I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT
Lấ TH NGC T GIảI QUYếT KHIếU KIệN HàNH CHíNH
TRONG LĩNH VựC ĐấT ĐAI CủA TòA áN NHÂN DÂN -
QUA THựC TIễN HUYệN HOằNG HóA, THANH HóA LUN VN THC S LUT HC
H NI - 2014I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT
Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực. Tôi đã
hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ
tài chính theo quy định của Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội.
Vậy tôi viết lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để
tôi có thể bảo vệ Luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
NGƯỜI CAM ĐOAN
Lê Thị Ngọc Tú MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các từ viết tắt
MỞ ĐẦU 1
Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG
GIẢI QUYẾT KHIẾU KIỆN HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH
VỰC ĐẤT ĐAI CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN Ở VIỆT NAM 9
1.1. Hoạt động giải quyết khiếu kiện hành chính tại tòa án nói chung,
khiếu kiện hành chính trong quản lý đất đai tại tòa án nhân dân
cấp huyện nói riêng là một tất yếu 9
Tòa án Hoằng Hóa và tồn tại hạn chế 78
Kết luận chương 2 91
Chương 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT GIẢI QUYẾT
KHIẾU KIỆN HÀNH CHÍNH VỀ ĐẤT ĐAI TẠI TÒA ÁN
NHÂN DÂN 93
3.1. Những vướng mắc tồn tại trong giải quyết khiếu kiện hành chính
về đất đai 93
3.2. Nguyên nhân 98
3.3. Giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật trong giải quyết khiếu kiện
hành chính về đất đai tại toà án nhân dân nói chung, tại toà án
nhân dân cấp huyện nói riêng 99
Kết luận chương 3 103
KẾT LUẬN 104
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 106
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT CNQSD: Chứng nhận quyền sử dụng.
KNTC: Khiếu nại tố cáo
ND: Nhân dân
PT-TH: Phát thanh - truyền hình
QSD: Quyền sử dụng
TAND: Tòa án nhân dân
TANDTC: Tòa án nhân dân tối cao
TP: Thành phố
TTGQVAHC: Thủ tục giải quyết vụ án hành chính
UBND: Ủy ban nhân dân
XHCN: Xã hội chủ nghĩa
2
Ba là, tranh chấp hành chính trong lĩnh vực đất đai luôn gắn liền với
quá trình quản lý và sử dụng đất cho nên khi tranh chấp xảy ra sẽ gây ảnh
hưởng xấu đến nhiều mặt của đời sống kinh tế xã hội. Trước tiên, nó tác động
lớn đến tâm lý, tinh thần của không chỉ đối với người trực tiếp tham gia vào
tranh chấp mà còn có thể gây nên tình trạng căng thẳng, mất đoàn kết, mất ổn
định trật tự xã hội, làm ảnh hưởng đến lòng tin của nhân dân đối với đường
lối, chính sách của Đảng, pháp luật nhà nước. Do đó khi giải quyết các loại
tranh chấp hành chính này cần phải đặc biệt thận trọng, để ngoài việc đảm bảo
quyền, lợi ích của người dân, của Nhà nước còn phải góp phần ổn định lòng
người, ổn định trật tự an ninh, xã hội củng cố lòng tin của nhân dân đối với
Đảng, Nhà nước.
Việc khởi kiện tranh chấp hành chính ra Tòa án nhân dân để được giải
quyết bắt đầu chính thức được pháp luật ghi nhận tại Luật sửa đổi, bổ sung
một số điều của Luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 1995 và Pháp lệnh Thủ
tục giải quyết các vụ án hành chính năm 1996. Theo pháp lệnh này, có 08 loại
tranh chấp (khiếu kiện) được giải quyết theo thủ tục tố tụng hành chính và
một trong tám loại tranh chấp đó là về đất đai. Qua những lần sửa đổi, bổ
sung Pháp lệnh năm 1998, 2006 và cho đến nay khi ban hành Luật tố tụng
hành chính năm 2010, thẩm quyền giải quyết của Tòa án trong lĩnh vực này
liên tục được bổ sung, mở rộng, trong đó, tranh chấp hành chính về đất đai
vẫn tiếp tục được quy định là một trong các loại việc thuộc thẩm quyền giải
quyết của Tòa án.
Đặt ra việc nghiên cứu về vấn đề giải quyết khiếu kiện hành chính
trong lĩnh vực đất đai tại tòa án nhân dân là một đề tài khá mới mẻ, có đối
tượng và phạm vi nghiên cứu rộng. Vì vậy trong phạm vi của luận văn, tác giả
chỉ tập trung đi sâu nghiên cứu chủ yếu việc giải quyết khiếu kiện hành chính
trong lĩnh vực đất đai tại tòa án nhân dân cấp huyện, đồng thời lấy ví dụ thực
tiễn tại Tòa án nhân dân huyện Hoằng Hóa.
thấy được những mặt đã đạt được cũng như nhìn nhận khó khăn, tồn tại của
quá trình giải quyết khiếu kiện hành chính tại Tòa án cấp huyện để đưa ra giải
pháp chung, góp phần hoàn thiện hơn nữa việc giải quyết các khiếu kiện hành
chính nhất là trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn huyện Hoằng Hóa.
Khi thực hiện nghiên cứu đề tài này nên đáp ứng được các nội dung cơ
bản sau: Phân tích đánh giá thực trạng giải quyết vụ án Hành chính trong lĩnh
vực đất đai tại Tòa án nhân dân nói chung, Tòa án nhân dân cấp huyện nói
riêng; Thứ hai, thực trạng giải quyết vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai
tại Tòa án nhân dân huyện Hoằng Hóa; những mặt đã đạt được và những vấn
đề còn tồn tại; Thứ ba, đề xuất quan điểm giải pháp nâng cao chất lượng giải
quyết khiếu kiện hành chính trong lĩnh vực đất đai tại Tòa án giải pháp có thể
khắc phục những tồn tại để nâng cao hiệu quả hoạt động của Tòa án.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Đặt ra vấn đề và thực hiện việc nghiên cứu đề tài nhằm đóng góp lý
luận về giải quyết khiếu kiện hành chính trong lĩnh vực đất đai tại Tòa án
nhân dân nói chung; đồng thời đưa ra phân tích đánh giá thực trạng các quy
định và thực trạng giải quyết khiếu kiện hành chính trong lĩnh vực đất đai tại
cơ quan tố tụng cấp huyện. Trên cơ sở đó có những nhìn nhận mang tính khái
quát về những gì đã làm được và những gì còn hạn chế, tìm ra nguyên nhân
của những hạn chế để đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng giải quyết khiếu
kiện hành chính, phần nào góp phần hoàn thiện pháp luật cũng như nâng cao
hiệu quả hoạt động giải quyết tranh tranh chấp hành chính nói chung, tranh
chấp hành chính trong lĩnh vực đất đai nói riêng.
3. Tình hình nghiên cứu của đề tài
Quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài dựa trước hết dựa trên các quy
5
định pháp luật hiện hành về giải quyết khiếu kiện hành chính, phân tích đánh
giá các quy định trên phương diện lý luận; đồng thời cần dưa trên các giáo
trình về tố tụng hành chính cũng là một cách nhìn nhận khá đầy đủ là logic;
nay. Qua đó đề xuất vấn đề cải cách tư pháp; quan điểm giải pháp nâng cao
chất lượng giải quyết của Tòa án đối với loại án này. Từ đó góp phần hoàn
thiện pháp luật cũng như nâng cáo hiệu quả của giải quyết khiếu kiện hành
chính trong lĩnh vực đất đai tại Tòa án nhân dân cấp huyện nói chung, tại
TAND huyện Hoằng Hóa tỉnh Thanh Hóa nói riêng.
Phạm vi nghiên cứu của đề tài là lĩnh vực giải quyết khiếu kiện hành
chính trong lĩnh vực đất đai tại Tòa án nhân dân cấp huyện, qua thực tiễn tại
Tòa án nhân dân huyện Hoằng Hóa tỉnh Thanh Hóa. Được thể hiện ở phương
diện pháp luật và thực tiễn hoạt động giải quyết khiếu kiện hành chính trong
lĩnh vực đất đai tại Tòa án nhân dân cấp huyện từ thời điểm có văn bản quy
phạm pháp luật điều chỉnh tranh chấp này cho đến nay và nhất là trong giai
đoạn đẩy mạnh thực hiện cải cách tư pháp, từng bước xây dựng nhà nước
pháp quyền hiện nay.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Đề tài được thực hiện trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa duy vật biện
chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của
Đảng và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Luận văn được
nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và
chủ nghĩa duy vật lịch sử, trong quá trình nghiên cứu sử dụng các phương
pháp như: phương pháp phân tích, phương pháp lịch sử, phương pháp logic,
phương pháp thống kê, phương pháp quy nạp, phương pháp diễn dịch… để
7
tổng hợp các tri thức của khoa học luật tố tụng hành chính và luận chứng các
vấn đề cần nghiên cứu.
6. Tính mới của đề tài
Mặc dù việc nghiên cứu về giải quyết tranh chấp về đất đai đã được khá
nhiều đề tài, công trình khoa học nghiên cứu thực hiện, nhưng chỉ xem xét và
giới hạn ở những khía cạnh nhất định, vẫn chưa được nghiên cứu toàn diện và
cụ thể về vấn đề Giải quyết khiếu kiện hành chính trong lĩnh vực đất đai tại cơ
Chương 3. Giải pháp hoàn thiện pháp luật giải quyết khiếu kiện hành
chính trong lĩnh vực đất đai của Tòa án nhân dân. 9
Chương 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG GIẢI QUYẾT
KHIẾU KIỆN HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI CỦA
TÒA ÁN NHÂN DÂN Ở VIỆT NAM
1.1. Hoạt động giải quyết khiếu kiện hành chính tại tòa án nói
chung, khiếu kiện hành chính trong quản lý đất đai tại tòa án nhân dân
cấp huyện nói riêng là một tất yếu
Con người và quyền con người là những giá trị cao quý nhất, là mục
tiêu của các cuộc cách mạng và những tư tưởng tiến bộ vì con người. Các tư
tưởng về quyền con người và bảo vệ quyền con người được hình thành từ rất
sớm trong lịch sử phát triển của loài người. Mọi nhà nước và pháp luật đều
mong muốn xây dựng một xã hội công bằng, bình đẳng, tự do, dân chủ và tất
cả vì các quyền lợi chính đáng của con người trong xã hội ấy.
Quyền khiếu nại, tố cáo của công dân luôn giữ một vị trí quan trọng
trong chế định quyền lợi cơ bản của công dân. Bảo đảm quyền khiếu nại của
công dân chính là để đảm bảo cho công dân thực hiện trọn vẹn quyền và
nghĩa vụ của mình trong đời sống xã hội. Đây chính là sự phản ánh một cách
khách quan và hiện thực về một nền dân chủ, hay nói cách khác đây chính là
quan của một nhà nước phát triển. Tòa án giải quyết tranh chấp hành chính
giữa cá nhân, tổ chức với người có thẩm quyền, cơ quan nhà nước được gọi là
tư pháp hành chính. Đó là loại thủ tục phức tạp nhưng có khả năng bảo đảm
pháp chế, bảo đảm dân chủ cao hơn so với các hình thức khác. Điều này cũng
được coi là một trong những đặc trưng cơ bản của nhà nước pháp quyền.
Theo đó các thủ tục pháp lý được đề ra buộc Tòa án khi giải quyết tranh chấp
hành chính phải tuân theo nhằm khắc phục hạn chế của hoạt động giải quyết
11
khiếu nại theo cấp hành chính, mà việc giải quyết khiếu nại theo thủ tục hành
chính là một hoạt động mang tính chất của một hoạt động quản lý, trong đó
chứa đựng tính bất bình đẳng giữa người khiếu nại và người bị khiếu nại
trong quá trình giải quyết vụ việc, thể hiện sự áp đặt đơn phương một chiều
ngày trong các quyết định giải quyết khiếu nại. Khi giải quyết các tranh chấp
hành chính, Tòa án tuân theo một trình tự tố tụng mà pháp luật đã đặt ra. Qua
đó bảo đảm sự cân bằng và bình đẳng giữa người khiếu kiện và người bị kiện
trong quá trình giải quyết vụ kiện, đảm bảo cho các bên có thể đưa ra những
chứng cứ, lý lẽ để chứng minh cho tính đúng đắn của ý kiến, yêu cầu của
mình và phản bác lại ý kiến của bên kia. Tòa án tuân thủ đúng trình tự tố tụng
và đưa ra quyết định, bản án đúng đắn và mang tính thuyết phục. Như vậy có
thể nói giải quyết khiếu nại hành chính theo con đường Tòa án là cách thức
bảo vệ pháp chế ở mức độ cao nhất, có khả năng bảo vệ quyền cao nhất quyền
của cá nhân, tổ chức.
Sau khi nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời, chính phủ mới đặc
biệt quan tâm đến việc giải quyết khiếu nại của người dân mà không thừa
nhận việc khiếu kiện hành chính. Việc giải quyết tranh chấp hành chính phát
sinh giữa công quyền và công dân chỉ theo con đường khiếu nại hành chính,
thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền
và hệ thống cơ quan thanh tra nhà nước tiền thân là ủy ban thanh tra đặc biệt.
Kế từ ngày 01/7/1996, Tòa hành chính được thành lập đã đánh dấu
nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân. Một thực tế không thể phủ nhận
được là giải quyết tranh chấp hành chính bằng con đường tòa án đã và đang
trở nên quen thuộc đối với các cơ quan, tổ chức và cá nhân ở nước ta. Có khá
nhiều vụ việc hành chính đã được xét xử tại tòa án, trong đó cá nhân, tổ chức
với tư cách là người khởi kiện đã thắng kiện. Đánh giá chung về hoạt động
13
xét xử hành chính của tòa án nhân dân trong gần 20 năm qua, Tòa án nhân
dân tối cao đã khẳng định: hoạt động xét xử hành chính ở nước ta đã góp phần
vào nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đặc biệt là việc làm cho các cơ quan
hành chính nhà nước phải thận trọng, cân nhắc hơn khi ban hành quyết định
hành chính hay thực hiện một hành vi hành chính. Đồng thời, hoạt động này
cũng được khẳng định là có vai trò quan trọng trong công cuộc đổi mới đất
nước và xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Như vậy thực tiễn nhu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam
từ những năm đầu của thập kỷ 90, thế kỷ XX đã đặt ra vấn đề cần phải có một
cơ chế kiểm soát hữu hiệu hoạt động của cơ quan nhà nước và nhân viên nhà
nước trong quá trình quản lý, điều hành xã hội, khắc phục những biểu hiện
cửa quyền, lạm quyền, lộng quyền hoặc trốn tránh trách nhiệm. Nội dung này
chính là cơ chế kiểm tra, giám sát, giải quyết khiếu nại hành chính và giải
quyết các tranh chấp hành chính bằng con đường tư pháp, đặc biệt là các tranh
chấp hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai. Theo đó Tòa án cấp có thẩm
quyền phán quyết tính hợp pháp hoặc bất hợp pháp của quyết định hành chính
hoặc hành vi hành chính nói chung, quyết định hành chính hoặc hành vi hành
chính trong quản lý đất đai nói riêng của cơ quan nhà nước và người có thẩm
quyền khi những quyết định, hành vi đó xâm hại đến quyền và lợi ích hợp
pháp của người dân. Đây cũng chính là một chủ trương lớn của Đảng ta gắn
liền với công cuộc đổi mới cải cách nền hành chính quốc gia, cải cách hệ
thống tư pháp.
1.2. Khái quát quá trình phát triển pháp luật về tố tụng hành chính
người có thẩm quyền trong các cơ quan đó vừa là người bị khiếu nại, vừa là
người giải quyết khiếu nại, đây được xem là cơ chế “bộ trưởng – quan tòa”.
Từ đó có thể thấy một hạn chế lớn của cơ chế này đó là thiếu một cơ quan
15
tài phán độc lập để giải quyết các tranh chấp hành chính, không đảm bảo
được quyền, lợi ích hợp pháp của các công dân, cơ quan tổ chức khi những
quyền lợi đó bị xâm phạm bởi các quyết định hành chính, hành vi hành
chính trái pháp luật.
Thứ ba, có nhiều văn bản pháp luật quy định về quyền và nghĩa vụ của
các chủ thể khác nhau trong việc khiếu nại và giải quyết khiếu nại, do đó
người dân có thể khiếu nại tới nhiều cơ quan khác nhau cùng lúc. Các khiếu
nại này sau đó được chuyển tới cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại
đó, kết quả là quá trình giải quyết khiếu nại hành chính bị kéo dài, người
khiếu nại phải mất rất nhiều thời gian để chờ đợi kết quả giải quyết.
Thứ tư, có nhiều loại cơ quan nhà nước được trao quyền giải quyết
khiếu nại hành chính, tuy nhiên trách nhiệm của từng cơ quan chưa được quy
định một cách rõ ràng. Thêm vào đó quy trình giải quyết các khiếu nại hành
chính lại không được công khai nên công dân không biết, không kiểm soát
được quá trình giải quyết khiếu nại này.
Mặc dù có những hoạt động mang tính chất tài phán hành chính trong
lịch sử nhưng về mặt lý luận thì trước kia chúng ta không thừa nhận sự cần
thiết phải có cơ quan tài phán hành chính. Với lý luận là dưới chủ nghĩa xã
hội, nhà nước là của dân do dân và vì dân, thì nhà nước, trước hết là cơ quan
hành chính hoạt động vì lợi ích của người dân nên không có lý do gì đề người
dân đi kiện lại chính nhà nước. Thêm nữa, nguyên tắc “lợi ích cá nhân đặt
dưới lợi ích tập thể” nên việc một cá nhân đòi lại lợi ích của mình khi phản
đối một quyết định của cơ quan hành chính đại diện cho lợi ích tập thể là khó
có thể chấp nhận. Những sai sót trong quá trình hoạt động có thể được giải
quyết bằng hình thức tự sửa chữa khắc phục và cơ chế giải quyết khiếu nại
kiện hành chính trên thế giới để đưa ra mô hình phù hợp với điều kiện thực tế ở
17
Việt Nam. Sau quá trình đó, Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8 của Ban Chấp hành
Trung ương Đảng khoá VII (23/01/1995) đã quyết định: “xúc tiến việc thiết lập
hệ thống tòa án hành chính” trong hệ thống Tòa án nhân dân để xét xử các
khiếu kiện hành chính. Ngày 28/10/1995, Quốc hội nước Cộng hoà xã hội Chủ
nghĩa Việt Nam, khoá IX, kỳ họp thứ 8 đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một
số điều của Luật tổ chức Toà án nhân dân, trong đó giao cho Toà án nhân dân
chức năng xét xử những vụ án hành chính [16]. Và hệ thống Toà hành chính đã
được thành lập bên cạnh các Toà chuyên trách khác. Như vậy, một thiết chế tài
phán mới - thiết chế bảo vệ hữu hiệu quyền hợp pháp của công dân trong mối
quan hệ giữa Nhà nước và công dân đã chính thức được thành lập.
Với một hệ thống cơ quan tài phán hành chính mới ra đời đó là hệ
thống Tòa hành chính nằm trong Tòa án nhân dân, cần phải có một hệ thống
chính sách tương ứng để nó có thể vận hành và đi vào hoạt động một cách
hữu hiệu. Do đó sau khi Toà hành chính được thành lập với tư cách là một
Toà chuyên trách của Toà án nhân dân, ngày 21/5/1996, Uỷ ban Thường vụ
Quốc hội đã thông qua Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án hành chính (có
hiệu lực từ ngày 01-7-1996) làm cơ sở cho hoạt động xét xử các vụ án hành
chính. Văn bản này ghi nhận Tòa án có thẩm quyền giải quyết 8 loại khiếu
kiện Trong quá trình thực thi, Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án hành
chính, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã được sửa đổi, bổ sung hai lần vào năm
1998 và năm 2006.
Việc Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án hành chính được ban hành
đã tạo ra một cơ chế mới để giải quyết các khiếu kiện hành chính, góp phần
bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân khỏi sự vi phạm từ phía các cơ
quan công quyền, đồng thời góp phần củng cố hoạt động đúng đắn của các cơ
quan hành chính nhà nước và tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa trong lĩnh
vực quản lý nhà nước. Tuy nhiên, kể từ khi Pháp lệnh thủ tục giải quyết các
19
đó người dân có quyền khởi kiện vụ án hành chính đối với quyết định hành
chính, hành vi hành chính trong trường hợp không đồng ý với quyết định đó,
hoặc đã khiếu nại mà khiếu nại không được giải quyết hoặc đã được giải
quyết nhưng không đồng ý với kết quả giải quyết đó [19]. Như vậy, thủ tục
“tiền tố tụng” đã không còn là yếu tố bắt buộc đối với hầu hết các khiếu kiện
hành chính, ngoại trừ đối với khiếu kiện về xử lý vụ việc cạnh tranh và khiếu
kiện về danh sách cử tri. Quy định này là một trong các yếu tố tạo điều kiện
cho người dân dễ dàng, thuận lợi tiếp cận với Tòa án để yêu cầu bảo vệ
quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
1.3. Khái niệm liên quan đến vấn đề giải quyết khiếu kiện hành
chính trong lĩnh vực đất đai tại tòa án nhân dân ở Việt Nam
1.3.1. Khái niệm khởi kiện vụ án hành chính trong lĩnh vực đất đai
Khiếu kiện hay còn gọi là khởi kiện là một thuật ngữ được sử dụng
rộng rãi trong đời sống lẫn trong khoa học pháp lý và mặc dù cũng không có
định nghĩa pháp lý chính thức nhưng khác với khiếu nại, nội hàm và ngoại
diên của khái niệm khởi kiện có thể được xác định một cách dễ dàng và thống
nhất. Về bản chất, khởi kiện là việc một hoặc nhiều chủ thể (mang đầy đủ tư
cách chủ thể theo quy định của pháp luật) đưa một vụ việc tranh chấp ra trước
Tòa án nhân dân và yêu cầu cơ quan này giải quyết theo đúng quy định của
pháp luật. Tùy từng trường hợp mà khởi kiện có thể được xem xét dưới tư
cách là một hành vi pháp lý hoặc một giai đoạn tố tụng. “Khởi kiện” là từ
được dùng để chỉ quyền hoặc hành vi pháp lý gắn với chủ thể là một công
dân. Khởi kiện vụ án hành chính là việc cá nhân, cơ quan, tổ chức yêu cầu tòa
án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm hại bởi những quyết
định hành chính hoặc hành vi hành chính của cơ quan nhà nước hoặc người
có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc người có thẩm quyền
trong cơ quan hành chính nhà nước theo thủ tục do pháp luật quy định. Việc
Copyright: Tài liệu đại học ©