Website: Email : Tel : 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Tính cấp thiết của đề tài:
Trong tình hình kinh doanh như hiện nay , kênh phân phối ngáy càng có vai trò
quan trọng trong việc đưa sản phẩm của doanh nghiệp đến tay người tiêu dùng .
Ngày nay , kênh phân phối hiện đại ngày càng phát triển mạnh mẽ . Đặc biệt là sự
kiện Việt Nam gia nhập WTO được ba năm , và một năm thị trường bán lẻ Việt
Nam mở cửa hoàn toàn cho các doanh nghiệp (DN) bán lẻ có 100% vốn nước
ngoài . Việt Nam từng được đánh giá là thị trường bán lẻ có sức hấp dẫn nhất thế
giới. Vậy trong những năm qua , thị trường bán lẻ của Việt Nam phát triển như thế
nào? Chính những băn khoăn đó mà tôi quyết định chọn đề tài “Thị trường bán
lẻ ở Việt Nam- Thực trạng và giải pháp ” làm đề tài môn học .
Mục tiêu nghiên cứu :
Tìm hiểu về thị trường bán lẻ Việt Nam trong thời gian qua . Từ đó có những nhận
định và đề xuất một số biện pháp phát triển thị trường bán lẻ ở Việt Nam.
Đối tượng nghiên cứu :
Tình hình thị trường bán lẻ ở Việt Nam hiện nay.
Phạm vi nghiên cứu:
Tập trung nghiên cứu lĩnh vực bán lẻ ở Việt Nam từ năm 2007-2010.
Phương pháp nghiên cứu : Nghiên cứu báo cáo
Kết cấu đề tài :
Kết cấu đề tài gồm ba chương :
Chương 1: Tổng quan về hình thức bán lẻ.
Chương 2: Phân tích thực trạng thị trường bán lẻ ở Việt Nam.
Chương 3: Giải pháp và kết luận
Kết quả nghiên cứu :
Qua quá trình tìm hiểu, nghiên cứu tôi đã hiểu hơn về thị trường bán lẻ, vai trò của
hệ thống bán lẻ trong tiến trình phát triển kinh tế, và các biện pháp để nâng cao
hiệu quả hoạt động của thị trường bán lẻ.
Trong khuôn khổ bài báo cáo chuyên đề môn học, tôi chỉ trình bày những vấn đề
chính của thị trường bán lẻ Việt Nam hiện nay. Trong bài báo cáo không tránh
Chương 3: Giải pháp cho hệ thống bán lẻ ở Việt Nam …23
Tài liệu tham khảo ……… .25
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HÌNH THỨC BÁN
LẺ
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1.1 KHÁI NIỆM VÀ BẢN CHẤT CỦA VIỆC BÁN LẺ
Bán lẻ là tất cả hoạt động liên quan đến việc bán hàng hoá hoặc dịch vụ trực
tiếp cho người tiêu dùng cuối cùng để họ sử dụng vào mục đích cá nhân,
không kinh doanh.
Mọi tổ chức làm công việc bán hàng này cho dù là người sản xuất, người bán
sỉ hay người bán lẻ đều là làm công việc bán lẻ, bất kể là hàng hóa, dịch vụ đó
được bán như thế nào (trực tiếp, qua bưu điện, qua điện thoại hay máy tự động
bán hàng) hay chúng được bán ở đâu (tại cửa hàng ngoài phố hay tại nhà người
tiêu dùng).
1.2 CHỨC NĂNG VÀ TẦM QUAN TRỌNG CỦA NHÀ BÁN LẺ
Hệ thống phân phối, đặc biệt là dịch vụ bán lẻ là cầu nối quan trọng giữa sản
xuất với tiêu dùng. Hệ thống phân phối tạo điều kiện để hàng hóa từ sản xuất
tiếp cận đến người tiêu dùng giúp người tiêu dùng mua được các sản phẩm
hàng hóa theo đúng yêu cầu về số lượng, chủng loại, chất lượng, đúng thời
điểm, thuận lợi với chi phí thấp nhất, giúp sản xuất tiêu thụ các sản phẩm của
mình. Và còn kích thích, hỗ trợ sản xuất phát triển.
• Tham gia tiến trình phân phối bằng cách tập hợp và phân loại sản phẩm từ
những nhà cung cấp khác nhau, đồng bộ, sắp xếp sản phẩm để phục vụ nhu
cầu phong phú và đa dạng của khách hàng.
• Cung cấp thông tin cho người tiêu thụ thông qua quảng cáo, trưng bày,
nhân viên bán. Ngoài ra còn hỗ trợ nghiên cứu Marketing, cung cấp thông
tin phản hồi cho những thành viên phân phối khác trong kênh.
• Dự trữ sản phẩm, ghi giá, chất xếp và những công việc chăm sóc, chuẩn bị
sẵn sàng sản phẩm bán ra.
• Tạo thuận tiện và hoàn tất những giao dịch bằng cách cung cấp sản phẩm
lưu thông nhanh, giá trị cao như đồ kim hoàn, dụng cụ điện, máy ảnh, túi
xách… Họ kinh doanh theo cách cắt giảm chi phí và mức lời để có thể bán
được giá thấp hơn nhưng khối lượng bán lớn hơn.
Các hình thức bán lẻ trên đây có thể chọn một trong bốn mức độ dịch vụ để đa
dạng hóa sự lựa chọn và thỏa mãn khách hàng:
_Bán lẻ tự phục vụ
_Bán lẻ tự chọn
_Bán lẻ phục vụ hạn chế
_Bán lẻ phục vụ đầy đủ
1.3.2 Bán lẻ không qua cửa hàng
Loại hình bán lẻ không qua cửa hàng ngày càng phát triển nhanh chóng và
chiếm tỉ trọng ngày càng tăng trong doanh số bán lẻ. Những hình thức chủ
yếu của bán lẻ không thông qua của hàng bao gồm:
• Bán hàng trực tiếp : là hình thức đưa sản phẩm, dịch vụ của nhà sản xuất
tới tận tay người tiêu dùng và chăm sóc khách hàng thông qua các nhà kinh
doanh độc lập và có thể họ cũng là người tiêu dùng. Loại hình này thường
kinh doanh về các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, chăm sóc sắc đẹp, chăm
sóc cá nhân, chăm sóc gia dụng, trang sức, bất động sản…Loại hình này
đang rất phát triển và có một số tỷ phú cho rằng đây sẽ là hình thức bán
hàng của tương lai. Thu nhập của các nhà phân phối được chia theo các
mức hoa hồng được quy định (lợi nhuận bán lẻ, hoa hồng thành tích,
Website: Email : Tel : 0918.775.368
thưởng cuối năm…). Các công ty kinh doanh theo loại hình này đào tạo các
nhà kinh doanh về bán hàng, quản lý , chăm sóc khách hàng…
• Marketing trực tiếp : Marketing đơn hàng qua bưu điện, viếng thăm tại
nhà hay công sở, marketing qua điện thoại, giải đáp trực tiếp trên truyền
hình và mua hàng qua hệ thống internet.
• Bán hàng tự động : bán hàng cho khách hàng bằng các máy tự động.
• Dịch vụ mua hàng : là hình thức bán lẻ không có kho hàng, phục vụ
những khách hàng đặc biệt. Những thành viên của dịch vụ mua này được
kinh doanh hay trên cơ sở tên thương mại, bằng sáng chế hay uy tín mà
người cấp đặc quyền đã tạo ra.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
• Tập đoàn bán lẻ: là những công ty dạng tự do, kết hợp một số hướng và
hình thức khác nhau dưới quyền sở hữu tập trung với sự nhất thể hóa với
một mức độ nào đó chức năng phân phối và quản lý của mình. Trong tương
lai phương thức bán lẻ đa dạng hóa chắc chắn sẽ được nhiều mạn lưới công
ty chấp nhận.
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG THỊ
TRƯỜNG
BÁN LẺ Ở VIỆT NAM
2.1 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI HỆ THỐNG BÁN LẺ Ở
VIỆT NAM
Với môi trường cạnh tranh khốc liệt như hiện nay các nhà đầu tư rất thận trọng
khi đầu tư vào lĩnh vực nào đó. Đối với ngành bán lẻ cũng vậy các nhà đầu tư phải
xem xét nó có tiềm năng hay không, chính sách pháp luật thế nào, hàng dào gia
nhập thế nào…Chính vì vậy hệ thống bán lẻ ở Việt Nam có thể phát triển được
hay không phụ thuộc vào:
_Chính sách phát triển, thuế, thủ tục hành chính…
_Tình hình nền kinh tế đang phát triển như thế nào?
_Lạm phát, CPI, GDP, tỷ giá hối đoái
_Cơ cấu dân số, văn hóa tiêu dùng, tình hình cung ứng mặt bằng, nguồn cung ứng
nhân lực,…
2.2 TÌNH HÌNH THỊ TRƯỜNG BÁN LẺ Ở VIỆT NAM
2.2.1 Các hệ thống bán lẻ chủ yếu và đặc điểm hệ thống bán lẻ ở Việt Nam
Hiện nay ở Việt Nam các hệ thống bán lẻ có các hình thức sau:
2.2.1.1 Kênh truyền thống:
Hiện nay người tiêu dùng Việt Nam vẫn có thói quen sử dụng kênh phân
phối truyền thống(chợ, hàng rong, cửa hàng tạp hóa…) và thường xuyên
với thực phẩm tươi sống(tỷ lệ mua thịt heo tại các chợ truyền thống được
trang thiết bị và cơ sở vật chất hiện đại, văn minh, do thương nhân đầu tư
và quản lý, được Nhà nước cấp phép hoạt động.
_ Áp dụng phương thức tự phục vụ (self-service hay libre - service):
Đây là phương thức bán hàng sáng tạo, được ứng dụng trong nhiều loại cửa
hàng bán lẻ khác và là phương thức kinh doanh chủ yếu của xã hội văn
minh... giữa phương thức tự chọn và tự phục vụ có sự phân biệt:
+ Tự chọn: khách hàng sau khi chọn mua được hàng hóa sẽ đến chỗ
người bán để trả tiền hàng, tuy nhiên trong quá trình mua vẫn có sự giúp
đỡ, hướng dẫn của người bán.
+ Tự phục vụ: khách hàng xem xét và chọn mua hàng, bỏ vào giỏ hoặc
xe đẩy đem đi và thanh toán tại quầy tính tiền đặt gần lối ra vào. Người bán
vắng bóng trong quá trình mua hàng.
_ Phương thức thanh toán thuận tiện: Hàng hóa gắn mã số, mã vạch
được đem ra quầy tính tiền ở cửa ra vào, dùng máy quét để đọc giá, tính
tiền bằng máy và tự động in hóa đơn. Đây chính là tính chất ưu việt của các
hình thức này, đem lại sự thỏa mãn cho người mua sắm... Đặc điểm này
được đánh giá là cuộc đại "cách mạng" trong lĩnh vực thương mại bán lẻ.
_ Sáng tạo nghệ thuật trưng bày hàng hoá: qua nghiên cứu cách thức
vận động của người mua hàng khi vào cửa hàng, người điều hành siêu thị
có cách bố trí hàng hóa thích hợp trong từng gian hàng nhằm tối đa hoá
Website: Email : Tel : 0918.775.368
hiệu quả của không gian bán hàng. Do người bán không có mặt tại các
quầy hàng nên hàng hóa phải có khả năng "tự quảng cáo", lôi cuốn người
mua. Các loại hình này làm được điều này thông qua các nguyên tắc sắp
xếp, trưng bày hàng hóa nhiều khi được nâng lên thành những thủ thuật.
Chẳng hạn, hàng có tỷ suất lợi nhuận cao được ưu tiên xếp ở những vị trí
dễ thấy nhất, được trưng bày với diện tích lớn; những hàng hóa có liên
quan đến nhau được xếp gần nhau; hàng khuyến mại phải thu hút khách
hàng bằng những kiểu trưng bày đập vào mắt; hàng có trọng lượng lớn
phải xếp ở bên dưới để khách hàng dễ lấy; bày hàng với số lượng lớn để