ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
LÊ THỊ MINH HUỆ
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC
TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN BÌNH XUYÊN,
TỈNH VĨNH PHÚC
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI – 2013
i
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
LÊ THỊ MINH HUỆ
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC
TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN BÌNH XUYÊN,
TỈNH VĨNH PHÚC
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 601405
: Ban giám hiệu
CBQL
: Cán bộ quản lý
GD- ĐT
: Giáo dục và Đào tạo
GV
: Giáo viên
GVTA
: Giáo viên tiếng Anh
HĐDH
: Hoạt động dạy học
HS
: Học sinh
PPDH
: Phương pháp dạy học
Danh mục các biểu đồ
vii
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI
PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở TRƢỜNG THPT ....... 6
1.1. Tổng quan nghiên cứu quản lý hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh
ở trường THPT ..................................................................................................... 6
1.1.1. Nghiên cứu ngoài nước ............................................................................. 6
1.1.2. Nghiên cứu trong nước............................................................................... 7
1.2. Một số khái niệm cơ bản ............................................................................... 9
1.2.1. Quản lý ....................................................................................................... 9
1.2.2. Quản lý giáo dục và chức năng quản lý giáo dục ...................................... 10
1.2.3. Quản lý trường học ................................................................................... 13
1.2.4. Hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học ..................................... 14
1.2.5. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ........................................................ 16
1.2.6. Phương pháp dạy học và đổi mới phương pháp dạy học ........................... 16
1.3. Dạy học Tiếng Anh ở trường THPT ............................................................. 22
1.3.1. Chương trình tiếng Anh THPT; mục tiêu, nội dung chương trình
tiếng Anh THPT ................................................................................................... 22
1.3.2. Phương pháp dạy học tiếng Anh ở trường THPT ...................................... 24
1.3.3. Đổi mới PPDH môn tiếng Anh THPT ...............................................................26
1.4. Quản lý hoạt động đổi mới PPDH mônTiếng Anh ở trường THPT ............ 28
1.4.1. Khái niệm quản lý hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở trường THPT 28
1.4.2. Nội dung quản lý hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở trường THPT . 29
1.5. Những yếu tố tác động tới quản lý hoạt động đổi mới PPDH tiếng
v
Anh ở các trường THPT tại huyê ̣n Bin
̀ h Xuyên .................................................. 59
2.4.1. Nhận thức tầm quan trọng về công tác quản lý hoạt động đổi mới PPDH
vi
môn tiếng Anh ở các trường THPT tại huyê ̣n Bình Xuyên ............................. 60
2.4.2. Quản lý hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở các trường THPT
tại huyê ̣n Bình Xuyên ................................................................................ 60
2.4.3. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động đổi mới PPDH môn
tiếng Anh ở các trường THPT tại huyê ̣n Bình Xuyên ..................................... 69
2.4.4. Nguyên nhân của thực trạng .............................................................. 71
Tiểu kết chương 2 ..................................................................................... 77
CHƢƠNG 3. ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC
TRƢỜNG THPT HUYỆN BÌNH XUYÊN, TỈNH VĨNH PHÚC...................79
3.1. Nguyên tắ c để xây dựng các biê ̣n pháp quản lý hoạt động đổi mới PPDH
tiế ng Anh ở các trường THPT huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc ................... 79
3.1.1. Nguyên tắc tính hệ thống ........................................................................... 79
3.1.2. Nguyên tắc tính thực tiễn ........................................................................... 79
3.1.3.Nguyên tắc tính hiệu quả............................................................................. 79
3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở
các trường THPT huyê ̣n Biǹ h Xuyên , tỉnh Vĩnh Phúc ..............................................80
3.2.1. Nâng cao nhận thức về việc đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở các trường
THPT .................................................................................................................... 80
3.2.2.Tăng cường công tác xây dựng kế hoạch, tổ chức chỉ đạo, và kiểm tra đánh
giá việc đổi mới PPDH môn tiếng Anh .............................................................. 82
3.2.3. Tăng cường công tác quản lý và sử dụng cơ sở vật chất và trang thiết
bị dạy học phục vụ việc đổi mới PPDH môn tiếng Anh ...................................... 86
huyê ̣n Bình Xuyên .................................................................................................... 61
Bảng 2.8: Thống kê đánh giá của CBQL và GVTA về mức độ thực hiện và hiệu
quả công tác tổ chức, chỉ đạo hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở các
trường THPTtại huyê ̣n Bình Xuyên ......................................................................... 64
Bảng 2.9: Thống kê đánh giá của CBQL và GVTA về mức độ thực hiện và hiệu
quả công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động đổi mới PPDH tiếng Anh ở các
trường THPT tại huyê ̣n Biǹ h Xuyên ........................................................................ 67
Bảng 2.10: Thống kê đánh giá của CBQL và GVTA về nguyên nhân của thực
trạng quản lý hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở trường THPT tại
huyê ̣n Biǹ h Xuyên .................................................................................................... 73
Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
.................................................................................................................................. 91
viii
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Trang
Biểu đồ 2.1: Nhận thức của CBQL và GVTA về tầm quan trọng của hoạt động
đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở các trường THPT tại huyê ̣n Bình Xuyên ............. 45
Biểu đồ 2.2: Đánh giá của CBQL và GVTA về mức độ đồng bộ trong việc thực
hiện hoạt động đổi mới PPDH tiếng Anh ở các trường THPT huyện Bình Xuyên ...... 58
Biểu đồ 2.3: Đánh giá của CBQL và GVTA về những hoạt động của Sở GD-ĐT
Vĩnh Phúc và Hội Đồng Anh nhằm hỗ trợ cho công tác đổi mới PPDH môn
tiếng Anh ở các trường THPT tại huyê ̣n Bình Xuyên ............................................. 59
Biểu đồ 2.4: Đánh giá của CBQL và GVTA về mức độ cần thiết của công tác quản
lý hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở các trường THPT tại huyê ̣n Bin
̀ h Xuyên
.................................................................................................................................. 60
tâm ngay từ những lớp đầu cấp. Nắm được xu hướng phát triển, và sự cần thiết của
tiếng Anh, Bộ Giáo Dục đã chỉ đạo nhiều bước cải cách quan trọng nhằm nâng cao
chất lượng dạy và học tiếng Anh. Đó là việc đưa vào giảng dạy sách giáo khoa mới
1
từ lớp 6 đến lớp 12 với hình thức, nội dung và phương pháp giảng dạy theo hướng
học tập tích cực, chú trọng sự phối hợp các kỹ năng, đặc biệt là kỹ năng giao tiếp.
Đổi mới PPDH hiện nay không chỉ là phong trào mà còn là một yêu cầu bắt
buộc với mọi giáo viên tiếng Anh. Tuy nhiên, qua quan sát thực tế và kinh nghiệm
dạy học trong nhiều năm chúng tôi thấy tỷ lệ GV thực hiện được đổi mới PPDH
theo yêu cầu ở các trường trung học phổ thông (THPT) chưa phải là nhiều, việc
thực hiện đổi mới PPDH ở nhiều nơi còn mang tính bột phát hoặc hình thức, chiếu
lệ do chưa có những biện pháp quản lý phù hợp và hiệu quả.
Mặt khác, đổi mới PPDH không thể là hoạt động ngày một ngày hai, cần có
sự kiên trì và cần có sự đầu tư về mọi mặt; vì vậy cần phải có cách nhìn nhận đổi
mới PPDH trong tư duy hệ thống và phải có sự tác động của nhiều yếu tố. Những
vấn đề đặt ra trong thực hiện đổi mới PPDH, những cản trở quan sát được trong
thực tế sẽ khó được giải quyết nếu chỉ dựa vào sự tự giác, ý chí, điều kiện chủ quan
của giáo viên mà bỏ qua nhiều yếu tố khác thuộc các cấp độ khác nhau, như hệ
thống quản lý từ bộ môn đến nhà trường và các cấp quản lý ngành.
Xuất phát từ những yêu cầu cả về mặt lý luận và thực tiễn trên, với tư cách là
GV và là CBQL bộ môn chúng tôi băn khoăn về chất lượng hoạt động đổi mới
PPDH môn tiếng Anh và mối quan hệ với công tác chỉ đạo hoạt động đổi mới
PPDH trong nhà trường THPT hiện nay ở huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc. Phải
chăng những kết quả về đổi mới PPDH môn tiếng Anh chưa được thể hiện rõ nét
thông qua chất lượng học tập của học sinh là do chưa được quan tâm đúng mức, nói
cách khác chưa có sự chỉ đạo, quản lí một cách hiệu quả ? Để đi tìm câu trả lời cho
những băn khoăn trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Biện pháp quản lý hoạt
một phần quan trọng nghiên cứu thực trạng hoạt động đổi mới PPDH nói chung và
môn tiếng Anh nói riêng ở các trường THPT huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh phúc.
6. Câu hỏi nghiên cứu
Câu hỏi được đặt ra cho nghiên cứu của chúng tôi đó là: Họat động đổi mới
PPDH môn tiếng Anh hiện nay ở các trường THPT huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh phúc
diễn ra như thế nào ? Vai trò của công tác quản lý các hoạt động đổi mới đó ở đâu ? Và cần
những biện pháp quản lý như thế nào để nâng cao hiệu quả của những hoạt động đổi mới
PPDH đối với môn tiếng Anh ở các trường THPT huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh phúc?
7. Giả thuyết khoa học
- Hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh tại các trường THPT huyện Bình
Xuyên đã và đang được thực hiện nhưng còn thiếu sự đồng bộ, chưa có được nhiều sự
quan tâm và định hướng chỉ đạo của đội ngũ những nhà quản lý.
3
- Việc nâng cao nhận thức về đổi mới PPDH và áp dụng một số biện pháp
quản lý phù hợp từ lập kế hoạch, tổ chức chỉ đạo và kiểm tra đánh giá sẽ góp phần
nâng cao chất lượng hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh hiện nay ở các trường
THPT huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc nói riêng và các trường THPT nói chung.
8. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
8.1. Ý nghĩa lý luận:
Tổng kết lý luận về công tác quản lý hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng
Anh hiện nay ở các trường THPT huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc chỉ ra những
thành công và mặt hạn chế, cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng một số phương
pháp quản lý hiệu qủa cho hoạt động này.
8.2. Ý nghĩa thực tiễn:
Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng cho công tác quản lý hoạt động đổi
mới PPDH môn tiếng Anh ở các trường THPT trong cả nước.
9. Phƣơng pháp nghiên cứu
Chƣơng 3: Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động đổi mới PPDH môn
tiếng Anh ở các trường THPT huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc
5
CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI
PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở TRƢỜNG THPT
1.1. Tổng quan nghiên cứu quản lý hoạt động đổi mới phƣơng pháp dạy học
tiếng Anh ở trƣờng THPT
1.1.1. Nghiên cứu ngoài nước
Đổi mới PPDH là một vấn đề cấp bách và thường xuyên được đặt ra đối với
giáo dục nói chung và giáo dục THPT nói riêng, nhằm góp phần không ngừng nâng
cao chất lượng đào tạo. Do đó trong lĩnh vực giáo dục, đổi mới PPDH vẫn luôn là
một vấn đề được đề cập và bàn luận rất sôi nổi từ nhiều thập kỷ qua. Các nhà
nghiên cứu PPDH đã không ngừng nghiên cứu, tiếp thu những thành tựu mới của lí
luận dạy học hiện đại để đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng cao của nhân loại.
Từ lâu, các nhà sư phạm đã quan tâm đến vai trò của hứng thú nhận thức
trong quá trình học tập. A.Kômenski xem tạo hứng thú là một trong các con đường
chủ yếu để "làm cho học tập trong nhà trường trở thành niềm vui". KĐ.Usinski xem
hứng thú là một cơ chế bên trong bảo đảm học tập có hiệu quả. Hứng thú là yếu tố
dẫn tới sự tự giác. Như vậy, hứng thú và tự giác là hai yếu tố tâm lí đảm bảo tính
tích cực và độc lập sáng tạo trong học tập các bộ môn nói chung và bộ môn tiếng
Anh nói riêng.
PPDH lấy HS làm trung tâm đã bắt nguồn từ thế kỷ thứ 18 với nhà giáo dục,
triết gia Pháp nổi tiếng Jean-Jacques Rousseau, tiếp đến là sự đóng góp của các nhà
giáo dục Pestalozzi, Francis, Parker, Ovide, Decroly và Maria Montessori. Đến cuối
thế kỷ XX, quan điểm “lấy người học làm trung tâm” đã được định hình một cách
rõ ràng trong giáo dục của thế giới, và được hiểu là sẽ thay thế cho quan điểm “lấy
cực, độc lập của học sinh trong các giáo trình giáo dục học hoặc trên tạp chí nghiên
cứu giáo dục như Đặng Vũ Hoạt, Nguyễn Ngọc Bảo, Nguyễn Ngọc Quang, Thái
Duy Tuyên, Đặng Thành Hưng,…Bộ giáo dục và đào tạo đưa ra nhiều văn bản về
việc đổi mới PPDH, tổ chức nhiều đợt tập huấn về đổi mới PPDH cho GV trong cả
nước được tiến hành ở tất cả các tỉnh, thành phố.
Trong lĩnh vực quản lý đã có nhiều nghiên cứu của các nhà khoa học, nhà
giáo dục Việt Nam về quản lý nhà trường, quản lý hoạt động dạy và học, có thể kể
đến những tác phẩm : Những bài giảng về quản lý trường học,Hà Sĩ Hồ (l987);
Những vấn đề cốt yếu của quản lý, Nguyễn Đăng Dậu, Nguyễn Mạnh Quân (1993);
Những khái niệm cơ bản về lí luận quản lý Giáo dục, Nguyễn Ngọc Quang (1989);
Quản lý giáo dục và trường học, Trần Kiểm (1997)…
7
Tác giả Nguyễn Ngọc Quang xác định: “Dạy học và giáo dục trong sự thống
nhất là hoạt động trung tâm của nhà trường”, “Quản lý nhà trường thực chất
là quản lý quá trình lao động sư phạm của thầy…”. [19, tr.8, 24]
Với môn Tiếng Anh, liên quan đến nghiên cứu về cải tiến PPDH, có thể kể
đến các tác giả như Vũ Thị Lợi, Nguyễn Hạnh Dung , Dương Thị Nụ, Hồ Thị
Thanh Hà, Hoàng Văn Vân, Nguyễn Hải Châu, Hoàng Thị Xuân Hoa…
Một số luận văn thạc sỹ quan tâm tới đề tài nhằm nâng cao chất lượng dạy
học Tiếng Anh ở các trường THPT tại một số địa phương như : Biện pháp quản lý
hoạt động dạy học Tiếng Anh đối với các trường Trung học phổ thông huyện
Thường Tín, Hà Tây - Nguyễn Thị Thúy Phương, ĐH Giáo dục, 2007; Thực trạng và
biện pháp quản lý việc đổi mới phương pháp giảng dạy tiếng Anh ở các trường trung
học phổ thông quận 6, thành phố Hồ Chí Minh - Bùi Hồng Dung, ĐHSP TP Hồ Chí
Minh, 2010…
Tóm lại, các tác giả Việt Nam cũng như nước ngoài đã tập trung nghiên cứu
về PPDH và quản lý HĐDH, đã đưa ra được một số giải pháp quản lý hoạt động
niệm cơ bản phản ánh nội dung chính của đề tài.
1.2.1. Quản lý
Quản lý là một yếu tố cấu thành sự tồn tại của xã hội loài người. Ngày nay,
quản lý đã trở thành một khoa học, một nghệ thuật, một nghề phức tạp nhất trong
xã hội hiện đại. Người ta có thể tiếp cận khái niệm quản lý từ nhiều góc độ khác
nhau. Theo góc độ tổ chức thì quản lý là cai quản, chỉ huy, lãnh đạo, kiểm tra. Dưới
góc độ điều khiển học thì quản lý là điều hành, điều khiển, chỉ huy. Dưới góc độ
của lý thuyết hệ thống thì quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý đến khách thể
quản lý (hay đối tượng quản lý) nhằm tổ chức phối hợp hoạt động của con người
trong các quá trình sản xuất - xã hội để đạt được mục đích đã định.
Theo H.Koontz, O.Donnell và H.Weihrich: “Quản lý là một hoạt động thiết
yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của
nhóm. Mục tiêu của nhà quản lý là nhằm hình thành một môi trường mà trong đó
con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất
và sự bất mãn cá nhân ít nhất. Với tư cách thực hành thì cách quản lý là một nghệ
thuật, còn kiến thức có tổ chức về quản lý là một khoa học” [9, tr12].
Theo Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ: “Quản lý là một quá trình định hướng,
quá trình có mục tiêu. Quản lý một hệ thống là quá trình tác động đến hệ thống
nhằm đạt được mục tiêu nhất định. Những mục tiêu này đặc trưng cho trạng thái
mới của hệ thống mà người quản lý mong muốn” [16, tr13].
9
Theo Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “ Quản lý là quá trình đạt đến
mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động ( chức năng) kế hoạch hóa,
tổ chức, chỉ đạo ( lãnh đạo) và kiểm tra”. [2, tr9].
Tuy có nhiều cách tiếp cận và diễn đạt khác nhau song theo chúng tôi khái
niệm quản lý đều mang một số dấu hiệu chung có thể khái quát như sau:
- Quản lý là một hoạt động mang tính xã hội, đồng thời là hoạt động mang
chất” [18, tr54].
Như vậy, QLGD là tổng hợp các biện pháp tổ chức kế hoạch hóa nhằm bảo
đảm sự vận hành bình thường các cơ quan trong hệ thống giáo dục. Hệ thống giáo dục
là một hệ thống xã hội, QLGD cũng chịu sự chi phối của quy luật xã hội và tác động
của quản lý xã hội. Trong QLGD các hoạt động quản lý hành chính nhà nước, quản lý
sự nghiệp chuyên môn đan xen vào nhau, thâm nhập lẫn nhau không tách biệt, tạo
thành hoạt động quản lý thống nhất.
Từ những khái niệm nêu trên chúng tôi thấy cần có cách hiểu chung nhất, đó là:
QLGD là quá trình vận dụng nguyên lý, khái niệm, phương pháp chung nhất của khoa
học quản lý vào lĩnh vực giáo dục. QLGD là sự tác động có chủ đích của chủ thể quản lý
đến đối tượng quản lý trong lĩnh vực giáo dục nhằm đạt mục tiêu xác định.
1.2.2.2. Chức năng quản lý giáo dục
Chức năng quản lý là các dạng hoạt động khác nhau của hoạt động quản lý,
thông qua đó chủ thể quản lý tác động vào khách thể quản lý nhằm thực hiện mục
tiêu quản lý.
“Tổ hợp các chức năng quản lý sẽ tạo nên nội dung của quá trình quản lý, nội
dung lao động của đội ngũ CBQL và là cơ sở cho việc phân công lao động quản lý
giữa những người CBQL và là nền tảng để hình thành và hoàn thiện cấu trúc tổ
chức của sự quản lý” [18, tr.55].
Theo tác giả Hồ Văn Liên, QLGD là hệ thống gồm bốn chức năng cơ bản và chủ
yếu sau [13]
- Kế hoạch hóa là việc làm cho tổ chức phát triển theo kế hoạch. Là quá trình
xác định các mục tiêu phát triển của nhà trường và quyết định những biện pháp tốt
nhất để thực hiện mục tiêu đó. Nội dung chủ yếu của chức năng kế hoạch hóa: xác
định và hình thành mục tiêu; xác định và đảm bảo các nguồn lực để đạt được mục
tiêu đã đề ra; quyết định xem những hoạt động nào là cần thiết để đạt được những
mục tiêu đó. Sản phẩm quan trọng của chức năng kế hoạch hóa là kế hoạch. Có ba
loại kế hoạch: kế hoạch chiến lược (giải quyết mục tiêu chiến lược); kế hoạch chiến
thuật (giải quyết mục tiêu chiến thuật) và kế hoạch tác nghiệp (giải quyết mục tiêu
tác nghiệp).
quyết định quản lý.
Mối quan hệ giữa các chức năng quản lý và hệ thống thông tin được biểu
diễn bằng sơ đồ chu trình quản lý như sau:
12
Sơ đồ 1.1: Các chức năng quản lý trong chu trình quản lý [17]
1.2.3. Quản lý trường học
Quản lý trường học là quản lý, lãnh đạo hoạt động dạy của GV, hoạt động
học của HS, hoạt động phục vụ việc học và việc dạy của cán bộ, nhân viên trong
trường. Nhà trường là đơn vị, cơ sở trực tiếp giáo dục và đào tạo, là cơ quan chuyên
môn của ngành giáo dục và đào tạo, hoạt động của nhà trường rất đa dạng, phong
phú và phức tạp nên việc quản lý, lãnh đạo chặt chẽ, khoa học sẽ bảo đảm đoàn kết,
thống nhất được mọi lực lượng, tạo nên sức mạnh đồng bộ nhằm thực hiện có chất
lượng và hiệu quả mục đích giáo dục.
Trường học là một thể chế xã hội – nhà nước, là một đơn vị tổ chức hoàn chỉnh,
một cơ quan giáo dục chuyên biệt thực hiện chức năng giáo dục và đào tạo của nhà
nước và của cộng đồng xã hội chuẩn bị cho thế hệ trẻ bước vào cuộc sống.
Mục tiêu giáo dục- đào tạo của nhà trường được xác định trong các nghị
quyết của Đảng, đó là: “ Hình thành và phát triển nhân cách, phẩm chất và năng lực
công dân; đào tạo nên những người lao động có đạo đức, sức khỏe, học vấn và nghề
nghiệp; gắn bó với lí tưởng độc lập dân tộc và XHCN; có ý thức cộng đồng và phát
huy có giá trị văn hóa dân tộc đồng thời tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; có tính
13
tổ chức kỷ luật và tác phong công nghiệp; đáp ứng yêu cầu của công cuộc công
nghiệp hóa hiện đại hóa, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [22].
14
Phối hợp với hoạt động đó của giáo viên, người học tự giác, tích cực, chủ
động, tự tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức – học tập của mình nhằm nắm
vững tri thức, hình thành kỹ năng, kỹ xảo, phát triển năng lực nhận thức, đặc biệt
năng lực tư duy sáng tạo, hình thành cơ sở thế giới quan khoa học và những phẩm
chất tốt đẹp của con người mới.
Tóm lại, HĐDH là hoạt động trong đó dưới sự tổ chức, điều khiển, lãnh đạo
của người giáo viên, người học tự giác, tích cực, chủ động tổ chức và điều khiển
hoạt động nhận thức – học tập của mình nhằm thực hiện những nhiệm vụ học tập.
1.2.4.2. Quản lý hoạt động dạy học
Quản lý HĐDH là một bộ phận cấu thành, chủ yếu của toàn bộ hệ thống
quản lý hoạt động giáo dục đào tạo trong trường học. Quản lý HĐDH bao gồm:
- Quản lý việc xây dựng kế hoạch dạy học
- Tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học
- Chỉ đạo thực hiện kế hoạch dạy học
- Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch dạy học
Trong việc quản lý toàn diện quá trình giáo dục của người CBQL thì quản lý
HĐDH là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu, nó là bản chất của quá trình quản lý đối với
CBQL vì HĐDH là hoạt động quan trọng của nhà trường.
Nói đến quản lý HĐDH tức là nói đến quản lý chất lượng dạy học, đòi hỏi
người CBQL phải quán triệt và ý thức sâu sắc về quá trình dạy học là hệ thống toàn
vẹn các nhân tố cơ bản như mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện, tổ chức,
đánh giá. Các nhân tố đó có sự tác động hai chiều, tác động qua lại lẫn nhau trong
môi trường giáo dục của nhà trường và môi trường kinh tế xã hội ở địa phương.
Quản lý HĐDH mặc dù do nhà trường tổ chức chỉ đạo, nhưng nó có mối quan hệ
tương tác, liên thông với các tổ chức văn hóa, kinh tế, xã hội...bên ngoài nhà trường.
Vì vậy, muốn nâng cao chất lượng dạy học phải nâng cao chất lượng của tất cả các
nhân tố của quá trình dạy học, người CBQL trường THPT cần thực hiện tốt mối
+ Biện pháp quản lý HĐDH của CBQL trường THPT là các cách thức tiến
hành của CBQL để tác động đến các lĩnh vực trong quản lý HĐDH nhằm nâng cao
hiệu quả HĐDH, thực hiện mục tiêu cấp học.
1.2.6. Phương pháp dạy học và đổ i mới phương pháp dạy học
1.2.6.1. Phương pháp dạy học
PPDH là tổ hợp cách thức hoạt động của thầy và trò trong quá trình dạy học,
được tiến hành dưới vai trò chủ đạo của người thầy, nhằm thực hiện tốt các nhiệm
vụ dạy học [13, tr.187]
PPDH là cách thức hoạt động của giáo viên trong việc chỉ đạo, tổ chức các hoạt
16
Copyright: Tài liệu đại học ©