TRƯỜNG ĐẠI HỌC s u PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN
VŨ THỊ THOA
HÌNH TƯỢNG NHÂN VẬT TRONG
x ử TUYÉT CỦA Y.KAWABATA
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
•
•
•
•
Chuyên ngành: Văn học nước ngoài
Người hướng dẫn khoa học
TS. Nguyễn Thị Bích Dung
Hà N ộ i-2 0 1 5
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện khóa luận tốt nghiệp của mình, tôi đã nhận
được sự giúp đỡ chỉ bảo tận tình của các thầy giáo, cô giáo trong khoa Ngữ
văn - trường ĐHSP Hà Nội 2, trong tổ bộ môn văn học nước ngoài.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc của mình tới các thầy, cô trong
khoa, tố, đặc biệt là TS. N guyễn Thị Bích D ung - người đã trực tiếp hướng
5.2. Phạm vi khảo s á t...................................................................................................6
6. Phương pháp nghiên cứ u ........................................................................................ 6
7. Bố cục khóa luận......................................................................................................6
NỘI D U N G ...................................................................................................................7
CHƯƠNG 1: HÌNH TƯỢNG NHÂN VẬT NỮ TRONG x ử TƯYÉT
CỦA Y.K AW ABATA............................................................................................... 7
1.1. Vấn đề về hình tượng nhân vật văn học............................................................7
1.2. Hình tượng nhân vật nữ trong Xứ tuyết của Y.Kawabata.............................8
1.2.1. Đặc điểm ngoại hình nhân vật n ữ ...................................................................8
1.2.1.1. Komako —vẻ đẹp ngoại hình trong sáng, đây sức sông........................ 10
1.2.1.2. Yoko —một dáng vẻ cô xưa huyền b í........................................................ 14
1.2.2. Đặc đỉêm tỉnh cách nhân vật n ữ ................................................................. 18
1.2.2.1. Komako —con người nông nhiệt, mạnh m ẽ ............................................. 21
1.2.2.2. Yoko - vẻ đẹp cao khiết, thánh thiện........................................................ 32
CHƯƠNG 2: HÌNH TƯỢNG NHÂN VẬT NAM TRONG x ử TUYẾT
CỦA Y.K AW ABATA.............................................................................................38
2.1.
Đặc điểm ngoại hình của nhân vật n a m ................................................... 38
2.2.v ẻ đẹp Nhật Bản trong con mắt nhìn của người đàn ông trong Xứ tuyết
của Y .K aw abata.........................................................................................................40
2.2.1. Shimamura- lữ khách trong hành trình tìm kiếm cái đẹp.......................40
2.2.2. Vẻ đẹp của người phụ nữ N h ậ t.................................................................... 45
2.3.Đặc điếm tâm lý nhân vật nam trong Xứ tuyết của Y.Kawabata................47
KẾT LUẬN................................................................................................................ 51
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Đã có nhiều nghiên cứu về kiệt tác văn học này, song Hình tượng nhân
vật trong X ứ tuyết của Y.Kawabata vẫn là đề tài thu hút nhiều sự quan tâm,
chú ý của những người say mê nền văn học xứ Phù Tang.
1.2. Lý do sư phạm
Việc tìm hiểu sáng tác của Y. kawabata sẽ giúp người giáo viên tương lai
hiểu hơn về tác giả, đồng thời có cái nhìn sâu sắc, toàn diện hơn về văn học
nước ngoài, đặc biệt là văn học Nhật Bản. Đây là điều cần thiết cho việc dạy và
học ở nhà trường phổ thông, cung cấp cho học sinh những tri thức về văn học,
văn hóa Nhật Bản, giúp các em hiểu sâu sắc hơn các tác phẩm thơ Haiku1của
Basho. Từ những nét đẹp của nền văn hóa truyền thống Nhật Bản, giáo viên có
thế liên hệ tới văn hóa truyền thống Việt Nam, giúp các em có ý thức giữ gìn,
trân trọng những giá trị truyền thống khi xã hội đang tiến lên và hội nhập.
Một kiệt tác văn chương cần hội tụ rất nhiều yếu tố, trong đó Hình tượng
nhân vật là đề tài độc đáo và đặc sắc. Việc nghiên cứu đề tài này, không chỉ
giúp nắm được nội dung tư tưởng của tác phâm mà còn là dấu hiệu nhận biết
phong cách nhà văn.
Từ những lý do đó, chúng tôi chọn đề tài Hình tượng nhân vật trong X ứ
tuyết của Y.Kawabata với hi vọng khám phá được phần nào đóng góp của tác
giả làm nên giá trị nghệ thuật cho tác phẩm.
2. Lịch sử vấn đề
Y.Kawabata là một văn hào lỗi lạc của N hật Bản mà vị thế và sự
nghiệp của ông mãi mãi bất hủ. Với sự nghiệp cao cả và những đóng góp
lớn lao cho văn học N hật Bản nói riêng và văn học thế giới nói chung, sáng
tác của Kawabata đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà phê bình, nghiên
cứu trên thế giới.
2
này, người nghiên cứu không đề cập tới lý thuyết tiếp cận như một cơ sở đế
xây dựng các luận điểm, mà chỉ dừng lại ở việc so sánh, hệ thống các yếu tố
trong tác phẩm, hướng tới lý giải cái nhìn huyền ảo của Y.Kawabata trong X ứ
tuyết như một đặc trưng thi pháp của ông.
Tạp chí văn học tháng 2 năm 2002, tác giả Nhật Chiêu có bài Thế giới
Kawabata Yasunary (hay cải đẹp hình và bỏng). Bài viết đi sâu vào cái đẹp
hiện hữu thông qua thẩm mĩ chiếc gương soi.
Trong bài viết: M ĩ học Kawabata Yasunarỉ, Khương Việt Hà đã giới
thiệu và đưa ra những dẫn chứng dày đặc cho các phương thức biểu hiện cái
đẹp của Yasunari Kawabata. Đồng thời tác giả cũng liệt kê khá nhiều những
biểu tượng và đi sâu vào biểu tượng gương soi.
Trong tạp chí văn học số 7 năm 2005, Đào Thị Thu Hằng có bài
Y.Kawabata giữa dòng chảy Đông — Tây, nghiên cúu về sự ảnh hưởng của
văn hóa Đông Tây đối với Y.Kawabata và khắng định văn hóa phương Đông
là gốc rễ trong tư tưởng nhà văn.
Tạp chí văn học số 11 năm 2005 với bài: Y. Kawabata - Lữ khách muôn
đời đi tìm cải đẹp của tác giả Nguyễn Thị Mai Liên đã nghiên cứu đi sâu vào
vẻ đẹp Nhật Bản trong sáng tác của Y.Kawabata: v ẻ đẹp thiên nhiên, vẻ đẹp
phong tục, vẻ đẹp của tâm hồn con người.
Trong nghiên cúu văn học số 6 năm 2006, Khương Việt Hà có bài bàn
về M ỹ hocY.Kawabata. Bài viết tình bày rõ quan điếm về cái đẹp của
Y.Kawabata và nguồn gốc hình thành quan điểm đó.
Tác giả Đào Thị Thu Hằng với cuốn chuyên luận Văn hỏa Nhật Bản và
Yasunary Kawabata viết về những nét văn hóa đặc sắc của Nhật Bản, về tác
giả Y.Kawabata và nghệ thuật kể chuyện trong sáng tác của ông.
Trong nhũng năm gần đây cũng đã xuất hiện khá nhiều nhũng khóa luận,
luận văn tìm hiểu về sáng tác của Kawabata. Có thể kể tới như: Luận văn thạc sĩ
năm 2006 với đề tài Y.Kawabata - người đi tìm cải đẹp (Từ quan niệm đến thực
5
5. Đối tượng nghiên cứu và phạm vỉ khảo sát
5. 1. Đối tượng nghiên cứu
Hình tượng nhân vật trong X ứ tuyết của Y.Kawabata.
5.2. Phạm vi khảo sát
Tiếu thuyết X ứ tuyết trong Y.Kawabata. Tuyến tập tác phâm (2005),
(nhiều người dịch), Nxb Lao động và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ
Đông Tây Hà Nội.
Tuy nhiên, để tiện cho việc phân tích, đối chiếu, người viết có thể mở
rộng sang một số tác phẩm khác của Y.Kawabata nếu cần thiết.
6. Phương pháp nghiên cứu
Đe thực hiện phương pháp này, người viết thực hiện các phương pháp như
- Phương pháp khảo sát tác phẩm.
- Phương pháp phân tích, so sánh.
- Phương pháp tổng hợp nâng cao vẩn đề.
7. Bố cục khóa luận
Ngoài phần Mở đầu và Ket luận, Nội dung khóa luận gồm 2 chương:
Chương 1: Hình tượng nhân vật nữ trong X ứ tuyết của Y.Kawabata.
Chương 2: Hình tượng nhân vật nam trong Xứ tuyết của Y.Kawabata
6
NỘI DUNG
C H Ư Ơ N G 1: HÌNH TƯỢNG NHÂN VẬT NỮ TRONG x ử TUYẾT
CỦA Y.KAWABATA
1.1. Vấn đề về hình tượng nhân vật văn học
Trong văn học, hình tượng nhân vật phải là: nhân vật điến hình trong hoàn
cảnh điển hình. Nghĩa là nhân vật văn học ấy phải có sức tập trung, khái quát
cao. Nhân vật ấy phải có những nét chung nhất của tầng lớp, giai cấp...m à
mình đại diện. Và bối cảnh mà nhân vật ấy xuất hiện phải là bối cảnh điến
hình của một vùng, một nơi vào một thời điểm lịch sử nhất định.
1.2. Hình tượng nhân vật nữ trong X ứ tuyết của Y.Kawabata
1.2.1. Đặc điếm ngoại hình nhân vật nữ
X ứ tuyết là tiểu thuyết đầu tay của văn hào Nhật Bản Kawabata
Yasunary, được khởi bút từ năm 1935 và hoàn thành năm 1947. Sự ra đời của
tác phẩm đã đem lại niềm tự hào lớn lao cho nước Nhật nói chung và
Kawabata nói riêng, khiến tác phâm được đánh giá là quốc bảo của nền văn
học Nhật Bản. Đánh giá về tác phẩm, dịch giả người Pháp Armel Guerne cho
rằng “đây là một tác phâm thuần túy Nhật Bản khác với lối tư duy trong ngôn
ngữ phương Tây vốn nặng về gò bó duy lý. Nghệ thuật mờ ảo, cái Đẹp được
miêu tả tinh tế lộng lẫy, lối kết cấu gần như vô hình”. Có thế nói X ứ tuyết là
một hành trình đi tìm cái đẹp mà Kawabata là người lữ khách u sầu trên hành
trình vĩ đại ấy. Cái đẹp mà Kawabata thể hiện trong tác phẩm đó là cái đẹp
của con người, mà đặc biệt là người phụ nữ, cái đẹp của thiên nhiên, của tuyết
trắng, của nghệ thuật geisha, và của nghề dệt vải Chijimi truyền thống.
Trong hành trình đi tìm cái đẹp của Kawabata, có lẽ cái đẹp mà ông nâng
niu, trân trọng nhất là cái đẹp của con người, đặc biệt là người phụ nữ.
Kawabata quan niệm phụ nữ là cái đẹp tượng trưng cho vẻ đẹp của Nhật Bản
cổ xưa, Nhật Bản thời Heian. Trong X ứ tuyết, vẻ đẹp của người phụ nữ Nhật
Bản được hội tụ đầy đủ ở hai nhân vật Komoko và Yoko. Dưới ngoài bút tài
hoa, tinh tế của Y.Kawabata, chỉ qua một vài nét về hình dáng bên ngoài của
nhân vật, người đọc cũng thấy toát lên những vẻ đẹp cao quý của tâm hồn, đó
là những trái tim đầy vị tha, nhân hậu, những trái tim bồ tát. v ẻ bề ngoài yêu
kiều, quyến rũ của họ khiến chàng lãng tử Shimamura đến từ Tokyo phải
Trong X ứ tuyết, nhân vật Komako đã gây được ấn tượng mạnh mẽ về
một ngoại hình trong sáng, đầy sức sống. Gặp Komako lần đầu, Shimamura
không tránh khỏi cảm giác ngỡ ngàng: “sững sờ đứng dậy vì ngạc nhiên... Cô
gái gây cho Shimamura một cảm giác tuyệt vời bởi vẻ sạch sẽ và tươi mát của
cô... thân thể cô chắc phải sạch sẽ lắm, sạch đến tận chân tơ kẽ tóc, thậm chí
anh tự hỏi sự tinh khiết ấy phải chăng là ảo ảnh” . Komako gợi lên trong anh
những tình cảm bạn bè trong sạch, anh thực lòng muốn giữ mãi tình cảm đó
và cô sẽ là người bạn gái tuyệt vời cho vợ anh khi cả gia đình đến đây. Nhưng
cuối cùng, chính ấn tượng kì lạ rất tươi mát và cực kì sạch sẽ mà cô gây nên
là nguồn gốc cho sự ham muốn đột ngột ở Shimamura: “rõ ràng ngay từ đầu
anh chỉ muốn có mình cô”.
Vẻ đẹp gợi cảm của Komako còn được tác giả đặc tả trên khuôn mặt
“một vẻ gợi tình đằm thắm, có lẽ tại hàng mi dày và dài của cô, mà đôi mắt
cụp xuống lại càng tôn thêm giá trị”. Đôi mắt của Komako được miêu tả
mang vẻ đẹp huyền bí và có chút gì đó phi nữ tính: “Hàng mi của cô không
cong, cũng không hướng lên phía trên, cắt ngang mí mắt thành một đường
thẳng đến nỗi trông có vẻ kì dị, thậm chí buồn cười, nếu nó không được bao
bọc một cách tế nhị bởi hàng lông mày rậm, cong và mượt như tơ lụa”. Mặc
dù mắt cô không được miêu tả đẹp lộng lẫy, kết họp với “mặt cô rất tròn và
hai gò má hơi cao kể ra thì không có gì đáng chú ý”, nhưng “ với nước da
hồng hào mịn màng với cái cổ trinh bạch và đôi vai mảnh dẻ còn sắp đầy lên
chút nữa, cô gợi một ấn tượng tươi mát, trong sạch đến nỗi cô có tất cả vẻ đẹp
quyến rũ của một sắc đẹp, cho dù cô không đẹp hoàn hảo”. Và đôi mắt đó còn
cho thấy sự trong sáng, hồn nhiên của cô gái miền cao, sống hồn hậu, mộc
10
mạc, chân thành như chính thiên nhiên nơi đây: “ Ánh mắt cô ướt và sáng một
cách ngây thơ lại càng non trẻ; đôi mắt cô vẫn là đôi mắt của một thiếu nữ
Shimamura vào, màu hồng vẫn lộ rõ bất chấp lớp phấn trắng thoa khắp mặt
cô”. Làn da và gò má của Komako đều được đặc tả bằng ấn tượng về màu sắc.
Màu trắng và vẻ sạch sẽ của làn da cô khiến Shimamura nghĩ tới màu của xứ
tuyết, nghĩ đến cái lạnh ở đây. Tương phản với nó là sự ấm áp rực lên từ gò
má Komako mà Shimamura nhiều lần nhìn ngắm. Sự đối lập mạnh mẽ này
phần nào đã khắc họa được vẻ đẹp tràn đầy, một vẻ đẹp của vùng núi tuyết
hiện lên qua ngoại hình của người phụ nữ này. Và vẻ đẹp trong sáng, đầy sức
sống ấy được nhân lên gấp bội khi nó được phản chiếu qua chiếc gương soi:
“Cái màu trắng ở tít sâu trong gương, đó là màu tuyết, ở giữa đó rực lên màu
đỏ của đôi má người đàn bà trẻ. v ẻ đẹp của sự tương phản ấy cực kì trong
sạch, nó vô cùng dữ dội vì nó sắc nhọn và sống động”.
Một đặc điểm không thể thiếu trong ngoại hình của Komako chính là
mái tóc. Shimamura dường như đã ngắm nhìn mái tóc ấy rất kĩ và miêu tả nó
thật ấn tượng: “Thực ra thì tóc cô không dày lắm, có lẽ nó đẹp là bởi sức sống
của nó, bởi tóc cô cứng gần như tóc đàn ông nên cô có thế chải cao lên một
cách hoàn hảo, cách điệu hóa theo mốt cổ xưa, bóng như sơn, khiến trông như
cô đội một tác phâm điêu khắc chắc nịch bằng đá đen”. Mỗi lần ngắm nhìn
mái tóc ấy của Komako, anh dường như lại phát hiện ra một vẻ đẹp trong cô.
Mái tóc gần như một biếu tượng cho sức sống trong người đàn bà trẻ. Đôi khi
vẻ đẹp ngoại hình ấy lại gợi lên chút gì đó huyền bí, mờ ảo dưới con mắt của
Shimamura: “Màu đen của mái tóc người đàn bà trẻ hình như không sâu như
trước, mà lại ẩn hiện sắc thái của màu tím” . Các đặc điểm ngoại hình của
Komako được chú trọng miêu tả rất nhiều bằng màu sắc và tạo sự tương phản
giữa chúng. Kawabata đã thật khéo léo khi miêu tả làn da Komako đỏ ửng
dưới áo kimono hơi hở ra “trông thật khêu gợi và khi tương phản với mái tóc
đen sẫm, da thịt cô chỗ ấy càng làm anh thèm muốn. Trong cơn thèm khát rạo
rực cháy bỏng anh tưởng như cô đang khỏa thân trước mặt anh”. Mỗi một đặc
12
Sự gợi cảm quyến rũ mạnh mẽ của Komako là một sự tống hòa được
cảm nhận bởi tất cả các giác quan: thị giác, thính giác, xúc giác, khứu giác,
cảm giác, và bằng cả tâm hồn Shimamura. Phải chăng vẻ đẹp mà Komako có
được là bởi nàng “đã được thấm đẫm những ngọn nguồn thần diệu, nhũng sức
mạnh huyền bí và những đức hạnh của thiên nhiên ở đây mà có lẽ nàng
không hay biết”.
1.2.1.2. Yoko - một dáng vẻ cô xưa huyền bí
Có thế nói, nhân vật Komako và Yoko, là những hình tượng nhân vật
tiêu biểu cho người phụ nữ Nhật Bản. Cả hai nhân vật đều được vẽ bằng
những nét vẽ tuyệt vời, thể hiện một vẻ đẹp lộng lẫy, khiến “chim sa cá lặn”,
nhưng mỗi người lại mang một vẻ đẹp khác nhau, nói như Nguyễn Du thì đó
là: “Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười”.Mặc dù Yoko ít được Kawbata
chú ý miêu tả hình dáng bên ngoài, nhưng chỉ qua một vài nét phác thảo thôi,
ta cũng thấy được một nhan sắc “nghiêng thành” của một thiếu nữ vùng cao,
sắc đẹp đó làm mê mân cả những người lần đầu tiên thấy nàng, một nét đẹp
cổ xưa huyền bí.
Vẻ đẹp bên ngoại của Yoko không được miêu tả một cách đầy đủ, cũng
không quá nhiều nhặn trong tác phẩm, nhũng ấn tượng về ngoại hình của
nàng chỉ hiện lên thông qua điểm nhìn và cảm nhận của Shimamura. Và bức
chân dung về ngoại hình của Yoko cũng chỉ có hai nét phác thảo chính: đôi
mắt, trang phục và một vài nét về gương mặt, còn lại tất cả đều là cảm nhận
của Shimamura. Lần đầu tiên Shimamura gặp Yoko là lúc họ lên tàu, nhưng
lúc đó, vẻ đẹp lạnh lùng của nàng khiến Shimamura không dám đối diện nhìn
thắng: “Anh chỉ mới thoáng nhìn đã phải cụp ngay mắt xuống vì quá sửng sốt
trước sắc đẹp của nàng và vẻ lạnh lùng xa cách của nàng khiến anh e ngại”.Sự
trong sáng, thánh thiện của Yoko đã được bộc lộ ở ngay ngoại hình, tạo nên
một sức quyến rũ của nội lực huyền bí. v ẻ lạnh lùng ấy đã ám ảnh
ấn tượng sâu sắc nhất mà Shimamura bị ám ảnh mãi không thôi, đó là khi ánh
15
lửa ở một ngọn núi xa trùng khít với đồng tử của Yoko “Một thế giới đẹp
khôn tả mà Shimamura cảm thấy thấm tận vào tim anh, anh bàng hoàng khi
một ánh lửa xa tít trong núi bỗng lóe sáng ở giữa gương mặt đẹp của người
đàn bà trẻ, khiến cho vẻ đẹp không thể nào kể xiết ấy đạt tới đỉnh điểm”.
Chàng lãng tử ấy như chìm đắm trong vẻ đẹp choáng ngợp toàn bộ tâm trí lẫn
con người mình “Shimamura nhìn dõi theo ánh sáng từ từ dịch chuyên trên
khuôn mặt mà không làm mờ nó, đó là một đốm lửa lạnh lẽo thấp thoáng rất
xa. Và khi nó rơi vào đúng đồng tử của người đàn bà trẻ, khi ánh mắt và ánh
lửa trùng khít nhau, thì đó là một vẻ đẹp huyền diệu lạ kì, con mắt sáng rực
như lênh đênh trên đại dương đêm tối và trên những cơn sóng xô nhanh của
các núi non”. Vẻ bừng sáng trong đôi mắt của Yoko được miêu tả với ánh
sáng lóe lên trong tấm kính trên toa tàu đã cho thấy một vẻ đẹp phi thực hiện
lên trong ngoại hình của người phụ nữ này. Và vẻ đẹp phi thực ấy nhiều lần
ám ảnh tâm trí Shimamura, khiến cho anh cảm thấy việc ngắm nhìn vẻ đẹp ấy
đối với anh như một giấc mộng “Và anh nhớ lại vẻ đẹp tinh khiết, khó tả nên
lời của đốm lửa lạnh lẽo ở xa kia, vẻ thần tiên của điểm sáng ấy khi nó dịch
chuyến qua khuôn mặt của người đàn bà trẻ... ánh sáng ấy trong một lúc đã
rọi chiếu đầy vẻ siêu nhiên cái nhìn của nàng. Sự say đắm tuyệt diệu và bí ẩn
của cái nhìn ấy đã được trái tim Shimamura đáp lại tối hôm ấy bằng cách nó
đập gấp gáp hơn”. Như vậy, nếu như Komako với ánh mắt giống như trẻ thơ
thì đôi mắt của Yoko được đặc tả với vẻ đẹp huyền diệu đầy cuốn hút, qua đó
ta thấy được vẻ đẹp khác biệt giữa các nhân vật của Kawabata, thế hiện tài
năng quan sát hết sức tinh tế của ông. Với đôi mắt cháy lửa, Kawabata đã
khiến vẻ đẹp của Yoko trở thành nỗi ám ảnh đối với Shimamura cũng như
độc giả và khiến cho vẻ đẹp của nàng trở nên siêu thực.
trên chiếc quần rộng xẻ ống như rọi sáng nhũng đường kẻ nâu và kẻ đen xấu
xí ở vải quần, đồng thời làm cho hai ống tay dài ở áo kimono bằng len của
nàng có vẻ quyến rũ hon”. Bộ trang phục và cách ăn mặc của Yoko không có
gì nối bật, thậm chí có phần giản đơn, xấu xí nhưng dưới con mắt của
Shimamura, mọi thứ dù xấu hay đẹp đều góp phần tôn thêm vẻ đẹp quyến rũ
17
của nàng. Tất cả những đặc điếm ngoại hình của Yoko qua con mắt nhìn của
Shimamura được miêu tả đầy tính thẩm mĩ và phi thực, tạo nên những đặc
trưng nối bật về ngoại hình của Yoko, một dáng vẻ cố xưa, huyền bí.
Trong tác phẩm, thời lượng tác giả miêu tả Yoko không nhiều nhưng
không lần nào không nhắc đến ấn tượng của vẻ đẹp đầy gợi cảm và quyến rũ
của nàng đối với Shimamura khiến anh tự thấy “chẳng biết vì sao, sự thực ra
sao, khi mình bị người con gái ấy hút hồn” , v ẻ đẹp của cô tác động vào tâm
hồn Shimamura một cách mạnh mẽ. Mỗi lần gặp gỡ, cô lại đế lại một ấn
tượng mới, một sự ngạc nhiên mới dù cô không cố tình thể hiện, mà hơn thế
cô còn tỏ ra “lạnh lùng” với dáng vẻ lúc nào cũng “nghiêm trang và quý phái”
khiến cho Shimamura nản lòng nhưng rồi lại bị cuốn hút hơn. Từ những ấn
tượng cảm nhận về ngoại hình của Yoko, ta thấy toát lên những vẻ đẹp truyền
thống của người phụ nữ Nhật Bản, rất tiêu biểu cho vẻ đẹp Nhật Bản, lặng lẽ,
thanh cao, cổ xưa, huyền bí.
1.2.2. Đặc điếm tỉnh cách nhân vật nữ
Thạch Lam từng nói: “cái đẹp man mác khắp vũ trụ, len lỏi khắp hang
cùng ngõ hẻm, tiềm tàng ở mọi sự vật tầm thường. Công việc của nhà văn là
phát hiện cái đẹp chính ở chỗ mà không ai ngờ tới, tìm cái đẹp kín đáo che lấp
của sự vật, cho người khác một bài học trông nhìn và thưởng thức”. Mỗi nhà
văn đều có sự lựa chọn riêng cho tác phẩm và sự nghiệp sáng tác của mình.
Từ xưa đến nay, nhiều người đã chọn phụ nữ làm đối tượng thẩm mĩ như R.
khách đi tìm cái đẹp gặp gỡ rồi chia xa, cái đẹp hiện hữu rồi mất đi, chính vì
thế mà hành trình đó vô tận muôn đời.
Trong Dan luận nghiên cứu vãn học nhà nghiên cứu G.N.Pôxpêlốp
viết: “Thể hiện tâm lý (psychologisme) là phương thức quan trọng nhất để
chiếm lĩnh đời sống con người bằng văn học nghệ thuật. Thuật ngữ này chỉ là
một sự tái hiện cá thể hóa chi tiết các thể nghiệm của nhân vật trong quan hệ
qua lại của chúng với nhau và trong sự vận động” [10, 216]. Với ưu thế của
nghệ thuật lấy ngôn từ làm chất liệu sáng tạo, văn học có khả năng khám phá
19
và tái hiện một cách sâu sắc, tinh tế thế giới bên trong của con người. Được
xem là một trong những tác giả tiêu biểu của khuynh hướng tiểu thuyết hướng
nội thế kỉ XX, mặc dù toàn bộ tiểu thuyết của ông đều được kể theo ngôi thứ
ba, nhung ông không trần thuật theo lối khách quan với tư cách “thượng đế
thông toàn” như truyền thống mà ông dịch chuyến điếm nhìn vào nhân vật đế
khách quan hóa tự sự và khẳng định vai trò của độc giả trong tiếp nhận văn
học. Và với “nghệ thuật viết văn tuyệt vời và lối tư duy của một tâm hồn Nhật
Bản”, ông “không bao giờ tham gia trực tiếp vào câu chuyện nhưng lại kế với
tư thế của một người trong cuộc” khiến cho việc khám phá tâm lý nhân vật
một cách sâu sắc, hết sức chân thực mà hấp dẫn
Trong Xứ tuyết, qua con mắt nhìn của Shimamura, hay chính là của
Kawabata, vẻ đẹp của người phụ nữ được miêu tả trong sự đối lập với đàn
ông. Mỗi người phụ nữ Nhật Bản trong sáng tác của Kawabata đều như mang
trong mình một trái tim bồ tát, người phụ nữ càng nhân hậu, thánh thiện, nhạy
cảm, vị tha, bao dung thì người đàn ông lại càng méo mó, vô cảm. Komako
cuối cùng cũng phát hiện ra hình như đàn ông không biết yêu. Tình yêu cháy
bỏng, mãnh liệt cùng sự hi sinh, tận tụy, dâng hiến hết mình của Komako
dường như không thể lay động được trái tim vô cảm của Shimamura. Chính