TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA LUẬT
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP
KHÓA 2012 – 2015
Đề tài:
T M HIỂU HOẠT Đ NG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ CỦA TRUNG
T M TRỢ GIÚP PHÁP LÝ NH NƢ C CHO NGƢỜI
T NH
NGHI TRONG TỐ TỤNG H NH SỰ
Giảng viên hƣớng dẫn:
NGUYỄN CHÍ HIẾU
ộ môn: Luật Tƣ pháp
Sinh viên thực hiện:
NGUYỄN Á HỒNG T N
MSSV: S120079
Lớp: DT1263 1
Cần Thơ, 11/2014
T M HIỂU HOẠT Đ NG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ CỦA TRUNG T M
TRỢ GIÚP PHÁP LÝ NH NƢ C CHO NGƢỜI
T NH NGHI TRONG TỐ TỤNG H NH SỰ
MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU ...................................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ..................................................................................................... 1
nƣớc cho ngƣời bị tình nghi trong tố tụng hình ự ................................................. 17
1.4.1. Ph m vi th hiện trợ giúp pháp lý
Trung t m trợ giúp pháp lý nh nư
ho
người bị tình nghi trong t t ng hình s ....................................................................... 17
1.4.2. Hình thứ trợ giúp pháp lý
Trung t m trợ giúp pháp lý nh nư
ho người
bị tình nghi trong t t ng hình s ................................................................................. 18
GVHD: NGUYỄN CHÍ HIẾU
SVTH: NGUYỄN Á HỒNG T N
2
T M HIỂU HOẠT Đ NG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ CỦA TRUNG T M
TRỢ GIÚP PHÁP LÝ NH NƢ C CHO NGƢỜI
T NH NGHI TRONG TỐ TỤNG H NH SỰ
1.5. Ngu ên tắc trợ giúp pháp ý củ Trung t m trợ giúp pháp ý nhà nƣớc cho
ngƣời bị tình nghi trong tố tụng hình ự .................................................................. 18
CHƢƠNG 2. HOẠT Đ NG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ CỦA TRUNG T M TRỢ
GIÚP PHÁP LÝ NH NƢ C CHO NGƢỜI
T NH NGHI TRONG TỐ TỤNG
H NH SỰ ..................................................................................................................... 21
2.1. Tiếp nhận yêu cầu trợ giúp pháp ý củ ngƣời bị tình nghi, kiểm tra điều kiện
thụ lý ............................................................................................................................ 21
2.1.1. ề nghị người bị tình nghi n p n u
2.1.2. ề nghị người bị tình nghi u t trình gi
giúp pháp lý mi n ph v
2.4.1.5. hát hiện sai phạm c a iều tra viên và đề xuất, yêu c u ............................. 35
2.4.2. Nghi n ứu hồ s v án hình s ......................................................................... 36
2.4.3. Chuẩn bị lu n ứ b o h ................................................................................. 37
2.4.4. B o h
ho bị áo t i phi n to
t
s thẩm v án hình s ....................... 39
2.4.4.1. huẩn bị trước khi tham giữ phiên toà ........................................................... 39
2.4.4.2. Tại phiên toà .................................................................................................... 40
CHƢƠNG 3. T NH H NH THỰC HIỆN, ẤT CẬP V GIẢI PHÁP N NG
CAO T LỆ, CHẤT LƢỢNG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ CỦA TRUNG T M TRỢ
GIÚP PHÁP LÝ NH NƢ C CHO NGƢỜI
T NH NGHI TRONG TỐ TỤNG
H NH SỰ ..................................................................................................................... 43
GVHD: NGUYỄN CHÍ HIẾU
SVTH: NGUYỄN Á HỒNG T N
3
T M HIỂU HOẠT Đ NG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ CỦA TRUNG T M
TRỢ GIÚP PHÁP LÝ NH NƢ C CHO NGƢỜI
T NH NGHI TRONG TỐ TỤNG H NH SỰ
3.1. Tình hình thực hiện trợ giúp pháp ý củ Trung t m trợ giúp pháp ý nhà
nƣớc cho ngƣời bị tình nghi trong tố tụng hình ự hiện n .................................. 43
3.2. Nh ng bất cập và giải pháp n ng c o t
ệ, chất ƣợng trợ giúp pháp ý củ
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
GVHD: NGUYỄN CHÍ HIẾU
SVTH: NGUYỄN Á HỒNG T N
6
T M HIỂU HOẠT Đ NG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ CỦA TRUNG T M
TRỢ GIÚP PHÁP LÝ NH NƢ C CHO NGƢỜI
T NH NGHI TRONG TỐ TỤNG H NH SỰ
Người b o h
CQTHTT
C qu n tiến h nh t t ng
VAHS
V án hình s
HSVA
Hồ s v án
CQ T
C qu n iều tr
TV
iều tr vi n
ng tá vi n
VKS
Viện i m sát
KSV
T M HIỂU HOẠT Đ NG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ CỦA TRUNG T M
TRỢ GIÚP PHÁP LÝ NH NƢ C CHO NGƢỜI
T NH NGHI TRONG TỐ TỤNG H NH SỰ
LỜI CẢM ƠN
hư ng
ho n th nh lu n v n n t i in h n th nh m n á th
t n tình
n gi ng
trong su t quá trình h t p nghi n ứu v r n lu ện ở Trường
ih
C n Th .
Xin h n th nh m n á th
Kho Lu t
biệt h n th nh
Ngu n Ch Hiếu t n tình hư ng n t i th hiện lu n v n n .
m n th
M
r t nhiều
g ng
th hiện ề t i n m t á h ho n h nh
nh t. Song o bu i u m i l m qu n v i ng việ nghi n ứu ho h lu t việ
tiếp
Ngu n Bá Hồng T n
GVHD: NGUYỄN CHÍ HIẾU
SVTH: NGUYỄN Á HỒNG T N
8
T M HIỂU HOẠT Đ NG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ CỦA TRUNG T M
TRỢ GIÚP PHÁP LÝ NH NƢ C CHO NGƢỜI
T NH NGHI TRONG TỐ TỤNG H NH SỰ
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Từ s u
ih i
ng
ng s n Việt N m to n qu
l n thứ VI n m 1986 ến
n
ư i s l nh o
ng Nh nư t
tiến h nh
m t từ inh tế ến h nh trị. Kết qu l s u h n 20 n m
h nh sá h úng n
n tr
á v ng miền nh t l ở
nh ng v ng n ng th n v ng s u v ng
bi n gi i h i o thì trình
n tr
ph n l n nh n n n r t m vì thế m nh ng hi u biết về pháp lu t
h l r t t.
Kho ng cách giàu nghèo về kinh tế t t ếu n ến s b t bình ẳng trong việ tiếp
n v i các iều iện về giáo
y tế v n hoá … và
biệt là tiếp n v i các ị h
v pháp lý. Người nghèo thường không có iều iện về kinh tế tiếp n v i các lo i
ị h v pháp lý có thu phí, nên trong nhiều trường hợp không ượ tư v n pháp lu t
ho
h ng mời ượ Lu t sư b o vệ qu ền lợi h hợp pháp
mình hi bị m h i.
Kh ng h ri ng người ngh o m
n nh ng i tượng ếu thế há ũng v p ph i tình
nh tư ng t như người
ng v i á h m ng người gi
n người t n t t tr
m h ng n i nư ng t người n t thi u s thường trú ở v ng
iều iện inh tế
- h i
biệt h h n …
Ch nh vì nh ng b t p
m t hứ TGPL
ượ th nh l p th o Qu ết
ịnh s 734/TTg ng 06 tháng 9 n m 1997
Th tư ng Ch nh ph
GVHD: NGUYỄN CHÍ HIẾU
SVTH: NGUYỄN Á HỒNG T N
9
T M HIỂU HOẠT Đ NG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ CỦA TRUNG T M
TRỢ GIÚP PHÁP LÝ NH NƢ C CHO NGƢỜI
T NH NGHI TRONG TỐ TỤNG H NH SỰ
cho N TGPL b o vệ qu ền lợi
ý thứ t n tr ng v
h hợp pháp
mình n ng
o hi u biết pháp lu t
h p h nh pháp lu t g p ph n v o việ ph biến giáo
pháp
lu t b o vệ ng lý b o m ng b ng
h i ph ng ngừ h n hế tr nh h p v vi
ph m pháp lu t
nh ng i tượng ượ TGPL.
TGPL ượ th thi trong t t
á ho t ng t t ng nhưng qu n tr ng nh t l
trong ho t ng TTHS vì há v i t t ng n s h t t ng h nh h nh nh ng tr nh
lu t sư ho TGVPL th m gi . iều áng qu n
t m l h ng h s lượng th m gi TGPL
lu t sư th p m ng
h t lượng ho t
ng
lu t sư hi th m gi t t ng ũng l v n ề n ph i b n. Nhiều lu t sư th
hiện việ b o h
h ịnh n m ng t nh hình thứ hiếu lệ r t
h ng tr nh lu n
t i nh h
hung hình ph t m h ư r v i tình tiết ề nghị gi m nhẹ hình ph t ...
Ch nh vì v
h t lượng b o h
h ng o(4).
Từ nh ng vư ng m t tr n thú ẩ t i h n ề t i:
i u
t
t
i
tố tụ
u t
t
i
à
sự” l m ề t i lu n v n ho mình.
i
t
T M HIỂU HOẠT Đ NG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ CỦA TRUNG T M
TRỢ GIÚP PHÁP LÝ NH NƢ C CHO NGƢỜI
T NH NGHI TRONG TỐ TỤNG H NH SỰ
TGVPL v lu t sư l
LSCTV) th o qu
ịnh
ng tá vi n
Trung t m TGPL nh nư
(s u
g il
pháp lu t về TGPL v pháp lu t về TTHS hứ h ng ề
p ến ho t ng tham gi t t ng
pháp lu t về lu t sư.
TGPL riêng l
4. Phƣơng pháp nghiên cứu
tiếp n v l m sáng t nh ng n i ung
viết s
ng á phư ng pháp như: sưu t m t i liệu
Trung t m trợ giúp
pháp lý nh nư
ho người bị tình nghi trong t t ng hình s .
Chư ng 2. Ho t ng trợ giúp pháp lý
Trung t m trợ giúp pháp lý nh nư
ho
người bị tình nghi trong t t ng hình s .
Chư ng 3. Tình hình th hiện b t p v gi i pháp n ng o t lệ h t lượng trợ
giúp pháp lý
Trung t m trợ giúp pháp lý nh nư
ho người bị tình nghi trong t
t ng hình s .
GVHD: NGUYỄN CHÍ HIẾU
SVTH: NGUYỄN Á HỒNG T N
11
T M HIỂU HOẠT Đ NG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ CỦA TRUNG T M
TRỢ GIÚP PHÁP LÝ NH NƢ C CHO NGƢỜI
T NH NGHI TRONG TỐ TỤNG H NH SỰ
CHƢƠNG 1
NH NG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ
TRỢ GIÚP PHÁP LÝ CỦA TRUNG T M TRỢ GIÚP PHÁP LÝ
NH NƢ C CHO NGƢỜI
T NH NGHI TRONG TỐ TỤNG H NH SỰ
Th o từ i n tiếng Việt
nh u t b n ho h
h i n m 1994 thì thu t
ng “trợ giúp” ngh l “giúp đỡ”. Thu t ng “giúp đỡ” th o ngh t h
là giúp
để làm giảm bớt khó kh n, nghĩa là làm cho ai m t việc gì đó hoặc cho ai cái gì đó mà
người ấy đang c n. Cái ng n s giúp ỡ ở
l “pháp lý” theo ngh r ng
từ
này.
Ở á nư tr n thế gi i ho t ng TGPL ho người ngh o người ếu thế b t
u hình th nh v phát tri n ng v i s r ời v phát tri n
Nh nư tư s n v
ượ oi l hứ n ng
h i
nh nư
l m t trong nh ng ti u h b o vệ qu ền
on người
nh nư pháp qu ền. Việ th nh l p t hứ TGPL ở Việt N m n m
1997 l u t phát từ h nh nh ng ngu n t Hiến ịnh h qu ền thu về nh n n
m i ng n ều bình ẳng trư pháp lu t v b n h t
nh nư pháp qu ền
dân o n v vì n. T hứ v ho t ng TGPL tr n thế gi i r t phong phú v
ng ph thu v o iều iện phát tri n inh tế
h i
m i qu gi vì v m
hư
qu n niệm hung th ng nh t về TGPL.
Do
nhiều m hình TGPL v i nh ng qu n niệm há nh u về i tượng
ều th hiện t nh inh tế nh n
o v t nh pháp lý
ho t
h ng
ng TGPL. T nh inh tế nh n o th hiện ở h giúp ỡ ho i tượng
h n ng th nh toán ho á hi ph hi tiếp n v i ị h v pháp lý. T nh
pháp lý
ho t ng TGPL th hiện ở h giúp ỡ i tượng gi i qu ết á v việ
li n qu n ến pháp lu t.
Dư i g
inh tế m ng t nh nh n o m t s nư (như ứ ) qu n niệm
TG L là giúp đỡ m t ph n hoặc toàn b tài chính cho những người không có khả
n ng thanh toán cho các chi phí về tư vấn pháp luật, đại diện hoặc bào chữa trước toà
án.
Dư i g
pháp lý th o pháp lu t
Anh v ứ W l s thì TG L là giúp đỡ
pháp lý cho những người không có khả n ng chi trả cho việc tư vấn, hỗ trợ và đại diện
pháp lý.
iều 2
o lu t về i iện v tư v n pháp lý 1995
Sing por ũng gi i
th h r ng TG L là việc giúp đỡ những người không có khả n ng chi trả cho các dịch
vụ pháp lý.
Nhìn ư i g
m
Việ th nh l p t hứ TGPL mi n ph ho người ngh o người
ng v i
á h m ng v á
i tượng
ho n nh
biệt há ở Việt N m u t phát từ h
GVHD: NGUYỄN CHÍ HIẾU
SVTH: NGUYỄN Á HỒNG T N
13
T M HIỂU HOẠT Đ NG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ CỦA TRUNG T M
TRỢ GIÚP PHÁP LÝ NH NƢ C CHO NGƢỜI
T NH NGHI TRONG TỐ TỤNG H NH SỰ
trư ng oá
Nh nư
v vì
ngh
i gi m ngh o
th hiện b n h t
n. Trong iều iện
m tt h
l thú
ền n áp ngh
Nh nư
tiếp
n v i ị h v pháp lý. Người ngh o thường h ng
iều iện về inh tế
n v i á lo i ị h v pháp lý
thu ph n n trong nhiều trường hợp h ng
ượ tư v n pháp lu t ho
h ng mời ượ lu t sư b o vệ qu ền v lợi
h hợp pháp
mình hi bị m h i. M t há trong iều iện hệ th ng pháp lu t nư t
ng
trong quá trình phát tri n v ho n thiện s lượng v n b n pháp lu t ng
ng nhiều
v thường u n ượ s
i b sung thì việ người n tiếp n v i pháp lu t
n ng o trình
hi u biết pháp lu t
s ph hợp v i pháp lu t trong á qu n
hệ h i h ng ng
h ng ph i
ng. T hứ TGPL
nh nư r ời t o
hế n thiết
người ngh o v người
ng v i á h m ng
ượ iều iện v
ều áp ng biện pháp t m gi .
S u hi nh n người bị b t trong trường hợp ph m t i qu t ng h ng ph i
trong m i trường hợp
qu n
thẩm qu ền ều áp ng biện pháp t m gi . Trong
(6)
Kho n 1 iều 48 B lu t T t ng hình s n m 2003.
GVHD: NGUYỄN CHÍ HIẾU
SVTH: NGUYỄN Á HỒNG T N
14
T M HIỂU HOẠT Đ NG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ CỦA TRUNG T M
TRỢ GIÚP PHÁP LÝ NH NƢ C CHO NGƢỜI
T NH NGHI TRONG TỐ TỤNG H NH SỰ
trường hợp s việ ph m t i
n gi n t nh h t t nghi m tr ng NBTG
n i ư trú
rõ r ng th nh hẩn h i báo
h ng
iều tr thì
l bị
p
n bị áo (người bị b t th o lệnh tru n )
iv ih
qu n thẩm qu ền ph i qu ết ịnh t m gi (7).
NBTG
qu ền: ượ biết lý o mình bị t m gi ; ượ gi i th h về qu ền v
ngh v ; trình b lời h i; t b o h ho nhờ người há b o h ; ư r t i
liệu ồ v t
u u; hiếu n i về việ t m gi qu ết ịnh h nh vi t t ng
qu n người
thẩm qu ền tiến h nh t t ng. NBTG
ngh v th hiện á qu
ịnh về t m gi th o qu ịnh
pháp lu t(8).
NBTG nếu thu
iện ượ TGPL th o qu ịnh
pháp lu t thì qu ền u
u TGPL. Trong trường hợp b n th n NBTG
u u ho người nh
h ến
Trung t m TGPL nh nư
u u n NgBC thì Trung t m
th
TGVPL ho
(7)
Bình lu n ho h B lu t T t ng hình s Việt N m n m 2003 NXB Ch nh trị Qu gia (Trang 110, 111).
Qu ịnh về hế
t m gi t m gi m b n h nh m th o Nghị ịnh s 89/N -CP ng 07/11/1998.
(9)
Kho n 1 iều 49 B lu t T t ng hình s n m 2003.
(10)
Bình lu n ho h B lu t T t ng hình s Việt N m n m 2003 NXB Ch nh trị Qu gi (tr ng 113).
(11)
Giáo trình Lu t t t ng hình s Việt N m NXB Hồng ứ – H i lu t gi Việt N m (tr ng 162).
(8)
GVHD: NGUYỄN CHÍ HIẾU
SVTH: NGUYỄN Á HỒNG T N
15
T M HIỂU HOẠT Đ NG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ CỦA TRUNG T M
TRỢ GIÚP PHÁP LÝ NH NƢ C CHO NGƢỜI
T NH NGHI TRONG TỐ TỤNG H NH SỰ
Bị
n
á qu ền: ượ biết mình bị hởi t về t i gì; ượ gi i th h về
qu ền v ngh v ; trình b
iện người ượ TGPL th o qu
Trung t m TGPL nh nư
h
ho h .
TGVPL ho
ịnh
n
i v i người
pháp lu t thì
LSCTV th m gi t t ng
qu ền
nếu
u
u
huẩn bị b o
1.1.2.3. Bị cáo
Th o qu ịnh
BLTTHS 2003 bị áo l người bị To án qu ết ịnh ư
v ng m t bị áo
(14)
th o qu ịnh t i i m ho n 2 iều 187 BLTTHS 2003 ).
Bị áo nếu l người thu
iện ượ TGPL
qu ền u u TGPL th o qu
ịnh
pháp lu t.
1.1.3. K
i iệ
i t
i
t
i
iều 10 Lu t TGPL iều 2 Nghị ịnh 07/2007/N -CP v Kho n 1 iều 1
Nghị ịnh 14/2013/N -CP qu ịnh N TGPL b o gồm: Người nghèo; người có công
với cách mạng; người già cô đ n, người tàn tật, trẻ em không n i nư ng tựa; người
(12)
Kho n 1 iều 50 B lu t T t ng hình s n m 2003.
Giáo trình Lu t t t ng hình s Việt N m NXB Hồng ứ – H i lu t gi Việt N m (tr ng 165).
(14)
i m
ho n 2 iều 187 B lu t T t ng hình s 2003 qu ịnh: “2. Toà án ch có thể x t x v ng mặt bị
cáo trong trường hợp sau đây: a)Bị cáo trốn tránh và việc truy nã không có kết quả;”.
(13)
GVHD: NGUYỄN CHÍ HIẾU
pháp lu t về TGPL.
1.2. Tìm hiểu về Trung t m trợ giúp pháp ý nhà nƣớc
1.2.1. u t
t
i
à
và
i
i
à
1.2.1.1. Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước
ịa vị pháp lý, c cấu tổ chức c a Trung tâm: th o qu
u
ịnh t i
t
t
iều 14 Lu t
TGPL iều 7 iều 9 Nghị ịnh 07/2007/N -CP v Kho n 3 iều 1 Nghị ịnh
14/2013/N -CP:
Ủ b n nh n n t nh th nh ph tr thu trung ư ng (s u
g il U b n
nh n n p t nh) qu ết ịnh th nh l p Trung t m th o ề nghị
Giám
ng tá o Giám
Trung t m ph n ng v hịu trá h nhiệm
trư Giám
về ết qu
ng tá ượ gi o. Ph Giám
Trung t m o Giám
Sở Tư pháp b nhiệm mi n nhiệm á h hứ th o ề nghị
Giám
Trung t m.
Trung t m
á b ph n hu n m n nghiệp v
th hiện nhiệm v qu ền
h n th o qu ịnh. C n ứ v o h i lượng ng việ t nh h t
i m ho t ng
GVHD: NGUYỄN CHÍ HIẾU
SVTH: NGUYỄN Á HỒNG T N
17
T M HIỂU HOẠT Đ NG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ CỦA TRUNG T M
TRỢ GIÚP PHÁP LÝ NH NƢ C CHO NGƢỜI
T NH NGHI TRONG TỐ TỤNG H NH SỰ
th
Ch tị h Ủ b n nh n
hu n m n nghiệp v tr
Sở Tư pháp ph
n
ế
u ệt
ng nghiệp v TGPL b o gồm: th
hiện tư v n pháp lu t
người th m gi t t ng
i iện ngo i t t ng v th hiện
á hình thứ TGPL há ho N TGPL th o á l nh v TGPL; th hiện TGPL lưu
ng v á ho t ng TGPL há ; hịu trá h nhiệm v ph i hợp v i qu n t hứ
á nh n th hiện ng tá tru ền th ng về TGPL cho nhân dân; qu n lý hư ng n
về hu n m n nghiệp v v ỹ n ng TGPL ho Chi nhánh; hư ng n ho t ng i
v i C u l b TGPL v á ho t ng nghiệp v TGPL khác; t hứ bồi ưỡng n ng
o trình
hu n m n nghiệp v v qu t nghề nghiệp TGPL ho TGVPL ng
tá vi n
Trung t m v Chi nhánh; h trợ bồi ưỡng nghiệp v ho t hứ th m
gi TGPL; t hứ nghi n ứu h o sát t hứ h i th o to
m tr o i inh
nghiệm li n qu n ến ho t ng TGPL ho TGVPL
ng tá vi n
Trung t m v
Chi nhánh; qu n lý th o õi i m tr ho t ng TGPL
TGVPL ng tá vi n và
á án b há
Trung t m v Chi nhánh th o thẩm qu ền.
SVTH: NGUYỄN Á HỒNG T N
18
T M HIỂU HOẠT Đ NG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ CỦA TRUNG T M
TRỢ GIÚP PHÁP LÝ NH NƢ C CHO NGƢỜI
T NH NGHI TRONG TỐ TỤNG H NH SỰ
1.2.1.2. hi nhánh c a Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước
ịa vị pháp lý, c n cứ thành lập và c cấu tổ chức c a
Lu t TGPL iều 11 iều 12
Nghị ịnh 14/2013/N -CP qu
hi nhánh:
iều 16
iều 13 Nghị ịnh 07/2007/N -CP v Kho n 5 iều 1
ịnh:
Chi nhánh l
n vị ph thu
Trung t m t t i hu ện qu n thị
th nh
ph thu t nh (s u
g i hung l
p hu ện) v hịu s qu n lý
Trung tâm.
Trung t m hịu trá h nhiệm về to n b ho t ng
Trung t m. Trưởng Chi nhánh ượ ph n ng TGVPL ng tá vi n thu
ph m vi qu n lý
Chi nhánh th hiện tư v n pháp lu t th m gi t t ng i iện
ngo i t t ng v th hiện á hình thứ TGPL há .
Quyền và nghĩa vụ c a hi nhánh: Chi nhánh
nhiệm v th hiện TGPL
b ng t t
á hình thứ TGPL qu ịnh t i iều 27 Lu t Trợ giúp pháp lý qu ịnh
Nghị ịnh 07/2007/N -CP, Nghị ịnh 14/2013/N -CP v á nhiệm v qu ền
h n há th o Qu hế t hứ v ho t ng
Trung t m o Ch tị h Ủ b n nh n
n p t nh b n h nh v th o ph n ng
Giám
Trung t m.
1.2.2.
i t ự iệ t
i
Trung tâm t
i
à
Người th hiện TGPL
Trung t m b o gồm TGVPL v
ng tá vi n
Trung tâm.
Th o qu ịnh t i ho n 3 iều 20 Lu t TGPL thì nh ng người thu m t
trong á trường hợp s u
h ng ượ th m gi TGPL: ng bị tru ứu trá h
nhiệm hình s ; bị ết án m hư ượ oá án t h ho
bị ết án về t i ph m r t
hung
người th
qu ền v ngh v
hiện TGPL ượ qu
ịnh t i
ũng như
iều 25 Lu t
TGPL như s u: th hiện TGPL; từ h i ho
h ng tiếp t th hiện TGPL th o qu
ịnh
Lu t TGPL v pháp lu t về t t ng; ượ bồi ưỡng hu n m n nghiệp v
và ỹ n ng TGPL; tu n th ngu n t ho t ng TGPL; tu n th n i qu n i th
hiện TGPL; ịp thời báo áo v i t hứ th hiện TGPL nh ng v n ề phát sinh l m
nh hưởng ến ết qu th hiện TGPL.
1.2.2.1. Trợ giúp viên pháp lý
Tiêu chuẩn và địa vị pháp lý c a TGVPL: Th o ho n 1
TGVPL l
ng
n Việt N m thường trú t i Việt N m
mình; trong
trường hợp TGVPL th hiện TGPL m g thiệt h i thì Trung t m n i người
ng
tá ph i
trá h nhiệm bồi thường TGVPL
g thiệt h i
trá h nhiệm bồi ho n
cho Trung tâm th o qu ịnh
pháp lu t về án b
ng hứ .
1.2.2.2. ng tác viên c a Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước
Tiêu chuẩn c ng tác viên: Th o Kho n 1 iều 22 Lu t TGPL thì ng n Việt
N m thường trú t i Việt N m
n ng l h nh vi n s
phẩm h t o
ứ t t
sứ ho b o m ho n th nh nhiệm v ượ gi o t ngu ện th m gi
TGPL mà h ng thu v o nh m người h ng ượ th m gi TGPL
ượ ề p ở
trên thì ượ Giám
Sở Tư pháp m t ng nh n v
p Th
ng tá vi n trong
á trường hợp s u: người
b ng
nh n lu t ho
b ng i h
há l m việ
trong á ng nh nghề li n qu n ến qu ền v ngh v
b n
ề p ến ở tr n thì hi th m gi TGPL c ng tá
(16)
viên
nh ng qu ền lợi v trá h nhiệm s u
: ượ nh n bồi ưỡng v á hi
ph h nh h nh hợp lý th o qu ịnh
pháp lu t th o v việ
th ; ượ ề u t
iến nghị về việ mở r ng v n ng o hiệu qu ho t ng
Trung t m; ượ bi u
ư ng h n thưởng hi
th nh t h trong ng tá TGPL; s
ng v n p l i Th
ng tá vi n hi bị thu hồi th o qu ịnh; hịu trá h nhiệm trư Giám
Trung
t m v trư pháp lu t về việ th hiện v việ TGPL
mình trong trường hợp
l m việ t i Chi nhánh thì
n ph i hịu trá h nhiệm trư
Trưởng Chi nhánh; trong
trường hợp c ng tá vi n th hiện TGPL m g thiệt h i thì Trung t m n i người
ng tá
trá h nhiệm bồi thường c ng tá vi n
g thiệt h i
trá h nhiệm bồi
ho n ho Trung t m th o qu ịnh
pháp lu t về n s ; báo áo ịnh ỳ v
i tượng ượ TGPL.
Trung t m l n i tiếp nh n l ng ngh nh ng hi s ngu ện v ng
N TGPL. Khi N TGPL nhu u giúp ỡ pháp lý thì h ho người i iện
h
s ến Trung t m
ư r
u u ồng thời h s n u r t m tư ngu ện v ng v
mong mu n ượ giúp ỡ gì trong nh ng v việ
th . Người tiếp nh n u u
TGPL gi i áp nh ng th m hư ng n ho N TGPL về á th t
gi tờ n
thiết ph i n p
ượ t hứ TGPL tiếp nh n v th lý v việ
u u.
Trung t m ph n ng TGVPL ho
ng tá vi n
Trung t m th hiện á
v việ TGPL th ho á
i tượng ượ TGPL giúp h n ng o hi u biết v ý
thứ t n tr ng h p h nh pháp lu t l m u n i gi h v pháp lu t. Th ng qu việ
th hiện TGPL
b o vệ qu ền v lợi h hợp pháp
N TGPL s ph ng ngừ v
(16)
iều 32 Nghị ịnh s 07/2007/N -CP.
GVHD: NGUYỄN CHÍ HIẾU
SVTH: NGUYỄN Á HỒNG T N
s
ượ TGPL mi n ph
hi th m gi v o á gi i o n
(17)
:
Thứ nhất, người nghèo. Người ngh o ượ TGPL l người thu
huẩn ngh o
th o qu ịnh
pháp lu t. Th o iều 1 Qu ết ịnh s 09/2011/Q -TTg ng
30/01/2011
Th tư ng Ch nh ph Về việ b n h nh huẩn h ngh o h
n ngh o
áp ng ho gi i o n 2011-2015 thì h ngh o ở n ng th n l h
mứ thu nh p
bình qu n u người từ 400.000 đồng/người/tháng (4.800.000 đồng/người/n m) trở
xuống v h ngh o ở th nh thị là h
mứ thu nh p bình qu n từ 500.000
đồng/người/tháng (6.000.000 đồng/người/n m) trở xuống. H ngh o ượ
qu n
nh nư
thẩm qu ền p gi
hứng nh n h ngh o (S ho gi
hứng nh n h
ngh o) h ượ hưởng á h nh sá h ưu i
ho t ng á h m ng ho t ng háng hiến bị ị h b t t
; người ho t ng
háng hiến gi i ph ng n t
b o vệ T qu v l m ngh v qu tế; người ho t
ng háng hiến bị nhi m h t
hoá h ; người
ng giúp ỡ á h m ng b o
gồm: người ượ t ng K niệm hư ng "T qu ghi ng" ho B ng "C
ng v i
nư "; người trong gi ình ượ t ng K niệm hư ng "T qu ghi ng" ho
B ng "C
ng v i nư " trư
á h m ng tháng Tám n m 1945; người ượ t ng
Hu n hư ng háng hiến ho Hu hư ng háng hiến; v người trong gi ình
(17)
D
CP.
th o qu
ịnh t i
iều 2 Nghị ịnh s 07/2007/N -CP v Kho n 1
GVHD: NGUYỄN CHÍ HIẾU
iều 1 Nghị ịnh s 14/2013/N -
p ho nh ng m t mát
nh ng người th n thiết trong gi ình h thì nh ng người
ũng ượ hưởng
ị h v pháp lý mi n ph n .
Thứ ba, người già cô đ n l người từ
60 tu i trở l n s ng
n h ng
n i nư ng t
h ng người h m s ph ng ưỡng.
Thứ tư, người khuyết tật th o Lu t Người hu ết t t l người bị hiếm hu ết
m t ho
nhiều b ph n
th ho
bị su gi m hứ n ng ượ bi u hiện ư i
t t hiến ho l o ng sinh ho t h t p g p h
h bị nhi m HIV m h ng n i nư ng t .
h n; người bị nhi m h t
ng
h
Thứ n m, trẻ em không n i nư ng tựa l người ư i mười sáu tu i h ng n i
nư ng t .
l tr m h ng
th m nh ng h nh sá h há
giúp ỡ nhiều
h n ho u s ng h ng ng
h như l p r á Viện ưỡng l o từ thiện á trung
t m thu nh n người v gi ư người bị nhi m HIV h ng n i nư ng t ...
Thứ sáu, người dân t c thiểu số thường u n sinh s ng t i v ng
iều iện
inh tế - h i
biệt h h n th o qu ịnh
pháp lu t.
Cũng như người ngh o nh m i tượng n r t h
h n ng
t b o vệ
mình trư pháp lu t.
l người n t thi u s m
n s ng ở á v ng
iều
iện inh tế thì h
h n m t iều r ng h r t ngh o
th h ng biết h v ũng
th
n h ng biết ượ về ị h v TGPL mi n ph n . Vì v ngo i việ ư h
v o á
i tượng ượ TGPL thì l m thế n o h biết h thu
iện người n
ũng
l m t v n ề áng qu n t m m á
qu n t hứ th hiện TGPL n ph i
(18)
ngo i ượ hưởng TGPL mi n ph t i Việt
ý ết gi Việt N m v nư m người
m ng qu tị h nếu trong Hiệp ịnh qu ịnh về v n ề n (hiện n
Hiệp ịnh
tư ng trợ tư pháp gi Việt N m v i Trung Qu gi Việt N m v i C ng ho Pháp
v U r in
qu ịnh này)(19).
L m t th nh vi n trong ng ồng qu tế nư t th hiện ường l i
ngo i
l p t h h bình h u nghị hợp tá v phát tri n;
phư ng h
ng h
qu n hệ
h
ng v t h
h i nh p hợp tá qu
hư ng Li n hợp qu v iều ư qu tế m C ng h
thành viên g p ph n v o s nghiệp h bình
l p
i
tế; tu n th Hiến
bán người. Th o qu ịnh tr n thì n n nh n
việ mu bán người trong á v án
li n qu n ến mu bán người l bị h i trong v án
hứ h ng ph i l NBTN. Vì v
n n nh n th o qu ịnh
pháp lu t về ph ng h ng mu bán người h ng ph i l
nh m N TGPL hi h l
i tượng bị tình nghi th hiện t i ph m.
Quyền và nghĩa vụ c a NBTN được TG L ũng như qu ền v ngh v chung
N TGPL ượ qu ịnh t i iều 11 v iều 12
Lu t TGPL như s u:
Qu ền
NBTN ượ TGPL: t mình ho th ng qu người th n th h người
i iện u u TGPL; l
h n người th hiện TGPL; u u th
i người th
hiện TGPL hi người
thu m t trong á trường hợp qu ịnh t i ho n 2 iều 45
Lu t TGPL(20); th
i rút u u TGPL; u u gi b m t về n i ung v việ
(19)
Doko, huyên đề pháp luật về trợ giúp pháp lý và luật sư tham gia thực hiện trợ giúp pháp lý, TS. Tr n uy
Liệu, [16/08/2014].
(20)
Kho n 2 iều 45 Lu t Trợ giúp pháp lý n m 2006 qu ịnh: “2. Người thực hiện trợ giúp pháp lý phải từ
chối hoặc không được tiếp tục thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý khi thu c m t trong các trường hợp sau đây: a)
ã hoặc đang thực hiện trợ giúp pháp lý cho người được trợ giúp pháp lý là m t bên có quyền lợi đối lập nhau
trong cùng m t vụ việc, trừ trường hợp hoà giải, giải đáp pháp luật; b) ó quyền, lợi ích hợp pháp hoặc có
người thân thích liên quan đến vụ việc trợ giúp pháp lý; c) Người thực hiện trợ giúp pháp lý đã từng là người
hứ th hiện TGPL khác TGPL ho mình về m t v việ
ng ượ t
hiện TGPL trợ giúp; h p h nh pháp lu t về TGPL v n i qu n i th
hiện
1.4. Phạm vi, hình thức trợ giúp pháp ý củ Trung t m trợ giúp pháp ý nhà
nƣớc cho ngƣời bị tình nghi trong tố tụng hình ự
1.4.1. P
vi t ự iệ t
i
u t
t
i t
it
tố tụ
sự
Trung t m ở t nh th nh ph tr thu trung ư ng th
(21)
vi sau :
i
à
hiện TGPL trong ph m
Thứ nhất, N TG L đang cư trú tại địa phư ng. Qu ịnh n
ượ hi u r ng
hi NBTN ng ư trú t i m t t nh th nh ph tr thu trung ư ng n o
u u TGPL ho h .
giải quyết vụ việc đó; d) ó c n cứ khác cho rằng người thực hiện trợ giúp pháp lý có thể không khách quan
trong thực hiện trợ giúp pháp lý”.
(21)
Kho n 1 iều 26 Lu t Trợ giúp pháp lý n m 2006.
(22)
iều 12 Lu t Cư trú n m 2006 qu ịnh: “1. N i cư trú c a công dân là chỗ ở hợp pháp mà người đó thường
xuyên sinh sống, n i cư trú c a công dân là n i thường trú hoặc n i tạm trú; N i thường trú là n i công dân
sinh sống thường xuyên, ổn định, không có thời hạn tại m t chỗ ở nhất định và đã đ ng ký thường trú; N i tạm
trú là n i công dân sinh sống ngoài n i đ ng ký thường trú và đã đ ng ký tạm trú. 2. Trường hợp không xác
định được n i cư trú c a công dân theo quy định tại khoản 1 iều này thì n i cư trú c a công dân là n i người
đó đang sinh sống”.
GVHD: NGUYỄN CHÍ HIẾU
SVTH: NGUYỄN Á HỒNG T N
25