TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
____ǁᴥǁ____
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN LUẬT
KHÓA 37 (2011 - 2015)
Đề tài:
QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC TRONG
CÔNG TÁC THI ĐUA, KHEN THƢỞNG - THỰC TIỄN TẠI
PHÕNG NỘI VỤ HUYỆN LONG HỒ - TỈNH VĨNH LONG
Giảng viên hướng dẫn:
Sinh viên thực hiện:
Ths. Diệp Thành Nguyên
Nguyễn Phƣớc Lợi
MSSV: 5117320
Lớp: HG1165A1
Hậu Giang - 11/2014
Quy định pháp luật về quản lý Nhà nước trong công tác thi đua, khen thưởng - Thực tiễn tại Phòng
Nội vụ huyện Long Hồ - tỉnh Vĩnh Long
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
GVHD: Th.S Diệp Thành Nguyên
SVTH: Nguyễn Phước Lợi
Quy định pháp luật về quản lý Nhà nước trong công tác thi đua, khen thưởng - Thực tiễn tại Phòng
Nội vụ huyện Long Hồ - tỉnh Vĩnh Long
................................MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ............................................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................................ 1
2. Mục đích nghiên cứu ..................................................................................................... 3
3. Giới hạn của luận văn ................................................................................................... 3
4. Phƣơng pháp nghiên cứu .............................................................................................. 3
5. Kết cấu luận văn ............................................................................................................ 4
CHƢƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THI ĐUA - KHEN THƢỞNG................................. 5
1.1 Những vấn đề lý luận chung về công tác thi đua ...................................................... 5
1.1.1 Khái niệm thi đua .................................................................................................... 5
1.1.2 Nguyên tắc và bản chất của thi đua ........................................................................ 6
1.1.3 Vai trò của thi đua ................................................................................................... 8
1.2 Những vấn đề lý luận chung về công tác khen thƣởng ............................................ 8
1.2.1 Khái niệm khen thưởng ........................................................................................... 8
1.2.2 Vai trò và tầm quan trọng của khen thưởng............................................................ 9
1.3 Mối quan hệ giữa thi đua và khen thƣởng .............................................................. 10
1.4 Khái quát quản lý Nhà nƣớc về công tác thi đua, khen thƣởng ........................... 12
1.4.1 Khái niệm .............................................................................................................. 12
1.4.2 Sự cần thiết phải quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng ................. 12
1.4.3 Những hoạt động quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng ................ 12
2.1.2.5 Hợp tác quốc tế về thi đua, khen thưởng ........................................................ 29
2.1.2.6 Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định về thi đua, khen thưởng ..... 30
2.1.2.7 Giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật về thi đua, khen thưởng
.................................................................................................................................... 33
2.1.2.8 Sơ kết, tổng kết, tặng thưởng các hình thức khen thưởng; đánh giá hiệu quả
công tác thi đua, khen thưởng ........................................................................................... 36
2.1.3 Thẩm quyền thực hiện quản lý Nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng ........ 39
2.1.4 Lập, quản lý và sử dụng quỹ thi đua, khen thưởng ............................................... 39
2.2 Quy định của pháp luật về công tác thi đua khen thƣởng của phòng nội vụ cấp
huyện ................................................................................................................................. 42
2.2.1 Tham mưu, đề xuất với Ủy ban nhân dân cấp huyện tổ chức các phong trào thi
đua và triển khai thực hiện chính sách khen thưởng của Đảng và Nhà nước trên địa bàn
huyện.................................................................................................................................. 43
2.2.2 Làm nhiệm vụ thường trực của Hội đồng Thi đua – Khen thưởng cấp huyện ..... 44
GVHD: Th.S Diệp Thành Nguyên
SVTH: Nguyễn Phước Lợi
Quy định pháp luật về quản lý Nhà nước trong công tác thi đua, khen thưởng - Thực tiễn tại Phòng
Nội vụ huyện Long Hồ - tỉnh Vĩnh Long
2.2.3 Hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện kế hoạch, nội dung thi đua, khen
thưởng trên địa bàn huyện ................................................................................................ 44
2.2.4 Xây dựng, quản lý và sử dụng Quỹ thi đua, khen thưởng ..................................... 44
CHƢƠNG 3
THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC TRONG CÔNG
TÁC THI ĐUA, KHEN THƢỞNG TẠI PHÕNG NỘI VỤ HUYỆN LONG HỒ TỈNH VĨNH LONG VÀ CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN ........................................ 47
3.1 Thực tiễn áp dụng pháp luật về thi đua, khen thƣởng tại Phòng Nội vụ huyện
Long Hồ - tỉnh Vĩnh Long ............................................................................................... 47
Người đã ra lời kêu gọi thi đua ái quốc vì mục tiêu: “Dân tộc độc lập, dân quyền tự do,
dân sinh hạnh phúc”, mở đầu cho phong trào hành động cách mạng của toàn dân dưới sự
lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Đảng. Nhìn lại chặng đường đã qua chúng ta có thể khẳng
định rằng những thành quả to lớn trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của Việt Nam trong
mấy chục năm qua gắn liền với việc tổ chức thực hiện có hiệu quả trong phong trào thi
đua ái quốc trên phạm vi cả nước. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, bất kỳ công việc gì ích
nước lợi nhà là đều có thể và cần phải thi đua. Người đã từng nói, “công việc hàng ngày
là nền tảng của thi đua”. Người lấy thi đua làm động lực, bồi dưỡng nâng cao, phát huy
lòng yêu nước, qua phong trào thi đua làm cho lòng yêu nước thể hiện bằng hành động
thực tế trong cuộc sống, chiến đấu, lao động, học tập, lấy lòng yêu nước thúc đẩy thi đua,
nâng cao hiệu quả thi đua. Nhận thấy tầm quan trọng của công tác thi đua nên từ năm
1948 đến năm 1968, Bác đã có hơn 30 bài nói, bài viết, thư khen thưởng về công tác thi
đua, chưa kể các văn bản quy phạm pháp luật do Bác ký ban hành về công tác thi đua.
Bác thường dạy: "Thi đua là gieo trồng, khen thưởng là thu hoạch", để có thể thu hoạch
thì phải gieo trồng thật tốt cũng như thi đua tốt không những nâng cao hiệu quả làm việc
giúp đất nước đi lên mà còn được Nhà nước ghi nhận và khen thưởng. Khi đọc các báo,
tài liệu hay bản tin có nêu gương "người tốt, việc tốt" trong lao động, sản xuất, chiến đấu,
học tập, Bác đều đánh dấu, đề nghị xác minh và khen thưởng kịp thời, Bác còn gửi tặng
Huy hiệu của Người cho những ai làm được việc tốt. Thực tiễn 66 năm qua đã chứng
minh lời kêu gọi “Thi đua ái quốc” và tư tưởng về thi đua yêu nước của Hồ Chủ tịch đã
thực sự thấm sâu vào quần chúng, nhân dân. Đặc biệt lời kêu gọi ấy luôn là động lực, là
cơ sở để các cán bộ, đảng viên, công chức cán bộ, ban, ngành khắp cả nước nỗ lực phấn
đấu thực hiện lời dạy của Người: “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua”.
Không những thế, Bác Hồ còn thường xuyên nhắc nhở chúng ta: " Thi đua - khen thưởng
là động lực phát triển và là biện pháp quan trọng để xây dựng con người mới, thi đua
yêu nước phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, hằng ngày."
Trong gia đoạn xây dựng đất nước hiện nay, trước những thời cơ và thách thức vô cùng
to lớn, công tác thi đua - khen thưởng ngày càng có vị trí hết sức quan trọng. Nhận thấy
tầm quan trọng trên cũng như để thực hiện tốt những lời dạy của Bác Hồ và ngày càng
GVHD: Th.S Diệp Thành Nguyên
Nội vụ huyện Long Hồ - tỉnh Vĩnh Long
Trong luận văn người viết sử dụng phương pháp duy vật biện chứng của chủ nghĩa
Mác - Lênin, bên cạnh đó để hoàn thành luận văn người viết còn sử dụng các phương
pháp cụ thể như: phương pháp tổng hợp, phương pháp thống kê, phương pháp so sánh,
phương pháp phân tích và một số phương pháp khác.
5. Kết cấu luận văn
Luận văn gồm mở đầu, nội dung, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo. Trong đó
phần nội dung của luận văn được chia làm 03 chương
Chương 1: Những vấn đề lý luận về thi đua - khen thưởng
Chương 2: Quy định pháp luật về quản lý Nhà nước trong công tác thi đua, khen
thưởng
Chương 3: Thực tiến áp dụng pháp luật về quản lý Nhà nước trong công tác thi đua,
khen thưởng tại Phòng Nội vụ huyện Long Hồ - tỉnh Vĩnh Long và các giải pháp hoàn
thiện.
GVHD: Th.S Diệp Thành Nguyên
SVTH: Nguyễn Phước Lợi
4
Quy định pháp luật về quản lý Nhà nước trong công tác thi đua, khen thưởng - Thực tiễn tại Phòng
Nội vụ huyện Long Hồ - tỉnh Vĩnh Long
CHƢƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THI ĐUA - KHEN THƢỞNG
Ở chương này trình bài về các khái niệm về thi đua, khen thưởng và mối quan hệ giữa
thi đua và khen thưởng. Khái quát về quản lý Nhà nước và sự cần thiết phải quản lý Nhà
2
GVHD: Th.S Diệp Thành Nguyên
SVTH: Nguyễn Phước Lợi
5
Quy định pháp luật về quản lý Nhà nước trong công tác thi đua, khen thưởng - Thực tiễn tại Phòng
Nội vụ huyện Long Hồ - tỉnh Vĩnh Long
đất nước.
Qua những chặng đường lịch sử của đất nước công tác thi đua cũng ngày phát triển và
được cũng cố. Để thống nhất và hoàn thiện công tác Thi đua Quốc Hội đã ban hành
Luật Thi đua, Khen thưởng năm 2003 và đã sửa đổi, bổ sung năm 2005 và năm 2013
(gọi là Luật Thi đua, Khen thưởng). Trong Luật thi đua khen thưởng nêu rõ khái niệm
về thi đua: "Thi đua được hiểu là hoạt động có tổ chức với sự tham gia tự nguyện của cá
nhân, tập thể nhằm phấn đấu đạt được thành tích tốt nhất trong xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc''.3
1.1.2 Nguyên tắc và bản chất của thi đua
Nguyên tắc thi đua là: Tự nguyện, tự giác, công khai, đoàn kết, hợp tác và cùng nhau
phát triển.4
Về bản chất thi đua là vấn đề có tính quy luật của hoạt động xây dựng chủ nghĩa xã hội
và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa nói chung, của hoạt động xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Việt Nam xã hội chủ nghĩa nói riêng. Từ lâu, các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác - Lênin đã
coi thi đua như là một đặc trưng riêng có trong xã hội xã hội chủ nghĩa. C.Mác và
Ph.Ăngghen cho rằng, trong xã hội tương lai, cạnh tranh sẽ không còn thay vào đó là sự
thi đua lẫn nhau giữa những người lao động trong quá trình sản xuất. Trên thực tế, trong
xã hội tư bản không có thi đua, không có ý niệm về sự thi đua và cũng không có các hình
phương diện chính trị - xã hội, phương diện tâm lý xã hội và nhân cách; phương diện lợi
ích.
- Về phương diện chính trị - xã hội, thi đua trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt
Nam ngày nay là sự thể hiện một cách sinh động và cụ thể tinh thần của các tầng lớp
nhân dân Việt Nam trong điều kiện mới. Bởi vì, thi đua lao động tốt, chiến đấu giỏi, học
tập, công tác tốt là cách yêu nước tích cực và thiết thực nhất của mỗi công dân. Thể hiện
trước hết và tập trung nhất của thi đua ngày nay là quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu
xây dựng đất nước Việt Nam ngày một giàu mạnh, kinh tế phát triển, xã hội ổn định,
quốc phòng, an ninh vững mạnh để bảo vệ độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia, toàn vẹn
lãnh thổ, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa; là làm cho “dân giàu, nước mạnh, xã hội công
bằng, dân chủ, văn minh”, sớm đưa nước ta thoát khỏi nước nghèo, chậm phát triển, trở
thành một nước công nghiệp hóa, hiện đại hóa sánh vai các nước phát triển trên thế giới.
- Về phương diện tâm lý xã hội và nhân cách, thi đua phản ánh quy luật tâm lý của con
người là luôn muốn không ngừng phấn đấu, tranh đấu để vươn lên, khẳng định uy tín và
vị thế xã hội của họ trong cuộc sống so với người khác, khẳng định “cái tôi” vượt trội so
với người khác. Trong bản tính mỗi con người đều chứa đựng các yếu tố mầm mống của
sự thi đua. Tuy nhiên, do bị quy định bởi các điều kiện kinh tế, xã hội, chính trị, tư tưởng
khác nhau mà các yếu tố mầm mống đó phát triển theo các khuynh hướng khác nhau.
Dưới các chế độ bóc lột, chúng phát triển thành sự cạnh tranh để tồn tại và vươn lên;
dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, chúng phát triển thành sự thi đua vì mục tiêu chung cao cả.
- Về phương diện lợi ích, thi đua yêu nước hiện nay thể hiện ở sự thống nhất ngày càng
cao về mặt lợi ích giữa lợi ích chung và lợi ích riêng, giữa lợi ích quốc gia, dân tộc với
lợi ích tập thể, lợi ích nhóm, cộng đồng, lợi ích cá nhân và gia đình. Đây là nét mới về
mặt bản chất của thi đua hiện nay. Ngày nay, tình hình và điều kiện đã khác, nền kinh tế
thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa mà chúng ta đang xây dựng chứa đựng nhiều yếu
tố chi phối đến thi đua; bên cạnh những yếu tố thuận lợi cũng đã nảy sinh nhiều vấn đề
mới đặt ra đối với việc tổ chức và động viên thi đua, trong đó có vấn đề lợi ích. Bản chất
xã hội chủ nghĩa của thi đua trong giai đoạn hiện nay đòi hỏi Đảng và Nhà nước ta, các
chủ thể của phong trào thi đua phải tính đến sự thống nhất và mâu thuẫn trong việc giải
quyết các lợi ích; làm sao, trong mỗi mục tiêu của phong trào thi đua đều chứa đựng các
Liên đã ghi rõ những hình thức khen thưởng sau:
"Khen thưởng người có công chiến trận
Khen thưởng người có công trong việc đi sứ
Khen thưởng người phò tá công lao tài đức
Khen thưởng người tiến cử, người hiền tài
Khen thưởng người có lời tâu đúng
Khen thưởng người cấp dưới giữ đúng phép công, không vị nễ người quyền quý
cấp trên
Khen người có công làm thủy lợi
Khen người có tài văn chương
GVHD: Th.S Diệp Thành Nguyên
SVTH: Nguyễn Phước Lợi
8
Quy định pháp luật về quản lý Nhà nước trong công tác thi đua, khen thưởng - Thực tiễn tại Phòng
Nội vụ huyện Long Hồ - tỉnh Vĩnh Long
Khen người cao tuổi...".6
Qua những hình thức khen thưởng đó chứng tỏ các triều đình phong kiến đã biết khích
lệ động viên mọi người hăng hái lập công, để được khen thưởng. Đó chính là tinh thần
yêu nước sâu sắc của dân tộc.
Nguyễn trái đã từng nói: "Một Nhà nước mà thưởng phạt nghiên minh, kịp thời là Nhà
nước vững mạnh. Nhà nước nào phạt nhiều hơn thưởng là Nhà nước đang suy tàn. Nhà
nước nào thưởng nhiều hơn phạt là Nhà nước phồn vinh". Trong khi đó, Bác hồ cũng ra
chỉ thị: "Có công thì thưởng có lỗi thì phạt, khen thưởng phải có tác dụng giáo dục, động
viên nêu gương..." Khen thưởng còn là một chính sách của Nhà nước để ghi công, tôn
GVHD: Th.S Diệp Thành Nguyên
SVTH: Nguyễn Phước Lợi
9
Quy định pháp luật về quản lý Nhà nước trong công tác thi đua, khen thưởng - Thực tiễn tại Phòng
Nội vụ huyện Long Hồ - tỉnh Vĩnh Long
con người mới hoàn chỉnh và tốt hơn, thực sự làm cho mặt thiện trong mỗi con người
ngày càng sinh sôi nảy nở và mặt ác ngày càng bị đẩy lùi. Hiện nay, công tác khen
thưởng đã được các ngành, các cấp quan tâm hơn và luôn gắn với việc thực hiện nhiệm
vụ chính trị. Công tác, khen thưởng thực sự đã trở thành động lực quan trọng trong việc
thúc đẩy mọi người, mọi thành phần trong xã hội thi đua lao động sản xuất, học tập, sáng
tạo, sẵn sàng chiến đấu... Nhiều cơ quan, đơn vị đã coi công tác khen thưởng là một trong
những biện pháp quản lý, điều hành cơ quan, đơn vị có hiệu quả, thực sự có tác dụng
động viên cán bộ, công nhân viên chức và người lao động hoàn thành những nhiệm vụ
được giao. Từ những động viên, khen thưởng kịp thời của cấp trên nên càng ngày càng
xuất hiện nhiều đơn vị, tập thể sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả cao, các hộ gia đình
nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi ngày càng nhiều ở các vùng miền của Tổ quốc. Khen
thưởng còn là một công cụ để quản lý nhà nước. Bởi vì, mọi công việc suy cho cùng đều
là do nhân dân và các tổ chức cơ sở thực hiện, do đó ai làm tốt, tập thể nào làm tốt phải
biết khen ngợi, tuyên dương để nêu gương học tập. Có như vậy những việc tốt, tích cực
mới nhiều lên, mới phát triển. Khen thưởng cũng là một biện pháp cần thiết đi đôi với thi
đua nhằm xây dựng con người mới, phát triển toàn diện, góp phần cổ vũ, động viên
người lao động, tạo nên động lực mạnh mẽ cho sự phát triển đất nước.
1.3 Mối quan hệ giữa thi đua và khen thƣởng
Hẳn ai cũng biết đặc biệt là những người làm công tác công tác thi đua, khen thưởng
đều nhớ câu nói của Bác: "Thi đua là gieo trồng, khen thưởng là thu hoạch” để giảng
mạnh mẽ, đều khắp thì khen nhiều, phong trào thi đua xuất sắc thì khen cao, phong trào
yếu thì ít khen mà khen nhiều là không đúng. Khen thưởng còn nhằm dẫn dắt phong trào
thi đua, là định hướng phát triển xã hội. Việc khen thưởng từ phong trào thi đua thể hiện
hướng đi đúng của phong trào cần được tiếp tục duy trì và phát huy. Tuy thi đua và khen
thưởng có mối quan hệ khăng khít với nhau, tác động qua lại nhưng lại độc lập với nhau,
không phụ thuộc chặt chẽ với nhau. Nhờ làm tốt công tác động viên thi đua và khen
thưởng đúng và kịp thời mà việc thực hiện các nhiệm vụ sản xuất, chiến đấu, lao động và
học tập đều đạt được những kết quả khả quan, giúp chúng ta có đủ người và lực đánh
đuổi giặc ngoại xâm và xây dựng đất nước, từng bước tiến lên Chủ nghĩa xã hội.
Xét cả hai phương diện lý luận và thực tiễn cho thấy thi đua, khen thưởng luôn bổ sung,
hỗ trợ lẫn nhau. Thi đua là động lực thúc đẩy mọi tầng lớp nhan dân phát huy tinh thần
sáng tạo, nổ lực vượt mọi khó khăn vươn lên hoàn thành các mục tiêu kinh tế - xã hội đề
ra. Từ kết quả tổng kết thi đua mà lựa chọn tập thể và cá nhân xứng đáng để khen thưởng.
Khen thưởng chính là việc đánh giá kết quả phong trào thi đua. Khen thưởng chính xác
kịp thời có tác dụng động viên, giáo dục và nêu gương tốt trong xã hội, đồng thời cổ vũ
phong trào thi đua phát triển sâu, rộng. Nếu khen thưởng không đúng không chuẩn xác sẽ
làm mất tác dụng thậm chí còn ảnh hưởng xấu đến phong trào thi đua và dẫn đến tiêu cực
trong phong trào thi đua, ảnh hưởng đến công tác khen thưởng.10
9
Trang thông tin thi đua - khen thưởng ngành Tư pháp, Nâng cao lý luận về thi đua khen thưởng trong tư tưởng Hồ Chí
Minh giai đoạn hiện nay, [truy cập
ngày 22-10-2014].
10
Dương Thị Thanh, Đổi mới quản lý Nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng ở địa phương,
/>[truy
cập ngày 22-10-2014].
1.4.3 Những hoạt động quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng
Theo Luật Thi đua, Khen thưởng quy định quản lý Nhà nước về công tác thi đua, khen
thưởng gồm:
- Về nội dung.12
+ Ban hành các văn bản pháp luật về thi đua, khen thưởng.
+ Xây dựng chính sách về thi đua, khen thưởng.
+ Tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các quy định của pháp
luật về thi đua, khen thưởng.
Dương Thị Thanh, Đổi mới quản lý Nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng ở địa phương,
/>[truy
cập ngày 22-10-2014].
11
12
Luật Thi Đua, Khen Thưởng, điều 90.
GVHD: Th.S Diệp Thành Nguyên
SVTH: Nguyễn Phước Lợi
12
Quy định pháp luật về quản lý Nhà nước trong công tác thi đua, khen thưởng - Thực tiễn tại Phòng
Nội vụ huyện Long Hồ - tỉnh Vĩnh Long
+ Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác thi đua, khen thưởng.
+ Sơ kết, tổng kết, tặng thưởng các hình thức khen thưởng; đánh giá hiệu quả công
tác về thi đua, khen thưởng.
Luật Thi Đua, Khen Thưởng, điều 94.
GVHD: Th.S Diệp Thành Nguyên
SVTH: Nguyễn Phước Lợi
13
Quy định pháp luật về quản lý Nhà nước trong công tác thi đua, khen thưởng - Thực tiễn tại Phòng
Nội vụ huyện Long Hồ - tỉnh Vĩnh Long
Nhà nước ta mới ra đời, còn non trẻ đúng trước muôn ngàn khó khăn, trong thế ngàn
cân treo sợi tóc. Thực dân Pháp nổ sung quay lại miền Nam, 28 vạn quân Tưởng vào
miền Bắc giải giáp quân đội Nhật, theo sau là bọn tay sai Việt gian phản động định lật đổ
chính quyền cách mạng, lũ lụt thiên tai hoành hành, nhân dân đói khổ, dịch bệnh, mù
chữ.
Tin vào nhân dân, tin vào sức mạnh của quần chúng cần lao khi được giải phóng khỏi
ách nô lệ Đảng và Nhà nước đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh có những chính sách
phát động tinh thần yêu nước, tình thương đồng bào của nhân dân ta nên đã thu hút được
đông đảo nhân dân tham gia phong trào thi đua tiêt kiện, lá lành đùng lá rách, nhừng cơm
sẻ áo cho nhau để cứu những người bị đói, Bác Hồ cũng một tuần nhịn một bửa để san sẻ
cho đồng bào bị đói; "tuần lễ vàng" đã huy động những người có điều kiện giúp tài chính
xây dựng chính quyền; phong trào "bình dân học vụ" được phát động mọi người đi học,
người biết chữ dạy người chưa biết chữ cùng nhau diệt giặc dốt. Đặc biệt với phong trào
"Nam tiến" đã huy động được lực lượng đáng kể vào Nam cùng đồng bào miền Nam
chống thực dân Pháp. Phong trào tăng gia sản xuất đã giúp nhân dân ta thoát khỏi nạn đói
kém.
Với sức mạnh của quần chúng nhân dân trong phong trào thi đua yêu nước được Đảng,
Nhà nước và Bác Hồ phát động, chính quyền non trẻ của ta được giữ vững, âm mưu của
trào thi đua yêu nước kháng chiến chống thực dân Pháp thắng lợi.
Sự phát triển phong trào thi đua yêu nước gắn liền với sự phát triển của cuộc kháng
chiến. Ngày 11/6/1948 Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi "thi đua ái quốc", mở đầu
cho phong trào hành động cách mạng cảu toàn dân. Tư tưởng thi đua ái quốc của Chủ
tịch Hồ Chí Minh là nguyện vọng, ý chí của toàn dân, hăng hái thi đua sản xuất và chiến
đấu.
Bác kêu gọi toàn dân thi đua, ai ai cũng có thể tham gia kháng chiến và kiến quốc, thi
đua để thực hiện: Dân tộc đọc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc.để đạt được mục
tiêu đó Bác nhấn mạnh: "Các cụ phủ lão đốc thúc con cháu hăng hái tham gia mọi công
việc; các cháu nhi đồng thi đua học hành và giúp người lớn; Đồng bào, phú hào thi đua
mở mang doanh nghiệp; Đồng bào công nông thi đua sản xuất, Đồng bào trí thức và
chuyên môn thi đua sáng tạo và hát minh, nhân viên Chính phủ thi đua tận tụy làm việc
phụng sự nhân dân; bộ đội và dân quân thi đua giết giặc...". Trong cuộc chiến chống thực
dân pháp, đã xuất hiện phong trào : "Diệt giặc đói", "Diệt giặc dốt", "Diệt giặc ngoại
xâm" Toàn dân ra sức thi đua gia tăng sản xuất, thực hành tiết kiệm, phong trào bình dân
học vụ được tổ chức rộng khắp, nam nữ thanh niên hăng hái tòng quân đi chiến đấu. Chỉ
sau 9 năm kể từ khi giành độc lập, quân và dân cả nước với khẩu hiệu: "Toàn dân kháng
chiến, toàn diện kháng chiến, với chiến dịch Điện Biên Phủ chúng ta đã giành chiến
thắng trước thức dân Pháp hoàn toàn giải phóng miền Bắc.
1.5.2.3 Thời kì xây dựng xã hội chủ nghĩa ở miền bắc, giải phóng miền nam và thống
nhất đất nước
Nhiệm vụ chính của thời kì này của cả nước của toàn Đảng và toàn dân ta là thực hiện
song song hai nhiệm vụ chiến lược quan trọng:
Ở miền Bắc xây dựng chủ nghĩa xã hội và chi diện cho miền Nam; ở miền Nam tiến
GVHD: Th.S Diệp Thành Nguyên
SVTH: Nguyễn Phước Lợi
15
Nhà nước đã ban hành, bổ cung nhiều chính sách và chế độ khen thưởng, xét chọn
những cá nhân và tập thể có thành tích đặc biệt xuất sắc để tuyên dương Anh hùng, nhiều
văn bản pháp luật quy định các hình thức, tiêu chuẩn khen thưởng các loại Huân chương
Hữu nghị, Huân chương, Huy chương Chiến thắng, Huy chương chiến sĩ vẽ vang để
khen thưởng thành tích thuộc lực lượng vũ trang ban hành. Ở miền Nam từ năm 1962 GVHD: Th.S Diệp Thành Nguyên
SVTH: Nguyễn Phước Lợi
16
Quy định pháp luật về quản lý Nhà nước trong công tác thi đua, khen thưởng - Thực tiễn tại Phòng
Nội vụ huyện Long Hồ - tỉnh Vĩnh Long
1967 Ủy ban Mặt trận dân tộc giải phóng và Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa
miền Nam Việt Nam lần lượt ban hành các quyết định đặt ra Huân chương Tổ quốc,
Huân chương Thần đồng, Huân chương Giải phóng, Huân chương Chiến công giải phóng,
Huân chương Quyết thắng, danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng
để động viên khen thưởng quân và dân miền Nam, hăng hái thi đua giết giặc lập công
tiến lên giải phóng miền Nam. Sau khi Nhà nước thống nhất để động viên quân dân cả
nước hăng hái lập công trong lao động, học tập, chiến đấu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc,
năm 1981 Nhà nước có Huy chương Quân kì quyết thắng, năm 1984 có Huy chương Vì
an ninh Tổ quốc, năm 1985 có danh hiệu Vinh dự Nhà nước: Thầy thuốc, Thầy giáo,
Nghệ sĩ nhân dân, ưu tú để khen thưởng thành tích cho cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng
quân đội, Công an, trong các ngành Y tế, giáo dục, Văn hóa đã có thành tích xuất sắc.
Đặc biệt năm 1995 ban hành Pháp lệnh Danh hiệu vinh dự Nhà nước "Bà mẹ Việt Nam
anh hùng" để tặng cho các bà mẹ đã có nhiều con là liệt sĩ hy sinh vì sự nghiệp cách
mạng của dân tộc. Tính đến bay Nhà nước Cộng Hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban
hành 18 loại Huân chương, 14 loại Huy chương, 2 Kỉ niệm chương, 6 Danh hiệu vinh dự
Nhà nước.
vì mục tiêu: "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng; dân chủ văn minh".
Ngày 07/10/2002 Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ra thông báo số 81 về việc tổng kết
5 năm thực hiện chỉ thị của Bộ Chí trị về đổi mới công tác thi đua, khen thưởng trong
giai đoạn mới. Mục đích, yêu cầu của tổng kết nhằm đánh giá những mặt làm được cũng
như những mặt chưa được, chỉ rõ ưu khuyết điểm và những nguyên nhân trong lãnh đạo,
chỉ đạo các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể, đơn vị đối với công tác thi đua, khen
thưởng năm năm qua (1988 - 2002). Từ thực trạng về tổ chức chỉ đạo phong trào thi đua
và công tác khen thưởng, đề xuất các chủ trương, chính sách, giải pháp tiếp tục đổi mới
công tác thi đua, khen thưởng, trong giai đoạn mới để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa góp phần thực hiện thắng lợi nghị quyết đại hội Đảng các
cấp.
1.6 Hệ thống cơ quan làm công tác thi đua khen thƣởng
1.6.1 Ở trung ương
Ban thi đua, khen thưởng Trung ương được thành lập theo Nghị định 158/2004/NĐ-CP
ngày 25/8/2004 của Chính phủ về việc thành lập Ban thi đua, khen thưởng Trung ương.
Để giảm bớt cơ quan đầu mối thuộc chính phủ, ngày 08/8/2007 Chính phủ có Nghị dịnh
số 08/2007/NĐ-CP quy định Ban thi đua, khen thưởng Trung ương thuộc Bộ Nội vụ,
giúp Chính phủ quản lý Nhà nước về thi đua, khen thưởng trong phạm vi cả nước và tổ
chức các hoạt động thi đua, khen thưởng theo quy định củ pháp luật. Quản lý Nhà nước
về các dịch vụ công thuộc lĩnh vực, phạm vi quản lý của Ban theo quy định của pháp luật.
Theo Nghị định 158/NĐ-CP Ban thi đua, khen thưởng Trung ương có tư cách pháp nhân,
có con dấu hình quốc huy, kinh phí hoạt động do ngân sách nhà nước, có tài khoản riêng,
có trụ sở tại Hà Nội. Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương chịu trách nhiệm thực hiện
nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan thuộc Chính phủ quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực
theo quy định tại Nghị định số 30/2003/NĐ-CP ngày 01 tháng 4 năm 2003 của Chính phủ
quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cơ quan thuộc Chính
GVHD: Th.S Diệp Thành Nguyên
SVTH: Nguyễn Phước Lợi
chức thu hồi, cấp đổi hiện vật khen thưởng theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ,
Chủ tịch nước;
- Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng lý luận, nghiệp vụ cho cán bộ, công chức làm công tác thi
đua, khen thưởng ở các ngành, các cấp;
- Chỉ đạo thực hiện chương trình cải cách hành chính của Ban theo mục tiêu và nội
dung chương trình cải cách hành chính nhà nước đã được Thủ tướng Chính phủ phê
Nghị định 158/2004/NĐ-CP ngày 25/8/2004 của Chính phủ về việc thành lập Ban thi đua, khen thưởng Trung ương,
điều 2.
15
GVHD: Th.S Diệp Thành Nguyên
SVTH: Nguyễn Phước Lợi
19
Quy định pháp luật về quản lý Nhà nước trong công tác thi đua, khen thưởng - Thực tiễn tại Phòng
Nội vụ huyện Long Hồ - tỉnh Vĩnh Long
duyệt;
- Quản lý, lưu trữ hồ sơ khen thưởng thuộc thẩm quyền quyết định của Thủ tướng
Chính phủ, Chủ tịch nước;
- Vặn động các nguồn tài trợ và quản lý, sử dụng quỹ thi đua, khen thưởng Trung ương;
chỉ đạo và kiểm tra việc quản lý, sử dụng quỹ thi đua, khen thưởng ở các ngành, các cấp;
- Thực hiện hợp tác quốc tế về thi đua, khen thưởng theo quy định của pháp luật;
- Thanh tra, kiểm tra và kiến nghị với cấp có thẩm quyền xử lý các vi phạm trong việc
thực hiện chính sách, chế độ, pháp luật, những quy chế, quy trình nghiệp vụ về thi đua,
khen thưởng. Tổ chức tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo về công tác thi đua,
khen thưởng theo quy định của pháp luật;
20
Copyright: Tài liệu đại học ©