Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Mở đầu
Đất nớc ta đang trong quá trình đổi mới, tốc độ đô thị hoá ngày càng phát
triển và song song là vấn đề gia tăng dân số. Tính đến 4/1999, dân số nớc ta là
76321628 ngời đứng thứ 13 trong tổng số hơn 200 quốc gia trên thế giới, đứng
hàng thứ 2 trong khu vực Đông Nam á sau Inđônêxia. Mật độ dân số trung
bình của Việt Nam năm 1999 là 230,6 ngời/km2, cao hơn mật độ dân số trung
bình thế giới 5,7 lần. Những yếu tố này đồng thời là nguyên nhân làm tăng l-
ơng ngời đến khám và chữa bệnh tại các bệnh viện, dẫn đến hiện tợng quá tải
của nhiều bệnh viện ở các đô thị. Theo khảo sát của bộ y tế, số lợng đến khám
chữa bệnh hàng ngày tại mỗi bệnh viện thờng vợt quá chỉ tiêu giờng bệnh từ
30%-50%. Nếu cộng cả số cán bộ, nhân viên, sinh viên thực tập, ngời nhà
bệnh nhân đi theo thì lu lợng ngời ở các bệnh viện rất đông, gấp 3-6 lần chỉ
tiêu. Vì vậy, việc giữ gìn vệ sinh chung, nội qui, qui chế bệnh viện gặp rất
nhiều khó khăn.
Hiện nay, cả nớc có khoảng 12526 cơ sở khám chữa bệnh, trong đó có 847
cơ sở là bệnh viện với các qui mô khác nhau. Các bệnh viện không chỉ phát
triển về số lợng mà còn đi sâu về chất. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển đó thì
chất thải bệnh viện tăng nhanh về số lợng và phức tạp về thành phần. Chất thải
bệnh viện là một trong những loại chất thải phức tạp, nguy hiểm. Ngoài những
đặc tính chung giống nh rác thải sinh hoạt, nó còn có đặc tính riêng biệt trong
đó có chứa rất nhiều mầm bệnh có khả năng lây nhiễm cao gây nên những vấn
đề nghiêm trọng về vệ sinh môi trờng và sức khoẻ cộng đồng. Chất thải bệnh
viện tiếp tục tăng hằng năm nhng hiện nay có rất ít hệ thống xử lý. Hầu hết các
bệnh viện không có hệ thống xử lý chất thải, hiện tại chất thải y tế nguy hại đ-
ợc thu gom, vận chuyển và lu giữ chung với chất thải sinh hoạt. Sự gia tăng
nhanh chóng về số lợng cũng nh độ độc hại, nguy cơ của các chất thải bệnh
viện đối với môi trờng và sức khoẻ ngày càng nghiêm trọng. Vì vậy, để bảo vệ
sức khoẻ cộng đồng, giữ cho môi trờng xanh sạch đẹp, chúng ta cần có biện
pháp quản lí, thu gom, xử lý kịp thời và hiệu quả. Trên cơ sở đó, chúng em lựa
chọn đề tài: Bớc đầu nghiên cứu về thu gom, xử lý và quản lý rác thải tại

động chuyên môn và điều trị của các phòng bệnh gồm cả chất thải rắn, chất
thải nớc đều cha đợc quan tâm xử lý một cách triệt để gây ảnh hởng nghiêm
trọng đến vệ sinh môi trờng, tạo điều kiện phát sinh và phát triển nhiều loại
dịch bệnh nguy hiểm.
Hiện nay, tuy các bệnh viện đã đợc nâng cấp nhng mới chỉ chú ý đến khía
cạnh về nâng cao chất lợng chăm sóc bệnh nhân và tăng cờng số lợng giờng
bệnh, cha chú ý đến việc thu gom, xử lý chất thải. Do vậy, hầu hết các bệnh
viện cha có hệ thống xử lý chất thải, thậm chíhệ thống cống rãnh, bể ngầm
cũng bị hỏng nặng nề, không hoạt động đợc ở nhiều nơi.
Bệnh viện GTVT I dới sự chỉ đạo của ban giám đốc đã quan tâm, chú ý tới
việc xử lý rác thải nhằm bảo đảm vệ sinh môi trờng trong và ngoài bệnh
-2-
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
viện. Hiện tại bệnh viện đã có hệ thống xử lý nớc thải do nhà nớc cấp kinh
phí thí điểm thực hiện và ký hợp đồng với công ty Môi trờng đô thị Hà Nội
thu gom chất thải rắn .
2- Cơ sở pháp lý quản lý và xử lý chất thải bệnh viện.
- Thực hiện luật bảo vệ môi trờng đã đợc quốc hội thông qua 27/12/1993
và ccác văn bản pháp qui hớng dẫn của nhà nớc, thanh tra của bộ y tế đã
có văn bản số 87/TT ngày 22/6/1996, hớng dẫn thanh tra y tế các sở y tế
tỉnh, thành phố tiến hành thanh tra, kiểm tra về chất thải các bệnh viện.
- Công văn số 4527/ĐT ngày 8/6/1996 của bộ y tế hớng dẫn xử lí chất thải
rắn trong bệnh viện.
- Điều lệ vệ sinh và giữ gìn sc khoẻ do bộ y tế ban hành năm 1992 qui
định các tiêu chuẩn vệ sinh, về chất lợng nớc, không khí và yêu cầu các
hoạt động kinh tế xã hoọi phải đảm bảo các tiêu chuẩn vệ sinh.
- Năm 1999, bộ y tế đã ban hành qui chế quản lí chất thải y tế
3- Cơ sở thực tiễn về quản lý chất thải
- Căn cứ vào chủ trơng kế hoạch 1996 2000 về bảo vệ môi trờng, dự án
xử lí chất thải của Bộ y tế đệ trình nhà nớc.

các chi thể hoặc tổ chức bị tổn thơng đã đợc cắt rời là nguyên nhân gây ô
nhiễm sinh học, hoá học và truyền nhiễm bệnh đáng kể cho ngời và ô nhiễm
môi trờng sinh hoạt.
Theo số liệu điều tra của tổ chức y tế thế giới trong 1 gam phân chứa 11 tỉ
vi khuẩn, số lợng cũng tơng tự cho các dịch mủ và tổ chức hoại tử mà ta
gọi là bệnh phấm sẽ phát tán ra xung quanh gây tình trạng xú uế và góp
phần tăng tỷ lệ nhiễm trùng bệnh viện.
2- Con đờng truyền bệnh từ ngời bệnh rác ngời
3- Tác hại của rác không đợc xử lý
-4-
Nớc
Đất
Không khí, bụi
Ngời, động vật, gia
cầm
Rác,
bệnh phẩm,
pathogents
máu, mủ
tổ chức
hoại tử
Miệng
đờng
tiêu
hoá
vết th-
ơng
Côn trùng, ruồi muỗi
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368


khuẩn và khoảng 5% là chất thải không nhiễm khuẩn nhng là chất thải
độc hại.
- Chất thải y tế là bất kì chất thải nào phát sinh trong chuẩn đoán, điều trị
hoặc tiêm chủng cho ngời, động vật trong các phòng nghiên cứu hoặc
trong thử nghiệm sinh học.
- Chất thải lâm sàng là bất kì chất thải nào phát sinh từ việc chăm sóc y tế
ở bệnh viện hoặc cá cơ sở y tế khác( định nghĩa này đợc dùng trong công
ớc Basel về quản lí việc chuyên chở chất thải ddộc hạ qua biên giới)
I- Hiện trạng rác thải tại bệnh viện GTVT I
1- Xác định các nguồn thải và tải lợng chất thải
-6-
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Biểu đồ 1: Nguồn phát sinh chất thải, rác thải bệnh viện
1.1- Xác định các nguồn thải
a- Chất thải rắn:
Chất thải từ các hoạt động chuyên môn của bệnh viện:
- Khoa điều trị:
Bộ phận thay băng: Bông, băng, mủ hoại tử, tổ chức hoại tử đã cắt lọc..
Bộ phận tiêm: kim, bơm tiêm, thuốc thừa
Các dịch, bệnh phẩm..
- Phòng mổ:
Bông nhiễm khuẩn, mủ, tổ chức hoại tử
Chi thể cắt bỏ, tổ chức mô cắt bỏ
-7-
Hoạt động bệnh viện
Nuôi dỡngĐiều trịXét nghiệmKhám
Chất thải, rác bệnh viện
Lỏng Khí Rắn
MT nớc MT không
khí

nh cơ cấu bệnh tật, số giờng bệnh, lu lợng bệnh nhân, tỷ lệ sử dụng giờng
bệnh, điều kiện kinh tế kỹ thuật, phơng pháp điều trị, khí hậu, thời tiết,
phong tục tập quán..
-8-
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Theo thống kê của công ty môi trờng đô thị thì lợng rác bệnh viện trung bình
là: 2,7kg/ngày/giờng, trong đó tỷ lệ độc hại là khoảng 25% trên tổng số rác.
Do đó, có thể dự tính lợng rác thải sản sinh là:
-Tổng lợng chất thải: 300giờng x 2,7kg/ngày = 810giờng
-Lợng rác cần xử lý(25%): 810 x 0,25 = 202,5kg/ngày
-Rác tối nguy hiểm: 300 x 0,2 = 60kg/ngày
(Trong số 202,5kg)
2- Kết quả điều tra các chỉ tiêu vật lý của nớc thải
STT Chỉ tiêu Tiêu chuẩn Kết quả
1 Độ trong(cm Sneller) -* 3,8+ 2,16
2 Mầu -* Xám xỉn
3 Mùi -* Thối
4 Cặn lơ lửng <50 55,9+ 29,92
5 Cặn toàn phần -* 120,7+ 68,11
*Cha có hớng dẫn
Kết quả xét nghiệm các chỉ tiêu hoá học
STT Chỉ tiêu TCVN5945-95 Kết quả
1 Độ pH 5,5 9,0 7,05
2 BOD (mg/l) 25 190
3 COD (mg/l) 35 240
4 OD(mg/l) >=2 1,17
5 Phốt phát(mg/l) 6,0 3,9
6 Nitrit(mg/l) <0,05* 0,74
7 Amoniac (mg/l) <1,0* 14,0
8 Cl (mg/l) 2,0 -

- Dán nhãn vào gói chất thải để tránh ngịch ngợm vô ý hoặc đụng chạm
vào chất thải vì không biết sự có mặt của nó hoặc không biết tính độc hại
cho sức khoẻ.
- Quản lý có kiểm soát trong phạm vi bệnh viện và trong suốt quá trình
chuyên chở để huỷ bỏ nh: thu thập, lu trữ, chuyên chở đợc theo dõi chật
chẽ, an toàn và đợc bảo quản tốt trong suốt thời gian đó.
-10-