộ công chức còn hạn chế, công tác tuyên truyền còn yếu kém từ những
vướng mắc trong giải quyết chính sách đối với người có công với cách mạng
đòi hỏi phải có những giải pháp thật hiệu quả cho vấn đề giải quyết chính
sách đối với người có công với cách mạng tại tỉnh Bắc Ninh là rất cần thiết
nhằm tạo
điều kiện phát triển kinh tế-xã hội, góp phần phát triển chung của

bộ, công chức, viên chức trực tiếp quản lý và thực thi chính sách, tổ chức, cá
nhân và những vấn đề liên quan đến thực thi chính sách như hệ thống văn
bản, tổ chức bộ máy, đối tượng thụ hưởng chính sách
1.3.2 Phạm vi nghiên cứu
- N
ội dung: Trong phạm vi đề tài, chủ yếu nghiên cứu và đánh giá quá
trình thực thi, những kết quả đạt được trong việc thực thi chính sách đối với
người có công với cách mạng, từ đó đưa ra giải pháp tại địa bàn nghiên cứu
trong thời gian tới. Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page5

- Về không gian: Đề tài được nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh
- Về thời gian: Đề tài nghiên cứu trên cơ sở số liệu từ năm 2012 đến
2014. Phương hướng, giải pháp trong những năm tiếp theo, chủ yếu thu thập
thông qua dữ liệu điều tra đối với lĩnh vực người có công năm 2013.
Thời gian nghiên cứu được tiến hành từ tháng 5/2013 đến tháng 7/2014

-Thực thi chính sách: Là quá trình triển khai thực hiện xây dựng
kế hoạch triển khai thực hiện chính sách; Phổ biến tuyên truyền chính

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page7

sách; Phân công phối hợp thực hiện chính sách; Duy trì chính sách; điều
chỉnh chính sách, theo dõi kiểm tra đôn đốc việc thực hiện chính sách và
đánh giá tổng kết rút kinh nghiệm
-Chính sách đối với người có công với cách mạng: Là chế độ do nhà nước
ban tuỳ từng đối tượng được quy định tại Pháp lệnh người có công với cách mạng
gồm: Tiếp nhận hồ sơ giải quyết chế độ trợ cấ
p hàng tháng; trợ cấp 1 lần; mai táng
phí; BHYT; hỗ trợ tiền nhà; ưu đãi giáo dục, quản lý lưu giữ hồ sơ
- Quản lý nhà nước về chính sách đối với người có công với cách
mạng: Là sự tác động liên tục, có hướng đích đặc trưng nhất định, là quản lý
theo ngành do một cơ quan thực hiện. Đó là việc xây dựng và tổ chức thực
hiện chiến lược, quy hoạch, cơ ch
ế và chính sách phát triển lĩnh vực người có
công với cách mạng nhằm thực hiện mục tiêu, đường lối chiến lược đã định.
Nội dung quản lý nhà nước về chính sách đối với người có công với
cách mạng bao gồm
+ Xây dựng, ban hành, tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế
hoạch, chính sách pháp luật, các văn bản quy phạm pháp luật trong thực thi
chính sách đối với người có công với cách mạ
ng.
+ Tổ chức bộ máy thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng.
+ Tổ chức, chỉ đạo việc đào tạo bồi dưỡng, tập huấn quản lý nhà nước
và cán bộ quản lý chính sách đối với người có công với cách mạng.
+ Hướng dẫn, kiểm tra thực hiện chính sách, pháp luật về ưu đãi đối với
người có công với cách mạng với cách mạng;

m ngày Thương binh liệt sỹ)
2.1.2.2 Vai trò quản lý nhà nước trong thực thi chính sách đối với người có công
với cách mạng
Đề ra quy hoạch, kế hoạch tổng thể, định hướng cho công tác triển khai
chế độ chính sách theo quy định, thực hiện chế độ chính sách đúng người,
đúng đối tượng, đúng chế độ theo quy định. Các chế độ chính sách được thực
hiện kịp thời và chính xác, có hiệu quả.
Hạn chế tiêu c
ực trong thực thi chính sách đối với người có công với
cách mạng, tạo ra sự công bằng, tiến bộ trong xã hội.

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page9

2.1.3 Đặc điểm chính sách người có công với cách mạng và thực thi chính
sách đối với người có công với cách mạng
2.1.3.1 Đặc điểm chính sách đối với người có công với cách mạng
Là chính sách mang tính ổn định chính trị- xã hội, góp phần hỗ trợ
người có công với cách mạng về vật chất và tinh thần bằng các chế độ ưu đãi
để họ vơi đi phần nào nỗi đau thể xác cũ
ng như nỗi đau về mặt tinh thần tổn
thương do chiến tranh để lại. Văn bản pháp quy cao nhất là Pháp lệnh ưu đãi
người có công với cách mạng do Quốc hội ban hành, dưới đó là Nghị định và
các văn bản hướng dẫn của các Bộ, ban ngành liên quan.
2.1.3.2 Thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng
- Do cơ quan trong bộ máy Nhà nước từ trung ương đến địa phương
thự
c thi chính sách theo quy định của pháp luật, trong đó:
+Trung ương: Bộ Lao động-TB và XH
+Cấp tỉnh: Sở Lao động-TB và XH
+Cấp huyện: Phòng Lao động-TB và XH

Thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng bao gồm
nhiều loại hoạt động cơ bản có mối quan hệ chặt chẽ với nhau.
2.1.4.1 Hệ thố
ng văn bản tổ chức thực thi chính sách đối với người có công
với cách mạng
Để thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng được chặt
chẽ, thống nhất giữa các địa phương. Đảng và Nhà nước đã ban hành hệ thống
văn bản hướng dẫn thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng,
bao gồm:

Ủy ban Thường vụ
Quốc hội
Chính phủ

Bộ
Quốc
Phòng
Bộ
Nội
vụ
Bộ Lao


Một số văn bản hướng
dẫn bổ sung

Sơ đồ 2.2. Hệ thống văn bản thực thi chính sách người có công

-Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Cơ quan có thẩm quyền cao nhất xây
dựng hoạch định chính sách, ban hành Pháp lệnh về ưu đãi người có công
với cách mạng.
-Chính phủ: Là cơ quan ban hành các Nghị định quy định chi tiết,
hướng dẫn thi hành Pháp lệnh về ưu đãi người có công với cách mạng.
-Bộ Lao động-TB và XH: Là cơ quan chủ trì, phối hợp với các Bộ liên
quan như Bộ Quốc phòng, Bộ Y tế, B
ộ Nội vụ ban hành Thông tư, Thông tư
liên tịch hướng dẫn thủ tục lập hồ sơ, quản lý hồ sơ, thực hiện chế độ ưu đãi
người có công với cách mạng.
-Ngoài ra, Cục Người có công là cơ quan chuyên trách có trách nhiệm
tham mưu, hướng dẫn bổ sung những quy định chưa được rõ ràng để các địa
phương có cơ sở triển khai thực hiện

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế  Page12

-Hiện nay, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đang được áp dụng
trong thực thi chính sách người có công bao gồm:
Pháp lệnh 26/2005/ PL-UBTVQH11 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội
11 về ưu đãi người có công với cách mạng;
Pháp lệnh số 04/2012/UBTVQH13 sửa đổi, bổ sung một số điều của
pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng;
Pháp lệnh số 05/2012/UBTVQH13 sửa đổi, bổ
sung một số điều của pháp

Thông tư liên tịch số 41/2013/TTLT-BLĐTHƯƠNG BINHXH-BYT
của Liên Bộ: Lao động-TB và XH, Y tế hướng dẫn việc khám giám định đối
với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hoá học;
Thông tư liên tịch số 13/2014/TTLT-BLĐTBXH-BTC ngày 03/6/2014
của Bộ Lao động-TB và XH, Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ điều dưỡ
ng phục
hồi sức khỏe, cấp phương tiện trợ giúp, dụng cụ chỉnh hình đối với người có
công với cách mạng và thân nhân; quản lý các công trình ghi công liệt sỹ.
2.1.4.2 Bộ máy tổ chức thực thi chính sách
Có thể nói, hiệu quả của thực thi chính sách đối với người có công với
cách mạng với cách mạng trong giải quyết chính sách đối với người có công
với cách mạng một phần lớn phụ thuộc vào v
ấn đề tổ chức bộ máy quản lý và
thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng. Do vậy, tổ chức bộ
máy thực thi chính sách cũng là một nội dung quan trọng của quản lý nhà
nước trong thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng. Do đặc
điểm chính trị, kinh tế - xã hội và lịch sử khác nhau nên mỗi đơn vị có hình
thức tổ chức bộ máy quản lý khác nhau. Tuy vậy, khi xây dựng tổ
chức bộ
máy thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng đều phải giải
quyết một số vấn đề chung có tính chất cơ bản như sau:
- Vị trí và chức năng giữa ngành Lao động Thương binh và Xã hội với
các ngành Tài chính, Giáo dục, Quốc phòng, Công an …
- Mối quan hệ giữa ngành Lao động Thương binh và Xã hội với chính
quyền địa phương: Là một vấn đề rất quan trọng trong việc tổ ch
ức bộ máy
quản lý Người có công với cách mạng bởi vì trong việc thực hiện và quản lý
nhà nước trong thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng rất

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế  Page14

được biết, hiểu Pháp lệnh một cách thấu đáo. Trong giai đoạn này cần dựa từ
điều kiện thực tiễn để xây dựng kế hoạch cho từng quí, từng tháng.