BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
o0o
CÔNG TRÌNH DỰ THI
GIẢI THƯỞNG
“SINH VIÊN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC” NĂM 2010

TÊN CÔNG TRÌNH:
“TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH
DU LỊCH VĂN HÓA
Ở VÙNG MIỀN NÚI LÀO CAI”
Thuộc nhóm ngành: XH2b
HÀ NỘI, THÁNG 7 NĂM 2010
82

Du lịch văn hóa tại vùng miền núi Lào Cai SVNCKH 2010

MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT CHUNG 3
1.1. Du lịch văn hóa 3

3.2.1. Du lịch làng nghề truyền thống 51
3.2.2. Du lịch lễ hội 53
3.2.3. Du lịch cộng đồng 54
3.3. Giải pháp khắc phục những khó khăn và hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực của
loại hình du lịch văn hóa tại Lào Cai 56
3.3.1. Các giải pháp khắc phục những khó khăn 56
3.3.2. Các giải pháp hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực 62

KẾT LUẬN 69

PHỤ LỤC 1: PHONG TỤC - LỄ HỘI Ở TỈNH LÀO CAI i
PHỤ LỤC 2: CÁC CHỢ VĂN HÓA Ở TỈNH LÀO CAI vii

TÀI LIỆU THAM KHẢO xii

Du lịch văn hóa tại vùng miền núi Lào Cai SVNCKH 2010

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Từ viết tắt Nội dung hoàn chỉnh
CTDLVCN Chương Trình du lịch về cội nguồn
FEI Chương trình “Khám phá Fansipan”
MICE Meeting (hội họp), Incentive (khen thưởng), Convention (hội
nghị, hội thảo) và Exhibition (triển lãm)
SVNCKH Sinh viên nghiên cứu khoa học
TT&TT Thông tin và Truyền thông
UBND Ủy Ban Nhân Dân

Chính vì những lý do và yêu cầu kể trên,
nhóm chúng tôi đã quyết định lựa chọn thực
hiện nghiên cứu đề tài: “Tiềm năng phát
triển loại hình du lịch văn hóa ở vùng miền
núi Lào Cai” Đề tài nghiên cứu tập trung vào đối tượng chính là loại hình du lịch
văn hóa và tiềm năng phát triển của loại hình này ở các huyện thuộc tỉnh Lào
Cai. Việc nghiên cứu được thực hiện dựa trên hai phương pháp nghiên cứu:
một là, phương pháp phân tích tổng hợp các thông tin, số liệu trực tiếp hoặc
gián tiếp thông qua các nguồn báo in và Internet; hai là, phương pháp khảo
sát thực tế tại địa phương (huyện Sa Pa, Bắc Hà thuộc tỉnh Lào Cai) về các
loại hình du lịch hiện có và những tiềm năng đã được khai thác.
Đề tài được triển khai theo kết cấu gồm ba phần chính: Chương I nêu
lên những cơ sở lý thuyết về du lịch văn hóa và những đặc điểm của Lào Cai
phù hợp với việc phát triển loại hình du lịch này; Chương II tập trung đánh
giá thực trạng phát triển đồng thời nêu lên những những khó khăn tồn tại và
tiềm năng chưa được khai thác của du lịch văn hóa tại Lào Cai; Chương III
trình bày những chính sách của UBND Tỉnh Lào vào, định hướng phát triển,
các giải pháp khắc phục khó khăn và phát huy những tiềm năng phát triển du
lịch của Lào Cai.

- 3 -

Du lịch văn hóa tại vùng miền núi Lào Cai SVNCKH 2010

CHƯƠNG I
KHÁI QUÁT CHUNG


thức (trình độ văn hóa); lối sống (nếp sống văn hóa) trình độ phát triển của một giai
đoạn. Văn hóa còn được hiểu theo một nghĩa rộng hơn bao gồm tất cả những phong
tục, tín ngưỡng, hiện vật, lối sống… ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của khu
vực dân cư đó.
Theo các định nghĩa trên thế giới, E.B.Taylor – một nhà nhân loại phương
Tây cho rằng “Văn hóa là toàn bộ phức thể bao gồm hiểu biết, tín ngưỡng, nghệ
thuật, đạo đức, pháp luật, phong tục, những khả năng và tập quán khác nhau mà
con người có được với tư cách là một thành viên của xã hội”. Ở Việt Nam, tác giả
Trần Ngọc Thêm trong tác phẩm “Cơ sở văn hóa Việt Nam” đã định nghĩa: “Văn
hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo
và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với
mội trường tự nhiên xã hội”.

1.1.1.3. Du lịch văn hóa
Hiện nay, du lịch bao gồm rất nhiều hình thức đa dạng và phong phú như du
lịch sinh thái, du lịch bền vững, du lịch khám chữa bệnh, du lịch mạo hiểm, du lịch
giáo dục, du lịch MICE (viết tắt của Meeting (hội họp), Incentive (khen thưởng),
Convention (hội nghị, hội thảo) và Exhibition (triển lãm))… và du lịch văn hóa. Đối
với các nước đang phát triển, thu hút nhiều khách du lịch quốc tế và trong nước, cần
đẩy mạnh phát triển ngành nghề du lịch, du lịch văn hóa được coi là một trong
những sản phẩm chủ đạo. Vậy, du lịch văn hóa là gì ?
Du lịch văn hóa là hình thức du lịch dựa vào bản sắc văn hóa dân tộc với sự
tham gia của cộng đồng nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.
Những yếu tố thu hút khách du lịch đến với loại hình này chủ yếu là các bản sắc văn
hóa, nét đặc trưng khác biệt của nền văn hóa đó ví dụ như những lễ hội truyền
thống, những phong tục tín ngưỡng, tôn giáo, lối sống, lịch sử, nghệ thuật, kiến
trúc… hình thành nên nền văn hóa của người dân nơi mà khách du lịch đến thăm
- 5 -

Du lịch văn hóa tại vùng miền núi Lào Cai SVNCKH 2010

Du lịch văn hóa tại vùng miền núi Lào Cai SVNCKH 2010

Di sản văn hóa bao gồm hai loại chính là di sản văn hóa vật thể và di sản
văn hóa phi vật thể. Theo điều 4 của Luật di sản văn hoá sửa đổi bổ sung, “Di sản
văn hoá vật thể là sản phẩm vật chất có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học, bao gồm
di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia”
(2)
.
“Di sản văn hoá phi vật thể là sản phẩm tinh thần gắn với cộng đồng hoặc cá
nhân, vật thể và không gian văn hoá liên quan, có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học,
thể hiện bản sắc của cộng đồng, không ngừng được tái tạo và được lưu truyền từ
thế hệ này sang thế hệ khác bằng truyền miệng, truyền nghề, trình diễn và các hình
thức khác”
(1)
,
Đặc trưng cơ bản của du lịch văn hóa: du lịch văn hóa gắn liền với các
họat động du lịch và hoạt động văn hóa
- Tính đa dạng: du lịch văn hóa với chất lượng cao được tạo nên bởi sự đa
dạng trong đối tượng phục vụ, mục đích phục vụ hay điểm đến của du lịch văn hóa
như các cảnh quan thiên nhiên, kỳ quan thế giới, các di tích lịch sử - văn hóa cho
đến các lễ hội truyền thống, các phong tục tập quán lâu đời, các loại hình văn hóa
nghệ thuật dân gian mang đậm đà bản sắc dân tộc. Ngoài ra, cần kể đến các cơ sở
vật chất và các dịch vụ kèm theo.
- Tính đa thành phần: không hề có một giới hạn nào cho những đối tượng
liên quan đến du lịch văn hóa. Du khách tham gia vào du lịch văn hóa, các tổ chức
Nhà nước và tư nhân, các doanh nhân trong và ngoài nuớc đầu tư, hoạt động trong
lĩnh vực du lịch, những nhân viên, hướng dẫn viên du lịch, cộng đồng địa phương
đều rất đa dạng, gồm nhiều thành phần khác nhau trong xã hội, tham gia trực tiếp
hoặc gián tiếp vào các hoạt động du lịch văn hóa. Vì vậy, tính đa thành phần còn
bao hàm trong đó cả tính xã hội hóa cao.

tế, chính trị, văn hóa và quân sự. Hơn thế nữa, con sông này còn góp phần quan
trọng tạo nên sắc thái văn hóa cho Lào Cai. Sông Hồng là con đường chuyên chở
văn hóa Đông Sơn qua trạm trung chuyển Lào Cai lên Vân Nam, là cửa ngõ giao
lưu văn hóa du mục. Tuyến giao thông huyết mạch này cũng khiến Lào Cai sớm trở
thành một trung tâm giao lưu văn hóa. Một khối lượng lớn các hiện vật Đông Sơn
thời kỳ trước Công Nguyên được tìm thấy ở Lào Cai như các loại trống đồng (gồm
31 chiếc với các loại như trồng đồng truyền thống, trống đồng lưng choãi), rìu lưỡi
- 8 -

Du lịch văn hóa tại vùng miền núi Lào Cai SVNCKH 2010

xén, mũi lao Đông Sơn, các loại bát bằng bạc, đĩa thủy tinh, những dụng cụ mà
được coi là sản phẩm của cư dân du mục vùng Trung Á đã chứng minh Lào Cai là
một trung tâm chính trị - xã hội lớn, cửa ngõ giao lưu văn hóa du mục với văn hóa
Điền ở Vân Nam, Trung Quốc và một số nền văn hóa vùng thảo nguyên Trung Á đã
du mục vào Lào Cai.
Địa hình Lào Cai khá phức tạp với hai dãy núi chính là Hoàng Liên Sơn và
Con vui cùng có hướng Tây Bắc – Đông Nam tạo nên các vùng đất thấp và trung
bình cùng với nhiều núi nhỏ hơn phân bố đa dạng tạo ra các vùng khí hậu khác
nhau. Vùng núi cao Lào Cai với các dân tộc miền núi có những văn hóa dân tộc khá
đặc biệt như tục thờ mía của người Giáy, lẽ vượt biển của người Tày càng đa dạng
hơn hơn cho văn hóa ở vùng miền này.
Thiên nhiên Lào Cai cũng tạo nên các thắng cảnh đẹp như khu Hàm Rồng -
một “tiểu Thạch Lâm” ở Sa Pa có bãi đá cổ hàng vạn năm với hàng trăm phiến đá
muôn hình muôn vẻ. Nổi bật nhất ở Lào Cai là đỉnh Phăng – Xi – Păng cao 3143m
so với mặt nước biển, Rả Giàng Phìng cao 3090m với cánh đồng Mường Thanh một
trong 4 cánh đồng lớn nhất vùng Tây Bắc (nhất Thanh, nhì Lò, tam Than, tứ Tấc)
gắn liền với chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ trong thời kỳ kháng chiến chống
Pháp của nhân dân ta.
Dải đất dọc theo sông Hồng và sông Chảy gồm thành phố Lào Cai - Cam

nổi bật trong văn hóa các dân tộc Lào Cai là văn hoá đa dân tộc, giàu bản sắc. Ở
vùng thấp, người Tày, Thái, Giáy, Nùng, khai khẩn các thung lũng ven sông, ven
suối, sáng tạo truyền thống văn hoá lúa nước. Ở rẻo giữa, người Kháng, La Ha, Phù
Lá tạo nên văn hoá nương rẫy với nhiều tri thức bản địa phù hợp với kinh tế đồi
rừng. Ở vùng cao, người H’Mông, Hà Nhì, Dao khai khẩn các sườn núi thành ruộng
bậc thang bắc lên trời hùng vĩ. Tính đa dạng, phong phú của văn hoá thể hiện cả ở
văn hoá vật thể và phi vật thể.
Cùng với sự đa dạng dân tộc là sự đa dạng trong các yếu tố văn hóa ở Lào
Cai, có tới ba trông bốn hệ ngôn ngữ lớn nhất của Việt Nam có mặt ở Lào Cai: Ngữ
hệ Nam Á có các tộc người Kinh, Mường, Kháng, H’Mông, Dao, La Chí, La ha;
ngữ hệ Hán – Tạng có các tộc người: Hoa (Xạ Phang), Hà nhì, Phù Há; ngữ hệ Thái
có nhiều tộc người như Tày (cả nhóm Pa Dí), Thái, Nùng, Giáy, Lào, Lự, Bố Y.
Lào Cai đã trờ thành điểm hội lưu văn hoá tộc người vùng văn hoá Việt Bắc mà cả
dân tộc Tày Nùng được coi là cư dân đa số thì ở Lào Cai người Tày cũng chiếm một
tỷ lệ lớn (13,36%) dân số Lào Cai.
- 10 -

Du lịch văn hóa tại vùng miền núi Lào Cai SVNCKH 2010

Tất cả các đặc điểm tự nhiên kể trên đã cùng nhau tạo nên sự đa dạng, phong
phú và độc đáo cho văn hoá Lào Cai. Đây cũng là những điều kiện thuận lợi để phát
triển loại hình du lịch văn hóa tại khu vực này.

1.2.2. Đặc điểm văn hóa
Tỉnh Lào Cai có 86.290 hộ gia đình đạt tiêu chuẩn văn hoá; 1.017 làng, bản,
tổ dân phố văn hoá; 1.163 cơ quan, đơn vị, trường học văn hoá; 19% dân số toàn
tỉnh thường xuyên luyện tập thể thao; 100% số trường học đảm bảo chương trình
giáo dục thể chất. Khách du lịch đến Lào Cai đạt 700.451 lượt người, vượt 8% kế
hoạch, doanh thu đạt: 513,422 tỷ đồng (tăng 18,3% so cùng kỳ).
Với sự đa dạng trong dân tộc đã tạo nên sự đa dạng trong văn hóa của Lào

mát mẻ. Bên trong nhà của người Hà Nhì, đồng bào còn làm thêm một bức tường
phụ cũng bằng đất nện chạy song song với tường chính ở cách cửa ra vào khoảng
1,5 m. Sau bức tường phụ này là bếp và giường ngủ của người làm chủ gia đình.
Nhà của người Hà Nhì đa số là hình vuông, khác với nhà hình chữ nhật của người
Mông. Trước khi làm nhà trình tường, các gia đình người Mông phải xem ngày giờ
tốt, chọn miếng đất lành bằng phẳng, rộng cỡ 40 - 50 m2, rồi mổ gà nấu xôi cúng tế,
cầu mong cho ngôi nhà mình sắp làm sẽ bền vững, thọ tới trăm năm. Nhà sàn của đồng bào dân tộc ở Lào Cai
Họa tiết trang trí trên trang phục
Trang phục của người dân tộc ở Lào Cai luôn sặc sỡ sắc màu, phong phú về
chủng loại. Mỗi dân tộc lại có một kiểu trang phục đặc trưng riêng cho dân tộc
mình. Trang phục người Hmông hoa, Hmông xanh, Hmông đen, Hmông trắng cũng
có kiểu cách, màu sắc khác hẳn nhau. Phụ nữ Hmông ở các huyện khác mặc váy
- 12 -

Du lịch văn hóa tại vùng miền núi Lào Cai SVNCKH 2010

nhưng phụ nữ Hmông ở Sa Pa lại mặc quần cộc. Đặc biệt là người Tày, người Tày ở
Văn Bàn, Bảo Yên mặc áo ngắn, váy ngắn, còn người Tày ở Bắc Hà lại mặc áo dài
và quần dài. Dụng cụ chủ yếu hình thành nên bộ trang phục là chiếc khung dệt, vật
cần thiết trong mỗi gia đình người Dao. Chỉ với hai thoi dệt chính, phụ; người phụ
nữ Dao có biệt tài dệt được vải trắng lẫn vải màu.Một bộ trang phục hoàn chỉnh của
người Dao gồm: Áo, yếm, xà cạp, cùng đồ trang sức vàng bạc, khăn vấn đầu. Các
loại trang phục khác nhau được thể hiện rõ nhất trong các phiên chợ vùng Lào Cai.
Đặc biệt, do vị trí Lào Cai rất quan trọng nên nhân dân đã rước đức thánh
Trần, người anh hùng dân tộc thờ ở đền Thượng, xây dựng đền thờ Mẫu ngay ở
vùng ven sông Hồng, giáp biên giới. Đền thờ Trần Hưng Đạo và thờ Mẫu Liễu
Hạnh trấn ải ở biên cương thực sự trở thành những cột mốc văn hoá bên cạnh cột

mệnh…) chiếm địa vị quan trọng, còn xuất hiện một số tôn giáo mới du nhập. Các
tín ngưỡng dân gian đã chịu sự ảnh hưởng của tam giáo, ảnh hưởng này diễn ra khá
mạnh ở vùng người Dao, Tày, Nùng, Giáy… nhưng nổi bật nhất là người Dao.
Trong miếu Vạn Thần của người Dao, bên cạnh Ngọc Hoàng còn có Phật là quân
sư. Dưới trướng của Ngọc Hoàng và Phật còn có Thuỷ Nguyên, Linh Bảo, Đạo
Đức. Dưới các vị này còn có Tam Thanh, Tam Bảo, Tam Nguyên. Sự đan xen giữa
Tam giáo với tín ngưỡng dân gian đã tạo ra diện mạo mới trong đời sống tinh thần
của các dân tộc Lào Cai.
Trong văn học dân gian, mỗi dân tộc có đầy đủ cả hệ thống các loại hình
văn học từ truyện thần thoại, cổ tích, ngụ ngôn đến dân ca, truyện thơ. Mỗi một loại
hình văn học dân gian lại có các tiểu loại hình phong phú. Các truyền thuyết chống
- 14 -

Du lịch văn hóa tại vùng miền núi Lào Cai SVNCKH 2010

ngoại xâm, bảo vệ biên giới xuất hiện khá phong phú, nhất là truyền thuyết, truyện
cổ kể về sự tích các địa danh như Đản Khao, Pha Long, Trung Đô, Nghĩa Đô, núi
Đại Thần… Trong tín ngưỡng dân gian, các danh tướng chống giặc ngoại xâm,
chống giặc cướp trở thành những thần linh được nhân dân tôn thờ như Cầm Ngọc
Hánh, Hoàng Dìn Thùng, Giàng Chỉn Hùng v.v Ông Hoàng Bảy - một viên tướng
bảo vệ biên cương đã đi vào điện thần Đạo Mẫu, được thờ trang trọng ở đền Bảo
Hà.
Có thể nhắc đến các nghệ thuật dân
gian đặc biệt là nghệ thuật âm nhạc. Chỉ tính
riêng nhạc khí Lào Cai đã có đủ 10 họ với 10
chi khác nhau. Chi nhạc cụ dây động có hưn
mạy (Thái), đao (Kháng)…Nhạc cụ hơi có chi
nhạc hơi hình vòm như cặm rưng (Khơ Mú,
Kháng), ống khảo của người Mường, pí thiu,
phí khui của người Thái… Chi nhạc cụ hơi

như: du lịch sinh thái, du lịch mạo hiểm qua các tour du lịch trên sông Chảy, chinh
phục Phan Xi Păng, khám phá những hang động, thác nước… Du lịch văn hoá cộng
đồng chủ yếu tại Sa Pa, Bắc Hà là mô hình làng văn hoá du lịch, chợ văn hoá vùng
cao, du lịch tâm linh (thăm đền, chùa, lễ hội ), du lịch mua sắm hàng hoá thông
qua hệ thống các siêu thị, chợ và các làng nghề, câu lạc bộ thổ cẩm, các quầy hàng
lưu niệm…
Các tour, tuyến du lịch được phân vùng khai thác đã phát huy tác dụng, thúc
đẩy sự hợp tác tạo nguồn lực để du lịch Lào Cai phát triển, góp phần chuyển dịch cơ
cấu kinh tế, xoá đói, giảm nghèo bền vững. Cùng với du lịch sinh thái, du lịch mạo
hiểm, du lịch cộng đồng và du lịch văn hóa cũng đang phát triển mạnh. Theo số liệu
thống kê từ Sở Văn hóa – Thể thao – Du lịch tỉnh Lào Cai, hiện toàn tỉnh có 2.500
người lao động trực tiếp và 5.000 người lao động gián tiếp trong ngành du lịch,
riêng Sa Pa có 240 hướng dẫn viên, trong đó 95 hướng dẫn viên là người dân tộc
thiểu số.
Trong giai đoạn 2006 -2009, các hoạt động đã thu hút 28 doanh nghiệp tài
trợ cho các sự kiện lớn gắn với du lịch hàng tỷ đồng. Đặc biệt là việc hình thành
Trung tâm thông tin du lịch Lào Cai và kiện toàn hệ thống các nhà du lịch, quầy
- 16 -

Du lịch văn hóa tại vùng miền núi Lào Cai SVNCKH 2010

thông tin ga Lào Cai phát huy hiệu quả, hướng công tác xúc tiến du lịch vào chuyên
nghiệp và đẩy mạnh kêu gọi các dự án đầu tư.
Thực hiện đề án “Phát triển kinh tế du lịch giai đoạn 2006 - 2010” đã đem lại
hiệu quả rõ rệt trong thực hiện thu hút khách du lịch, tăng doanh thu, tạo việc làm
cho người lao động. Từ kết quả đó, Lào Cai phấn đấu đến năm 2010 đón 730.000
lượt khách du lịch, doanh thu đạt 470 tỷ đồng là điều có thể trở thành hiện thực.

2.1.1 Mô hình “Du lịch lễ hội” tại Lào Cai:
Mô hình “Du lịch lễ hội” đang phát triển ở Lào Cai trong những năm gần đây

hóa độc đáo riêng của từng tỉnh.

2.1.1.1. “Du lịch lễ hội” tại một số bản làng tại Lào Cai:
Nổi bật lên trong số những bản làng văn hóa đã được bảo tồn và xây dựng
hiện nay ở Lào Cai là làng thổ cẩm Tà Phìn và làng chạm khắc bạc Cát Cát. Với
những nét độc đáo về con người, cảnh vật, những sản phẩm truyền thống và những
lễ hội độc đáo, nơi đây đang hứa hẹn là chốn dừng chân yêu thích của phần lớn du
khách khi đến với mô hình du lịch văn hóa tại Lào Cai.
Làng thổ cẩm Tả Phìn thuộc huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai, cách trung tâm thị
trấn Sa Pa khoảng 17km về hướng đông. Nơi đây có cảnh quan thiên nhiên tươi
đẹp, nền văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc thông qua các lễ hội như tết nhảy của
người Dao đỏ, lễ ăn thề, lễ mừng nhà mới của đồng bào các dân tộc, Tả Phìn còn
được nhiều du khách trong và ngoài nước biết đến bởi ở đó có một làng nghề thổ
cẩm nổi tiếng.
Những năm gần đây, du lịch Sa Pa phát triển đã làm xuất hiện một thị trường
mua bán các đồ thổ cẩm với nhu cầu mua sắm của khách du lịch ngày càng tăng
cao. Sản phẩm của làng dệt thổ cẩm Tả Phìn đủ kiểu dáng và sắc màu trông thật bắt
mắt. Một vài sản phẩm chính có thể kể đến là: những chiếc ba lô, túi khoác du lịch,
những chiếc khăn, túi xách tay, ví đựng tiền, các tấm áo choàng thổ cẩm với đủ
sắc màu rực rỡ.

- 18 -

Du lịch văn hóa tại vùng miền núi Lào Cai SVNCKH 2010 Đồng bào bày bán các sản phẩm thổ cẩm
Những sản phẩm này hoàn toàn do bàn tay khéo léo tài hoa của các chị em
người Mông, người Dao tạo nên với những đường nét hoa văn được thể hiện qua
các họa tiết cây cỏ hoa lá, chim muông thật tinh tế luôn gây được sự tò mò hiếu kỳ

mới uốn hình sản phẩm. Cuối cùng là bước đánh nhẵn, làm trắng và bóng. Sản
phẩm chạm bạc ở Cát Cát rất phong phú, tinh xảo nhất là đồ trang sức của phụ nữ
như: vòng cổ, vòng tay, dây xà tích, nhẫn

Đường xuống bản Cát Cát
Một điều hấp dẫn du khách khi đến Cát Cát là người Mông ở đây còn giữ
được khá nhiều phong tục tập quán độc đáo, chẳng hạn như tục kéo vợ. Khi người
con trai quen biết và đem lòng yêu một cô gái, anh ta sẽ tổ chức làm cỗ mời bạn bè
và nhờ các bạn lập kế hoạch "kéo" cô gái về nhà một cách bất ngờ, giữ cô trong ba
ngày. Sau đó, nếu cô gái đồng ý làm vợ chàng trai thì sẽ tiến hành lễ cưới chính
- 20 -

Du lịch văn hóa tại vùng miền núi Lào Cai SVNCKH 2010

thức. Nếu cô từ chối thì họ cùng nhau uống bát rượu kết bạn và mọi việc trở lại bình
thường như chưa có điều gì xảy ra. Lễ cưới người Mông ở Cát Cát thường được tổ
chức từ 2 đến 7 ngày.
Kiến trúc nhà cửa người Mông làng Cát Cát còn nhiều nét cổ: nhà ba gian
lợp ván gỗ pơmu. Bộ khung nhà có vì kèo ba cột ngang. Các cột đều được kê trên
phiến đá tròn hoặc vuông. Vách được lợp bằng gỗ xẻ, có 3 cửa ra vào: cửa chính ở
gian giữa, 2 cửa phụ ở hai đầu nhà. Cửa chính luôn được đóng kín, chỉ mở khi có
việc lớn như đám cưới, tang ma, cúng ma vào dịp lễ Tết. Trong nhà có không gian
thờ, sàn gác lương thực dự trữ, nơi ngủ, bếp và nơi tiếp khách. Nhà người H’Mông
(hình ảnh mô phỏng tại Bảo tàng Dân tộc học)
Làng Cát Cát được hình thành từ giữa thế kỷ 19, các hộ gia đình cư trú theo
phương thức mật tập: dựa vào sườn núi và quây quần bên nhau, các nóc nhà cách
nhau chừng vài chục mét. Họ trồng lúa trên ruộng bậc thang, trồng ngô trên núi theo

 Lễ hội đền Thượng – TP. Lào Cai (tháng 2)
 Lễ hội trên mây Sapa (cuối tháng 4, đầu tháng 5),
 Hội đua ngựa truyền thống Bắc Hà mở rộng (tháng 6),
 Giải leo núi chinh phục Fanxipan và Ngày hội Du lịch TP. Lào Cai
(tháng 10)