Khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai – thực tiễn tại tỉnh
Đồng Tháp
TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA LUẬT
______
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN LUẬT
KHÓA 38 (2012 – 2015)
ĐỀ TÀI:
KHỞI KIỆN VÀ THỤ LÝ VỤ ÁN HÀNH CHÍNH
TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI – THỰC TIỄN
TẠI TỈNH ĐỒNG THÁP
Giảng viên hướng dẫn:
Sinh viên thực hiện:
ThS.
TRỊNH THÙY VÂN
MSSV: S120103
Lớp: DT1263B1
Cần Thơ, tháng
1 11/2014
GVHD: Diệp Thành Nguyên
SVTH: Trịnh Thùy Vân
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………/.
Cần Thơ, ngày 03 tháng 12 năm 2014
GVHD: Diệp Thành Nguyên
2
SVTH: Trịnh Thùy Vân
Khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai – thực tiễn tại tỉnh
Đồng Tháp
MỤC LỤC
Trang
LỜI NÓI ĐẦU…………………………………………………………………1
1.
Lý do chọn đề tài…………………………………………………………1
2.
Mục tiêu nghiên cứu………………………………………………………2
3.
Phạm vi nghiên cứu…………………………………………………….....2
3
SVTH: Trịnh Thùy Vân
Khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai – thực tiễn tại tỉnh
Đồng Tháp
1.2.1 Đối tượng khởi kiện vụ án hành chính trong lĩnh vực đất
đai………………………………………………………………………………12
1.2.1.1 Về quyết định hành chính………………………………12
1.2.1.2 Về hành vi hành chính………………………………….22
1.2.2 Điều kiện khởi kiện vụ án hành chính trong lĩnh vực đất
đai………………………………………………………………………………25
1.2.2.1 Điều kiện về chủ thể khởi kiện vụ án hành chính trong
quản lý đất đai…………………………………………………………………25
1.2.2.2 Điều kiện về thẩm quyền giải quyết vụ án hành chính
trong lĩnh vực đất đai…………………………………………………………28
1.2.2.3 Điều kiện về thời hiệu khởi kiện vụ án hành chính trong
lĩnh vực đất đai…………………………………………………………………29
1.2.3 Điều kiện thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất
đai………………………………………………………………………………32
1.2.3.1 Xét về điều kiện khởi kiện vụ án hành chính trong lĩnh
vực đất đai……………………………………………………………………...32
1.2.3.2 Vụ việc chưa được giải quyết bằng bản án hoặc quyết
định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án……………………………………..32
1.2.3.3 Điều kiện về tạm ứng án phí vụ án hành chính trong lĩnh
vực đất đai……………………………………………………………………...33
1.3 Hình thức, thủ tục khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính trong
lĩnh vực đất đai………………………………………………………………..33
đai………………………………………………………………………………53
2.2.2 Về chủ thể khởi kiện vụ án hành chính trong lĩnh vực đất
đai………………………………………………………………………………54
2.2.3 Về thời hiệu khởi kiện vụ án hành chính trong lĩnh vực đất
đai……………………………………………………………………………..56
2.2.4 Về thẩm quyền giải quyết vụ án hành chính trong lĩnh vực đất
đai………………………………………………………………………………59
2.2.5 Về nhận đơn khởi kiện, trả lại đơn khởi kiện và khiếu nại việc
trả lại đơn khởi kiện…………………………………………………………60
2.3 Kiến nghị hoàn thiện các quy định pháp luật tố tụng hành chính
và thực hiện quy định của pháp luật về khởi kiện và thụ lý vụ án hành
chính trong lĩnh vực đất đai…………………………………………………63
GVHD: Diệp Thành Nguyên
5
SVTH: Trịnh Thùy Vân
Khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai – thực tiễn tại tỉnh
Đồng Tháp
2.3.1 Hoàn thiện pháp luật về tố tụng hành chính đối với khởi kiện
và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai…………………………63
2.3.2 Nâng cao ý thức pháp luật trong xã hội về quyền khởi kiên vụ
án hành chính trong lĩnh vực đất đai…………………………………………68
2.3.3 Nâng cao trình độ chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của
cán bộ Tòa án, Thẩm phán; người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính
Nhà nước cơ quan, tổ chức khác trong quản lý đất đai……………………69
quan, tổ chức cũng nhƣ quyền khởi kiện của ngƣời dân, thì việc ban hành một hệ
thống các quy định tố tụng hành chính phù hợp và thực hiện nghiêm chỉnh là
việc làm cần thiết. Vì thế Luật Tố tụng hành chính có hiệu lực ngày 01/7/2011
đã thay thế cho Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính năm 1996 đã
đƣợc sửa đổi, bổ sung năm 1998 và năm 2006, đã góp phần tạo điều kiện khởi
kiện và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai, tạo khả năng để cá nhân,
cơ quan, tổ chức trong quá trình thực hiện quyền của mình.
Tuy nhiên Luật Tố tụng hành chính năm 2010 đƣợc ban hành đã giải
quyết phần nào khó khăn về công tác khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính trong
lĩnh vực đất đai, song không tránh khỏi những hạn chế cần khắc phục. Có những
quy định đƣợc ban hành nhƣng còn thiếu sót, không rõ ràng gây khó khăn cho
việc thực hiện, cũng nhƣ còn quy định chƣa hợp lý so với điều kiện hiện nay cần
đƣợc điều chỉnh.
GVHD: Diệp Thành Nguyên
7
SVTH: Trịnh Thùy Vân
Khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai – thực tiễn tại tỉnh
Đồng Tháp
Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, cho thấy việc nghiên cứu quy định
pháp lý của pháp luật tố tụng hành chính trong việc khởi kiện và thụ lý vụ án
hành chính trong lĩnh vực đất đai của cá nhân, cơ quan, tổ chức, đồng thời đánh
giá những ƣu điểm, làm rõ những hạn chế để đƣa ra những kiến nghị hoàn thiện
pháp luật tố tụng hành chính, cũng nhƣ nghiên cứu sâu hơn về công tác khởi
kiện và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai. Do vậy, tác giả đã chọn
Khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai – thực tiễn tại tỉnh
Đồng Tháp
làm rõ vấn đề, phân tích thống kê trên tài liệu, sách vở, báo chí, trích lục số liệu
trên cơ sở tài liệu và thông tin có đƣợc.
5. Bố cục của đề tài
Đề tài: “Khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai –
thực tiễn tại tỉnh Đồng Tháp” đƣợc trình bày với những nội dung sau:
Lời nói đầu
Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận và pháp lý về khởi kiện và thụ lý vụ án
hành chính trong lĩnh vực đất đai
Chƣơng 2: Thực tiễn và kiến nghị về khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính
trong lĩnh vực đất đai – tại tỉnh Đồng Tháp
Kết luận
Tài liệu tham khảo
GVHD: Diệp Thành Nguyên
9
SVTH: Trịnh Thùy Vân
Khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai – thực tiễn tại tỉnh
Đồng Tháp
CHƢƠNG 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ KHỞI KIỆN VÀ THỤ LÝ
VỤ ÁN HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI
Trƣờng Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, “Giáo trình Tố tụng hành chính Việt Nam”, Nxb. Hồng đức Hội Luật gia Việt Nam, 2012.
2
GVHD: Diệp Thành Nguyên
10
SVTH: Trịnh Thùy Vân
Khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai – thực tiễn tại tỉnh
Đồng Tháp
Ngoài ra, vụ án hành chính là vụ việc tranh chấp hành chính phát sinh do
cá nhân, tổ chức, cơ quan nhà nƣớc, cán bộ, công chức khởi kiện yêu cầu Toà án
có thẩm quyền bảo về quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm hại bởi quyết
định hành chính, hành vi hành chính, quyết định kỷ luật buộc thôi việc theo quy
định của pháp luật tố tụng hành chính.
Từ khái niệm vụ án hành chính, chúng ta có thể khái niệm vụ án hành
chính trong lĩnh vực đất đai nhƣ sau:
Vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai là vụ án phát sinh khi cá nhân, cơ
quan, tổ chức khởi kiện yêu cầu Tòa án xem xét tính hợp pháp của QĐHC,
HVHC về quản lý đất đai của cơ quan hành chính nhà nƣớc (CQHCNN), cơ
quan, tổ chức khác, ngƣời có thẩm quyền trong cơ quan, tổ chức đó trong việc
ban hành và thực hiện nội dung quản lý về đất đai và đƣợc Tòa án thụ lý theo
quy định của pháp luật tố tụng hành chính (TTHC).
Khái niệm khởi kiện vụ án hành chính vụ án hành chính.
Việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức bị
xâm phạm bởi các QĐHC, HVHC về quản lý đất đai đƣợc thực hiện bằng cách
thức khiếu nại hành chính theo quy định pháp luật khiếu nại hoặc quyền khởi
vi tố tụng của người khởi kiện theo trình tự, thủ tục do Luật Tố tụng hành chính
quy định yêu cầu Tòa án có thẩm quyền bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của
mình khi có căn cứ cho rằng đối tượng khởi kiện của người bị kiện là trái pháp
luật xâm phạm các quyền và lợi ích của người khởi kiện”6.
Nhƣ vậy, khởi kiện VAHC là hành vi tố tụng của cá nhân, cơ quan, tổ
chức yêu cầu Tòa án có thẩm quyền bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình
khi có căn cứ cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp đó đang bị xâm phạm bởi các
QĐHC, HVHC của CQHCNN, cơ quan, tổ chức khác, ngƣời có thẩm quyền
trong cơ quan, tổ chức đó theo quy định của pháp luật TTHC.
Khởi kiện VAHC là giai đoạn đầu tiên trong hoạt động TTHC, ngƣời khởi
kiện tiến hành thực hiện quyền khởi kiện theo quy định pháp luật. Trên cở sở đó,
Tòa án xem xét chấp nhận việc khởi kiện để giải quyết theo thẩm quyền. Không
có hoạt động khởi kiện sẽ không có quá trình TTHC tiếp theo. Khởi kiện có vai
trò không thể thiếu trƣớc khi tiến hành các giai đoạn khác để giải quyết VAHC
trong lĩnh vực đất đai.
Nhƣ vậy, khởi kiện VAHC trong lĩnh vực đất đai là hành vi tố tụng của cá
nhân, cơ quan, tổ chức yêu cầu Tòa án có thẩm quyền bảo vệ quyền và lợi ích
hợp pháp của mình khi có căn cứ cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp đó đang bị
xâm phạm bởi các QĐHC, HVHC về quản lý đất đai của CQHCNN, cơ quan, tổ
chức khác, ngƣời có thẩm quyền trong cơ quan, tổ chức đó trong quản lý đất đai
theo quy định của pháp luật TTHC.
1.1.1.2 Khái niệm thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai
Trong tố tụng hành chính, vụ án hành chính đƣợc giải quyết qua nhiều
giai đoạn khác nhau và thuộc thẩm quyền của nhiều cấp Tòa án. Do vậy, tƣơng
ứng với từng giai đoạn xét xử hành chính, việc thụ lý vụ án có thể đƣợc thực
hiện theo yêu cầu khởi kiện của các cơ quan, tổ chức, cá nhân theo quy định của
pháp luật.
Vụ án hành chính chỉ phát sinh khi có đơn khởi kiện, nhƣng để tránh việc
lạm dụng quyền khởi kiện của các cơ quan, tổ chức, cá nhân, đồng thời tạo cơ sở
trong quá trình giải quyết những vụ án đã đƣợc thụ lý. Khi đơn kiện đã đƣợc thụ
lý thì vụ án hành chính đã phát sinh và vụ án đó phải đƣợc giải quyết bằng bản
án hay quyết định của Tòa án.7
Ngoài ra, Theo từ điển Tiếng việt của Trung tâm Từ điển học - Viện
Ngôn ngữ học thì “thụ lý” là “tiếp nhận giải quyết vụ kiện.” “Thụ lý vụ án hành
chính là việc Tòa án chấp nhận việc khởi kiện của người khởi kiện bằng cách
ghi vào sổ thụ lý vụ án hành chính để giải quyết”8. Hay “Thụ lý vụ án là hành vi
tố tụng của Tòa án có thẩm quyền chấp nhận giải quyết khiếu kiện, được xác
định bằng hành vi ghi vào sổ thụ lý vụ án và thông báo bằng văn bản cho đương
sự biết Tòa án đã thụ lý vụ án sau khi đã xem xét điều kiện khởi kiện và điều
kiện thụ lý vụ án”9.
7
Trƣờng Đại học luật Hà Nội, “Luật tố tụng hành chính Việt Nam”, Nxb: Tƣ pháp, Hà Nội – 2005. trang 175.
Khoa Luật Hành chính - nhà nƣớc, Trƣờng Đại học Luật Hồ Chí Minh, “Luật Tố tụng hành chính Việt Nam,
những nội dung cơ bản, câu hỏi và tình huống, Nxb. Lao động, tr.123.
9
Trƣờng Đại học Luật Hồ Chí Minh, “Giáo trình Luật Tố tụng hành chính Việt Nam”, Nxb. Hồng Đức- Hội
Luật gia Việt Nam, 2012, tr.259.
8
GVHD: Diệp Thành Nguyên
13
SVTH: Trịnh Thùy Vân
Khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai – thực tiễn tại tỉnh
Đồng Tháp
10
Nguyễn Thị Thu Hƣơng, Giáo trình “Kỹ năng giải quyết các vụ án hành chính”, Học viện tƣ pháp, Nxb. Công
an nhân dân, tr.83.
GVHD: Diệp Thành Nguyên
14
SVTH: Trịnh Thùy Vân
Khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai – thực tiễn tại tỉnh
Đồng Tháp
thời hiệu khởi kiện trong tố tụng hành chính và giải quyết yêu cầu đòi bồi
thƣờng thiệt hại của ngƣời khởi kiện trong vụ án hành chính.11
Đặc điểm khởi kiện vụ án hành chính.
Thứ nhất: Nội dung cơ bản của khởi kiện vụ án hành chính là yêu cầu Tòa
án có thẩm quyền xem xét thụ lý giải quyết vụ án.
Việc xác lập thẩm quyền giải quyết các vụ án hành chính cho Tòa án là cơ
sở pháp lý cần thiết để Tòa án bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp của các cá
nhân, cơ quan, tổ chức, cán bộ, công chức giả thiết bị xâm hại bởi các quyết
định hành chính, hành vi hành chính, quyết định kỷ luật buộc thôi việc. Tuy
nhiên, Tòa án không thể tự mình giải quyết vụ án hành chính mà không có yêu
cầu khởi kiện của các cá nhân, tổ chức có quyền lợi bị xâm hại theo quy định
của pháp luật.
Do vậy, việc khởi kiện vụ án hành chính có ý nghĩa là cơ sở để Tòa án có
thể xem xét, thụ lý giải quyết vụ án hành chính. Mặt khác, Tòa án cũng chỉ xem
xét, giải quyết vụ án hành chính trong phạm vi có liên quan đến nội dung yêu
thống nhất của cơ chế giải quyết khiếu kiện hành chính. Do vậy, Tòa án có trách
nhiệm từ chối thụ lý các vụ án hành chính đƣợc khởi kiện không đúng điều kiện
do pháp luật quy định.
Thứ ba: Việc khởi kiện vụ án hành chính phải đƣợc thực hiện theo những
hình thức và nội dung pháp luật quy định.
Việc pháp luật quy định về kết cấu nội dung và hình thức thể hiện của
việc khởi kiện vụ án hành chính, không chỉ nhằm bảo đảm sự thống nhất về hình
thức đối với việc khởi kiện vụ án hành chính, mà còn là điều kiện cần thiết để
chủ thể khởi kiện vụ án hành chính có thể biểu đạt một cách chính xác, đầy đủ,
lô gisc và có hiệu quả ý chí của mình và cũng là điều kiện thực tiễn – pháp lý
cần thiết để Tòa án có thể thụ lý giải quyết một cách nhanh chóng, đúng pháp
luật các vụ án hành chính.
Từ những đặc điểm nêu trên có thể hiểu khởi kiện vụ án hành chính là
việc các cá nhân, cơ quan nhà nƣớc, tổ chức, cán bộ, công chức theo quy định
của pháp luật tố tụng hành chính, chính thức yêu cầu Tòa án thụ lý vụ án hành
chính để bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp của các cá nhân, cơ quan nhà nƣớc,
tổ chức hoặc cán bộ, công chức bị xâm hại bởi các quyết định hành chính, hành
vi hành chính, quyết định kỷ luật buộc thôi việc cán bộ, công chức.12
Từ đặc điểm khởi kiện VAHC ta có đặc điểm khởi kiện VAHC trong
lĩnh vực đất đai như sau.
Thứ nhất: Nội dung cơ bản của khởi kiện vụ án hành chính trong lĩnh vực
đất đai là yêu cầu Tòa án có thẩm quyền xem xét thụ lý giải quyết vụ án.
Thứ hai: Việc khởi kiện vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai chỉ đƣợc
thực hiện khi có đủ các điều kiện do pháp luật quy định.
Thứ ba: Việc khởi kiện vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai phải đƣợc
thực hiện theo những hình thức và nội dung pháp luật quy định.
12
Trƣờng Đại học luật Hà Nội, “Luật tố tụng hành chính Việt Nam”, Nxb: Tƣ pháp, Hà Nội – 2005. trang 158
đƣợc thụ lý những vụ án thuộc thẩm quyền của mình theo quy định của pháp
luật. Việc thụ lý những vụ án sai thẩm quyền đều là hành vi trái pháp luật và
việc giải quyết các vụ án hành chính này cần phải đƣợc đình chỉ ngay.
Thứ ba: Các căn cứ và hình thức thụ lý vụ án hành chính do pháp luật tố
tụng hành chính quy định.
Quyền thụ lý vụ án thuộc về Tòa án, nhƣng đó không phải là đặc quyền
tùy tiện của Tòa án. Tòa án có quyền từ chối thụ lý vụ án nếu vụ việc khởi kiện
không đủ các căn cứ thụ lý, nhƣng nếu vụ việc này có đủ các căn cứ thụ lý theo
quy định của pháp luật tố tụng hành chính thì Tòa án có trách nhiệm phải thụ lý
giải quyết.
Bên cạnh các căn cứ thụ lý vụ án hành chính, việc pháp luật tố tụng hành
chính quy định về hình thức thụ lý vụ án hành chính có ý nghĩa quan trọng trong
việc bảo đảm tính thống nhất của công tác thụ lý vụ án hành chính và đề cao
GVHD: Diệp Thành Nguyên
17
SVTH: Trịnh Thùy Vân
Khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai – thực tiễn tại tỉnh
Đồng Tháp
trách nhiệm của Tòa án trong việc giải quyết nhanh chóng đúng pháp luật vụ án
hành chính đã đƣợc thụ lý13
Tương tự đặc điểm thụ lý vụ án hành, chúng ta có đặc điểm thụ lý vụ
án hành chính trong lĩnh vực đất đai như sau:
Thứ nhất: Nội dung cơ bản của thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất
đai là chấp nhận giải quyết vụ án hành chính theo yêu cầu ngƣời khởi kiện.
Thứ hai: Thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai là hành vi tố tụng
SVTH: Trịnh Thùy Vân
Khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai – thực tiễn tại tỉnh
Đồng Tháp
Tòa án có thẩm quyền mà chỉ những QĐHC đƣợc pháp luật TTHC cho phép thì
mới đƣợc khởi kiện tại TAND có thẩm quyền thụ lý giải quyết.
Đồng thời, theo Điều 1 Nghị quyết số 02/2011/NQ-HĐTP xác định nhƣ
sau:
QĐHC thuộc đối tƣợng khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết VAHC
bằng văn bản thể hiện dƣới hình thức quyết định hoặc dƣới hình thức khác nhƣ
thông báo, kết luận, công văn do CQHCNN, cơ quan, tổ chức khác hoặc ngƣời
có thẩm quyền trong cơ quan tổ chức đó ban hành có chứa đựng nội dung của
QĐHC đƣợc áp dụng một lần với một hoặc một số đối tƣợng cụ thể về vấn đề cụ
thể trong hoạt động quản lý hành chính mà ngƣời khởi kiện cho rằng quyền và
lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm (trừ những văn bản thông báo của cơ
quan tổ chức hoặc ngƣời có thẩm quyền của cơ quan tổ chức trong việc yêu cầu
cá nhân cơ quan tổ chức bổ sung, cung cấp hồ sơ, tài liệu có liên quan đến việc
giải quyết xử lý vụ việc cụ thể theo yêu cầu của cá nhân cơ quan tổ chức đó) bao
gồm:
Một là, QĐHC đƣợc CQHCNN, cơ quan, tổ chức khác hoặc ngƣời có
thẩm quyền trong cơ quan tổ chức đó ban hành trong khi giải quyết xử lý những
việc cụ thể trong quản lý hành chính.
Hai là, QĐHC đƣợc ban hành sau khi có khiếu nại và có nội dung sửa đổi,
bổ sung, thay thế hủy bỏ một phần hoặc toàn bộ QĐHC nói trên.
Một QĐHC là đối tượng khởi kiện trong VAHC có các đặc điểm sau:
Thứ nhất, quyết định phải được thể hiện dưới hình thức văn bản.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Luật tố tụng hành chính thì văn bản do
cơ quan hành chính nhà nƣớc, tổ chức khác hoặc ngƣời có thẩm quyền trong các
quyền trong cơ quan Nhà nƣớc ban hành lần đầu khi xử lý một vụ việc cụ thể
trong hoạt động quản lý hành chính hoặc đƣợc ban hành sau khi có khiếu nại có
nội dung sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ một phần hoặc toàn bộ QĐHC đƣợc
ban hành trƣớc đó (hƣớng dẫn tại điểm a, b khoản 1 Điều 1 Nghị quyết số
02/2011/NQ-HĐTP).
Thứ tư, QĐHC không thuộc phạm vi bí mật Nhà nước trong các lĩnh vực
quốc phòng, an ninh, ngoại giao theo danh mục do Chính phủ quy định tại Nghị
định số 49/2012/NĐ-CP ngày 04/06/2012 và các QĐHC, HVHC mang tính nội
bộ của cơ quan, tổ chức.
Đối tượng khởi kiện VAHC trong lĩnh vực đất đai là QĐHC về quản lý
đất đai
Căn cứ vào quy định của Luật TTHC, đối chiếu với pháp luật đất đai ta
thấy, đối tƣợng khởi kiện VAHC trong lĩnh vực đất đai là QĐHC về quản lý đất
đai. QĐHC về quản lý đất đai là các quyết định bằng văn bản của các
CQHCNN, cơ quan, tổ chức hoặc của ngƣời có thẩm quyền trong cơ quan, tổ
chức đó ban hành, đƣợc áp dụng một lần đối với một hoặc một số đối tƣợng cụ
thể về một vấn đề cụ thể trong nội dung QLNN về đất đai, bao gồm:
Một là, QĐHC về quản lý đất đai trong trường hợp giao quyền sử dụng
đất, cho thuê quyền sử dụng đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.
GVHD: Diệp Thành Nguyên
20
SVTH: Trịnh Thùy Vân
Khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai – thực tiễn tại tỉnh
Đồng Tháp
21
SVTH: Trịnh Thùy Vân
Khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai – thực tiễn tại tỉnh
Đồng Tháp
d) Cho thuê đất đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh
nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài theo quy định tại điểm đ và điểm e khoản 1
Điều 56 của Luật này;
đ) Cho thuê đất đối với tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao.
2. Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép
chuyển mục đích sử dụng đất trong các trường hợp sau đây:
a) Giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với
hộ gia đình, cá nhân. Trường hợp cho hộ gia đình, cá nhân thuê đất, cho phép
chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp để sử dụng vào mục đích thương mại,
dịch vụ với diện tích từ 0.5 héc ta trở lên thì phải có văn bản chấp thuận của Ủy
ban nhân dân cấp tỉnh trước khi quyết định;”
Bên cạnh đó, quy định chi tiết về điều kiện đối với ngƣời đƣợc Nhà nƣớc
giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án
đầu tƣ đƣợc quy định tại Điều 14 của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP.
Từ những quy định trên, cá nhân, cơ quan, tổ chức cho rằng quyền và lợi
ích hợp pháp của mình bị xâm phạm bởi các QĐHC về giao đất, cho thuê đất,
cho phép chuyển mục đích sử dụng đất có thể khởi kiện VAHC trong lĩnh vực
đất đai ra Tòa án có thẩm quyền giải quyết trong trƣờng hợp: giao đất, cho thuê
đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất không đúng đối tƣợng, không đúng
mục đích, không thực hiện theo đúng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã đƣợc
xét duyệt, không cho phép chuyển mục đích sử dụng đất mà việc không cho
nhà ở tại Việt Nam.
3. Trường hợp trong khu vực thu hồi đất có cả đối tượng quy định tại
khoản 1 và khoản 2 Điều này thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thu hồi
đất hoặc ủy quyền cho Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định thu hồi đất. ”
Nhƣ vậy, các QĐHC về thu hồi đất ảnh hƣởng đến quyền và lợi ích hợp
pháp của ngƣời có đất bị thu hồi có quyền khởi kiện VAHC trong lĩnh vực đất
đai trong các trƣờng hợp nhƣ: thu hồi đất khi chƣa có QĐHC, không đúng thẩm
quyền, không rơi vào các trƣờng hợp thu hồi theo quy định của pháp luật đất đai,
không đúng với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, khi sử dụng đất không phù
hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã đƣợc cơ quan Nhà nƣớc có thẩm
quyền xét duyệt, khi ngƣời sử dụng đất thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của ngƣời
sử dụng đất.
Ba là, QĐHC về quản lý đất đai trong trƣờng hợp trƣng dụng đất.
Nhà nƣớc trƣng dụng đất trong trƣờng hợp thật cần thiết để thực hiện
nhiệm vụ quốc phòng, an ninh hoặc trong tình trạng chiến tranh, tình trạng khẩn
cấp, phòng, chống thiên tai.14
14
Khoản 1 Điều 72 Luật đất đai năm 2013.
GVHD: Diệp Thành Nguyên
23
SVTH: Trịnh Thùy Vân
Khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai – thực tiễn tại tỉnh
Đồng Tháp
16
Khoản 12 Điều 3 Luật Đất đai năm 2013.
Khoản 14 Điều 3 Luật Đất đai năm 2013
GVHD: Diệp Thành Nguyên
24
SVTH: Trịnh Thùy Vân
Khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai – thực tiễn tại tỉnh
Đồng Tháp
Nhƣ vậy, ngƣời sử dụng đất bị thu hồi đƣợc quyền khởi kiện VAHC trong
lĩnh vực đất đai đối với QĐHC về bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ trong các
trƣờng hợp: không đƣợc bồi thƣờng khi có đầy đủ các điều kiện đƣợc bồi
thƣờng, bồi thƣờng với mức thấp hơn giá trị quyền sử dụng đất tại thời điểm có
đất bị thu hồi, chậm thực hiện việc bồi thƣờng theo quy định của pháp luật, bồi
thƣờng không đúng với loại đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất đã bị thu
hồi hoặc không đƣợc hỗ trợ, tái định cƣ hoặc mức hỗ trợ thấp hơn quy định.
Năm là, QĐHC về quản lý đất đai trong trường hợp cấp, thu hồi
GCNQSD đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.
Nhà nƣớc công nhận quyền sử dụng đất là việc Nhà nƣớc trao quyền sử
dụng đất cho ngƣời đang sử dụng đất ổn định mà không có nguồn gốc đƣợc Nhà
nƣớc giao đất, cho thuê đất thông qua việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng
đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất lần đầu đối với thửa đất
xác định 17. Thông qua việc cấp GCNQSD đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản
khác gắn liền với đất, Nhà nƣớc xác lập đầy đủ các căn cứ pháp lý để thực hiện
Copyright: Tài liệu đại học ©