TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT
ĐỖ TRƢỜNG AN LỰA CHỌN BÀI TẬP NÂNG CAO
HIỆU QUẢ KĨ THUẬT PHÁT CẦU
THẤP CHÂN CHÍNH DIỆN CHO NAM
HỌC SINH KHỐI 11 TRƢỜNG
THPT NGÔ GIA TỰ
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: CNKHSP GDTC
Hƣớng dẫn khoa học Th.s TRẦN VĂN TIÊN HÀ NỘI - 2015
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đã thực hiện quá trình làm khóa luận một cách khoa học,
chính xác và trung thực. Toàn bộ những vấn đề đưa ra và bàn luận trong đề tài
đều là những vấn đề mang tính thời sự, cấp thiết và đúng thực tế với những
MỤC LỤC
Trang
ĐẶT VẤN ĐỀ 1
CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 3
1.1. Quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về công tác GDTC trong trường học 3
1.2. Đặc điểm tâm, sinh lí lứa tuổi học sinh THPT 4
1.3. Bài tập TDTT - phương tiện chủ yếu và chuyên biệt của GDTC 8
1.4. Vai trò của các yếu tố kĩ thuật trong môn Đá cầu 11
1.5. Khái niệm, lí luận về phát cầu 12
1.6. Một số yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả phát cầu 14
CHƢƠNG 2. NHIỆM VỤ - PHƢƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN
CỨU 16
2.1. Nhiệm vụ nghiên cứu 16
2.2. Phương pháp nghiên cứu 16
2.3. Tổ chức nghiên cứu 20
CHƢƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 22
3.1.Thực trạng công tác nghiên cứu giảng dạy kĩ thuật phát cầu thấp
chân chính diện trong môn Đá cầu đối với học sinh trường THPT Ngô Gia Tự 22
chứng và thực nghiệm sau thực nghiệm 45
1
ĐẶT VẤN ĐỀ
Giáo dục thể chất là một bộ phận của nền giáo dục quốc gia, là một bộ
phận trong hệ thống giáo dục. Giáo dục sức khỏe cho thế hệ trẻ là một trong
những vấn đề được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm, góp phần không
nhỏ cho sự phát triển của đất nước. Do đó phát triển thể chất cho các học sinh
các trường học nói chung và các học sinh trường THPT nói riêng là nhiệm vụ
quan trọng của GDTC. Để thực hiện mục tiêu GDTC đến năm 2025 đó là:
“Xây dựng và bước đầu hoàn thiện GDTC trong học đường từ cấp mầm non
lên cấp đại học, thực hiện việc dạy thể dục một cách nghiêm túc, đảm bảo cho
mỗi học sinh đều thực hiện chế độ GDTC bắt buộc trong nhà trường góp
phần phát triển hài hòa thể chất nâng cao sức khỏe và thể lực phục vụ yêu
cầu học tập, lao động sẵn sàng bảo vệ tổ quốc ''[1]. Với mục đích giáo dục
con người Việt Nam một cách toàn diện: có phẩm chất đạo đức, có tri thức, có
sức khỏe và chuyên môn giỏi để lao động, xây dựng và bảo vệ thành quả xã
hội chủ nghĩa.
Công tác GDTC cho học sinh thực sự chiếm một vị trí quan trọng nhằm
trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản về thể dục, để từ đó tự nâng cao
sức khỏe. Đồng thời giáo dục tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái giúp đỡ
lẫn nhau trong học tập và cuộc sống. Để đạt được mục đích mà giáo dục đặt
ra trong quá trình giáo dục thể chất cho học sinh người ta sử dụng tổ hợp
nhiều phương pháp, biện pháp, phương tiện giúp cho việc tiếp thu kĩ thuật
động tác nâng cao thành tích và sức khỏe.
Theo chương trình học Thể dục ở trường THPT ngày nay, môn Đá cầu
đã được đưa vào giảng dạy cho học sinh ở khối 10, 11 và 12. Việc tham gia
tập luyện và thi đấu đá cầu có tác dụng rất lớn trong việc tăng cường sức khỏe
2
tăng tuần hoàn máu và sự trao đổi không khí của cơ thể làm cho cơ thể bớt
chính diện cho nam học sinh khối 11 trường THPT Ngô Gia Tự, góp phần
nâng cao chất lượng TDTT của học sinh và tăng thành tích trong học tập và
thi đấu cho các em.
4
CHƢƠNG 1:
TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1. Quan điểm của Đảng và Nhà nƣớc ta về công tác GDTC trong
trƣờng học
giáo dục toàn diện, góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng
nhân tài, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ
nghĩa.
1.2. Đặc điểm tâm, sinh lí lứa tuổi học sinh THPT
1.2.1. Đặc điểm tâm lí lứa tuổi học sinh THPT
1.2.1.1. Đặc điểm tâm lí chung
Lứa tuổi này, tâm lí học sinh có nhiều thay đổi đáng kể. Các em đang
trong giai đoạn chuyển giao từ trẻ con sang người lớn. Các em đã có được
những kiến thức nhất định, đã có khả năng tư duy trừu tượng, logic, đã biết
phân tích vấn đề và tổng hợp vấn đề một cách chặt chẽ, có căn cứ và nhất
quán.
Trong lứa tuổi này tính cách và tình cảm của các em được hình thành
và thể hiện ra bên ngoài, những phẩm chất nhân cách được bộc lộ rõ ( lòng
yêu lao động, tính cần cù, dũng cảm ) những quan hệ nhiều mặt của nhân
cách được thể hiện như tinh thần trách nhiệm, lòng tự trọng, tình cảm, nghĩa
vụ
Tuy nhiên ở tuổi mới lớn do chưa có nhiều kinh nghiệm trong cuộc
sống, tự đánh giá về một vấn đề nào đó của các em không tránh khỏi sự vội
vàng, cảm tính, không tránh được sai lầm khi tự đánh giá. Các em cần được
sự giáo dục, giúp đỡ một cách khoa học, khéo léo của nhà trường, gia đình
để hình thành được một biểu tượng khách quan về nhân cách của mình.
6
1.2.1.2. Đặc điểm tâm lí trong học tập và sự phát triển trí tuệ của học sinh
THPT
Trong lứa tuổi này nội dung và tính chất hoạt động học tập của các em
khác rất nhiều so với hoạt động học tập của học sinh THCS. Hoạt động học
tập của các em đòi hỏi tính năng động và tính độc lập ở mức độ cao hơn
nhiều, đồng thời cũng đòi hỏi muốn nắm được chương trình một cách sâu sắc
thì cần thiết phải tư duy lí luận.
Ý thức và thái độ học tập trong giai đoạn này của các em ngày càng
luyện và đạt đến trình độ cao.
1.2.2.2. Hệ thần kinh
Ở lứa tuổi học sinh THPT, hệ thần kinh tiếp tục được phát triển và đi
đến hoàn thiện, kích thước não và hành tủy đạt đến mức của người trưởng
thành. Các em đã có khả năng nhận định, phân tích và tổng hợp vấn đề một
cách logic, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc hình thành nhanh chóng
phản xạ có điều kiện. Đây là điều kiện thuận lợi để các em nhanh chóng tiếp
thu và hoàn thiện kĩ thuật động tác.
Lứa tuổi này học sinh có thể tiếp thu được kĩ thuật động tác một cách
rất nhanh, tuy nhiên nếu bài tập đưa ra không gây được hứng thú hoặc đơn
điệu đối với học sinh thì các em sẽ tập luyện không nỗ lực và chóng gây nên
cảm giác mệt mỏi. Do đó, cần phải có những hình thức tập luyện đa dạng, phù
hợp, gây được hứng thú cho học sinh. Giáo viên và HLV cần chú ý đến đặc
điểm cơ thể của từng cá nhân, từng học sinh để có thể đưa ra bài tập, cách tập
luyện phù hợp nhất và cá biệt đối với học sinh đó. 8
1.2.2.3. Hệ vận động (hệ xương - cơ)
- Hệ xương: Đối với học sinh lứa tuổi THPT, ở đa số các em hệ xương
đã phát triển tương đối và hoàn thiện và bắt đầu giảm tốc độ phát triển. Đối
với các em nữ mỗi năm cao thêm khoảng 1 - 3cm. Do hệ xương đã phát triển
tương đối hoàn thiện nên các em có thể tập luyện các bài tập có khối lượng và
cường độ vận động tương đối lớn mà không tạo ra sự phát triển lệch lạc của
cơ thể.
- Hệ cơ: Ở lứa tuổi học sinh THPT, hệ cơ phát triển chậm hơn so với hệ
xương. Và sự phát triển của cơ phụ thuộc rất nhiều vào mức độ phát triển của
xương. Cùng với lứa tuổi, khối lượng cơ tăng lên dần. Tuy nhiên, sự tăng
trưởng cơ xảy ra không đều, phát triển với nhịp điệu nhanh nhất là cơ chân,
chậm nhất là cơ tay, các cơ duỗi phát triển nhanh hơn các cơ co. Giai đoạn
nhiều để phù hợp với các quy luật và đáp ứng được các yêu cầu mục tiêu của
GDTC. Các bài tập TDTT là những hoạt động vận động nhằm tác động đến
chính bản thân của con người và hoàn toàn bị chi phối bởi những quy luật
phát triển thể chất và tinh thần cũng như những mục tiêu và nguyên tắc của
GDTC.
1.3.2. Nội dung và hình thức của bài tập TDTT
Nội dung: Bài tập TDTT bao gồm các thành phần tạo nên bài tập đó và
các quá trình cơ bản xảy ra trong cơ thể do việc thực hiện bài tập đó tạo nên.
Khi nhìn từ góc độ sư phạm, xem xét nội dung bài tập TDTT là xem
xét đến tác dụng tổng hợp của các bài tập đó đối với việc phát triển năng lực
vận động của cơ thể và sự hình thành các kĩ năng, kĩ xảo vận động, cũng như
sự tác động đến hành vi, nhân cách người tập.
10
Nhìn về góc độ sinh lí học: Nội dung bài tập TDTT là những biến đổi
trong hoạt động chức năng của cơ thể khi thực hiện bài tập, làm cho cơ thể
chuyển sang một mức hoạt động cao hơn so với lúc yên tĩnh, nhờ vậy mà có
thể hoàn thiện được những khả năng, chức phận của cơ thể.
Hình thức của bài tập TDTT: Là cấu trúc hay tổ chức bên trong và bên
ngoài của nó. Hình thức bài tập phụ thuộc vào đặc điểm nội dung của nó.
Cấu trúc bên trong của bài tập thể hiện mối quan hệ và sự phối hợp, tác
động lẫn nhau giữa các quá trình khác nhau của hoạt động chức năng của cơ
thể trong lúc thực hiện bài tập. Cấu trúc bên ngoài của bài tập TDTT là hình
dáng có thể nhìn thấy nó thể hiện đặc trưng ở quan hệ giữa các thông số
không gian, thời gian và lực của các động tác tạo thành bài tập.
Hình thức và nội dung của bài tập TDTT liên quan hữu cơ với nhau,
trong đó nội dung là mặt quyết định.
1.3.3. Kĩ thuật của bài tập TDTT
Kĩ thuật của bài tập TDTT là cách thức sắp xếp tổ chức và thực hiện hệ
thống các động tác để giải quyết nhiệm vụ vận động, hoặc nói ngắn gọn hơn
đó là những cách thức để giải quyết nhiệm vụ vận động.
thể các bài tập được chia thành các nhóm sau đây :
- Các môn sức mạnh - tốc độ cần có cường độ hay công suất gắng sức
cơ bắp tối đa như: Chạy cự li ngắn. Nhảy cao, Nhảy xa, Ném, Đẩy
- Các môn sức bền trong các bài tập có chu kì như: Chạy cự li trung
bình và dài, Đi bộ, Bơi lội, Đua xe đạp
- Các môn đòi hỏi năng lực phối hợp vận động như: Thể dục dụng cụ,
Thể dục nghệ thuật, Nhảy cầu, Trượt băng nghệ thuật
12
- Các môn đòi hỏi biểu hiện tổng hợp các yếu tố vận động trong điều
kiện, các tình huống và hình thức vận động luôn thay đổi như tất cả các môn
đối kháng cá nhân, các môn bóng.
1.4. Vai trò của các yếu tố kĩ thuật trong môn đá cầu
Trong thi đấu các môn thể thao nói chung và môn Đá cầu nói riêng,
muốn có thành tích môn Đá cầu VĐV phải được chuẩn bị đầy đủ về tâm lí,
thể lực và chiến thuật. Do vậy, công tác huấn luyện phải được tiến hành trên
cơ sở các quy luật, các nguyên tắc và các phương pháp đã được nghiên cứu và
thử nghiệm qua thực tế.
Trong môn đá cầu, các kỹ thuật rất đa dạng phong phú. Các kĩ thuật
được hoàn thiện ơ mức độ kĩ xảo ( tự động hóa), kỹ thuật là yếu tố quan trọng
và có ảnh hưởng trực tiếp đến các yếu tố khác.
Khi đá cầu đòi hỏi người tập phải có sự phối hợp vận động của toàn
thân như: Di chuyển, tâng cầu, đỡ cầu, đá cầu tấn công, chuyền cầu, cứu cầu
Hai chân phải nhanh nhẹn, hoạt động tích cực, mắt phải tập trung quan
sát, phán đoán đường cầu trên toàn sân để đưa ra quyết định khi tiếp xúc với
cầu bằng kĩ thuật nào để có hiệu quả nhất.
Khi thực hiện các kĩ thuật đá cầu đòi hỏi sự chính xác rất cao, vì đế quả
cầu nhỏ, tốc độ bay của quả cầu lại rất nhanh, do đó chỉ cần mắc sai sót là bị
mất điểm. Chính vì vậy, ở đây kĩ thuật được xem là yếu tố quan trọng và nó
quyết định đến thành tích của người tập, của VĐV.
Trong thi đấu đá cầu, ngoài thi đấu đơn còn có thi đấu đôi, thi đấu ba
vực phát cầu khoảng 20 cm. Mũi bàn chân sau chống xuống đất và hơi xoay
ra phía ngoài sao cho trục của hai bàn chân hợp thành một góc khoảng 45° và
14
hai gót chân cách nhau khoảng 40 cm. Lúc này trọng tâm cơ thể dồn vào chân
trước, thân người hơi khom. Tay cùng bên với chân phía sau gập ở khuỷu tay,
để bàn tay ngửa trước bụng, ngón trỏ và ngón giữa để ở phía dưới đế cầu, còn
ngón cái đặt lên trên đế cầu. Tay còn lại để thả lỏng tự nhiên mắt quan sát đối
phương.
Thực hiện kĩ thuật:
Sau khi có hiệu lệnh của trọng tài, tay tung cầu lên cao ngang hoặc trên
tầm ngực, điểm cầu rơi cách điểm dọi của cơ thể khoảng 40-50cm ( tùy theo
chiều dài của chân người đá cầu). Sau khi tung cầu lên trọng tâm hoàn toàn
được chuyển sang chân trụ, chân đá cầu thực hiện động tác từ sau ra trước, từ
dưới lên. Động tác bắt đầu là dùng sức của đùi để lăng chân, lúc này cẳng
chân được gấp ở phía sau đùi, khi đùi lăng qua điểm dọi của cơ thể và trục
dọc của đùi tạo với phương thẳng đứng một góc khoảng 35-40° thì lúc này
chuyển động của đùi được dừng lại, đồng thời cẳng chân được lăng về trước
hơi lên, mũi bàn chân duỗi thẳng tiếp xúc với cầu bằng mu bàn chân ở thời
điểm cầu cách mặt sân khoảng 30-40 cm. Khi tiếp xúc cầu thì mặt phẳng của
mu bàn chân hướng về hướng phát cầu và khi chạm cầu thì chân dừng lại đột
ngột, thân người hơi lao về trước.
Kết thúc:
Khi cầu rời chân, chân đá cầu bước về trước chạy vào sân chuẩn bị cho
động tác tiếp theo.
Từ phân tích trên về thực hiện kĩ thuật phát cầu chúng ta thấy:
- Phát cầu là kĩ thuật đòi hỏi sự phối hợp vận động kết hợp của nhiều
bộ phận cơ thể một cách nhịp nhàng.
- Phát cầu không tiêu hao thể lực nhiều trong thi đấu, nếu phát cầu tốt
sẽ đem lại hiệu quả rõ rệt, tạo thuận lợi cho người phát cầu trực tiếp ghi điểm
hoặc gây khó khăn cho đối phương, phá vỡ chiến thuật của đối thủ.
dụng nhiều kĩ thuật. Chính vì vậy, khi gần kết thúc trận đấu hay hiệp đấu
VĐV thường rất mệt mỏi. Trong lúc này do thể lực bị giảm sút, VĐV cần chú
ý hết sức tập trung vào quả phát cầu để không bị đối phương gây khó khăn
cho người phát cầu. Sau khi phát cầu cần phải di chuyển nhanh vào vị trí
trung tâm hay vị trí thích hợp để đón, đỡ quả trả giao cầu của đối phương.
1.6.3. Các yếu tố tâm lí
Thông qua tập luyện, thi đấu TDTT nói chung và đặc biệt là môn Đá
cầu nói riêng, đòi hỏi người tập phải có sự nỗ lực khổ luyện, có ý chí, có nghị
lực, có quyết tâm cao thì mới mong có kết quả tốt. Bởi đặc thù của môn Đá
cầu trong thi đấu mang tính đối kháng rất cao, nhất là trong thi đấu đá đơn.
Muốn giành được thắng lợi trong thi đấu, trước tiên người tập phải thắng
được chính bản thân mình bằng sự cần cù, chịu khó, linh hoạt, sáng tạo, khắc
phục khó khăn, trong sinh hoạt với đồng đội phải đoàn kết, tương trợ lẫn nhau
trong tập luyện cũng như trong thi đấu.
Tâm lí có ảnh hưởng trực tiếp đến quả phát cầu, người phát cầu ngoài
việc nắm chắc được kĩ thuật, có thể lực, cũng như có niềm tin vào quả phát
cầu của mình, phải tạo niềm tin cho đồng đội. Phải đề ra được chiến thuật cho
quả phát cầu, không bị đối phương gây sức ép hoặc run sợ trước đối phương.
Như vậy, ngoài các yếu tố khác yếu tố tâm lí cũng là yếu tố hết sức
quan trọng khi thực hiện phát cầu trong những tình huống trên sân khi trận
đấu diến ra căng thẳng, điểm số bám sát nhau và ở những điểm cuối của hiệp
đấu. Sự căng thẳng lúc này là áp lực lớn đối với người phát cầu, cần tạo được
sự bình tĩnh, ổn định về tâm lí, tránh được những giao động từ đối phương
hay khán giả, từ đó thực hiện tốt quả phát cầu và giành được chiến thắng cuối
cùng.
17
CHƢƠNG 2
NHIỆM VỤ - PHƢƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU
sư phạm chúng tôi sử dụng các hình thức:
- Quan sát trực tiếp giờ dạy thể dục, việc tập luyện và thi đấu của nam
học sinh khối 11 trường THPT Ngô Gia Tự từ đó có nhận định đánh giá trực
tiếp, chú ý đến các kĩ thuật phát cầu và nhất là kĩ thuật phát cầu thấp chân
chính diện các em sử dụng.
- Quan sát đo đạc (sử dụng mật độ tập luyện của học sinh và các
phương pháp giảng dạy của giáo viên).
2.2.3. Phƣơng pháp phỏng vấn tọa đàm
Phương pháp này được chúng tôi sử dụng nhằm thu thập và trao đổi
những thông tin có liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu. Từ đó rút ra những nhận
xét và kết luận chính xác khách quan có độ tin cậy. Và bổ sung thêm các dữ
liệu cần thiết, loại bỏ những vấn đề chưa phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi xác
định hiện trạng vấn đề nghiên cứu. Đối tượng được chúng tôi phỏng vấn là các
giáo viên có chuyên môn về Đá cầu, nam học sinh khối 11 trường THPT Ngô
Gia Tự và các đối tượng khác. Và đặc biệt chúng tôi đã có buổi thảo luận với tổ
Thể dục của trường THPT Ngô Gia Tự về nội dung của đề tài này:
- Tính hợp lí và hiệu quả của các bài tập bổ trợ cho môn học Đá cầu
- Tác dụng về giáo dục tính tự giác tích cực tập luyện của học sinh
- Tăng phần sinh động của giờ học thể dục
2.2.4. Phƣơng pháp thực nghiệm sƣ phạm
Thực nghiệm là phương pháp đặc biệt cho phép tác động lên đối tượng
nghiên cứu một cách chủ động, can thiệp có ý thức vào quá trình diễn biến tự
19
nhiên để hướng quá trình ấy diễn ra theo mục đích mong muốn của người
nghiên cứu.
Thực tế lí luận đã nêu ở trên chúng tôi đã tiến hành thực nghiệm để
đánh giá kiểm định tính khả thi của các bài tập bổ trợ cho môn đá cầu. Loại
trừ các yếu tố ngoại lai. Với mục đích thử nghiệm hiệu quả các bài tập mang
tính dự thảo.
Để đánh giá khách quan các bài tập bổ trợ cho môn học đá cầu chúng
- Phương sai và độ lệch chuẩn:
1n
XX
n
1i
2
A
_
A
2
(n<30)
Trong đó:
X
: Là giá trị trung bình.
A
X
: Là giá trị trung của nhóm đối chứng.
B
X
: Là giá trị trung bình của nhóm thực nghiệm.
,
AB
nn
: Là số người của 2 nhóm
i
x
: Là giá trị khảo sát của i
n : Là số cá thể lấy mẫu.
Copyright: Tài liệu đại học ©