Đề tài:
Khởi kiện và thụ lý
vụ án hành chính
trong lĩnh vực đất đai
Lớp Hành chính 1-k35 Trang 1
CHƯƠNG 1
KHÁI QUÁT KHỞI KIỆN VÀ THỤ LÝ VỤ ÁN HÀNH CHÍNH
TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI
1.1 Khởi kiện vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai.
1.1.1 Khái niệm khởi kiện vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai.
1.1.1.1 Khái niệm vụ án hành chính :
Với tư cách là chủ thể quản lý và điều hành xã hội, cơ quan nhà nước,
người có thẩm quyền trong cơ quan nhà nước thực hiện các hoạt động của
mình thông qua nhiều hình thức khác nhau trong đó chủ yếu là ban hành
các quyết định hành chính và thực hiện hành vi để tác động đến các cá
nhân , cơ quan, tổ chức xã hội. Không phải lúc nào người dân cũng đồng ý
với sự tác động của chủ thể quản lý đó. Hơn nữa trong một số trường hợp
vì lý do nào đó mà quyết định hành chính, hành vi hành chính được ban
hành và thực hiện trái pháp luật , gây thiệt hại đến quyền, lợi ích cá nhân,
cơ quan, tổ chức trong xã hội. Điều này dẫn đến sự phản kháng của các chủ
thể này với các chủ thể có thẩm quyền quản lý nhà nước. Do đó pháp luật
đã quy định hai con đường đó là thông qua khiếu nại hành chính và thông
qua khởi kiện tại Tòa án để bên cá nhân, tổ chức được cho là yếu thế hơn
có thể bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cuả mình khi không đồng ý với sự
tác động của cơ quan nhà nước và người có thẩm quyền trong cơ quan nhà
nước.
Trước ngày 01/7/1996, việc bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của cá
nhân, cơ quan tổ chức bị tác động bởi các quyết định hành chính, hành vi
hành chính chỉ được thực hiện bằng con đường khiếu nại hành chính thì từ
ngày 01/7/1996, cùng với sự ra đời của Tòa hành chính, quyền khởi kiện
vụ án hành chính được ghi nhận, mở rộng hơn cơ chế pháp lý cá nhân, cơ

Tuy nhiên không phải chủ thể nào cũng đều có quyền khởi kiện vụ án
hành chính mà muốn khởi kiện vụ án hành chính, cá nhân, cơ quan, tổ chưc
ấy phải đáp ứng một số điều kiện như: điều kiện về chủ thể khởi kiện, điều
kiện về vụ việc chưa được giải quyết bằng bản án hoặc quyết định đã có
hiệu lực của Tòa án.
Thứ hai, đơn khởi kiện được Tòa án thụ lý giải quyết.
Hành vi khởi kiện của cá nhân, cơ quan, tổ chức là điều kiện cần, để vụ
án hành chính phát sinh, đơn khởi kiện phải được Tòa án thụ lý. Khởi kiện
là quyền của cá nhân, cơ quan, tổ chức, tuy nhiên, không phải tất cả các
trường hợp khởi kiện đều được Tòa án giải quyết. Khi có đơn khởi kiện
Lớp Hành chính 1-k35 Trang 3
của cá nhân, cơ quan, tổ chức. Tòa án sẽ xem xét các điề kiện để quyết
định có thụ lý hay không thụ lý đơn khởi kiện. Cụ thể, tòa án sẽ xem xét về
điều kiện khởi kiện. Cụ thể, Tòa án sẽ xem xét về điều kiện khởi kiện vụ
án, về việc nộp tiền tạm ứng án phí, điều kiện về thẩm quyền giải quyết của
Tòa án. Nếu thỏa mãn đầy đủ các điều kiện trên thì Tòa áb sẽ thụ lý vụ án
theo quy định của pháp luật. Tòa án sẽ trả lại đơn kiện khi việc khởi kiện
rơi vào một trong những trường hợp phápluật quy định phải trả lại đơn
kiện.
Có thể nói, hành vi khởi kiện của cá nhân, cơ quan, tổ chức chỉ là điều
kiện cần, còn việc thụ lý của Tòa án là điều kiện đủ để phát sinh vụ án
hành chính . Khởi kiện vụ án hành chính là cơ sở để Tòa án thụ lý vụ án,
không có khởi kiện thì sẽ không có việc thụ lý vụ án của Tòa án. Khởi kiện
là quyền tự định đoạt thuộc về cá nhân, tổ chức, cơ quan đối với việc yêu
cầu Tòa án phán quyết về quyết định hành chính, hah2 vi hành chính mà
theo họ là trái pháp luật, xâm hại trực tiếp đền quyền, lợi ích hợp pháp của
mình. Khởi kiện là một sự kiện là phát sinh quan hệ giữa người khởi kiện
với Tòa án hành chính có thẩm quyền. Chức năng của Tòa án hành chính là
xét xử các vụ án hành chính để bào vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người
khởi kiện. Do đó, khởi kiện vụ án hành chính là tiền đề đối với hoạt động

nói chung, tuy nhiên do được khu biệt bởi lĩnh vực khởi kiện là những
tranh chấp hành chính nên thủ tục giải quyết loại khởi kiện này cũng được
chuyên biệt hóa: thủ tục tố tụng hành chính.
• Khái niệm khởi kiện vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai:
Khởi kiện trong vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai là một mảng
trong khởi kiện vụ án hành chính. Nó mang đầy đủ các đặc điểm của khởi
kiện vụ án hành chính, nhưng các đặc điểm này chỉ xoay quanh đến khởi
kiện trong vấn đề đất đai.
1.1.2 Đối tượng khởi kiện vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai:
1.1.2.1 Đối tượng khởi kiện vụ án hành chính:
Đối tượng khởi kiện vụ án hành chính là các quyết định hành chính,
hành vi hành chính, trừ các quyết định hành chính thuộc phạm vi bí mật
nhà nước trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, ngoại giao theo danh
mục do Chính phủ quy định và các quyết định hành chính, hành vi hành
chính mang tính nội bộ của cơ quan, tổ chức. Về danh sách cử tri bầu cử
đại biểu Quốc hội, danh sách cử tri bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các
cấp. Quyết định kỷ luật buộc thôi việc công chức giữ chức vụ từ Tổng Cục
trưởng và tương đương trở xuống và quyết định giải quyết khiếu nại về
quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh.( Điều 28 Luật TTHC năm 2010)
Lớp Hành chính 1-k35 Trang 5
Quyết định hành chính: “Quyết định hành chính là văn bản do cơ quan
hành chính nhà nước, cơ quan, tổ chức khác hoặc người có thẩm quyền
trong các cơ quan, tổ chức đó ban hành, quyết định về một vấn đề cụ thể
trong hoạt động quản lý hành chính được áp dụng một lần đối với một
hoặc một số đối tượng cụ thể” (khoản 1, Điều 3 TTHC năm 2010).
• Quyết định hành chính thuộc đối tượng khởi kiện để yêu cầu Toà án giải
quyết vụ án hành chính là văn bản được thể hiện dưới hình thức quyết
định hoặc dưới hình thức khác như thông báo, kết luận, công văn do cơ
quan hành chính nhà nước, cơ quan, tổ chức khác hoặc người có thẩm
quyền trong các cơ quan, tổ chức đó ban hành có chứa đựng nội dung

định của pháp luật về thẩm quyền, thời hạn thực hiện đối với nhiệm vụ,
công vụ đó và phân biệt như sau:
• Trường hợp theo quy định của pháp luật, việc thực hiện nhiệm vụ, công
vụ cụ thể là của cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan, tổ chức khác,
nhưng do người trong cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan, tổ chức
khác đó thực hiện theo sự phân công hoặc uỷ quyền, uỷ nhiệm thì hành
vi đó là hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan,
tổ chức khác mà không phải là hành vi hành chính của người đã thực
hiện hành vi hành chính đó.
Ví dụ: Theo quy định tại Điều 126 của Luật Đất đai thì hồ sơ chuyển đổi
quyền sử dụng đất nộp tại UBND xã, phường, thị trấn. Ông Nguyễn Văn A
đã nộp hồ sơ xin chuyển đổi quyền sử dụng đất tại UBND xã X theo đúng
quy định, nhưng bà Trần Thị C là cán bộ nhận hồ sơ của UBND xã X đã
trả lại hồ sơ cho ông A và không nêu lý do của việc trả lại hồ sơ đó. Trong
trường hợp này, việc trả lại hồ sơ cho ông A là hành vi hành chính của
UBND xã X mà không phải là hành vi hành chính của bà Trần Thị C.
• Trường hợp theo quy định của pháp luật, việc thực hiện nhiệm vụ, công
vụ cụ thể là của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà
nước, cơ quan, tổ chức khác thì việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ cụ thể
đó là hành vi hành chính của người có thẩm quyền, không phụ thuộc vào
việc họ trực tiếp thực hiện hay phân công, uỷ quyền, uỷ nhiệm cho
người khác thực hiện.
Ví dụ: Theo quy định của pháp luật thì Chủ tịch UBND xã H là người
có thẩm quyền tổ chức việc cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm
hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với ông D, nhưng đã ủy nhiệm cho
Phó Chủ tịch UBND xã H trực tiếp tổ chức việc cưỡng chế. Trong trường
hợp này, việc cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính
đối với ông D là hành vi hành chính của Chủ tịch UBND xã H mà không
phải là hành vi hành chính của Phó Chủ tịch UBND xã H.
• Trường hợp theo quy định của pháp luật, việc thực hiện nhiệm vụ, công

nghị. Bà X đã nộp đủ giấy tờ theo quy định đề nghị Trưởng Công an xã N
cấp sổ tạm trú, nhưng quá thời hạn 3 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đủ
giấy tờ mà Trưởng Công an xã N không cấp sổ tạm trú cho bà X. Trong
trường hợp này, việc không cấp sổ tạm trú cho bà X là hành vi hành chính
của Trưởng Công an xã N.
Quyết định giải quyết khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh
tranh: là quyết định của Hội đồng cạnh tranh, của Bộ trưởng Bộ Công
Thương khi giải quyết khiếu nại quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh theo
quy định tại mục 7 Chương V của Luật Cạnh tranh năm 2004, bao gồm:
+ Quyết định giải quyết khiếu nại của Hội đồng cạnh tranh đối với
quyết định của Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh khi xử lý vụ việc cạnh
tranh liên quan đến hành vi hạn chế cạnh tranh.
Lớp Hành chính 1-k35 Trang 8
+ Quyết định giải quyết khiếu nại của Bộ trưởng Bộ Công Thương đối
với quyết định của Thủ trưởng cơ quan quản lý cạnh tranh khi xử lý vụ
việc cạnh tranh liên quan đến hành vi cạnh tranh không lành mạnh.
Quyết định kỷ luật buộc thôi việc: là văn bản thể hiện dưới hình thức
quyết định của người đứng đầu cơ quan, tổ chức để áp dụng hình thức kỷ
luật buộc thôi việc đối với công chức thuộc quyền quản lý của mình (khoản
3, Điều 3 Luật TTHC năm 2010)
1.1.2.2. Đối tượng khởi kiện vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai:
Đối tượng khởi kiện vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai là các
khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính về quản lý đất đai
trong trường hợp giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, trưng dụng đất, cho
phép chuyển mục đích sử dụng đất; bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt
bằng, tái định cư; cấp hoặc thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;
gia hạn thời hạn sử dụng đất (khoản 17, Điều 11 Pháp lệnh thủ tục giải
quyết các vụ án hành chính 1996 – sửa đổi, bổ sung 1998,2006).
Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án hành chính trước đây quy định
thẩm quyền giải quyết các vụ án hành chính của TAND theo phương pháp

- Cộng đồng dân cư.
- Cơ sở tôn giáo.
- Tổ chức nước ngoài.
- Người Việt Nam định cư ở nước ngoài.
- Tổ chức, cá nhân nước ngoài, đầu tư vào Việt Nam.
 Người khởi kiện là người có năng lực chủ thể theo quy định của pháp
luật TTHC (Điều 48 Luật TTHC năm 2010).
Ngoài ra chúng ta cũng cần xác định khác trong tố tụng hành chính
như:
 Người đại diện: trong tố tụng hành chính bao gồm người đại diện theo
pháp luật và người đại diện theo ủy quyền.
Theo Điều 54 Luật TTHC năm 2010 thì
“2. Người đại diện theo pháp luật trong tố tụng hành chính có thể là một
trong những người sau đây, trừ trường hợp người đó bị hạn chế quyền đại
diện theo quy định của pháp luật:
Lớp Hành chính 1-k35 Trang 10
a) Cha, mẹ đối với con chưa thành niên;
b) Người giám hộ đối với người được giám hộ;
c) Người đứng đầu cơ quan, tổ chức do được bổ nhiệm hoặc bầu theo
quy định của pháp luật;
d) Chủ hộ gia đình đối với hộ gia đình;
đ) Tổ trưởng tổ hợp tác đối với tổ hợp tác;
e) Những người khác theo quy định của pháp luật.
3. Người đại diện theo ủy quyền trong tố tụng hành chính phải là người
từ đủ 18 tuổi trở lên, không bị mất năng lực hành vi dân sự, được đương sự
hoặc người đại diện theo pháp luật của đương sự ủy quyền bằng văn bản.
4. Người đại diện theo pháp luật, người đại diện theo ủy quyền trong tố
tụng hành chính chấm dứt việc đại diện theo quy định của Bộ luật dân sự.
5. Người đại diện theo pháp luật trong tố tụng hành chính thực hiện các
quyền, nghĩa vụ tố tụng hành chính của đương sự mà mình là đại diện.

• UBND các cấp thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu về đất đai và quản
lý nhà nước về đất đai tại địa phương theo thẩm quyền quy định.
Thực tế cho thấy việc xác định đúng đối tượng khởi kiện vụ án hành
chính trong lĩnh vực luật đất đai không hề dễ dàng đối với người dân. Vấn
đề này một mặt do hoạt động quản lý hành chính.
Chẳng hạn như, có hai quyết định hành chính bị khởi kiện và hai quyết
định hành chính này đều do Chủ tịch UBND cấp huyện ký (một quyết định
về xử phạt vi phạm hành chính và một quyết định thu hồi đất của hộ gia
đình). Căn cứ vào quy định của pháp luật về thẩm quyền giải quyết các vụ
việc này thì người bị kiện trong vụ án hành chính về khiếu kiện quyết định
xử phạt vi phạm hành chính là cá nhân Chủ tịch UBND cấp huyện, còn
người bị kiện trong vụ án hành chính về khiếu kiện quyết định thu hồi đất
của hộ gia đình là UBND cấp huyện (Điều 44 Luật Đất đai).
1.1.4 Điều kiện khởi kiện vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai
1.1.4.1 Quyền khởi kiện vụ án hành chính
Căn cứ theo Điều 103 Luật TTHC, thì cá nhân, cơ quan, tổ chức có
quyền khởi kiện VAHC đối với QĐHC, HVHC liên quan đến quản lý đất
đai trong trường hợp:
+ Không đồng ý với QĐHC, HVHC của cơ quan quản lý Nhà nước về
đất đai
Lớp Hành chính 1-k35 Trang 12
+ Đã khiếu nại với người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại nhưng hết
thời hạn giải quyết khiếu nại theo quy định của pháp luật về khiếu nại mà
khiếu nại không được giải quyết.
+ Đã được giải quyết nhưng không đồng ý với việc giải quyết khiếu nại.
1.1.4.2 Thời hiệu khởi kiện
- Theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 104 của Lyật TTHC thì thời
hiệu khởi kiện đối với QĐHC, HVHC, là 01 năm, kể từ ngày nhận được
hoặc biết được QĐHC, HVHC .
- Thời hiệu khởi kiện bao gồm vấn đề sau:

biết được HVHC đó qua các thông tin khác như được người khác kể lại”.
d. Hành vi của cơ quan hành chính Nhà nước, cơ quan, tổ chức khác
hoặc của người có thẩm quyền trong cơ quan, tổ chức đó không thực hiện
nhiệm vụ, công vụ theo quy định của pháp luật thì thời điểm bắt đầu tính
thời hiệu khởi kiện:
- Kể từ ngày hết thời hạn theo quy định của pháp luật mà cơ quan, tổ chức
hoặc người có thẩm quyền trong cơ quan, tổ chức đó không thực hiện
nhiệm vụ công vụ theo quy định của pháp luật
 Sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan
Không tính vào thời hiệu khởi kiện bao gồm:
- Thiên tai, địch họa, nhu cầu chiến đấu, phục vụ chiến đấu hoặc do lỗi của
cơ quan Nhà nước.
- Chưa có người đại diện trong trường hợp người có quyền khởi kiện chưa
thành niên, mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành
vi dân sự.
Chưa có người đại diện khác thay thế hoặc vì lý do chính đáng khác mà
không thể tiếp tục đại diện được (người đại diện chết)
 Thời hiệu khởi kiện đối với khiếu kiện QĐHC, HVHC liên
quan đến đất đai từ 1/6/2006 đến 1-7-2011
- Bộ luật TTHC có hiệu lực kể từ ngày 01-7-2011 vì vậy Tòa án chỉ thụ lý
khiếu kiện QĐHC, HVHC về quản lý đất đai đối với trường hợp:
Lớp Hành chính 1-k35 Trang 14
Việc khởi kiện được thực hiện trong thời hạn 1 năm, kể từ ngày
BLTTHC có hiệu lực pháp luật (01-7-2011 đến 30-6-2012
- Người khởi kiện đã thực hiện việc khiếu nại đến Chủ tịch UBND cấp
huyện, Chủ tịch UBND cấp tỉnh từ ngày 01-6-2006 đến ngày Luật
TTHC có hiệu lực (ngày 01-7-2011) mà khiếu nại không được giải quyết
hoặc đã được giải quyết nhưng họ không đồng ý với việc giải quyết
khiếu nại và họ chưa khởi kiện VAHC tại Tòa án nhân dân hoặc đã khởi
kiện VAHC tại Tòa án nhân dân, nhưng Tòa án đã trả lại đơn khởi kiện

hành chính.
Vì vậy thủ tục khởi kiện vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai được
tiến hành thống nhất quản lý nhà nước về đất đai theo thủ tục Tố tụng hành
chính.
Theo quy định tại điều 106 Bộ luật tố tụng hành chính năm 2010 quy
đinh về thủ tục khởi kiện.
1. Người khởi kiện gửi đơn khởi kiện và các tài liệu kèm theo đến Tòa án có
thẩm quyền giải quyết các vụ án bằng các phương thức sau đây:
a) Nộp trực tiếp tại tòa án;
b) Gửi qua bưu điện.
Mà theo như quy định tại khoản 1 Điều 105 quy định đơn khởi kiện phải
có các nội dung sau đây:
a) Ngày, tháng, năm làm đơn ;
b) Tòa án đươc yêu cầu giải quyết vụ án hành chính;
c) Tên, địa chỉ của người khởi kiện, nguời bị kiện;
d) Nội dung quyết định hành chính,quyết định kỷ luật buộc thôi việc, quyết
định giải quyết khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh nội dung
giải quyết khiếu nại về danh sách cử tri, hoặc tóm tắt diễn biến của hành vi
hành chính;
đ) Nội dung giải quyết khiếu nại nếu có;
e) Các yêu cầu tòa án giải quyết nếu có:
g) Cam đoan về việc không đồng thời khiếu nại đến người có thẩm
quyền giải quyết nại.
Ngày khởi kiện được tính từ ngày đương sự nộp đơn tại tòa án hoặc
ngày có dấu bưu điện nơi gửi (khoản 2 Điều 106 luật TTHC năm 2010).
Nhận đơn khởi kiện và xem xét đơn khơi kiện. ( Điều 107 Luật TTHC
năm 2010).
Lớp Hành chính 1-k35 Trang 16
1. Khi tòa án nhận đơn khởi kiện do đương sự nộp trục tiếp tại tòa án hoặc
gửi qua bưu điện và phải ghi vào sổ nhận đơn, cấp giấy xác nhận đã nhận

đồng ý với quyết định giải quyết thì có quyền khiếu nại đến Bộ trưởng Bộ
Tài nguyên và Môi trường; quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và
Môi trường là quyết định giải quyết cuối cùng.
Lớp Hành chính 1-k35 Trang 17
Vì vậy, khi đương sự muốn khởi kiện một vụ án hành chính liên quan tới
đất đai ra Tòa án, ngoài các nội dung được quy định tại Điều 106 bộ luật
TTHC, thì còn phải có các loại giấy tờ liên quan tới đất đai nữa.
Để đảm bảo việc thụ lý vụ án được đúng đắn thì thẩm phán được phân
công giải quyết vụ án phải xem xét nghiên cứu kỹ nội dung khởi kiện, đặc
biệt là những điểm quan trọng thể hiện trong nội dung đơn khởi kiện như:
nội dung quyết định hành chính liên quan tơi tranh chấp đất đai, hoặc quyết
định đền bù giải phóng mặt bằng chẳng hạn, ngoài ra thẩm phán còn phải
xem xét kỹ các điều kiện khác như, thời hiệu khởi kiện có còn hay không,
người khởi kiện đã có quyết định giải quyết khiếu nại hay chưa? Trong
trường hợp pháp luật quy định quyết định giải quyết khiếu nại thì họ mới
có quyền khởi kiện, người khởi kiện vụ án hành chính liên quan tới lĩnh
vực đất đai không đồng thời gửi đơn khiếu nại tới chủ tịch ủy ban nhân dân
tỉnh thành phố có thẩm quyền giải quyết.
Ngoài ra, để đảm bảo cho vụ án được khẩn trương giải quyết, đúng thời
hạn pháp luật quy định. Ngay từ khi nhận được đơn khởi kiện tòa án phải
sắp xếp thời gian làm việc, nghiên cứu các loại đơn khởi kiện, quyết định
khởi tố và các tài liệu chứng cứ liên quan tới vụ án. Từ đó đảm bảo có thể
đưa ra quyết định đúng đắn về việc thụ lý hay không thụ lý đơn khởi kiện
hay quyết định khởi kiện.
1.2. Thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai.
1.2.1 Khái niệm thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai.
Các hoạt động để đi đến “thụ lý vụ án hành chính” là những hành vi tố
tụng đầu tiên mà Toà án phải tiến hành để đi đến quyết định có hay không
có các giai đoạn tiếp theo của vụ án hành chính. Vì vậy, có thể nói, thụ lý
vụ án hành chính trước hết là một trong những quyền và nghĩa vụ của Toà

Thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai là việc tòa án chấp nhận
đơn khởi kiện của người khởi kiện, liên quan tới các quyết định hành
chính, hành vi hành chính của cơ quan nhà nước có thẩm quyền mà họ
không có đồng ý với các quyết định, hoặc hành vi hành chính đó,hay quyết
định khởi tố của viện kiểm sát theo đúng quy định của pháp luật để vào sổ
thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đât đai.
Giữa khởi kiện, khởi tố và thụ lý vụ án hành chính nói chung, và trong
thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đât đai nói riêng có mối quan hệ
chặt chẽ bởi những lý do sau:
Thứ nhất: Khởi kiện, khởi tố vụ án hành chính là cơ sở để Toà án thụ
lý vụ án; không có khởi kiện, khởi tố thì sẽ không có việc thụ lý vụ án của
Toà án. Theo tinh thần Luật TTHC năm 2010 thì, khởi kiện là quyền tự
“định đoạt” thuộc về cá nhân, tổ chức, cơ quan đối với việc yêu cầu Toà án
phán quyết về quyết định hành chính, hành vi hành chính mà theo họ là trái
pháp luật, xâm hại trực tiếp đến quyền, lợi Ý chí hợp pháp của mình. Khởi
Lớp Hành chính 1-k35 Trang 19
kiện chính vì vậy là một sự kiện pháp lý làm phát sinh quan hệ giữa người
khởi kiện với Toà hành chính thuộc Toà án nhân dân có thẩm quyền. Chức
năng của Toà án nói chung và của Toà hành chính nói riêng là xét xử các
vụ án hành chính để bảo vệ quyền và lợi Ých hợp pháp của người khởi
kiện. Có thể khẳng định rằng, khởi kiện vụ án hành chính là tiền đề đối với
hoạt động thụ lý của Toà án. Khởi tố vụ án hành chính là quyền của Viện
Kiểm Sát. Việc khởi tố của cơ quan này cũng chính là hành vi tố tụng để
mở đầu cho cả quá trình Toà án giải quyết vụ án hành chính.
Thứ hai: Việc khởi kiện, khởi tố vụ án hành chính có được chấp nhận
hay không lại phụ thuộc vào hoạt động thụ lý của Toà án. Toà án chỉ thụ lý
vụ án hành chính khi nó thoả mãn những căn cứ luật định. Toà án sẽ trả lại
đơn kiện khi việc khởi kiện, khởi tố rơi vào một trong những trường hợp
pháp luật quy định phải trả lại đơn kiện. Mặt khác, thông qua những trường
hợp Toà án trả lại đơn kiện sẽ làm cho việc khởi kiện tuân thủ những quy

vị trí, vai trò trong giai đoạn này mà còn có vai trò, vị trí không thể thiếu
trước khi tiến hành các giai đoạn khác của việc giải quyết một vụ án hành
chính.
Giai đoạn chuẩn bị xét xử là giai đoạn tiếp theo sau khi có quyết định
thụ lý vụ án hành chính của Toà án. Trong trường hợp Toà án trả lại đơn
kiện thì sẽ không tồn tại giai đoạn này. Do đó, việc thụ lý vụ án hành chính
là cơ sở cần thiết để Toà án có thẩm quyền tiến hành thu thập chứng cứ,
xác minh các tình tiết liên quan đến vụ án bằng những biện pháp khác
nhau, bước đầu nhận định bản chất của quyết định, hành vi hành chính bị
kiện để từ đó có thể ra mét trong các quyết định: Quyết định đưa vụ án ra
xét xử, quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết vụ án, đình chỉ việc giải
quyết vụ án.
Giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hành chính là giai đoạn tiếp tục sau khi
có quyết định đưa vụ án ra xét xử của Toà án có thẩm quyền. Trong giai
đoạn này, những tình tiết, tài liệu, chứng cứ do các đương sự cung cấp từ
giai đoạn khởi kiện và thụ lý vụ án… sẽ là cơ sở quan trọng trong việc ra
phán quyết về tính hợp pháp của quyết định hành chính, hành vi hành
chính, quyết định kỷ luật buộc thôi việc và quyết định việc bồi thường thiệt
hại (nếu có) cho người khiếu kiện. Mặt khác, việc thụ lý đơn khiếu kiện
hành chính còn làm phát sinh những quyền hạn cụ thể của Toà án trong xét
xử hành chính. Toà án chỉ sử dụng những quyền hạn đó trong quá trình giải
quyết những vụ án đã được thụ lý. Một khi đơn kiện đã được thụ lý thì
cũng có nghĩa vụ án hành chính đã phát sinh và vụ án đó phải được giải
quyết bằng bản án hay quyết định có hiệu lực pháp luật của Toà án.
Ngoài ra, trong giai đoạn xét xử phúc thẩm vụ án hành chính, giai đoạn
giám đốc thẩm, tái thẩm, giai đoạn thi hành bản án, quyết định có hiệu lực
pháp luật, việc thụ lý vụ án hành chính cũng có ý nghĩa quan trọng, góp
phần bảo vệ quyền và lợi Ých hợp pháp của cá nhân, tổ chức, cơ quan…
Cũng cần bàn thêm rằng, trường hợp những bản án hay quyết định của
Toà án cấp sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật, nhưng bản án hay quyết

thụ lý vụ án hành chính dẫn đến tình trạng thụ lý chậm, kéo dài, nhiều
trường hợp nhận đơn khởi kiện một vài tháng mới xem xét để thụ lý. Việc
thụ lý chậm, kéo dài đã vi phạm các quy định của pháp lệnh thủ tục giải
quyết các vụ án hành chính, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của
các cá nhân, tổ chức dễ dẫn đến bức xúc mà vi phạm hình sự.
1.2.2 Thẩm quyền thụ lí vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai :
 Thẩm quyền chung
Lớp Hành chính 1-k35 Trang 22
Tòa án chỉ thụ lý các khiếu kiện Quyết định hành chính, hành
vi hành chính về quản lý đất đai trong các lĩnh vực sau đây:
1. Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai
và tổ chức thực hiện các văn bản đó;
2. Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành
chính, lập bản đồ hành chính;
3. Khảo sát, đo đạc, đánh giá, phân hạng đất; lập bản đồ địa chính, bản
đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất;
4. Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất;
5. Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử
dụng đất;
6. Đăng ký quyền sử dụng đất, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy
chứng nhận quyền sử dụng đất;
7. Thống kê, kiểm kê đất đai;
8. Quản lý tài chính về đất đai;
9. Quản lý và phát triển thị trường quyền sử dụng đất trong thị trường
bất động sản;
10. Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử
dụng đất;
11. Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về đất
đai và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai;
12. Giải quyết tranh chấp về đất đai; giải quyết khiếu nại, tố cáo các vi

3. Trường hợp QĐHC, HVHC có liên quan đến nhiều người

+ Chỉ có một người vừa khởi kiện VAHC tại Tòa án có thẩm quyền,
đồng thời có đơn khiếu nại đến người có thẩm quyền thuộc cơ quan hành
chính cấp trên giải quyết khiếu nại, những người khác còn lại không khởi
kiện, không khiếu nại thẩm quyền giải quyết được thực hiện như trong
trường hợp hai.
+ Trường hợp có nhiều người vừa khởi kiện VAHC tại Tòa án có thẩm
quyền, đồng thời có đơn khiếu nại đến người có thẩm quyền giải quyết
khiếu nại và những người này đều lựa chọn một trong hai cơ quan có thẩm
Lớp Hành chính 1-k35 Trang 24
quyền giải quyết thì thẩm quyền giải quyết được thực hiện như trong
trường hợp 2.
+ Trường hợp có nhiều người vừa khởi kiện VAHC tại Tòa án có thẩm
quyền, đồng thời có đơn khiếu nại đến người có thẩm quyền giải quyết đơn
khiếu nại, trong đó có một hoặc một số người lựa chọn Tòa án giải quyết
và một hoặc một số người lựa chọn người có thẩm quyền giải quyết phân
biệt như sau:
- Trường hợp quyền lợi, nghĩa vụ của người khởi kiện và người khiếu
nại độc lập với nhau thì người khiếu nại ở cơ quan nào thì cơ quan đó giải
quyết (TA thông báo với người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại).
- Trường hợp quyền lợi, nghĩa vụ của người khởi kiện không độc lập
với nhau thì TA giải quyết và thông báo và yêu cầu chuyển hồ sơ giải
quyết khiếu nại.
1.2.3 Điều kiện thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai :
Giống như đã nói ở trên, thụ lý vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai
là một mảng trong thụ lý vụ án hành chính, do đó nó có đầy đủ các điều
kiện thụ lý vụ án hành chính thông thường. Tòa án quyết định thụ lý
VAHC khi có đủ các điều kiện sau (bao gồm cả việc bảo đảm điều kiện
khởi kiện khởi tố VAHC):