B GIÁO DCăVẨăẨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.H CHÍ MINH
***

NGUYN TNăHNG CÁC NHÂN T NHăHNGăN KH NNGă
VAY VN NGÂN HÀNG CA DOANH NGHIP
NH VÀ VA TI NGÂN HÀNG TMCP XUT
NHP KHU VITăNAMăTRểNăA BÀN
TP.HCM
LUNăVNăTHCăSăKINHăT

LIăCAMăOAN

Tác gi xin cam đoan lun vn thc s kinh t: " Các nhân t nh hng đn
kh nng vay vn ngân hàng ca doanh nghip nh và va ti Ngân hàng TMCP
Xut Nhp Khu Vit Nam trên đa bàn TP.HCM " là kt qu ca quá trình hc tp
nghiêm túc và là công trình nghiên cu khoa hc đc lp ca riêng bn thân tác gi.
Nhng s liu, kt qu nêu trong lun vn là trung thc, có ngun gc rõ ràng;
đc trích dn và có tính k tha, phát trin t các tài liu, tp chí, các công trình
nghiên cu đư đc công b Kt qu nghiên cu ca lun vn cha tng đc
công b trong bt k công trình nghiên cu khác.
Tôi xin chu hoàn toàn trách nhim v li cam đoan ca mình trc nhng quy
đnh ca nhà trng.

Tp.H Chí Minh, ngày tháng nm 2015
Ngi cam đoan
Nguyn Tn Hng

MC LC
TRANG PH BÌA
LIăCAMăOAN
MC LC
DANH MC CH CÁI VIT TT
DANH MC BNG BIU
DANH MCăSă, BIUă
Trang
LI M U 1

1.2.3.7 Nng lc qun lý ca ch doanh nghip 22
1.2.3.8 Các khon n ca doanh nghip 22
1.2.3.9 Quan h vi ngân hàng 23
1.3 MÔ HÌNH S DNG TRONG NGHIÊN CU 23
1.3.1 Mô hình căs 23
1.3.2 Mô hình tng quát 25
Kt lunăChngă1 27
CHNGă 2:ă CÁC NHÂN T NHă HNGă N KH NNGă VAYă VN
NGÂN HÀNG CA DOANH NGHIP NH VÀ VA TI NGÂN HÀNG
TMCP XUT NHP KHU VIT NAM TRÊN A BÀN TPHCM 28
2.1 THC TRNG V CÁCăDNNVVăTRểNăA BÀN TP.HCM 28
2.1.1 V loi hình doanh nghip ca các DNNVV ti TP.HCM 28
2.1.2 V quyămôălaoăđng ca các DNNVV 29
2.1.3 V doanh thu, chi phí và li nhun ca DNNVV ti TP.HCM 29
2.1.4 V đóngăgópăvƠoăngơnăsáchănhƠănc 30
2.2 TNG QUAN V NGÂN HÀNG TMCP XUT NHP KHU VIT
NAM 31
2.2.1 Tng quan v Eximbank 31
2.2.2 Tình hình hotăđng kinh doanh ca Ngân Hàng TMCP Xut Nhp
Khu Vit Nam 33
2.2.2.1 Huy đng vn 34
2.2.2.2 Hot đng cho vay 35
2.2.2.3 Các hot đng khác 36
2.3 THC TRNG CHO VAY DNNVV TIă EXIMBANKă TRểNă A BÀN
TP.HCM 37
2.3.1 Các sn phmăchoăvayăđc EximBank áp dng cho các DNNVV 37
2.3.2 Thc trng cho vay khách hàng doanh nghip tiăEximBankătrênăđa
bàn TP.HCM 38
2.4 CÁC NHÂN T NHă HNGă N KH NNGă VAYă VN NGÂN
HÀNG CA DNNVV TIăEXIMBANKăTRểNăA BÀN TP.HCM 41

3.2.1.5 V k hoch kinh doanh và k hoch vay vn 63
3.2.2 i vi Eximbank 64
3.2.2.1 V tài sn đm bo vay vn ngân hàng 64
3.2.2.2 V quy trình, th tc vay vn 65
3.2.2.3 V chính sách đi vi DNNVV 65
3.2.3 Kin ngh vi các cp có thm quyn 66
3.2.3.1 n đnh nn kinh t v mô 66
3.2.3.2 Hoàn thin khung pháp lý 67
3.2.3.3 H tr đào to, phát trin nhân lc 67
3.2.3.4 H tr đi mi, nâng cao nng lc công ngh, trình đ k thut 68
3.2.3.5 H tr v thông tin và t vn 68
3.3 HN CH CAă TÀI 68
3.4ăHNG NGHIÊN CU TIP THEO 69
Kt lunăChngă3 70
KT LUN 71
DANH MC TÀI LIU THAM KHO
PH LC
DANH MC BNG BIU

Trang
Bng 1.1 Phân loi DNNVV theo Liên minh Châu Âu 5
Bng 1.2: Tiêu chí phân loi doanh nghip nh và va ca mt s quc gia và khu
vc 6
Bng 1.3: Phân loi DNNVV theo lnh vc kinh t 8
Bng 1.4: Tng quát các nhân t ca mt s bài nghiên cu liên quan 26
Bng 2.1: S lng lao đng làm vic trong các DNNVV trên đa bàn TP.HCM t
nm 2009 – 2013 29
Bng 2.2: Doanh thu, chi phí và li nhun ca DNNVV trên đa bàn TP.HCM giai
đon 2009 – 2014 30
Bng 2.3: Thu và các khon phi np ngân sách nhà nc ca các DNNVV trên

DANH MCăSă, BIUă Trang
Hình 2.1: C cu loi hình doanh nghip nh và va trên đa bàn TP.HCM nm
2013 28
Hình 2.2: Tình hình cho vay ca EximBank khu vc TP.HCM giai đon 2009 – 2014
38
Hình 2.3: Tình hình cho vay ti Eximbank khu vc TP.HCM theo đi tng khách
hàng t nm 2008 – 2013 39
Hình 2.4: Tình hình cho vay DNNVV ti Eximbank khu vc TP.HCM giai đon 2009
– 2014 40
1

LI M U
1. T VNă
ông Nam Á thng đc bit đn là mt trong nhng khu vc có s phát trin kinh
t sôi đng nht trên th gii vi phn ln các nc thành viên là các nn kinh t đang
phát trin. Thành công ca các nn kinh t trong khu vc này đánh du s đóng góp quan
trng ca các doanh nghip nh và va (DNNVV) trong to công n vic làm, tng thu
nhp cho ngi lao đng, gia tng s tng trng kinh t và huy đng các ngun lc xư
hi tham gia vào quá trình đu t phát trin. Bên cnh đó, DNNVV cng đc xem là
nhân t đo lng s tác đng ca các chính sách kinh t mi đc ban hành có tác đng
nh th nào khi đa vào trin khai thc t đi vi cng đng doanh nghip. Ti ông
Nam Á, 98% tng s doanh nghip là DNNVV và 60% lao đng trung bình ca mi quc
gia tính t nm 2007-2012 hin đang làm vic trong các DNNVV
1
. Ti Vit Nam,
DNNVV đư không ngng phát trin mnh m và ngày càng chim t trng ln trong tng
s doanh nghip đng ký thành lp; s phát trin ca DNNVV đư góp phn gim t l tht
nghip, n đnh tình hình kinh t, an sinh xư hi, tng thu nhp cho ngi lao đng và
ngun thu ca ngân sách nhà nc.
Thành ph H Chí Minh là trung tâm kinh t tài chính ln nht c nc nên tp trung
rt nhiu t chc kinh t, t chc tín dng và các đnh ch tài chính trung gian. Tính đn
31/12/2014 thì thành ph H Chí Minh có khong 165.000 DNNVV chim hn 30% s
lng DNNVV trên c nc.
Mc dù tim nng ca các DNNVV ti TP.HCM là rt ln nhng vic tip cn vn
ngân hàng ca các DNNVV rt hn ch. Qua kho sát ca Vin Phát trin Doanh nghip
(Phòng Thng mi và Công nghip Vit Nam) nm 2011 thì ch có 30% các DNNVV
tip cn đc ngun vn tín dng t ngân hàng (trong s 75% doanh nghip mun tìm

đa ra các gii pháp phù hp cho các DNNVV có th tip cn vn vay mt cách hiu qu
nht. 3

2. MC TIÊU NGHIÊN CU
 H thng lý lun v các nhân t nh hng đn kh nng vay vn ngân hàng ca
DNNVV
 Phân tích thc trng vay vn ca DNNVV ti Eximbank trên đa bàn TP.HCM
 Xác đnh và phân tích các nhân t nh hng đn kh nng vay vn ca DNNVV
ti Eximbank trên đa bàn TP.HCM
  xut các gii pháp nhm nâng cao kh nng tip cn vn vay ca các DNNVV
ti Eximbank trên đa bàn TP.HCM
3. IăTNG VÀ PHM VI NGHIÊN CU
 i tng nghiên cu là các nhân t nh hng đn kh nng vay vn ca
DNNVV ti Eximbank trên đa bàn TP.HCM
 Phm vi nghiên cu: Eximbank khu vc TP.HCM
 Thi gian nghiên cu:
i vi d liu th cp: S dng s liu các nm 2011, 2012 và 2013
i vi d liu s cp: S dng s liu thu thp đc t bng câu hi đc gi đn
các DNNVV có nhu cu vay vn ti Eximbank trên đa bàn TP.HCM trong giai
đon 2011 đn nay
4. PHNGăPHÁPăNGHIểNăCU:
 thc hin các ni dung nghiên cu nêu trên, da trên c s phân tích quan
đim, mô hình và kt qu các bài nghiên cu trong và ngoài nc, tác gi s dng
phng pháp phân tích đnh tính và đnh lng
 Phng pháp nghiên cu đnh tính: Dùng phng pháp s dng d liu lch s,
phng pháp phng vn tay đôi nhm thit lp nhân t đc cho là nh hng đn
kh nng vay vn ca DNNVV ti Eximbank trên đa bàn TP.HCM. i tng

CHNGă1:ăCăS LÝ LUN V CÁC NHÂN T NHăHNGăN KH
NNGăVAYăVN NGÂN HÀNG CA DOANH NGHIP NH VÀ VA
1.1 TÍN DNGăI VI DOANH NGHIP NH VÀ VA
1.1.1 Khái nim v DNNVV
Trong lch s kinh t th gii có rt nhiu khái nim v doanh nghip va và nh.
Tùy thuc vào tng điu kin c th ca tng quc gia, tùy thuc vào tng giai đon phát
trin ca nn kinh t xã hi đt nc mà các nhà kinh t, các chính ph s đa ra các khái
nim khác nhau v DNNVV.
Theo Ngân hàng Th gii (WB), doanh nghip đc chia thành 4 loi tng ng
vi s lng lao đng nh sau: doanh nghip siêu nh (s lao đng < 10 ngi), doanh
nghip nh (s lao đng t 10 ngi đn di 50 ngi), doanh nghip va (s lao đng
t 50 ngi đn 300 ngi), doanh nghip ln (s lao đng > 300 ngi).
2

Theo EU thì doanh nghip va và nh là doanh nghip có di 250 công nhân,
doanh thu di 50 triu euro/nm và tng tài sn trên bng cân đi di 43 triu euro. C
th nh sau:
Bng 1.1: Phân loi DNNVV theo Liên minh Châu Âu
Company
category
Employees
Turnover
or
Balance
sheet
total
Medium-sized
< 250
≤ă€ă50ăm
≤ă€ă43ăm

Không quy đnh
2. Nht
- i vi ngành sn xut
- i vi ngành thng mi
- i vi ngành dch v
1-300
1-100
1-100
¥ 0-300 triu
¥ 0-100 triu
¥ 0-50 triu
Không quy đnh
3. Australia
Nh và va
< 200
Không quy đnh
Không quy đnh
4. Canada
Nh
Va
< 100
< 500
Không quy đnh
< CDN$ 5 triu
CDN$ 5 -20
triu
5. New Zealand
Nh và va
< 50
Không quy đnh

< US $ 1 triu
< US $ 5 triu
5.Brunei
Nh và va
1-100
Không quy đnh
Không quy đnh
C. NHÓM CÁC NC KINH T ANG CHUYN I
1. Russia
Nh
Va
1-249
250-999
Không quy đnh
Không quy đnh
7

2. China
Nh
Va
50-100
101-500
Không quy đnh
Không quy đnh
3. Poland
Nh
Va
< 50
51-200
Không quy đnh


* Ti Vit Nam
 Vit Nam, theo Ngh đnh s 90/2001/N-CP ngày 23/11/2001 ca Chính ph
v h tr giúp phát trin DNNVV đnh ngha: “Doanh nghip nh và va là c s sn
xut, kinh doanh đc lp, đã đng ký kinh doanh theo pháp lnh hin hành, có vn đng
ký không quá 10 t đng hoc s lao đng trung bình hàng nm không quá 300 ngi”.
Sau đó, ngày 30/06/2009, Chính ph đư ban hành Ngh đnh s 56/2009/N-CP v
tr giúp phát trin DNNVV. Ngh đnh này có hiu lc t ngày 20/08/2009 và thay th
cho Ngh đnh s 90/2001/N-CP ngày 23/11/2001. Theo đó, DNNVV là c s kinh
doanh đã đng ký kinh doanh theo quy đnh pháp lut, đc chia thành ba cp: siêu nh,
nh, va theo quy mô tng ngun vn (tng ngun vn tng đng tng tài sn đc
xác đnh trong bng cân đi k toán ca doanh nghip) hoc s lao đng bình quân nm
(tng ngun vn là tiêu chí u tiên), c th nh sau:
Bng 1.3: Phân loiăDNNVVătheoălnhăvc kinh t
Ngành/Ngh
DN siêu nh
DN nh
DN va
S laoă đng
(ngi)
Tng ngun
vn (t
đng)
S laoă đng
(ngi)
Tng ngun
vn (t đng)
S laoă đng
(ngi)
I. Nông, lâm nghip và

không chính thc nh vay mn bn bè, ngi thân hay t các t chc tài chính và phi tài
chính trong xã hi.
Th hai, DNNVV thng hng vào nhng lnh vc phc v trc tip đi sng,
nhng sn phm có sc mua cao, dung lng th trng ln nên huy đng đc các
ngun lc xã hi, các ngun vn còn tim n trong dân, tn dng đc các ngun nguyên
liu, nhân lc ti ch.
Th ba, phn ln các DNNVV s dng nhiu lao đng ph thông, trình đ tay
ngh cha cao, đa s s dng lao đng h gia đình. Các ch DNNVV thng không đ
kh nng cnh tranh vi các doanh nghip ln trong vic thuê nhng ngi có tay ngh
lao đng cao do hn ch v ngun tài chính. Bên cnh đó, đnh kin ca ngi lao đng
v khu vc này còn khá ln vì h cho rng làm trong các DNNVV ri ro mt vic ln
nhng đng thi lng thp, c hi thng tin không cao ng thi ngi lao đng ti
DNNVV ít đc đào to, đào to li do kinh phí hn hp.
Th t, công ngh và máy móc ca các DNNVV thng lc hu, do chi phí đu t
công ngh mi và k thut hin đi cao vt quá kh nng ca các DNNVV vi quy mô
vn hn ch.
Th nm, nhy cm vi nhng bin đng ca th trng, chuyn đi mt hàng
nhanh phú hp vi th hiu ngi tiêu dùng. Tuy nhiên, các sn phm sn xut thng
không đc coi trng v cht lng, tui đi.
Th sáu, DNNVV có tính nng đng và linh hot cao: Các DNNVV có mc đu t
ban đu thp, s dng ít lao đng và tn dng các nguôn lc ti ch. Do đó, các DNNVV
10

có th d dàng chuyn đi phng án sn xut, chuyn đi mt bng kinh doanh, chuyn
đi loi hình doanh nghip và c d dàng gii th doanh nghip.
Th by, trình đ qun lý cha cao. B máy qun lý ca các DNNVV thng gn
nh, trình đ t chc qun lý cha cao. Các DNNVV đc thành lp ch yu da trên
nng lc và kinh nghim ca ch doanh nghip nên b máy t chc rt gn nh, ch
doanh nghip thng qun lý tt c các mt trong hot đng ca doanh nghip, các quyt
đnh cng đc nhanh chóng đa ra.

lit nên các DNNVV phi thng xuyên đi mi , ci tin công ngh đ to ra s khác
bit đ có th thành công trên thng trng. ng thi vi s linh hot ca mình, các
DNNVV luôn đi tiên phong trong vic áp dng nhng phát minh, ci tin , sang kin k
thut.
óng góp vào xut khu. Vi đc đim nn kinh t đang phát trin thì các ngành
ngh  nông thôn ch yu là sn xut nh và là các ngh truyn thng, ngoài ra các ngành
ngh có kh nng xut khu nh dt may, ch bin thy sn… cng đc rt nhiu
DNNVV tham gia. Vì vy, các DNNVV là lc lng rt quan trng trong vic tng
cng xut khu.
Các DNNVV còn góp phn làm tng hiu qu và nng lc cnh tranh ca nn kinh
t. Vi s tn ti ca nhiu DN hot đng trong cùng mt ngành, lnh vc s làm gim
bt s đc quyn và buc các DN phi chp nhn cnh tranh, phi liên tc thay đi đ tn
ti và phát trin. Vi s linh hot ca mình, các DNNVV cng s to ra áp lc cnh tranh
lên các DN ln, thm chí các công ty đa quc gia… và ngi đc li s là ngi tiêu
dùng. ng thi các DNNVV còn dóng góp vai trò nh là v tinh cho các DN ln, thúc
12

đy quá trình chuyên môn hóa, phân công lao đng trong sn xut, làm tng hiu qu ca
chính các DNNVV và các DN hp tác (Nguyn Th Bính, 2013).
Góp phn đào to lc lng lao đng c đng, linh hot và có cht lng. Các
DNNVV có th tham gia góp phn vào công vic đào to, nâng cao tay ngh cho ngi
lao đng và phát trin ngun nhân lc. Mt b phn ln lao đng trong nông nghip và s
lao đng bt đu tham gia th trng lao đng có th đc thu hút vào các DNNVV đ
thích ng các tác phong công nghip và mt s ngành dch v liên quan.
Ngoài ra, các DNNVV có mt s đóng góp khác nh: đy mnh tin trình hi nhp
quc t, phát huy đc tim lc trong nc trong điu kin nn kinh t có xut phát đim
vi ngun vn thp, trình đ khoa hc k thut lc hu, trình đ k nng ca lao đng còn
yu, góp phn to lp s phát trin canh bng gia các vùng, min trong nc. Vi s to
lp d dàng, các DNNVV có th phát trin rng rãi  các vùng min, to ra các sn phm
phong phú, đa dng góp phn tích cc trong khâu phân phi hàng hóa, đm bo nhu cu

hàng thng mi do DNNVV cha có s tín nhim cao t các NHTM.
Th sáu, v kh nng hoàn tr n vay: DNNVV d gp khó khn trong vic tr n
vay khi có s bin đng trên th trng tài chính, tin t nh: lm phát, khng hong kinh
t, tài chính ….
Vi đc đim ca các DNNVV và tín dng ngân hàng đi vi các DNNVV, nên
quan h tín dng gia DNNVV vi các ngân hàng thng mi tim n các ri ro sau đây:
 Tình trng thông tin bc cân xng làm cho ngân hàng không nm bt đc các du
hiu ri ro ca DNNVV mt cách toàn din và đy đ, do đó các ngân hàng d b
mt vn khi quyt đnh cho vay.