TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HCM
NGÀNH TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
NHẬN THỨC VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
VÀ CON ĐƯỜNG ĐI LÊN
CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
Người thực hiện: Nguyễn Minh Ngọc Hà
LỜI NÓI ĐẦU
Việt Nam đi lên từ xuất phát điểm thấp, lại thực hiện phát triển rút
ngắn không qua chế độ (tư bản chủ nghĩa) TBCN, con đường phát triển chưa
có tiền lệ lịch sử, do vậy khó tránh khỏi khó khăn, vấp váp thậm chí sai lầm.
Tuy nhiên với bản lĩnh cách mạng và khoa học, dám nhìn thẳng vào sự thật,
vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, đất nước
ta đã và đang thực hiện thành công công cuộc đổi mới xây dựng đất nước.
Thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội hơn 20 năm qua đã chứng tỏ tính
đúng đắn của đường lối đổi mới. Đổi mới như Đảng ta đã khẳng định:
"không phải từ bỏ mục tiêu CNXH mà là làm cho CNXH được nhận thức
đúng đắn hơn và được xây dựng có hiệu quả hơn. Đổi mới không phải xa rời
mà là nhận thức đúng, vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh, lấy đó làm nền tảng tư tưởng của Đảng và kim chỉ
nam cho hành động cách mạng" . Thành tựu phát triển của Việt Nam trong
thời gian qua tiếp tục là bằng chứng khẳng định sự thắng lợi của chủ nghĩa
Mác-Lênin trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày nay.
Phần 1 – LÝ LUẬN MÁC – LÊNIN VỀ CNXH
PHẦN 1 - LÝ LUẬN MÁC – LÊNIN VỀ
CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
1. Dự báo của C. Mác và V.I.Lênin về chủ nghĩa xã hội (CNXH)
1.1Dự báo của C. Mác và Ph.Ăngghen về CNXH
C. Mác và Ph.Ăngghen đã vận dụng lý luận hình thái kinh tế - xã hội
để phân tích một xã hội hiện thực là xã hội tư bản. Hai ông đã tìm ra quy luật
phát sinh, phát triển và diệt vong của nó, đồng thời dự báo về sự ra đời hình
cạnh tranh sang giai đoạn độc quyền, giai đoạn đế quốc chủ nghĩa. Đến giai
đoạn này, tính chất xã hội của lực lượng sản xuất trong các nước tư bản đã
đạt đến trình độ cao, và theo V.I.Lênin, nó làm cho “những quan hệ sản xuất
xã hội đang thay đổi”, làm cho “những quan hệ kinh tế - tư nhân và những
quan hệ tư hữu là một cái vỏ, không còn phù hợp với nội dung của nó nữa”
2
.
Điều đó đòi hỏi phải làm cách mạng vô sản để xóa bỏ CNTB, xác lập
CNXH, chủ nghĩa cộng sản.
Ông đã chỉ ra hai con đường cơ bản quá độ lên CNXH:
•
Con đường thứ nhất: quá độ trực tiếp lên CNXH. Đây là con đường
tiến lên CNXH đối với các nước tư bản phát triển.
•
Con đường thứ hai: quá độ lên CNXH thông qua nhiều khâu trung
gian, nhiều bước quá độ. Đây là con đường tiến lên CNXH đối với các
nước lạc hậu, kinh tế kém phát triển.
2. Cách mạng Tháng Mười Nga – thắng lợi của chủ nghĩa Mác-Lênin
trong hiện thực
Cách mạng Tháng Mười (CMT10) Nga thành công đã mở ra một thời
đại mới, thời đại quá độ từ CNTB lên CNXH trên phạm vi toàn thế giới.
Cuộc cách mạng này là bằng chứng sinh động, hiện thực và đầy sức thuyết
phục về tính cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin. Thắng lợi
của CMT10 thể hiện sự ưu việt của chủ nghĩa Mác-Lênin so với các trào lưu
2
V.I.Lênin: Toàn tập, Nxb. Tiến bộ, Mátxcơva, 1980, t.27, tr.539
Thực hiện: Nguyễn Minh Ngọc Hà - Lớp Đêm 1 – K17 Trang 2
Phần 1 – LÝ LUẬN MÁC – LÊNIN VỀ CNXH
cơ hội, xét lại trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Chính từ đây
CNXH không chỉ còn là lý tưởng, là học thuyết mà là hiện thực cụ thể.
• Sau CMT10, dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác-Lênin, nhân dân
xôviết vượt qua nhiều khó khăn thử thách, với sự hy sinh to lớn
cả về người và của tiếp tục bảo vệ và phát triển những lý tưởng
về CNXH, phát triển CNXH trong hiện thực.
• Sự sụp đổ của CNXH ở Liên Xô và các nước XHCN Đông Âu
vào cuối những năm 80-đầu những năm 1990 của thế kỷ XX
không phải sự phủ định chủ nghĩa Mác- Lênin, không phải là sự
phủ định CNXH cả trên phương diện lý luận và thực tiễn. Đó
chỉ là sự đổ vỡ của một mô hình phát triển cụ thể không được
điều chỉnh kịp thời trước điều kiện mới.
3. CNXH theo mô hình kế hoạch hóa tập trung và vai trò lịch sử của
mô hình đó
Mô hình kế hoạch hóa tập trung có những đặc trưng cơ bản sau:
• Dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu dưới hai
hình thức: toàn dân và tập thể.
• Việc sản xuất cái gì, như thế nào, phân phối cho ai, giá cả như
thế nào được quyết định từ nhà nước và mang tính pháp lệnh.
• Phân phối mang tính chất bình quân và trực tiếp bằng hiện vật là
chủ yếu, xem nhẹ các quan hệ hàng hóa – tiền tệ.
• Nhà nước quản lý bằng mệnh lệnh hành chính là chủ yếu, xem
nhẹ các biện pháp kinh tế.
Trong điều kiện Liên Xô bị các nước tư bản bao vây, mô hình này đã
có vai trò to lớn trong việc huy động sức người, sức của vào sự nghiệp xây
Thực hiện: Nguyễn Minh Ngọc Hà - Lớp Đêm 1 – K17 Trang 4
Phần 1 – LÝ LUẬN MÁC – LÊNIN VỀ CNXH
dựng đất nước. Chỉ trong một thời gian ngắn, Liên Xô đã thực hiện thắng lợi
sự nghiệp công nghiệp hóa (CNH), tạo ra được một nền công nghiệp hiện
đại. Đến khi Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra, nhân dân Liên Xô phải tiến
hành cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại. Trong điều kiện đó, mô hình kế hoạch
hóa tập trung một lần nữa phát huy vai trò tích cực trong việc huy động sức
lịch sử.
Như đã phân tích, đây chỉ là sự sụp đổ của một mô hình cụ thể, chứ
không phải là sự sụp đổ của CNXH với tính cách là một xã hội cao hơn
CNTB. Hơn nữa, việc xây dựng một xã hội mới là một việc hết sức khó
khăn, phức tạp, những vấp váp, thậm chí đổ vỡ tạm thời là điều khó tránh
khỏi. Những đổ vỡ đó không phải là luận cứ để bác bỏ một xu hướng phát
triển tất yếu của xã hội, mà là mang lại những kinh nghiệm để nhận thức
ngày càng đúng đắn hơn về CNXH và con đường đi lên CNXH.
Những biến đổi trong thời đại chúng ta không thể tách rời cuộc cách
mạng khoa học và công nghệ, cũng như những thành tựu do cuộc cách mạng
đó mang lại. Đặc biệt là cuộc cách mạng khoa học và công nghệ được bắt
đầu vào giữa thế kỷ XX và phát triển rất nhanh chóng, nhất là từ những năm
80 của thế kỷ XX đến nay. Nó đã biến “khoa học trở thành lực lượng sản
xuất trực tiếp”, làm cho người lao động ngày càng được trí tuệ hóa và lao
động trí tuệ ngày càng trở thành lực lượng lao động chủ yếu. Sản xuất phát
triển theo chiều sâu, hàm lượng chất xám chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành
sản phẩm (hiện nay các sản phẩm có chất lượng cao, hàm lượng chất xám
chiếm khoảng 60-70% giá thành sản phẩm). Với vị trí có tính quyết định của
khoa học, công nghệ và lao động trí tuệ trong nền sản xuất hiện đại, kinh tế
thế giới đã chuyển lên một trình độ mới về chất – kinh tế tri thức. Vấn đề
hình thành, phát triển kinh tế tri thức đang là vấn đề có tính thời sự.
Thực hiện: Nguyễn Minh Ngọc Hà - Lớp Đêm 1 – K17 Trang 6
Phần 1 – LÝ LUẬN MÁC – LÊNIN VỀ CNXH
Sự ra đời của CNXH là kết quả hợp quy luật do sự phát triển của
CNTB tạo ra. Cho nên, vấn đề quá độ lên CNXH vẫn là xu hướng của thời
đại. Vấn đề đó được đặt ra ở các nước khác nhau với những mức độ khác
nhau và sẽ được giải quyết phù hợp với điều kiện cụ thể của mỗi nước.
Thực hiện: Nguyễn Minh Ngọc Hà - Lớp Đêm 1 – K17 Trang 7
Phần 2 – CON ĐƯỜNG ĐI LÊN CNXH Ở VIỆT NAM
PHẦN 2 – CON ĐƯỜNG ĐI LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
Về mục tiêu chung của CNXH mà Đảng ta đề ra là: “dân giàu, nước
mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”
3
. Về con đường đi lên CNXH ở
nước ta, Đảng ta chỉ rõ: “Con đường đi lên của nước ta là sự phát triển quá
độ lên CNXH bỏ qua chế độ TBCN, tức là bỏ qua việc xác lập vị trí thống trị
của quan hệ sản xuất và kiến trúc thượng tầng TBCN, nhưng tiếp thu, kế
thừa những thành tựu mà nhân loại đã đạt được dưới chế độ TBCN, đặc biệt
về khoa học và công nghệ để phát triển nhanh lực lượng sản xuất, xây dựng
nền kinh tế hiện đại.
Xây dựng CNXH bỏ qua chế độ TBCN, tạo ra sự biến đổi về chất của
xã hội trên tất cả các lĩnh vực là sự nghiệp rất khó khăn, phức tạp, cho nên
phải trải qua một thời kỳ quá độ lâu dài với nhiều chặng đường, nhiều hình
thức tổ chức kinh tế, xã hội có tính chất quá độ. Trong các lĩnh vực của đời
sống xã hội diễn ra sự đan xen và đấu tranh giữa cái mới và cái cũ.
2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về CNXH và con đường đi lên CNXH ở
Việt Nam
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, những đặc trưng bản chất của CNXH bao
gồm:
Một là, CNXH là một chế độ do nhân dân làm chủ, Nhà nước phải
phát huy quyền làm chủ của nhân dân để huy động được tính tích cực và
sáng tạo của nhân dân vào sự nghiệp xây dựng CNXH.
Hai là, CNXH có nền kinh tế phát triển cao, dựa trên lực lượng sản
xuất hiện đại và chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu, nhằm không
3
Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà
Nội, 2001, tr. 85-86
Thực hiện: Nguyễn Minh Ngọc Hà - Lớp Đêm 1 – K17 Trang 9
Phần 2 – CON ĐƯỜNG ĐI LÊN CNXH Ở VIỆT NAM
ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, trước hết là
Về những nhân tố bảo đảm thực hiện thắng lợi CNXH ở Việt Nam, Hồ
Chí Minh chỉ rõ phải: Giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng;
nâng cao vai trò quản lý của Nhà nước; Phát huy tính tích cực, chủ động của
các tổ chức chính trị- xã hội; xây dựng đội ngũ cán bộ đủ đức và tài, đáp ứng
yêu cầu của sự nghiệp cách mạng XHCN.
3. Công nghiệp hóa, hiện đại hóa (HĐH) và phát triển nền kinh tế thị
trường định hướng XHCN là nhiệm vụ trung tâm của thời kỳ quá
độ tiến lên CNXH ở Việt Nam
Thực hiện CNH, HÐH và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng
XHCN là những con đường cơ bản, phương hướng chính yếu đi lên CNXH
trong lĩnh vực kinh tế ở nước ta.
Quá độ lên CNXH từ một nền sản xuất nhỏ bỏ qua chế độ TBCN, tất
yếu chúng ta phải tiến hành CNH và kết hợp ngay từ đầu CNH với HÐH -
nhiệm vụ trung tâm của thời kỳ quá độ để phát triển mạnh mẽ và bền vững
lực lượng sản xuất, xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật của CNXH. Phấn đấu
đến năm 2020 cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại.
Khác với CNH theo kiểu cũ, khép kín, hướng nội, thiên về phát triển
công nghiệp nặng, chủ yếu dựa vào lợi thế về lao động, tài nguyên, đất đai và
viện trợ của các nước XHCN đi trước, ngày nay CNH gắn với HÐH trong
một nền kinh tế mở; chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển mạnh
công nghiệp và dịch vụ, gắn CNH, HÐH với từng bước phát triển kinh tế tri
thức và chủ động hội nhập kinh tế quốc tế.
Kết hợp tốt các cơ hội thuận lợi do bối cảnh quốc tế tạo ra với các lợi
thế của nước đi sau, để rút ngắn quá trình CNH, HÐH, thực hiện "đi tắt đón
Thực hiện: Nguyễn Minh Ngọc Hà - Lớp Đêm 1 – K17 Trang 11
Phần 2 – CON ĐƯỜNG ĐI LÊN CNXH Ở VIỆT NAM
đầu". Coi trọng cả tốc độ tăng trưởng và chất lượng phát triển, cả phát triển
nhanh và bền vững.
CNH, HÐH là sự nghiệp của toàn dân, toàn xã hội. Nhà nước có chính
sách để khơi dậy, phát huy các nguồn lực của nhân dân, của mọi thành phần
hữu, nhiều thành phần kinh tế đan xen, hỗn hợp trong đó kinh tế nhà nước
đóng vai trò chủ đạo, kinh tế nhà nước cùng với kinh tế tập thể tạo thành nền
tảng của nền kinh tế quốc dân; kinh tế tư nhân, kể cả kinh tế tư bản tư nhân
được khuyến khích phát triển trong mọi ngành nghề mà luật pháp không
cấm, kể cả tư nhân quy mô lớn. Các thành phần kinh tế kinh doanh theo pháp
luật đều là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế thị trường định
hướng XHCN, cùng phát triển lâu dài, bình đẳng trước pháp luật, hợp tác và
cạnh tranh lành mạnh. Phải phát triển đồng bộ và quản lý có hiệu quả sự vận
hành các loại thị trường, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng
XHCN; nâng cao hiệu quả quản lý, điều tiết nền kinh tế của nhà nước trên cơ
sở tôn trọng các nguyên tắc của thị trường; phát huy mặt tích cực, hạn chế
mặt tiêu cực, mặt trái của kinh tế thị trường, giữ vững định hướng XHCN.
4. Xây dựng nền dân chủ XHCN, phát huy quyền làm chủ của nhân
dân
Phát huy dân chủ XHCN, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân là
mục tiêu và bản chất của chế độ XHCN. Ðể thực hiện mục tiêu đó, vấn đề
trung tâm là phải xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN thật sự của nhân
dân, do nhân dân, vì nhân dân. Nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình
chủ yếu bằng nhà nước, thông qua nhà nước dưới sự lãnh đạo của Ðảng. Nhà
nước là công cụ chủ yếu để thực hiện quyền làm chủ của nhân dân.
Trong quá trình lãnh đạo công cuộc đổi mới, Ðảng ta hết sức coi trọng
việc cải cách bộ máy nhà nước, xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật.
Ðặc biệt tại Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ khóa VII (tháng 1-
1994) Ðảng ta khẳng định chủ trương xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt
Thực hiện: Nguyễn Minh Ngọc Hà - Lớp Đêm 1 – K17 Trang 13
Phần 2 – CON ĐƯỜNG ĐI LÊN CNXH Ở VIỆT NAM
Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. So với nhà nước pháp quyền
tư sản, nhà nước pháp quyền XHCN khác về bản chất. Pháp quyền dưới
CNTB về thực chất là công cụ thống trị của giai cấp tư sản, còn pháp quyền
dưới CNXH là công cụ thực hiện quyền làm chủ của nhân dân. Nhà nước
5. Tăng trưởng kinh tế đi đôi với phát triển văn hóa, thực hiện tiến
bộ và công bằng xã hội
Kinh tế, văn hóa, xã hội là những lĩnh vực quan trọng có quan hệ chặt
chẽ với nhau cần được phát triển một cách đồng bộ, hài hòa.
Trong khi coi trọng phát triển kinh tế nhanh và bền vững, chúng ta
đồng thời cũng hết sức coi trọng phát triển văn hóa bởi vì văn hóa là nền tảng
tinh thần của xã hội, văn hóa, con người vừa là mục tiêu vừa là động lực của
đổi mới, của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nền văn hóa mà chúng
ta xây dựng là một nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, một nền
văn hóa thống nhất trong đa dạng. Phải làm cho văn hóa thực sự thấm sâu
vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trở thành động lực mạnh mẽ thúc đẩy
kinh tế - xã hội phát triển, xây dựng lối sống có văn hóa cho con người.
Chiến lược kinh tế - xã hội phải đặt con người vào vị trí trung tâm, tạo điều
kiện cho mọi người đều có cơ hội phát triển, phát huy mọi năng lực của
mình.
Kết hợp chặt chẽ các mục tiêu kinh tế với các mục tiêu xã hội trong
từng chính sách phát triển; kết hợp tăng trưởng kinh tế với thực hiện tiến bộ
và công bằng xã hội ngay từ đầu, trong mỗi bước đi và trong cả quá trình.
Không hy sinh mục tiêu xã hội cho tăng trưởng kinh tế, song cũng không vì
mục tiêu xã hội mà làm hạn chế, triệt tiêu động lực tăng trưởng kinh tế.
Khuyến khích, tạo điều kiện để mọi người làm giàu hợp pháp và hợp
đức đi đôi với xóa đói, giảm nghèo, xử lý vấn đề phân hóa hai đầu trong
chính sách kinh tế và chính sách xã hội; đổi mới các chính sách đối với y tế,
Thực hiện: Nguyễn Minh Ngọc Hà - Lớp Đêm 1 – K17 Trang 15
Phần 2 – CON ĐƯỜNG ĐI LÊN CNXH Ở VIỆT NAM
giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, văn hóa - thông tin, thể dục - thể
thao, tạo việc làm, dân số, gia đình, trẻ em Xây dựng hệ thống chính sách
an sinh xã hội, bảo hiểm xã hội, chính sách ưu đãi xã hội, chính sách tiền
lương, chính sách phân phối thu nhập công bằng, hợp lý.
6. Xây dựng CNXH đi đôi với bảo vệ Tổ quốc XHCN
CNXH ở nước ta mà bước đầu chúng ta đã xác định được. Tuy nhiên trong
nội dung những quan điểm đó, còn nhiều vấn đề cụ thể chưa phải đã thật rõ.
Hơn nữa bên cạnh đó, có nhiều vấn đề mới đặt ra. Chẳng hạn, các vấn đề
quan hệ giữa tốc độ tăng trưởng và chất lượng phát triển, giữa tăng trưởng
nhanh và phát triển bền vững; vấn đề quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và
công bằng xã hội; vấn đề quan hệ giữa đổi mới kinh tế và đổi mới hệ thống
chính trị, giữa đổi mới và ổn định; vấn đề quan hệ giữa độc lập tự chủ và chủ
động hội nhập quốc tế,…
Thực hiện: Nguyễn Minh Ngọc Hà - Lớp Đêm 1 – K17 Trang 17
Phần 2 – CON ĐƯỜNG ĐI LÊN CNXH Ở VIỆT NAM
KẾT LUẬN
Thành tựu lý luận mà Đảng ta và nhân dân ta đạt được qua thực tiễn
20 năm đổi mới tập trung nổi bật ở quan điểm về nền kinh tế thị trường định
hướng XHCN, Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân, nền
dân chủ hướng tới đông đảo quần chúng nhân dân, đảm bảo dân chủ và phát
huy quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Đảng Cộng sản cầm quyền trong
sạch, vững mạnh, coi đó là khâu then chốt, đại đoàn kết dân tộc là động lực
mạnh mẽ và quyết định thành bại của công cuộc đổi mới và xây dựng
CNXH
Sự xác định đúng đắn những vấn đề trên cho thấy, lý luận, tư duy lý
luận của Đảng về CNXH thấm nhuần tính khoa học và cách mạng của chủ
nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đã đóng vai trò quan trọng đối với
thực tiễn đổi mới, làm nên những thành tựu đổi mới.
Từ thực tiễn đổi mới, Ðảng và Nhà nước ta càng tích lũy thêm nhiều
kinh nghiệm lãnh đạo và quản lý. Có thể rút ra một số bài học lớn sau đây:
Một là, trong quá trình đổi mới phải kiên định mục tiêu độc lập dân
tộc và chủ nghĩa xã hội trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lê-nin và tư tưởng Hồ
Chí Minh. Ðổi mới không phải là từ bỏ mục tiêu chủ nghĩa xã hội, mà là làm
cho chủ nghĩa xã hội được nhận thức đúng đắn hơn và được xây dựng có
hiệu quả hơn để đi tới thắng lợi. Ðổi mới không phải là xa rời mà là nhận
cùng có lợi; giữ vững độc lập dân tộc và định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo vệ
và phát triển nền văn hóa dân tộc.
Năm là, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Ðảng, không
ngừng đổi mới hệ thống chính trị, xây dựng và từng bước hoàn thiện nền dân
chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân. Xây dựng Ðảng
trong sạch, vững mạnh là khâu then chốt, là nhân tố quyết định thắng lợi của
sự nghiệp đổi mới. Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt
Thực hiện: Nguyễn Minh Ngọc Hà - Lớp Đêm 1 – K17 Trang 19
Phần 2 – CON ĐƯỜNG ĐI LÊN CNXH Ở VIỆT NAM
Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân là yêu cầu bức thiết của xã hội;
Nhà nước phải thể chế hóa và tổ chức thực hiện có hiệu quả quyền công dân,
quyền con người. Phát huy vai trò Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân
dân trong việc tập hợp các tầng lớp nhân dân, phát huy sức mạnh của khối
đại đoàn kết toàn dân tộc để thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới.
Xác lập những mối quan hệ hợp lý giữa Ðảng, Nhà nước và Mặt trận
Tổ quốc cùng các đoàn thể nhân dân thông qua hệ thống cơ chế thích hợp,
làm cho tất cả các bộ phận cấu thành hệ thống chính trị ngày càng vững
mạnh, quyền làm chủ của nhân dân được thực hiện ngày một tốt hơn, từ đó
tạo ra động lực mạnh mẽ cho công cuộc đổi mới.
Tuy nhiên, còn không ít những vấn đề lý luận, cả lý luận về kinh tế thị
trường định hướng XHCN, liên quan tới cơ cấu kinh tế, chế độ sở hữu, cơ
chế quản lý cũng như lý luận về chính trị, về Đảng cộng sản cầm quyền,
nhà nước pháp quyền, hệ thống chính trị, xã hội dân sự chúng ta cần tiếp
tục nghiên cứu để làm sáng tỏ. Sự phát triển của thực tiễn và sự nâng cao
không ngừng năng lực tư duy lý luận của Đảng, trình độ nhận thức của xã
hội, nhất là giới lý luận sẽ từng bước góp phần làm sáng tỏ và đem lại lời giải
đầy đủ, thấu đáo hơn những vấn đề đó. Trên tinh thần của đổi mới, nhìn
thẳng vào sự thật, nói rõ sự thật, chúng ta cần thẳng thắn nhận rõ rằng, lý
luận về CNXH và con đường đi lên CNXH như hiện nay của chúng ta vẫn
chưa ngang tầm những đòi hỏi của thực tiễn cách mạng, của yêu cầu phát