NHỮNG KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT VỀ ĐỐI MỚI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
THEO HƯỚNG TIẾP CẬN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC Ở PHƯƠNG DIỆN QUẢN LÝ

Tóm tắt: Kiểm tra, đánh giá (KTĐG) người học là một khâu rất quan trọng trong quá trình dạy học. Bộ
giáo dục và Đào tạo đã và đang có nhiều giải pháp cải tiến việc KTĐG đối với học sinh phổ thông nhằm hướng
đến đánh giá năng lực học sinh. Đối với bậc đại học, hiện nay Bộ giáo dục và Đào tạo đã giao quyền tự chủ cho
các trường Đại học nên các vấn đề về nội dung chương trình đào đạo cũng như quy định về KTĐG người học các
cơ sở giáo dục đại học phải tự đề ra và thực hiện. Trong bài viết này, chúng tôi đề cập đến một số văn bản hướng
dẫn giáo viên phổ thông KTĐG học sinh theo hướng tiếp cận năng lực của Bộ giáo dục và Đào tạo. Từ đó, chúng
tôi đề xuất một số giải pháp nhằm đổi mới KTĐG theo hướng tiếp cận năng lực người học (cụ thể là sinh viên
ngành sư phạm Toán) ở phương diện quản lý.
1. Đặt vấn đề
Xây dựng chương trình giáo dục phổ thông sau 2015 theo định hướng tiếp cận năng lực
học sinh là một chủ trương lớn của Việt Nam. Nội dung đó được thể hiện trong Nghị quyết số
29/NQ-TW ngày 04/11/2013 của Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn
diện giáo dục và đào tạo. Nghị quyết nêu rõ: “Đổi mới căn bản hình thức và phương pháp thi,
kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo, bảo đảm trung thực, khách quan. Việc thi, kiểm
tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo cần từng bước theo các tiêu chí tiên tiến được xã hội và
cộng đồng giáo dục thế giới tin cậy và công nhận. Phối hợp sử dụng kết quả đánh giá trong quá
trình học với đánh giá cuối kỳ, cuối năm học; đánh giá của người dạy với tự đánh giá của người
học; đánh giá của nhà trường với đánh giá của gia đình và của xã hội”. Chương trình hành động
của chính phủ thực hiện nghị quyết 29-NQ/TW đã nêu “Đổi mới hình thức thi, kiểm tra đánh
giá kết quả giáo dục theo hướng đánh giá năng lực người học; kết hợp đánh giá cả quá trình
với đánh giá cuối học kỳ, cuối năm học theo mô hình của các nước có nền giáo dục phát triển”.
Bộ môn Toán – Khoa Toán Công nghệ - Trường Đại học Hùng Vương với nhiệm vụ
chính là đào tạo sinh viên sư phạm Toán, khi ra trường sẽ trở thành các thầy cô giáo dạy THCS,
THPT cũng đã những điều chỉnh, bổ sung về chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy và
KTĐG phù hợp với yêu cầu của thời đại. Tuy nhiên, vấn đề KTĐG theo hướng tiếp cận năng
lực người học vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập. Do đó chúng ta cần có những quy định, hướng
dẫn cụ thể hơn.
2. Nội dung nghiên cứu

nhóm học sinh theo tiến trình dạy học,…
4. Đối với đánh giá về học tập, quy định mới đã bãi bỏ việc dùng điểm số để đánh giá
thường xuyên, đồng thời bãi bỏ việc xếp loại học tập theo thang Giỏi - Khá - Trung bình như
trước đây.
5. Đánh giá về hạnh kiểm được thay thế bằng việc đánh giá về năng lực và phẩm chất của
học sinh như khả năng tự phục vụ, tự quản; giao tiếp và hợp tác; tính chăm chỉ, tự tin, tự chịu
trách nhiệm
6. Học sinh được lên lớp khi được xác nhận hoàn thành chương trình học, trường hợp
không hoàn thành thì phải báo cáo để hiệu trưởng xét, quyết định việc lên lớp hay ở lại lớp.
7. Sẽ không còn danh hiệu học sinh Giỏi, Tiên tiến với học sinh tiểu học; Cuối học kỳ 1
và cuối năm học, giáo viên chủ nhiệm hướng dẫn học sinh bình bầu những học sinh đạt thành
tích nổi bật một trong nội dung đánh giá trở lên, đạt thành tích nổi bật trong các phong trào thi
đua hoặc thành tích đột xuất khác; tham khảo ý kiến cha mẹ học sinh; tổng hợp và lập danh
sách đề nghị hiệu trưởng xét tặng giấy khen hoặc dề nghị cấp trên khen thưởng. Nội dung, số
lượng học sinh được khen do hiệu trưởng nhà trường quyết định.
Cấp THCS, THPT: Quyết định 40/2006/QĐ-BGD&ĐT (Quyết định 40) ngày 05-10-
2006 ban hành quy chế ĐG, xếp loại học sinh THCS, THPT; Thông tư số 51/2008/TT-
BGD&ĐT ngày 15-09-2008 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều tại Quyết định 40; Thông tư
58/2011/TT-BGD&ĐT (Thông tư 58) ngày 12-12-2011 ban hành quy định đánh giá và xếp loại
học sinh THCS, THPT; Công văn số 8773/BGDĐT – GDTrH ngày 30-12-2010 của Bộ giáo
dục và Đào tạo về việc hướng dẫn soạn đề kiểm tra và một số quyết định, thông tư liên quan
đến tuyển sinh THCS, THPT, thi tốt nghiệp THPT,…
Quyết định 40: Theo quyết định này, đánh giá, xếp loại học sinh có 2 lĩnh vực: (i) Đánh giá
hạnh kiểm học sinh phải căn cứ vào biểu hiện cụ thể về thái độ và hành vi đạo đức; ứng xử
trong mối quan hệ với thầy cô giáo, với bạn bè và quan hệ xã hội, ý thức phấn đấu vươn lên
trong học tập; kết quả tham gia lao động, hoạt động tập thể của lớp, của trường và hoạt động xã
hội; rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh và bảo vệ môi trường; và (ii) Đánh giá xếp loại học lực:
Căn cứ đánh giá học lực của học sinh là hoàn thành các chương trình các môn học trong kế
hoạch giảng dạy của cấp THCS, THPT, kết quả đạt được ở các bài kiểm tra. Học lực được xếp
thành 5 loại: Giỏi, Khá, Trung bình, Yếu và Kém. Hình thức kiểm tra bao gồm kiểm tra thường

Nghĩa. Đồng thời nhận thấy được vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của việc kiểm tra đánh giá,
đặc biệt là công tác kiểm tra đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực của người học. Chúng tôi
mạnh dạn đưa ra những kiến nghị, đề xuất đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng tiếp cận năng
lực người học ở phương diện quản lý như sau:
- Trước hết cần phải có một cuộc cách mạng đề thay đổi về mặt nhận thức, cách thức tiếp cận
công tác kiểm tra đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực của người học đến từng đơn vị, từng
bộ môn và từng cá nhân trong nhà trường.
- Triển khai đến các khoa, các bộ môn các cuộc hội thảo, các chuyên đề hẹp về công tác kiểm
tra đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực của người học để tìm ra các năng lực cần có của
người học và công tác kiểm tra đánh giá có hiệu quả các năng lực đó đối với từng hệ, ngành học
riêng. Đặc biệt chú ý kiểm tra đánh giá chuyển từ đánh giá chú trọng đến kiến thức của người
học biết được, hiểu được sang đánh giá quá trình, cách thức người học biết, hiểu được kiến thức
đó như thế nào, chú trọng đến kĩ năng cơ bản, năng lực cá nhân. Và kiểm tra đánh giá cần nhắm
hướng đến 4 yếu tố sau:
+ Phát triển toàn diện người học: Kiểm tra đánh giá phải thể hiện ở các mặt đức, trí, thể,
mĩ, xã hội;
+ Cá biệt hóa giáo dục: Kiểm tra đánh giá phải chú trọng đến sự phân hóa người học,
đến việc phát hiện năng lực của từng cá nhân người học;
+ Dân chủ hóa giáo dục: Kiểm tra đánh giá phải đảm bảo công khai, công bằng và dựa
vào mục tiêu đặt ra từ đầu, tôn trọng sự tự đánh giá của người học;
+ Thực dụng hóa giáo dục: Kiểm tra đánh giá nhằm hướng đến năng lực thực tiễn của
người học, các đề kiểm tra đánh giá không chú trọng quá nhiều đến kiến thức lý thuyết, hàn lâm
mà nên chú trọng đến việc vận dụng các kiến thức đã học vào đời sống, những kiến thức hữu
ích cho công việc của người học sau này.
- Các bộ môn cần phối hợp với Phòng Thanh tra, khảo thí và đảm bảo chất lượng xây dựng một
bộ đề mẫu mô phỏng cho công tác kiểm tra đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực người học.
Từ đó, bộ môn sẽ nhân rộng ra các học phần khác trong chương trình đào tạo.
- Xác định giảng viên và người học chịu trách nhiệm chính trong công tác kiểm tra đánh giá,
đặc biệt giảng viên có vai trò, trách nhiệm cao trong công tác kiểm tra đánh giá. Do đó cần
thường xuyên bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận và phương pháp kiểm tra đánh giá cho đội

chính quy theo học chế tín chỉ.
[6] Quyết định số 576/QĐ-ĐHHV-TTr, KT&ĐBCL, ngày 26-08-2013 về việc ban hành quy
định về công tác KTĐG của Trường Đại học Hùng Vương.