1
MỤC LỤC 1
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT 4
DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ BIỂU ĐỒ 5
PHẦN I: MỞ ĐẦU 6
1. Lí do chọn đề tài 6
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 7
3. Mục đích nghiên cứu 9
4. Nhiệm vụ nghiên cứu 9
5. Đối tượng nghiên cứu 10
6. Phạm vi nghiên cứu 10
7. Phương pháp nghiên cứu 10
8. Đóng góp của đề tài 11
9. Cấu trúc đề tài 11
PHẦN II: NỘI DUNG 12
CHƯƠNG I. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC KHẮC PHỤC LỖI PHÁT ÂM
CHO HỌC SINH LỚP 3 TRƯỜNG TIỂU HỌC THANH LẠNG 12
1.1. Cơ sở lý luận 12
1.1.1. Cơ sở tâm sinh lý của học sinh tiểu học 12
1.1.2. Một vài khái niệm liên quan 12
1.1.3. Vị trí, ý nghĩa của việc rèn phát âm trong dạy học tập đọc cho học
sinh 18
1.2. Cơ sở thực tiễn 20
1.2.1. Vài nét về chương trình và sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 3 20
1.2.2. Khảo sát thực trạng sửa lỗi phát âm cho HS lớp 3 Trường Tiểu học
Thanh Lạng 21
2
1.2.3. Kết quả khảo sát 22
CHƯƠNG 2. BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC LỖI PHÁT ÂM CHO HS LỚP 3
PHỤ LỤC 1 73
PHỤ LỤC 2 74
PHỤ LỤC 3 76
PHỤ LỤC 4 77
4
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT
GV: Giáo viên
HS: Học sinh
SGK: Sách giáo khoa
SGV: Sách giáo viên
Bảng 1.5 Bảng khảo sát thời gian học sinh học phát âm …………………… 25
Bảng 3.1 Bảng điều tra chất lượng ban đầu ………………………………… 52
Bảng 3.2 Bảng kiểm tra chất lượng HS ……………………………………….66
Biểu đồ 3.1 Biểu đồ điều tra chất lượng ban đầu …………………………… 52
Biểu đồ 3.2 Biểu đồ kiểm tra chất lượng HS ……………………………… 66 6
PHẦN I: MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Như chúng ta đã biết, đất nước ta đang trên con đường đổi mới. Trong
cuộc cách mạng đổi mới ấy giáo dục được ưu tiên hàng đầu và được coi là quốc
sách với mục tiêu: “ Nâng cao dân trí đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài,
phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đáp ứng với yêu cầu xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc, vì mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ
văn minh”. Cùng với sự phát triển của xã hội, tiếng Việt cũng phát triển phong
phú và đa dạng nhằm đáp ứng nhu cầu giao tiếp của xã hội. Để bắt kịp với công
được học môn Tập đọc một cách khoa học, cẩn thận. Đó là lý do vì sao Tập đọc
bố trí thành phân môn độc lập (thuộc môn Tiếng Việt) có tiết dạy riêng. Đối với
HS miền núi do ảnh hưởng của tiếng địa phương nên khả năng phát âm đang
gặp nhiều khó khăn. Đặc biệt đối với Trường Tiểu học Thanh Lạng thuộc xã
Thanh Hóa là một xã biên giới vùng cao, nằm ở phía Tây của huyện Tuyên Hóa,
tỉnh Quảng Bình, học sinh là người miền núi do đó khả năng phát âm chưa
chuẩn nên chất lượng dạy và học đối với các môn học nói chung và đối với phân
môn Tập đọc lớp 3 nói riêng chưa cao. Việc sửa lỗi phát âm sai cho học sinh đã
được giáo viên quan tâm nhưng chưa có cách khắc phục cụ thể cho học sinh
vùng bản xứ.
Vì những lý do trên, tôi chọn đề tài “Khắc phục lỗi phát âm trong dạy
học Tập đọc cho học sinh lớp 3 Trường Tiểu học Thanh Lạng – Thanh Hóa
– Tuyên Hóa – Quảng Bình” để làm khóa luận nhằm góp phần nâng cao hiệu
quả dạy học tập đọc cho HS miền núi tỉnh Quảng Bình nói chung và HS Trường
Tiểu học Thanh Lạng – Thanh Hóa – Tuyên Hóa – Quảng Bình nói riêng.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Phát âm chuẩn chính âm sẽ giúp người nghe cảm nhận được đầy đủ và
chính xác giá trị nội dung của văn bản. Vì vậy việc rèn luyện, đề xuất các biện
pháp khắc phục lỗi phát âm cho học sinh là vấn đề mà nhiều nhà nghiên cứu
quan tâm, tìm hiểu. Với những cuốn sách cơ bản như:
8
Giáo trình “Phương pháp dạy học Tiếng Việt” của Lê A – Thành Thị Yên
Mĩ – Lê Phương Nga – Nguyễn Trí – Cao Đức Tiến cũng đưa ra cơ sở lí luận
các nguyên tắc và phương pháp dạy Tập đọc, nhấn mạnh đến các phương pháp
như phương pháp trực quan, phương pháp đàm thoại, phương pháp luyện tập
theo mẫu
Giáo trình “Phương pháp dạy học Tiếng Việt cho học sinh dân tộc cấp
Tiểu học” (tài liệu đào tạo giáo viên) của Dự án phát triển giáo viên tiểu học
(NXB Giáo dục, 2006) cũng đã đi sâu vào nghiên cứu tầm quan trọng của dạy
học sinh lớp 3 Trường Tiểu học Thanh Lạng – Thanh Hóa – Tuyên Hóa –
Quảng Bình”.
3. Mục đích nghiên cứu
Trong chương trình Tiểu học nói chung và môn Tiếng Việt nói riêng thì
phân môn Tập đọc có một vị trí hết sức quan trọng, nó giúp học sinh biết cách
phát âm đúng chuẩn Tiếng Việt, hình thành kỹ năng, kỹ xảo trong qua trình đọc.
Tuy nhiên trong thực tế dạy học Tiếng Việt hiện tượng học sinh mắc lỗi phát âm
còn rất phổ biến, đặc biệt là học sinh một số trường trên địa bàn các xã miền núi
thuộc huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình, cụ thể là trường Tiểu học Thanh
Lạng, xã Thanh Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình.
Từ thực tế trên tôi đã chọn đề tài khóa luận này với mục đích đề xuất các
biện pháp để khắc phục lỗi phát âm và rèn kỹ năng phát âm chuẩn cho học sinh
tiểu học miền núi huyện Tuyên hóa, tỉnh Quảng Bình nói chung và học sinh lớp
3 trường Tiểu học Thanh lạng nói riêng.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt những mục tiêu đề ra việc xây dựng và giải quyết các nhiệm vụ là
hết sức quan trọng. Các nhiệm vụ đó là: thứ nhất chúng tôi nghiên cứu cơ sở lý
luận của dạy học phát âm. Hai là điều tra khảo sát thực trạng học phát âm. Ba là
đề xuất một số biện pháp khắc phục lỗi phát âm tiếng Việt cho HS lớp 3 trường
Tiểu học Thanh Lạng. Cuối cùng tiến hành thực nghiệm để khẳng định tính khả
thi của vấn đề nghiên cứu.
10
5. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là: “Khắc phục lỗi phát âm trong dạy
học Tập đọc cho HS lớp 3 Trường Tiểu học Thanh Lạng.”
Đối tượng thực nghiệm: HS và GV Trường Tiểu học Thanh Lạng, xã
Thanh Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình.
6. Phạm vi nghiên cứu
Khóa luận nghiên cứu cơ sở lý luận của việc khắc phục lỗi phát âm cho
núi huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình nói chung, giáo viên dạy học lớp 3
Trường Tiểu học Thanh Lạng – Thanh Hóa – Tuyên Hóa – Quảng Bình và sinh
viên khoa Tiểu học – Mầm non nói riêng, trong quá trình học tập, nghiên cứu và
rèn luyện nghiệp vụ sư phạm.
9. Cấu trúc đề tài
Ngoài các phần mở đầu, phần kết luận - kiến nghị - đề xuất, phụ lục, tài
liệu tham khảo, phần nội dung cơ bản của khóa luận gồm 3 chương:
Chương 1: Cở khoa học của việc khắc phục lỗi phát âm cho học sinh lớp
3 trường Tiểu học Thanh Lạng
Chương 2: Biện pháp khắc phục lỗi phát âm cho học sinh lớp 3 trường
Tiểu học Thanh Lạng – Thanh Hóa – Tuyên hóa – Quảng Bình
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm
12
PHẦN II: NỘI DUNG
CHƯƠNG I. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC KHẮC PHỤC LỖI PHÁT
ÂM CHO HỌC SINH LỚP 3 TRƯỜNG TIỂU HỌC THANH LẠNG
1.1. Cơ sở lý luận
1.1.1. Cơ sở tâm sinh lý của học sinh tiểu học
Đối với HS lứa tuổi tiểu học là giai đoạn các em chuyển từ hoạt động chủ
đạo vui chơi sang hoạt động học tập làm chủ đạo. Đặc biệt, HS lớp 3 ghi nhớ
không chủ định cũng dần chuyển sang ghi nhớ có chủ định. Hơn nữa, khi học
qua phân môn Học vần, hầu hết các em đã đọc thông viết thạo. Tuy nhiên đối
Âm tiết là đơn vị phát âm nhỏ nhất trong ngôn ngữ.
* Ví dụ: sách
Âm tiết tiếng Việt là đơn vị phát âm nhỏ nhất, đơn giản về mặt tổ chức, có
giá trị về mặt ngữ pháp. Âm tiết tiếng Việt là đơn vị ngữ âm mang tính ổn định
về mặt hình thức và ranh giới của âm tiết tiếng Việt do tính chất cố định nên bất
biến.
Phát âm đúng, chuẩn chỉ có thể có dựa trên cơ sở giáo viên hiểu rõ các
yếu tố: âm vị, âm tiết. Vì đó là một trong những cơ sở quan trọng để luyện phát
âm cho học sinh tiểu học đặc biệt là học sinh lớp 3.
Phát âm chuẩn quy tắc tiếng Việt là phát âm đúng âm vị, phụ âm, to, rõ
ràng, lưu loát, mạch lạc từng âm vị và chữ cái. Đối với việc hình thành kỹ xảo
phát âm, đặc tính của mỗi thể loại văn bản, đoạn trích mà HS dựa vào đó để lĩnh
hội từ ngữ, ngôn ngữ tiếng Việt là rất quan trọng. Theo đó khi phát âm theo
nguyên tắc chữ viết là các biểu tượng âm vị, chữ cái, vần, thanh điệu từ đó được
thể hiện bằng biểu tượng âm thanh.
Lỗi phát âm: Lỗi phát âm là những sai lệch trong cách phát âm so với
cách phát âm chuẩn làm cho người nghe khó hiểu thậm chí hiểu sai thành một
nghĩa khác.
Ví dụ: Từ “Nhảy múa” phát âm thành “nháy múa”. Hay “mật ong” phát
âm “mật ông”…
14
1.1.2.2. Chính âm, phương ngữ và thanh điệu
Chính âm: Chính âm là chuẩn mực phát âm của một ngôn ngữ có giá trị
và hiệu lực về mặt xã hội. Chính âm quy định nội dung luyện phát âm ở tiểu
học. Chính âm liên quan đến vấn đề chuẩn hóa ngôn ngữ, giữ gìn sự trong sáng
của tiếng Việt. Việc hiểu biết của chính âm sẽ giúp ta xác định được nội dung
cần đọc đúng, đọc diễn cảm một cách có nguyên tắc.
Chính âm có mối quan hệ chặt chẽ tới quá trình dạy học Tập đọc cho HS
tiểu học và phát âm đúng sẽ giúp cho HS học tập cách phát âm chuẩn, từ đó hiểu
Âm cuối t, n + + -
6 thanh + - -
Bảng 1.1 Bảng sự khác biệt ngữ âm giữa các phương ngữ của tiếng Việt
Sự thực, bức tranh ngữ âm của các phương ngữ tiếng Việt còn đa dạng và
phức tạp hơn nhiều. Trong nhiều thập kỉ nay, trong giới ngữ học có nhiều quan
điểm khác nhau về chuẩn mực ngữ âm tiếng Việt, trong đó có ý kiến cho rằng
nên lấy phương ngữ Bắc Bộ (tiêu biểu là Thủ đô Hà Nội) làm cơ sở để xác định
chuẩn mực ngữ âm tiếng Việt đồng thời bổ sung một số yếu tố ngữ âm tích cực
của các phương ngữ khác. Đây là quan điểm được nhiều người tán thành. Về
thực chất, quan điểm này đã lấy chữ viết làm cơ sở để xác định chuẩn mực ngữ
âm tiếng Việt. Quan điểm này đã chi phối cách phát âm của trường học, nên
hiện nay, mặc dù chưa có một văn bản chính thức nào quy định chặt chẽ nhưng
trong trường học, một cách tự nhiên, hệ thống ngữ âm được phản ánh trên chữ
viết được coi là hệ thống ngữ âm chuẩn mực của tiếng Việt hiện đại. Đó là cách
phát âm lấy phương ngữ Bắc Bộ (tiêu biểu là tiếng Hà Nội) bổ sung thêm 3 phụ
âm đầu của miền Trung, những âm được biểu hiện trên chữ viết bằng các con
chữ tr, s, r và 2 vần ươu, ưu (từ đây chúng ta sẽ gọi cách phát âm này là cách
phát âm đúng chuẩn chữ viết. Nhiều GV tiểu học còn gọi cách phát âm này là
“phát âm đúng chính tả”). Đây là cách phát âm có sự khu biệt âm vị học tối đa
của chữ viết để khắc phục những âm đã mất đi hoặc đã bị biến dạng của tiếng
địa phương. Cách phát âm này tránh được tai hoạ của hiện tượng đồng âm, là
cách phát âm tối ưu để viết đúng chính tả. Giá trị thực tiễn và tính hợp lí của
16
cách phát âm này là ở chỗ đó. Đấy là chưa kể đến tiếng Hà Nội, tiêu biểu cho
tiếng địa phương miền Bắc, lại là tiếng nói thanh lịch, đáng yêu. Vì vậy, cách
phát âm hợp chuẩn chữ viết là căn cứ đầu tiên để chúng ta đối chiếu, xem xét
cách phát âm của HS. Mỗi GV tiểu học cần phải xác định được các trường hợp
phát âm lệch chuẩn chữ viết của HS vùng phương ngữ mình đang dạy học.
Nhưng mặt khác, luyện phát âm chỉ có tính khả thi khi nó được tiến hành một
Bộ nên hướng đến cách phát âm này.
Thanh điệu: Thanh điệu là một loại đơn vị siêu đoạn tính bao trùm lên
toàn bộ âm tiết và có chức năng thay đổi đơn vị cao của âm tiết. Đối với các
ngôn ngữ Đông Nam Á trong đó có tiếng Việt thì thanh điệu có chức năng âm vị
học tức là có chức năng khu biệt nghĩa.
Hệ thống thanh điệu gồm sáu thanh: Ngang (-), huyền (/), hỏi (?), sắc (/),
nặng (.) được chia làm hai nhóm cao (sắc, ngã, không) và thấp (ngang, huyền);
nếu xét về âm vực được chia là bằng phẳng (ngang, huyền), không bằng phẳng
(hỏi, ngã, sắc, nặng) nếu xét về âm điệu.
Không bằng phẳng Âm điệu
Âm vực
Bằng phẳng
Gẫy Không gẫy
Cao Ngang Ngã Sắc
Thấp Huyền Hỏi Nặng
Các thanh điệu dễ hòa nhập với nhau đó là nặng với ngã, sắc với hỏi, điều
này cộng với tính chất dễ thay đổi âm vực của các thanh điệu hai chiều như hỏi,
ngã đã dẫn đến hiện tượng nhập thanh ở một số vùng phương ngữ tiếng Việt.
Trong quá trình phát âm cần kết hợp hài hòa các yếu tố học phát âm trong
phân môn Tập đọc cao trong quá trình HS phát âm GV cần phải hướng dẫn các
em cách phối hợp thanh điệu, chính âm để việc sửa lỗi phát âm đạt hiệu quả,
chất lượng.
Thanh ngang (không dấu): là thanh cao có đường nét bằng phẳng đồng
đều từ đầu đến cuối.
18
Thanh huyền: là thanh thấp, cũng có đường nét bằng phẳng đi xuống thoai
thoải.
Thanh ngã: có đường nét không bằng phẳng xuất phát từ âm vực thấp hơi
Trong đó phân môn Tập đọc thuộc môn Tiếng Việt có nhiệm vụ rất quan
trọng, hình thành cho học sinh các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Để học tốt phân
môn Tập đọc trước hết ta phải chú ý kỹ năng đọc của học sinh. Đọc là một dạng
hoạt động ngôn ngữ, là quá trình chuyển dạng thức chữ viết sang lời nói có âm
thanh và thông hiểu nó (ứng với hình thức đọc thành tiếng), là quá trình chuyển
trực tiếp từ hình thức chữ viết thành các đơn vị nghĩa không có âm thanh (ứng
với đọc thầm). (M.R. Lơvôp – Cẩm nang dạy học tiếng Nga (tiếng Nga). Chắc
hẳn ai cũng biết những kinh nghiệm của đời sống, những thành tựu văn hoá,
khoa học, tư tưởng, tình cảm của các thế hệ trước và của cả những người đương
thời phần lớn đã được ghi lại bằng chữ viết, biết đọc con người có cơ hội tiếp
nhận được những tinh hoa văn hóa nhân loại. Chính những lý do trên mà đọc
đúng chuẩn là yêu cầu đang được đặt ra trong nhà trường Tiểu học, để đọc đúng
trước hết phải phát âm đúng. Vì vậy khắc phục lỗi phát âm trong dạy học Tập
đọc là khâu rất quan trọng, nó giúp cho ngôn ngữ của các em phát triển một cách
toàn diện nhất, đúng nhất trong mọi hoàn cảnh. Ngoài ra phát âm đúng còn giúp
cho học sinh Tiểu học hiểu đúng nghĩa của từ ngữ, câu văn. Từ đó giúp các em
cảm nhận được cái hay cái đẹp của văn bản nghệ thuật cũng như sự chính xác
của văn bản khoa học.
Việc khắc phục lỗi phát âm sẽ tạo nhiều cái lợi: Trước hết nó giúp cho
học sinh viết đúng chính tả, sau đó giúp các em dễ dàng hơn khi học ngoại ngữ.
Ngôn ngữ là công cụ của giao tiếp, ngôn ngữ có chuẩn thì việc giao tiếp ở
phạm vi rộng hơn phương ngữ mới thuận lợi và bài đọc của các em cũng mới
tiến tới hay được. Bởi mỗi bài tập là một bức tranh nhỏ về cuộc sống xung
quanh của con người. Các em đọc càng hay càng thêm dễ hiểu về nội dung bài
đọc cũng như cảm nhận được cái hay, cái đẹp thể hiện trong bài, từ đó từng
bước hình thành khả năng cảm thụ văn học, giúp cho bài văn của các em ngày
một hay hơn.
20
Khắc phục lỗi phát âm cho học sinh góp phần không nhỏ trong việc thực
+ Ngôi nhà chung (tuần 30, 31, 32)
+ Bầu trời và mặt đất (tuần 33, 34)
Tuần 27 ôn tập giữa học kỳ II; tuần 35 ôn tập và kiểm tra cuối học kỳ II.
SGK Tiếng Việt 3 bao gồm các phân môn Tập đọc, Kể chuyện, Chính tả,
Luyện từ và câu, Tập viết, Tập làm văn. Mỗi phân môn có nội dung chương
trình riêng và bố trí theo phân phối chương trình. Trung bình một tuần HS được
học hai bài tập đọc, trong đó có một bài tập đọc kể chuyện được học hai tiết.
Như vậy trong một năm học, HS được học 62 bài tập đọc tương đương với 93
tiết.
Cấu trúc bài tập đọc trong SGK Tiếng Việt lớp 3 thường gồm bốn phần:
tranh minh họa, văn bản tập đọc, chú giải và câu hỏi trong phần tìm hiểu bài.
Trong quá trình dạy học, tùy thuộc vào từng bài đọc cụ thể GV sử dụng
SGK một cách tối ưu để đạt hiệu quả giờ học một cách tốt nhất. Đối với Trường
Tiểu học Thanh Lạng khả năng phát âm của nhiều em HS chưa cao, chính vì vậy
SGK là công cụ chủ yếu sửa lỗi phát âm để nâng cao hiệu quả dạy – học đọc cho
GV và HS.
1.2.2. Khảo sát thực trạng sửa lỗi phát âm cho HS lớp 3 Trường
Tiểu học Thanh Lạng
Mục đích khảo sát
Chúng tôi tiến hành khảo sát giờ dạy Tập đọc của GV Trường Tiểu học
Thanh Lạng, từ đó xác định những khó khăn chủ yếu mà GV gặp phải khi dạy
tập đọc cho HS và đưa ra biện pháp khắc phục. Đồng thời chúng tôi tìm hiểu
hoàn cảnh, tâm sinh lý HS lớp 3, khảo sát thực trạng phát âm trong giờ Tập đọc
để thấy được những lỗi phát âm mà các em thường mắc phải, tiến hành phân loại
lỗi để nắm được thực trạng mắc lỗi. Trên cơ sở đó đề xuất một số biện pháp
khắc phục lỗi phát âm nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học Tập đọc.
Nội dung khảo sát
Khóa luận tiến hành khảo sát trên những nội dung sau:
1. Thực trạng phát âm của HS
23
phát âm địa phương
Hầu hết theo số liệu điều tra đã cho thấy các em đều mắc lỗi về phụ âm
đầu s/x, lỗi phần vần ong/ông, oc/ooc, ênh/anh, ươu/iêu, ưu/iu … lỗi về thanh
điệu như thanh ngã và thanh hỏi Để sửa lỗi này đòi hỏi một quá trình rèn
luyện lâu dài, trước hết HS cần nắm vững chính âm tiếng Việt, chú ý hướng dẫn
HS phát âm theo âm chuẩn tiếng Việt, không phát âm theo lối phát âm địa
phương. Muốn đạt được điều đó GV cần dạy đúng, phát âm chuẩn chính âm
tiếng Việt cho HS. Điều quan trọng nhất trong việc khắc phục lỗi này và nâng
cao hiệu quả sửa lỗi phát âm là GV thường xuyên cho HS phát âm, tập phát âm
nhiều lần những phụ âm dễ lẫn đồng thời phải phối hợp đa dạng với các hình
thức rèn luyện khác.
Thực trạng điều tra cho thấy 42 HS ở lớp 3A, 3B thuộc khối 3 của Trường
Tiểu học Thanh Lạng – Thanh Hóa – Tuyên Hóa – Quảng Bình hầu hết đều
mắc lỗi khi phát âm. Qua quá trình khảo sát tôi thu được kết quả như sau:
Lỗi phụ âm đầu:
s/x, …
Lỗi phần vần:
ươu/iêu, ong/ông,
oc/ooc,…
Lỗi về thanh điệu:
Ngã/hỏi,
hỏi/sắc,…
Lớp
Số
lượng
HS
được
khảo sát
Trường Tiểu học Thanh Lạng là HS miền núi nên chủ yếu là nói tiếng địa
phương ít khi giao tiếp bằn tiếng phổ thông.
Ví dụ: Từ “đi học” các em phát âm là “đi hoọc”, hay là từ “rượu” phát âm
thành “riệu”…
Thứ ba: Về thanh điệu
Đa số HS xã Thanh Hóa nói chung và học sinh lớp 3 Trường Tiểu học
Thanh Lạng nói riêng đều mắc lỗi về thanh điệu, các em thường nhầm lẫn giữa
thanh ngã/thanh hỏi, thanh hỏi/thanh sắc.
Ví dụ: Từ “số bảy” các em lại phát âm thành “số báy”
Hay là “con muỗi” phát âm là “con muổi”
Thực trạng học phát âm trong trường tiểu học
Không chỉ riêng gì với HS lớp 3 Trường Tiểu học Thanh Lạng – Thanh
Hóa – Tuyên Hóa – Quảng Bình mà hầu hết các HS khác trên địa bàn vẫn nhìn
nhận Tập đọc là một môn học “phụ”, bổ trợ cho kỹ năng sử dụng tiếng Việt
trong ngôn ngữ nói. Với quan niệm trên, nếu chỉ dừng lại ở mức độ học cho biết,
cho xong thì người Việt Nam không ai là không mắc lỗi phát âm. Phát âm là một
phần nhỏ trong phân môn Tập đọc nhưng nó góp phần khá lớn vào việc hình
thành kỹ năng sử dụng đúng và chuẩn ngôn ngữ tiếng Việt, đồng thời còn là cơ
sở cho việc sử dụng ngôn ngữ để học tập các môn học khác. HS lớp 3 Trường
Tiểu học Thanh Lạng hầu hết cũng chỉ quan tâm đến phát âm trong dạy học Tập
đọc ở góc độ học cho biết đọc cái chữ, chứ chưa thực sự quan tâm đến các lỗi sai
mà mình mắc phải hay việc phát âm, sử dụng ngôn ngữ trong khi nói sao cho
đúng, cho chuẩn.
Phát âm lệch chuẩn tiếng Việt ngay ở các lớp đầu cấp sẽ hình thành thói
quen và ảnh hưởng không nhỏ đến sau này, phát âm không chỉ là công cụ giúp
HS chiếm lĩnh văn hóa, trau dồi kiến thức, tư duy để học tập mà còn tạo điều
25
kiện ban đầu trong hành trang ngôn ngữ cả đời người trong các em. Với ý nghĩa
quan trọng như vậy, phân môn Tập đọc phải là môn học được coi trọng trong
Lớp
Nhiều thời gian Bình thường Ít thời gian
21 3A 2/21 (9,5%) 7/21 (33,3%) 12/21 (57,2%)
Bảng 1.5: Bảng khảo sát thời gian học sinh học phát âm
Copyright: Tài liệu đại học ©