ĐÁNH GIÁ MỐI TƯƠNG QUAN VỀ MỨC ĐỘ XƠ HÓA GAN GiỮA SIÊU ÂM ĐÀN HỒI VÀ GIẢI PHẪU
BỆNH Ở BỆNH NHÂN PHẪU THUẬT CẮT GAN
PGS.Võ Tấn Long.
Ths. Trần Công Duy Long
BS. Lê Tiến Đạt
BS. Trần Việt Liên.
MỞ ĐẦU
•
Ung thư gan
–
Hầu hết ung thư tế bào gan xuất hiện trên nền xơ gan: 60-90%.
–
Phẫu thuật: lựa chọn đầu tiên.
–
Lựa chọn phẫu thuật:
•
Tình trạng khối u
•
Tổng trạng bệnh nhân
•
Chức năng gan
•
Sinh thiết gan
–
Tiêu chuẩn vàng để xác định bệnh và mức độ xơ gan.
–
Không được thực hiện thường qui trước phẫu thuật
•
Nhiều phương pháp đánh giá tương đối mức độ xơ gan:
–
Thang điểm Child-Pugh

Đặc điểm xơ gan trên giải phẫu bệnh
Thang điểm xơ hóa theo Knodell – Ishak của xơ gan
Biến đổi về xơ hóa gan Điểm
Không xơ 0
Xơ hóa một vài khoảng cửa có kèm hoặc không có xơ ở vách 1
Xơ hóa hầu hết các khoảng cửa có kèm hoặc không có xơ ở vách 2
Xơ hóa ở hầu hết các khoảng cửa kèm bắt cầu xơ hóa cửa- cửa 3
Xơ hóa ở hầu hết các khoảng cửa kèm nhiều bắc cầu cửa-cửa và cửa-chủ 4
Nhiều cầu nối cửa-cửa và cửa chủ, đôi khi có các nốt xơ 5
Xơ gan
6
Siêu âm đàn hồi gan sử dụng tính năng AFRI
Siêu âm đàn hồi gan
−
Phương pháp không xâm lấn
−
Nguyên lý : mô bị biến dạng khi bị đè ấn từ ngoài vào hay từ trong.
−
Áp dụng trong đánh giá xơ gan dựa trên sinh lý bệnh về độ cứng và tính đàn hồi của nhu mô gan.
Siêu âm đàn hồi sử dụng tính năng AFRI.
−
Thế hệ sau của siêu âm đàn hồi gan.
−
Cải tiến thêm những tính năng so với siêu âm đàn hồi cổ điển.

Tích hợp vào siêu âm B mode trong đánh giá tình trạng gan.

Hiệu quả ở người béo phì.
Phương pháp nghiên cứu
Tiêu chuẩn chọn bệnh:

2
5
16
18
17
9
4
KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
Tình trạng nhiễm siêu vi viêm gan
Đa số các bệnh nhân có nhiễm vi rút viêm gan.
•
Siêu vi B : 53 bệnh nhân (63,86%).
•
Siêu vi C : 19 bệnh nhân (22,89%).
•
Siêu vi B và C : 5 bệnh nhân (6,02%)
•
Không nhiễm vi rút viêm gan : 6 bệnh nhân (7,23%).
6
53
19
5
không viêm gan
viêm gan siêu vi B
KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
Số lượng tiểu cầu và độ dãn tĩnh mạch thực quản
•
98,8% các trường hợp tiểu cầu trên 100000, 1 trường hợp tiểu cầu dưới 100000 chiếm 0,12%.
•
Độ dãn tĩnh mạch thực quản

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
Đặc điểm trong và sau phẫu thuật
•
83,1% các trường hợp không ghi nhận có dịch báng lúc phẫu thuật, 14 trường hợp có dịch báng với 16,9%.
•
Hình ảnh gan trên đại thể
•
Có 1 trường hợp suy chức năng gan không hồi phục sau phẫu thuật (1,2%). Báng bụng sau mổ có 5 trường hợp (6%).
Hầu hết các trường hợp ghi nhận có hình ảnh đại thể xơ gan lúc phẫu thuật (91,6%)
không xơ xơ nhẹ xơ vừa xơ nặng
0
5
10
15
20
25
30
35
40
7
40
21
15
KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
Mức độ xơ gan theo Knodell-Ishak
Đa số các trường hợp trong nghiên cứu ở giai đoạn của quá trình xơ hóa ( 79,8%), chỉ có 9 (10,8%) trường hợp
xơ gan.
Mức độ xơ gan Số trường hợp Tỷ lệ (%) Tổng số
Không xơ 0/6 7 8,4 7
Bắt đầu xơ

0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
0.9
0.69
0.71
0.87
0.71
0.73
0.8
0.76
0.71
KẾT LUẬN
Qua 83 trường hợp nghiên cứu của chúng tôi:
•
Siêu âm đàn hồi sử dụng tính năng AFRI và giải phẫu bệnh theo Knodell-Ishak trong đánh giá tình trạng xơ gan có tương
quan mức độ cao ( r = 0,706).
•
Qua nghiên cứu này chúng tôi thấy rằng siêu âm đàn hồi sửdụng tính năng AFRI có giá trị cao, giúp phẫu thuật viên đánh
giá đúng về giai đoạn xơ gan trước mổ từ đó lựa chọn bệnh nhân phẫu thuật hợp lý nhằm hạn chế biến chứng suy gan và
tử vong sau mổ.
Trường hợp minh họa.
Bệnh nhân: Châu Văn B.
Siêu âm đàn hồi sử dụng tính năng AFRI: F4
Tình trạng gan khi PHẪU THUẬT: xơ nặng
Knodell- Ishak: 6/6
Hình F4: Bùi Quang H.
Gan xơ mức độ nặng (Lê Quang R.)