Giáo án dự thi liên môn

Năm học 2014- 2015

PHỤ LỤC III
HỒ SƠ DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP

1. Tên chủ đề dạy học: Tiết 14 – Bài 12: Sự nổi
2. Môn học chính của chủ đề: Môn Vật lý lớp 8.
3. Các môn được tích hợp:
- Vật lý 6
- Hóa học 8
- Địa lý 7
- Sinh học 7
- Sinh học 9
- Giáo dục công dân 7
- Toán 8
- Giáo dục nếp sống văn minh thanh lịch 8.

Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hồng Thủy – Trường THCS Cự Khê

1


Giáo án dự thi liên môn

Năm học 2014- 2015

PHỤ LỤC 1
PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI
- Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hà Nội

động của con người đó là “ Sự nổi”. Để góp phần vào việc giải thích các hiện
tượng liên quan đến sự nổi của vât. Tôi đã đề ra một số giải pháp vận kiến thức
các môn học Toán, Hóa, Sinh, Địa, Giáo dục công dân để giải quyết tốt các vấn đề
về sự nổi của vật trong cuộc sống.
a. Kiến thức:
* Sau khi học xong tiết học này :
- Giúp các em nắm được và hiểu rõ tính chất vật lý của dầu là không tan
trong nước và nhẹ hơn nước nên nổi được trên nước. (Kiến thức trong bài: Khối
lượng riêng - Vật lý 6)
- Biết được khí H2 nhẹ hơn khí O2 nên quả bóng bay bay được trên bầu trời;
Khí CO2 nặng hơn khí O2 nên khi ta thổi thì quả bóng không bay được.(Kiến thức
trong bài 24: Tính chất hóa học của O-xi, bài 31: Tính chất, ứng dụng của Hiđro- Môn Hóa học lớp 8)
- Biết được vị tí địa lí của “ Biển Chết” trên thế giới. (Kiến thức trong bài
51: Thiên nhiên Châu Âu -Môn Địa lý 7)
- Biết được cá sống được là nhờ có O2 ; Biết cách thở khi rơi xuống nước.
(Kiến thức môn Sinh 7 bài Hoạt động sống của cá chép )
- Hiểu được nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường và nêu được các biện
pháp hạn chế ô nhiễm môi trường trong trường hợp ô nhiễm không khí, ô nhiễm
nguồn nước và có ý thức bảo vệ môi trường ( Môn Sinh hoc 9: Bài 54+55: Ô
nhiễm môi trường. Môn Giáo dục công dân 7: Bài 17: Bảo vệ môi trường và tài
nguyên thiên nhiên. Môn Nếp sống thanh lịch văn minh lớp 8: Bài 5: Ứng xử
với môi trường).
* Thông qua tiết học các em:

Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hồng Thủy – Trường THCS Cự Khê

3


Giáo án dự thi liên môn

đó vào vào bộ môn Vật lý để giải quyết vấn đề trong bài học các em không cảm
thấy bỡ ngỡ. Ví dụ: Đối với học sinh lớp 6,7 mà kết hợp kiến thức môn Hóa học
vào môn Vật lý là không thể được. Như vậy chỉ có học sinh lớp 8 mới có thể tích
hợp được kiến thức của các môn học này để giải quyết vấn đề trong môn học một
cách thuận lợi nhất.
4. Ý nghĩa của bài học
Qua dạy học thực tế nhiều năm tôi thấy rằng việc tích hợp kiến thức giữa các
môn học vào giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học là việc làm hết sức
cần thiết. Điều đó không chỉ đòi hỏi người giáo viên giảng dạy bộ môn không chỉ
nắm bắt nhuần nhuyễn kiến thức bộ môn mình giảng dạy mà còn phải không
Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hồng Thủy – Trường THCS Cự Khê

4


Giáo án dự thi liên môn

Năm học 2014- 2015

ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức của những bộ môn học khác để giúp các em giải
quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học nhanh chóng và hiệu quả
nhất.
Đối với việc tích hợp kiến thức các môn Toán, Hóa học, Sinh học, Địa lí,
Giáo dục công dân vào bài dạy “Sự nổi” sẽ giúp các em nắm đươc, hiểu rõ nguyên
nhân dầu nổi trên biển; ô nhiễm môi trường; Sự tồn tại của “ Biển chết” trên thế
giới; Sự sinh tồn của các loài động vật dưới nước khi môi trường nước không bị ô
nhiễm; Biết cách thở khi rơi xuống nước. Từ đó, các em có ý thức bảo vệ môi
trường bằng một số biện pháp thiết thực của bản thân.
Trong thực tế tôi thấy khi bài soạn có tích hợp với kiến thức của các môn
học khác sẽ giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt

5


Giáo án dự thi liên môn

Năm học 2014- 2015

- Nêu được điều kiện nổi của vật
- Biết được khi vật nổi trên mặt thoáng chất lỏng thì FA = P
- Biết vận dụng kiến thức của các môn học Toán, Sinh, Hóa, Địa, Giáo
dục công dân để giải thích các hiện tượng liên quan đến sự nổi của vật
2. Kỹ năng
- Làm thí nghiệm về sự nổi của vật trong chất lỏng
- Giúp các em rèn tốt khả năng tư duy, thảo luận nhóm, thu thập thông tin,
phân tích các kênh hình, kênh chữ, liên hệ thực tế.
- Biết vận dụng kiến thức liên môn trong giải quyết vấn đề.
3. Thái độ
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cụ thể là bảo vệ chính môi trường ở địa
phương nơi các em đang sinh sống.
- Nghiêm túc, hợp tác tốt, linh hoạt trong các hoạt động vận dụng kiến thức
liên môn trong việc lĩnh hội kiến thức.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. Giáo viên:
1 cốc thủy tinh to đựng nước, 1 hòn bi sắt, 1 hòn bi gỗ, 1 miếng gỗ nhỏ.
2. Mỗi nhóm học sinh:
Nghiên cứu kĩ nội dung bài học
1 cốc thủy tinh to đựng nước , 1 miếng gỗ nhỏ.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC.

* Cách thức tổ chức:

thoáng của chất lỏng (10 phút )
Mục tiêu: - Viết được công thức tính lực đẩy Ác si mét và biết được V là thể tích
của phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ
- Tiến hành được TN, phân tích được kết quả TN để rút ra kết luận về trường hợp
vật nổi trên mặt thoáng chất lỏng thì FA = P.
- Phân biệt được trường hợp vật nổi trên mặt thoáng và vật lơ lửng.
+ Bước 1: Cho HS làm thí nghiệm hình 12.2 (SGK)

Học sinh làm thí nghiệm

Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hồng Thủy – Trường THCS Cự Khê

7


Giáo án dự thi liên môn

Năm học 2014- 2015

+ Bước 2: HS trả lời các câu hỏi C3, C4.
+ Bước 3: HS thảo luận câu hỏi C5
+ Bước 4: Rút ra kết luận
Hoạt động 4: Vận dụng + Củng cố (15 phút )
Mục tiêu: - Sử dụng kiến thức môn toán chứng minh được vật nổi khi: d v < dl; vật
chìm khi dv > dl; vật lơ lửng khi dv = dl
- Vận dụng kiến thức Hóa học giải thích hiện tượng tràn dầu trên biển; quả bóng
bay, khí cầu.
- Vận dụng kiến thức Sinh học giải thích sự sinh tồn của các loại động vật dưới
nước. Kỹ năng hít thở ở người khi lăn dưới nước
- Sử dụng kiến thức Địa lý biết được biển chết ở nước nào?

-“ Biển chết” có ở nước nào? (Dùng kiến thức môn Địa 7)
- Tại sao mọi người có thể nổi trên mặt biển dù không biết bơi?
- Tại sao khi rơi xuống nước, mặc dù không biết bơi nhưng có người chìm, người
nổi?
Giáo viên cho HS quan sát các hình ảnh có ảnh hưởng đến môi trường, để từ đó
HS tìm ra các biện pháp bảo vệ môi trường.

+ Bước 4: Rút ra kết luận
Các hoạt động dạy học diễn ra theo bài soạn, nhưng giáo viên cần lưu ý một
số vấn đề trong bài để giúp học sinh tích hợp tốt kiến thức của các môn học khác
hiểu sâu hơn, rõ hơn hiện tượng cần giải quyết trong hoạt động 4.
Để dạy hoạt động 4 ta cần:
Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hồng Thủy – Trường THCS Cự Khê

9


Giáo án dự thi liên môn

Năm học 2014- 2015

- Sử dụng kiến thức môn Toán chứng minh được vật nổi khi: d v < dl; vật
chìm khi dv > dl; vật lơ lững khi dv = dl
- Vận dụng kiến thức Hóa học giải thích hiện tượng tràn dầu trên biển; quả
bóng bay, khí cầu.
- Vận dụng kiến thức Sinh học giải thích sự sinh tồn của các loại động vật
dưới nước. Thao tác hít thở khi rơi xuống nước.
- Sử dụng kiến thức Địa lý biết được biển chết ở nước nào?
- Vận dụng kiến thức môn Giáo dục công dân trong việc giáo dục bảo vệ
môi trường.



Giáo án dự thi liên môn

Năm học 2014- 2015

Sau khi chấm bài kiểm tra chúng tôi thấy 100% học sinh đã biết trình bày ý
tưởng của mình trong việc giải thích vấn đề, trả lời được câu hỏi nêu ra. Đặc biệt
các em biết tích hợp kiến thức của các môn học để làm bài.

Từ kết quả học tập của các em tôi nhận thấy việc tích hợp kiến thức liên môn
vào một môn học nào đó là việc làm hết sức cần thiết, có hiệu quả rõ rệt đối với
học sinh. Cụ thể tôi đã thực hiện thử nghiệm đối với bộ môn Vật lý nói chung và
bài “Sự nổi” nói riêng đối học sinh lớp 8 năm học 2014- 2015 đã đạt kết quả rất
khả quan. Tôi sẽ thực hiện dự án này vào HKII của năm học 2014 -2015 đối với
học sinh lớp đang giảng dạy và sẽ mở rộng hơn ở các khối lớp 6,7,9. Việc tích hợp
kiến thức liên môn giúp các em học sinh không chỉ giỏi một môn mà cần biết kết
hợp kiến thức các môn học lại với nhau để trở thành một con người phát triển toàn
diện. Đồng thời việc thực hiện những sản phẩm này sẽ giúp người giáo viên không
ngừng trau dồi kiến thức của các môn học khác để dạy bộ môn mình tốt hơn, đạt
hiệu quả cao hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Tác giả: Lê Thị Hồng Thủy
Tổ Khoa học tự nhiên – Trường THCS Cự Khê – Thanh Oai

Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hồng Thủy – Trường THCS Cự Khê

12



Năm học 2014- 2015

II.CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1. Giáo viên:
- 1 cốc thủy tinh to đựng nước, 1 hòn bi sắt, một hòn bi gỗ, 1 miếng gỗ nhỏ.
- Hình ảnh về ô nhiễm môi trường không khí, ô nhiễm nguồn nước, “Biển
chết”, khí cầu.
- Máy chiếu, kỹ năng trình chiếu powerpoint; Kỹ năng sọan giảng bằng
chương trình word.
- Kiến thức toán học về lập luận, chứng minh.
- Kiến thức hóa học liên quan đến tính chất vật lý của một số loại khí, nước
và dầu.
- Kiến thức địa lí về sự tồn tại của “Biển chết”
- Kiến thức sinh học về sự trao đổi chất đối với loài cá. Kỹ năng sống khi rơi
xuống nước
- Kiến thức giáo dục công dân về ý thức bảo vệ môi trường, tinh thần tự
giác.
2. Học sinh:
- Nghiên cứu kĩ nội dung bài học
- 1 cốc thủy tinh to đựng nước, 1 miếng gỗ nhỏ. Bảng phụ
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1. Ổn định tổ chức.
2. Kiểm tra bài cũ.
3. Bài mới.
Hoạt động của GV
Hoạt động 1: Giới thiệu
bài mới ( 3 phút)
- Giới thiệu bài mới:
+ Làm thí nghiệm thả hòn
bi gỗ và hòn bi sắt vào

Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hồng Thủy – Trường THCS Cự Khê

14


Giáo án dự thi liên môn
Mục tiêu:
- Nắm được điều kiện vật
nổi, vật chìm khi so sánh
lực đẩy Ác Si Mét và trọng
lượng của vật.
- Phân tích được kết quả
TN để rút ra nhận xét
- Trình chiếu hình ảnh thả
vật vào trong chất lỏng.
- Khi một vật nằm trong
chất lỏng chịu tác dụng
của những lực nào?
- Nhận xét về phương và
chiều của hai lực đó?
- Trình chiếu thí nghiệm
ảo 3 trường hợp khi thả
vật vào chất lỏng(nhấn nút
Làm TN)
- Yêu cầu HS thảo luận C2
và điền từ vào ô trống.
 Ghi kết quả vào ô trống
(Nhấn nút Ghi kết quả
trên bảng trình chiếu )
- Nêu kết luận về trường

thoáng của chất lỏng (10
phút )
Mục tiêu: - Viết được
công thức tính lực đẩy Ác
si mét và biết được V là
thể tích của phần chất
Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hồng Thủy – Trường THCS Cự Khê

15


Giáo án dự thi liên môn
lỏng bị vật chiếm chỗ
- Tiến hành được TN,
phân tích được kết quả TN
để rút ra kết luận về
trường hợp vật nổi trên
mặt thoáng chất lỏng thì
FA = P.
- Phân biệt được trường
hợp vật nổi trên mặt
thoáng và vật lơ lửng.
- Giới thiệu và hướng dẫn
thí nghiệm
+ Mục đích TN
+ Dụng cụ TN
+ Cách tiến hành TN
- Trình chiếu TN
- Yêu cầu đại diện nhóm
nhận dụng cụ TN

kết quả C3 lên bảng.
- Các nhóm khác nhận
xét, bổ sung.
- Cá nhân trả lời C4:
P = FA vì trọng lực và
lực đẩy Ác si mét là
hai lực cân bằng

C3:
Miếng gỗ nổi vì
FA < P

C4: P = FA vì trọng lực và lực đẩy
Ác si mét là hai lực cân bằng
* FA = d.V
V: Thể tích phần chất lỏng bị vật
chiếm chỗ ( m3)
- Cá nhân HS chọn đáp d:Trọng lượng riêng của chất lỏng
án đúng
(
- Ghi vở kết luận
N/m3)
- Cá nhân HS trả lời FA: Lực đẩy Ác si mét ( N)
C5, HS khác nhận xét
bổ sung

Hoạt động 4: Vận
dụng(15 phút )
Mục tiêu: - Sử dụng kiến
thức môn toán chứng minh

từ giả thuyết đề bài kết
hợp kiến thức mục I suy ra HS lên bảng trình bày.
điều cần chứng minh.
- GV chốt lại câu trả lời
đúng

III. Vận dụng

Cộng điểm cho cá nhân
trả lời đúng

C6: - Vì V bằng nhau.
Khi dv > dl: Vật chìm
CM:
Khi vật chìm thì
FA < P  dl.V < dv.V
dl < dv
Tương tự chứng minh
dl = dv
và dv < dl

- Quan sát tàu ngầm
trên màn hình, vận
- Trình chiếu hình ảnh tàu dụng kiến thức về điều
ngầm và yêu cầu HS trả kiện vật nổi, vật chìm
lời C7
giải thích C7
- Chốt lại câu trả lời
- HS khác nhận xét bổ
sung.

vật nổi giải thích hiện
tượng tràn dầu.
- Cá nhân HS trả lời
- HS khác nhận xét

- HS vận dụng kiến Đối với chất lỏng không hòa tan
-Tích hợp:
thức hóa học và điều trong nước. Các hoạt động khai
kiện nổi để giải thích. thác và vận chuyển dầu có thể làm
rò rỉ dầu lửa. Vì dầu nhẹ hơn nước
nên dầu nổi trên mặt nước. Lớp
- Nhớ lại tính chất vật dầu này ngăn cản việc hòa tan oxy
- Trình chiếu hình ảnh lý của khí O2, CO2, H2 trong nước vì vậy sinh vật không
minh họa hiện tượng tràn và
lấy được oxy sẽ chết
dầu trên biển làm cá chết. điều kiện vật nổi trả
Không khí ô nhiễm
lời.
- Tại sao dầu nổi trên
biển? vì sao cá chết?
- Chốt lại câu trả lời đúng.
- Giáo dục HS ý thức
trong việc bảo vệ môi
trường

Hiệu ứng nhà kính là gì?
Tại sao có hiệu ứng nhà
kính?
- Trình chiếu hình ảnh
minh họa


- Cá nhân HS nêu một
- Trình chiếu hình ảnh khí vài biện pháp.
cầu.
- Chốt lại câu trả lời đúng.
- Trong cuộc sống ta cần
làm gì để bảo vệ môi
trường?
- Trình chiếu hình ảnh
minh họa một số biện
pháp bảo vệ môi trường.
- Trình chiếu hình ảnh
biển chết
-“ Biển chết” có ở nước
nào?

Hình ảnh Biển chết

- Cá nhân HS đọc
thông tin SGK trả lời :
Biển chết nằm giữa I
xra- ren và Giooc- đani

- Tại sao mọi người có thể
nổi trên mặt biển dù không Người nổi được trên
Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hồng Thủy – Trường THCS Cự Khê

19



- Người nổi được trên biển chết vì
dng < dnb .

4. Củng cố (7 phút)
Câu 1: Nêu kết luận về điều kiện vật nổi, vật chìm, vật lơ lửng?
Câu 2. Tại sao khi nấu canh, ta đổ dầu vào nước thì dầu nổi trên nước?
Câu 3. Lấy ví dụ về hiện tượng liên quan đến sự nổi làm ô nhiễm môi
trường? Nêu một vài biện pháp khắc phục ô nhiễm môi trường?
5. Dặn dò (1 phút)
-Học thuộc nội dung phần ghi nhớ
-Trả lời và làm lại các câu hỏi và bài tập trong SGK, SBT
-Đọc thêm phần “Có thể em chưa biết”
-Giải thích hai câu thơ: “Tàu to mà nặng hơn kim
Thế mà tàu nổi kim chìm. Tại sao?”

……………………………Hết……………………………………

Giáo viên thực hiện: Lê Thị Hồng Thủy – Trường THCS Cự Khê

20