BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG
KHOA KINH TẾ
---
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH DU LỊCH HOMESTAY
TẠI ĐẢO BÌNH BA – TP. CAM RANH
Giảng viên hướng dẫn : ĐOÀN NGUYỄN KHÁNH TRÂN
Sinh viên thực hiện
: PHẠM THỊ KIM LY
Mã số sinh viên
: 53130905
Khánh Hòa, 06/2015
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG
KHOA KINH TẾ
BỘ MÔN QUẢN DỊCH VỤ DU LỊCH VÀ LỮ HÀNH
---
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH DU LỊCH HOMESTAY
TẠI ĐẢO BÌNH BA – TP. CAM RANH
Nha Trang, ngày …. tháng … năm 2015
Giáo viên hướng dẫn
i
LỜI CẢM ƠN
Sau thời gian học tập và rèn luyện 4 năm tại trường Đại học Nha Trang, em đã
hoàn thành khóa học của mình, gắn liền với những nổ lực bản thân, em rất tự hào
khi được gắn liền với kết quả 4 năm là việc hoàn thành khóa luận tốt nghiệp ngành
Quản trị Dịch vụ Du lịch và Lữ hành qua đề tài nghiên cứu: “Phát triển loại hình du
lịch homestay tại đảo Bình Ba”.
Để hoàn thành khóa luận này và đạt được kết quả như ngày hôm nay, em xin
gửi lời biết ơn chân thành và sâu sắc đến toàn thể quý Thầy/Cô giảng viên trường
Đại học Nha Trang nói chung và quý Thầy/Cô Khoa Kinh tế nói riêng, những người
đã tận tình giảng dạy, truyền đạt cho em kiến thức và kinh nghiệm quý báu để em
trưởng thành hơn và chuẩn bị hành trang bước vào đời.
Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến cô Đoàn Nguyễn Khánh Trân
– người đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình giúp đỡ, quan tâm và động viên em rất
nhiều trong việc tiếp cận, nghiên cứu và hoàn thành bài khóa luận tốt nghiệp này.
Em cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến UBND xã Cam Bình và những
Anh/Chị - người dân địa phương đảo Bình Ba đã tạo điều kiện thuận lợi cũng như
sự hợp tác rất nhiệt tình đã giúp em thực hiện công tác điều tra, thu thập số liệu, giải
đáp những thắc mắc và cung cấp những tài liệu cần thiết để phục vụ cho việc nghiên
cứu đề tài khóa luận tốt nghiệp của mình.
Cuối cùng, em xin gửi cảm ơn thành kính và yêu thương về sự hỗ trợ, giúp đỡ,
động viên của gia đình, bạn bè trong suốt quá trình hoàn thành khóa luận tốt nghiệp,
cũng như trong suốt quá trình học tập vừa qua.
Xin kính chúc quý Thầy/Cô sức khỏe và thành công trong sự nghiệp đào tạo
những thế hệ tri thức tiếp theo trong tương lai. Em cũng xin gửi lời chúc sức khỏe
1.2.4.1 Cơ sở lưu trú .....................................................................................22
1.2.4.2 Thực phẩm và dinh dưỡng ................................................................22
1.2.4.3 An toàn ..............................................................................................22
1.2.5 Mục tiêu phát triển du lịch homestay .....................................................22
1.2.6 Những giá trị của việc phát triển du lịch homestay................................23
1.2.6.1 Đối với du lịch ..................................................................................23
1.2.6.2 Đối với cộng đồng địa phương .........................................................23
1.2.6.3 Đối với các công ty du lịch ...............................................................24
1.2.7 Lịch sử phát triển loại hình du lịch homestay trên thế giới và ở Việt Nam ....25
iii
1.2.7.1 Quá trình phát triển du lịch homestay trên thế giới ..........................25
1.2.7.2 Sự phát triển của du lịch homestay tại Việt Nam .............................26
1.2.8 Một số điểm du lịch homestay hấp dẫn trên thế giới .............................26
1.2.8.1 Dãy Himalayas ..................................................................................26
1.2.8.2 Nam Phi ............................................................................................27
1.2.8.3 Thái Lan ............................................................................................27
1.2.8.4 Grenada Grenada – Vùng Caribe ......................................................27
1.2.8.5 Việt Nam ...........................................................................................28
1.2.8.6 Guatemala – thành phố Antigua .......................................................28
1.2.8.7 Úc ......................................................................................................28
1.2.8.8 Miền Nam Ấn Độ .............................................................................29
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ PHÁT TRIỂN CỦA DU LỊCH
HOMESTAY TẠI ĐẢO BÌNH BA ........................................................................30
2.1 Khái quát về Đảo Bình Ba – TP. Cam Ranh ...................................................30
2.1.1 Khái quát về đảo Bình Ba.......................................................................30
2.1.2 Vị trí địa lý .............................................................................................31
2.1.2.1 Thuận lợi ...........................................................................................31
2.5.2.1 Cơ sở vật chất du lịch .......................................................................52
2.5.2.2 Dịch vụ ẩm thực ................................................................................53
2.5.2.3 Phục vụ của người dân ......................................................................55
2.5.2.4 Tài nguyên du lịch ............................................................................56
2.6 Đánh giá của các công ty du lịch về sự phát triển du lịch homestay tại
đảo Bình Ba ...........................................................................................................57
2.6.1 Loại hình du lịch .....................................................................................57
2.6.2 Hình thức xúc tiến quảng bá ...................................................................66
2.7 Đánh giá chung thực trạng phát triển du lịch homestay tại đảo Bình Ba –
TP.Cam Ranh ........................................................................................................67
2.7.1 Thuận lợi.................................................................................................67
2.7.2 Khó khăn ................................................................................................69
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT NHẰM PHÁT TRIỂN DU
LỊCH HOMESTAY TẠI ĐẢO BÌNH BA CAM RANH- KHÁNH HÒA ...............71
3.1 Cơ sở đề ra giải pháp .......................................................................................71
3.1.1 Phương hướng phát triển du lịch homestay của nước ta trong thời
gian tới ...............................................................................................................71
v
3.1.2 Phương hướng phát triển du lịch homestay tại thành phố Cam Ranh............. 73
3.2 Một số đề xuất .................................................................................................76
3.2.1 Cải cách các thủ tục hành chính, cơ chế và các chính sách ...................76
3.2.2 Nâng cao công tác về tổ chức, quản lý ..................................................78
3.2.3 Thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng cư dân địa phương ......................79
3.2.4 Nâng cao công tác đào tạo nguồn nhân lực và nhận thức của người
dân địa phương ..................................................................................................80
3.2.4.1 Đối với cán bộ xã và cán bộ Ban quản lý du lịch tại xã ...................81
3.2.4.2 Đối với cộng đồng địa phương tham gia vào hoạt động du lịch
Bảng 2.6: Lý do khách du lịch lựa chọn loại hình du lịch homestay tại đảo
Bình Ba ...................................................................................................................... 51
Bảng 2.7: Kết quả đánh giá của khách du lịch về chất lượng cơ sở vật chất du
lịch homestay tại đảo Bình Ba .................................................................................. 52
Bảng 2.8: Kết quả đánh giá của khách du lịch về chất lượng dịch vụ ăn uống
du lịch homestay tại đảo Bình Ba ............................................................................. 53
Bảng 2.9: Kết quả đánh giá của khách du lịch về chất lượng phục vụ của người
dân địa phương của du lịch homestay tại đảo Bình Ba ............................................. 55
Bảng 2.10: Kết quả đánh giá của khách du lịch về chất lượng tài nguyên du
lịch homestay tại đảo Bình Ba .................................................................................. 56
Bảng 3.1: Hoạt động dịch vụ du lịch thu hút du khách nhất khi tham gia loại
hình du lịch homestay tại đảo Bình Ba ..................................................................... 91
vii
DANH MỤC CÁC HÌNH
Biểu đồ 2.1 Thời gian tham gia phát triển du lịch homestay của các hộ dân ............ 39
Biểu đồ 2.2 Thu nhập bình quân của cộng đồng địa phương về tham gia du
lịch homestay ..................................................................................................................... 40
Biểu đồ 2.3 Thời điểm đi du lịch homestay tại đảo Bình Ba ....................................... 41
Biểu đồ 2.4 Số lần du lịch tại đảo Bình Ba .................................................................... 42
Biểu đồ 2.5 Hình thức lưu trú .......................................................................................... 43
Biểu đồ 2.6 Lý do khách du lịch đi du lịch đảo Bình Ba ............................................. 44
Biểu đồ 2.7 Loại hình du lịch các công ty du lịch đang khai thác tại đảo Bình Ba ........... 57
Biểu đồ 3.1 Kênh thông tin về đảo Bình Ba .................................................................. 93
1
2
một phương thức du lịch có trách nhiệm với môi trường, có tác dụng nâng cao hiểu
biết và chất lượng cuộc sống cho cộng đồng, giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương đã
xuất hiện tại Việt Nam.
Nhằm bảo tồn tài nguyên du lịch tại các điểm du lịch vì sự phát triển bền
vững dài hạn, đồng thời khuyến khích và tạo cơ hội tham gia của người dân địa
phương. Trong những năm qua, loại hình du lịch này đã và đang được triển khai tại
nhiều địa phương trong cả nước: homestay ở Sa Pa – là điểm đến thu hút khách du
lịch trong và ngoài nước nhất hiện nay, du lịch homestay ở Hội An – du lịch
homestay mang đến sự thưởng ngoạn vẻ đẹp của di sản văn hóa thế giới, trong nếp
sống dân dã của người dân phố Hội, hay Bàn Lác - Mai Châu (Hòa Bình) – du
khách được sống trong các ngôi nhà sàn của người Thái, cùng họ dệt vải, đi rừng,
đêm xuống cùng người dân uống rượu cần, say mê với tiếng khèn, điệu múa bên
ánh lửa bập bùng, thưởng thức các món ăn truyền thống như cơm lam, rượu Mai
Hạ, cá suối, rau rừng, ngoài ra, còn có homestay Hàm Tân – TP.Phan Rang – tỉnh
Ninh Thuận, du lịch homestay Miền Tây, đảo Cát Bà (TP.Hải Phòng)… Tuy nhiên
việc phát triển một số mô hình tại các địa phương còn mang tính thí nghiệm, vừa
làm vừa rút kinh nghiệm cho từng khu vực. Do đó, công tác triển khai vẫn còn
chậm và chưa di vào nề nếp, chưa hoạt động hiệu quả theo đúng quy tắc của du lịch
homestay, du lịch bền vững.
Không chỉ thành phố Nha Trang mạnh về phát triển du lịch mà thành phố
Cam Ranh ngày nay cũng được đầu tư và khai thác rất nhiều địa điểm du lịch và rất
thu hút khách du lịch. Hiện nay, một hòn đảo rất nhiều du khách địa phương cũng
như khách trong và ngoài nước đều biết là đảo Bình Ba – một hòn đảo còn rất
hoang sơ và còn đầy vẻ đẹp trinh nguyên, mang lại nhiều sự mới mẻ cũng như rất
hấp dẫn với khách du lịch. Đảo Bình Ba rất nổi tiếng là đảo tôm hùm và nhiều điều
thú vị, khi còn mới phát triển rất nhiều du khách lựa chọn loại hình du lịch
homestay ở lại nhà dân và cùng sinh hoạt cùng ăn cùng ở với cư dân trên đảo, và
chính loại hình này đã mang đến du khách nhiều sự trải nghiệm mới lạ và mang
- Không gian nghiên cứu: đề tài khóa luận chủ yếu tập trung nghiên cứu trên
địa bàn đảo Bình Ba, TP. Cam Ranh nơi phát triển loại hình du lịch homestay
- Thời gian nghiên cứu: đề tài được thực hiện trong thời gian 03 tháng
- Đối tượng nghiên cứu: du lịch homestay tại đảo Bình Ba – Cam Ranh
4
4. Phương pháp nghiên cứu
4.1 Phương pháp thống kê mô tả
Mô tả dữ liệu bao gồm tần số, tỷ lệ, số lần lựa chọn, giá trị thấp nhất, giá trị
cao nhất, giá trị trung bình, độ lệch chuẩn là những số liệu mang tính định lượng.
Từ việc thu thập dữ liệu từ các đối tượng khách thể nghiên cứu du lịch homestay tại
đảo Bình Ba (chính quyền địa phương, cộng đồng địa phương, khách du lịch và các
công ty du lịch), sau đó các số liệu được đưa vào xử lý phân tích để từ đó rút ra
những kết luận, đánh giá có tính chất lượng thực tiễn cao.
4.2 Phương pháp thu thập, phân tích và tổng hợp dữ liệu
Là phương pháp cần thiết trong việc tiếp cận vấn đề nghiên cứu. Tác giả sử
dụng 2 phương pháp thu thập dữ liệu là sơ cấp và thứ cấp.
- Trong đó, phương pháp thu nhập số liệu sơ cấp như là bảng câu hỏi điều tra
từ 4 đối tượng (cộng đồng địa phương, chính quyền địa phương, khách du lịch và
các công ty du lịch) giúp tác giả thu thập trực tiếp các nguồn dữ liệu và xử lý các
thông tin cần thiết để phục vụ cho đề tài nghiên cứu.
- Phương pháp thu nhập số liệu thứ cấp là số lượng khách du lịch, số lượng
hộ dân, doanh thu, thu nhập bình quân, thời gian hoạt động… giúp tác giả phân tích
nhận diện vấn đề hay mô tả vấn đề nghiên cứu du lịch homestay tại đảo Bình Ba,
cũng như thể hiện thực trạng hiện nay tại đảo và với các số liệu thống kê một cách
khoa học. Từ đó, giúp vấn đề nghiên cứu mang tính cụ thể, chính xác, tính thời sự
và tính khoa học hơn.
Trên cơ sở những tài liệu thu thập được và những kết quả phân tích, việc
đảm bảo sự đóng góp tích cực của du lịch vào phát triển kinh tế địa phương. Cũng
như nhằm quảng bá hình ảnh du lịch tại đảo Bình Ba nói chung và du lịch homestay
tại đảo Bình Ba nói riêng để thu hút nhiều khách du lịch hơn, giúp khách hiểu biết
rõ hơn về loại hình du lịch homestay và những nét thú vị từ loại hình du lịch này.
6. Đóng góp của khóa luận
- Tổng quan cơ sở lý luận về du lịch homestay và thực tiễn phát triển du lịch
homestay tại đảo Bình Ba – Cam Ranh nhằm đưa ra những giải pháp cho việc phát
triển mô hình du lịch này.
6
- Đề tài nghiên cứu sẽ là tài liệu tham khảo giúp các bạn hiểu thêm về loại
hình du lịch homestay và là nguồn tham khảo cho các đề tài sau cũng như là giúp
cho các công ty, đơn vị kinh doanh lữ hành phát triển loại hình du lịch homestay tại đảo.
- Bên cạnh đó, những thông tin khóa luận cung cấp có thể sử dụng làm tài
liệu cho các cơ quan, Ban quản lý các cấp của mô hình để có thể có những giải pháp
khắc phục những hạn chế và phát triển hơn nữa hiệu quả của mô hình du lịch
homestay tại đảo Bình Ba – Cam Ranh.
7. Nội dung kết cấu đề tài
Ngoài phần Mở đầu, Kết Luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Phụ lục, khóa
luận gồm ba chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý thuyết
Chương 2: Thực trạng phát triển du lịch homestay tại đảo Bình Ba
Chương 3: Một số giải pháp đề xuất nhằm phát triển du lịch homestay tại
đảo Bình Ba – Cam Ranh – Khánh Hòa
7
8
hành trình và lưu trú, là cơ hội để bán các sản phẩm của địa phương, tăng thu ngoại
tệ, tăng thu nhập, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho dân địa phương.
Đối với cộng đồng dân cư sở tại: Du lịch là một hiện tượng kinh tế xã hội mà
hoạt động du lịch tại địa phương mình, vừa đem lại những cơ hội để tìm hiểu nền
văn hoá, phong cách của những người ngoài địa phương mình, vừa là cơ hội để tìm
việc làm, phát huy các nghề cổ truyền, tăng thu nhập nhưng đồng thời cũng gây ảnh
hưởng đến đời sống người dân sở tại như về môi trường, trật tự an ninh xã hội, nơi
ăn, chốn ở,... [17, tr.1]
Dưới con mắt của Guer Freuler thì “Du lịch với ý nghĩa hiện đại của từ này
là một hiện tượng của thời đại chúng ta, dựa trên sự tăng trưởng về nhu cầu khôi
phục sức khoẻ và sự thay đổi của môi trường xung quanh, dựa vào sự phát sinh,
phát triển tình cảm đối với vẻ đẹp thiên nhiên”.
Năm 1987, Pirogiomic đưa ra khái niệm “Du lịch là một dạng hoạt động của
dân cư trong thời gian rỗi liên quan đến việc di chuyển và lưu trú tại bên ngoài nơi
cư trú thường xuyên nhằm nghỉ ngơi, chữa bệnh, phát triển thể chất và tinh thần,
nâng cao trình độ nhận thức văn hóa hoặc thể thao kèm theo việc tiêu thụ nhận thức
giá trị về tự nhiên, kinh tế văn hóa”.
Theo Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO): Du lịch bao gồm tất cả mọi hoạt
động của những người du hành, tạm trú, trong mục đích tham quan, khám phá và
tìm hiểu, trải nghiệm hoặc trong mục đích nghỉ ngơi, giải trí, thư giãn; cũng như
mục đích hành nghề và những mục đích khác nữa, trong thời gian liên tục nhưng
không quá một năm, ở bên ngoài môi trường sống định cư; nhưng loại trừ các du
hành mà có mục đích chính là kiếm tiền. Du lịch cũng là một dạng nghỉ ngơi năng
động trong môi trường sống khác hẳn nơi định cư.
Theo Luật du lịch Việt Nam có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2006: “Du
lịch là hoạt động của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm thoả
mãn nhu cầu tham quan, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định”
Khác với quan điểm trên, các học giả biên soạn bách khoa toàn thư Việt Nam
của du khách trong quá trình di chuyển và lưu trú.
1.1.2 Các loại hình du lịch
Hoạt động du lịch có thể phân nhóm theo các nhóm khác nhau tuỳ thuộc tiêu
chí đưa ra. Hiện nay đa số các chuyên gia về du lịch Việt Nam phân chia các loại
10
hình du lịch theo các tiêu chí cơ bản dưới đây:
Căn cứ vào phạm vi lãnh thổ của chuyến đi:
-Du lịch quốc tế
- Du lịch nội địa
Căn cứ vào môi trường tài nguyên:
- Du lịch thiên nhiên
- Du lịch nhân văn
Căn cứ vào loại hình lưu trú
- Du lịch ở trong khách sạn
- Du lịch ở trong motel
- Du lịch ở trong nhà trọ
- Du lịch ở trong Làng du lịch
- Du lịch ở camping
Căn cứ vào thời gian chuyến đi
- Du lịch dài ngày
- Du lịch ngắn ngày
Căn cứ vào mục đích chuyến đi
- Du lịch tham quan
- Du lịch giải trí
- Du lịch nghỉ dưỡng
- Du lịch khám phá
- Du lịch thể thao
Căn cứ vào vị trí địa lý nơi đến du lịch:
- Du lịch nghỉ núi
- Du lịch nghỉ biển, sông hồ
- Du lịch đồng quê
- Du lịch thành phố…
Trong các chuyến đi du lịch người ta thường kết hợp một số loại hình du lịch với
nhau [17, tr.2]
1.1.3 Vai trò của du lịch đến đời sống xã hội
1.1.3.1
Vai trò của du lịch đối với sự phát triển kinh tế
- Du lịch nội địa phát triển tốt sẽ củng cố sức khỏe cho nhân dân lao động và
12
do vậy góp phần làm tăng năng suất lao động xã hội. Ngoài ra du lịch nội địa giúp
cho việc sử dụng cơ sở vật chất kĩ thuật của du lịch quốc tế được hiệu quả hơn.
- Du lịch tham gia tích cực vào việc làm tăng thu nhập quốc dân thông qua
ngoại tệ, đóng góp vai trò lớn trong việc cân bằng cán cân thanh toán quốc tế:
Nổi bật nhất là tình hình du lịch qua các năm 2011- đến nay.
Bảng 1.1: Tổng doanh thu từ khách du lịch quốc tế qua các năm 2010 – 5
tháng/2015
Chỉ tiêu
2010
2011
2012
(Nguồn: Số liệu thống kê từ Tổng Cục Du Lịch Việt Nam)
Qua bảng thống kê cho thấy, số lượng khách du lịch quốc tế và tổng doanh
thu từ khách du lịch ngày càng tăng. Từ 5.049.855 lượt khách năm 2010 cùng tổng
thu là 96.000 tỷ đồng đã tăng lên 7.874.312 năm 2014 và tăng tổng doanh thu lên
230.000 sau 4 năm. Điều đó đã mang lại một thành tích ấn tượng cho ngành du lịch
Việt Nam. Mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn cũng như nhiều biến cố tác
động tiêu cực nhưng ngành du lịch vẫn duy trì sự tăng trưởng vượt bậc, tạo nên
bước phát triển đột phá trong tương lai, giúp tăng thu nhập quốc dân qua ngoại tệ và
đẩy mạnh cân bằng cán cân thanh toán quốc tế.
Hiện nay, số lượng khách du lịch quốc tế đến Việt Nam trong 5 tháng năm
2015 ước đạt 3.275.191 lượt, giảm 12.6% so với cùng kỳ năm ngoái nhưng dự báo
sẽ tăng nhanh vào các tháng cao điểm du lịch sắp tới. Bên cạnh đó, theo Tổng Cục
Du Lịch, khách du lịch quốc tế đến Việt Nam vào năm 2015 chủ yếu như: Hàn
Quốc tăng 40.1%, Mỹ tăng 29%, Canada tăng 25%, Italia tăng 67.3%, Thụy Điển
13
tăng 46.9%, Đan Mạch tăng 67.6%, Phần Lan tăng 73.9% ... Điều này cho thấy, có
một số lượng lớn khách du lịch Bắc Âu và các nước khu vực Đông Á thích đi du
lịch Việt Nam, tạo nên sự đa dạng về đối tượng khách quốc tế và đó là một bước
chuyển mình cho du lịch để thu hút nhiều đối tượng khách quốc tế giúp tăng thu
nhập cho quốc dân.
Du lịch là hoạt động xuất khẩu có hiệu quả cao nhất: tính hiệu quả trong kinh
doanh du lịch được thể hiện ở chỗ, du lịch là một mặt hàng “xuất khẩu tại chỗ”
những hàng hóa công nghiệp, hàng tiêu dùng, thủ công mỹ nghệ, đồ cổ phục chế,
nông lâm sản… theo giá bán lẻ cao hơn do người bán sẽ không tốn kém nhiều chi
phí giao hàng, vận chuyển, bảo hiểm, thuế xuất nhập khẩu, có khả năng thu hồi vốn
nhanh và lãi cao do nhu cầu du lịch là nhu cầu cao cấp cần khả năng thanh toán.
-
tham gia tích cực vào quá trình tạo nên thu nhập quốc dân và phân phối lại thu nhập
quốc dân giữa các vùng: ở các địa phương có làng nghề truyền thống, họ tận dụng
14
thế mạnh của mình để phát triển kinh tế bằng việc giới thiệu bán các sản phẩm thủ
công. Không chỉ bán cho các du khách đến thăm quan mà đây còn là cơ hội tăng thu
nhập địa phương bằng hình thức xuất khẩu.
-
Du lịch phát triển thúc đẩy các ngành kinh tế khác phát triển theo: nhiều khu
vực khác cũng được hưởng lợi thông qua hỗ trợ các sản phẩm và dịch vụ hỗ trợ các
doanh nghiệp du lịch như xây dựng, in ấn và xuất bản, sản xuất, bảo hiểm, vận tải,
lưu trú, bán lẻ, dịch vụ ăn uống, dịch vụ tài chính… Như vậy, có thể khái quát các
vấn đề về chính sách du lịch bao trùm một chuỗi lớn các lĩnh vực và lợi ích. Giá trị
gia tăng của ngành dịch vụ tăng cao hơn mức tăng GDP, đã góp phần nâng mức
tăng trưởng chung của nền kinh tế (Theo công bố tại Hội nghị Bộ trưởng Du lịch
G20 diễn ra ngày 16 tháng 5 năm 2012 tại Mexico, du lịch chiếm 9% thu nhập GDP
thế giới)
-
Tận dụng và phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật của các ngành kinh tế khác:
hoạt động du lịch đòi hỏi sự hỗ trợ của một số ngành sản xuất, do đó phát triển du
lịch sẽ mở mang và hoàn thiện cơ sở hạ tầng kinh tế của đất nước. Bên cạnh đó còn
tận dụng nguồn lực, điều kiện vật chất kỹ thuật để bổ sung cho nhu cầu cần thiết
nhưng chưa được đáp ứng của ngành. Ở những vùng phát triển du lịch, do nhu cầu
đi lại, ăn uống, nghỉ ngơi vui chơi, thông tin liên lạc, vận chuyển nên mạng lưới
cơ hội cho mỗi con người được trải nghiệm.
-
Du lịch làm tăng thêm tình đoàn kết hữu nghị, mối quan hệ hiểu biết của
nhân dân giữa các vùng với nhau và giữa các quốc gia với nhau giúp tăng cường
giao lưu, tiếp cận với cuộc sống hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.
Tại hội nghị du lịch thế giới được tổ chức tại Manila (Philipin) vào năm 1980 đã
khẳng định: du lịch là nhân tố tạo thuận lợi cho việc ổn định xã hội, nâng cao hiệu
suất làm việc của cộng đồng, thúc đẩy sự hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau giữa các
quốc gia, dân tộc.
-
Ngoài ra, du lịch có vai trò phục hồi sức khỏe và tăng cường năng lực cho
người dân. Trong một chừng mực nào đó, du lịch có tác dụng hạn chế bệnh tật, kéo
dài tuổi thọ và tăng cường khả năng lao động của con người.
Bên cạnh những vai trò hay lợi ích mà du lịch mang lại cho nền kinh tế quốc
gia và văn hóa – xã hội thì chúng ta cũng thật sự cần quan tâm đến những tác động
tiêu cực do du lịch gây ra như:
-
Về mặt kinh tế: sự phát triển du lịch gây sức ép ngày càng cao đối với hạ
tầng cơ sở (sử dụng nhiều điện, nước, nhiên liệu, làm tăng lượng nước thải và chất
thải); tăng chi phí cho hoạt động của công an, cứu hỏa, dịch vụ y tế, bảo trì hệ thống
đường giao thông và các dịch vụ công khác. Sự phát triển các loại hình du lịch như
giải trí, sân golf, khu cắm trại… cần sử dụng quỹ đất lớn gấp nhiều lần so với quỹ
đất dùng để phát triển các ngành kinh tế khác. Do vậy, sự phát triển du lịch không
hợp lý có thể dẫn tới kết quả là quỹ đất dùng cho nông nghiệp và các ngành khác bị