Thành công của những bài thơ thu này cũng chứng tỏ tâm hồn
tinh tế, ngòi bút tài hoa của Nguyễn Khuyến. Chúng đưa ông lên
địa vị danh dự trong các thi nhân viết về mùa thu, trong những
nhà thơ của làng cảnh Việt Nam.
I-TÌM HIỂU ĐỀ
Đề bài yêu cầu chứng minh một nhận định của Xuân Diệu về nhà thơ Nguyễn Khuyến, nghĩa là đi vào
một phương diện đặc sắt nổi bật trong sáng tác của nhà thơ cổ điển lớn này. Phạm vi tư liệu phân tích, dẫn
chứng là chùm thơ thu gồm ba bài: Thu vịnh, Thu điếu, Thu ẩm
Mỗi bài thơ thu của Nguyễn Khuyến cảm nhận, diễn tả cảnh sắc mùa thu ở làng quê Việt Nam từ một góc
độ, thời điểm khác nhau. Để làm sáng tỏ nhận định của Xuân Diệu, cần phân tích đặc sắc riêng của từng
bài thơ Thu vịnh. Thu điếu, Thu ẩm, nghĩa là cần chỉ ra sự quan sát tài tình, nhận cảm tinh tế của Nguyễn
Khuyến trong từng trường hợp.
Cảnh sắc mùa thu trong các bài thơ trên không tách khỏi tấm lòng yêu mến và những tâm sự thầm kín của
Nguyễn Khuyến. Tuy vậy, đề bài này không những hiểu về tâm trạng nhà thơ mà yêu cầu phân tích cảnh
vật là chủ yếu.
II-DÀN BÀI CHI TIẾT
MỞ BÀI
Nguyễn Khuyến là một nhà thơ cổ điển lớn của dân tộc ta. Sáng tác của Nguyễn Khuyến diễn ra trên
nhiều đề tài với những nội dung cảm xúc phong phú. Trong đó có một đề tài nổi bật là miêu tả cảnh sắc
thiên nhiên làng quê, sinh hoạt của con người thôn quê. Từ nhiều bài thơ cúa Nguyễn Khuyến hiện lên
hình ảnh những làng quê đồng bằng Bắc Bộ yên ả, thơ mộng mà ông từng thiết tha gắn bó. Xuân Diệu đã
nhận xét rằng “Nguyễn Khuyến là nhà thơ của làng cảnh Việt Nam". Chùm ba bài thơ thu của Nguyễn
Khuyến đã chứng tỏ sinh động cho nhận xét này. Đây cũng là những sáng tác vào loại đặc sắc nhất về
mùa thu trong thơ ca Việt Nam ta từ xưa đến nay.
THÂN BÀI
1) Nhìn bao quát chùm thơ thu của Nguyễn Khuyến
Viết chùm ba bài thơ về mùa thu, Nguyễn Khuyến đã chứng tỏ nguồn cảm hứng dồi dào với mùa thu, với
quê hương. Chính cảm hứng ấy với tài năng của thi nhân đã tạo nên giá trị đặc sắc của những bài thơ này.
Lịch sử thi ca nhân loại từng để lại không ít vần thơ về mùa thu nhưng hiếm có những trường hợp nổi
tiếng như chùm thơ thu của Nguyễn Khuyến. Đọc thơ Nguyễn Khuyến, Xuân Diệu đã nhận xét: “Nguyễn
Khuyến nổi tiếng nhất trong văn học Việt Nam là thơ Nôm. Mà thơ Nôm của Nguyền Khuyến nức danh