Thực trạng và giải pháp phát triển loại hình du lịch văn hoá ở Bắc Ninh
Sinh viên: Trần Thị Vân - 1 - Lớp: VH1102
LI CM N
i vi mt sinh viờn nm cui, khi c lm khúa lun tt nghip l mt
iu vụ cựng vinh d. Nhng hon thnh khúa lun ũi hi s n lc v c
gng rt ln ca bn thõn v quan trng hn ú chớnh l s ch bo ca thy, cụ
hng dn, s ng viờn ca gia ỡnh v bn bố.
Em xin gi li cm n cỏc thy giỏo, cụ giỏo trong khoa v ngoi khoa
Vn húa du lch - Trng i hc dõn lp Hi Phũng ó nhit tỡnh ging dy
chỳng em trong sut khúa hc. Cm n cỏc anh, ch trong S Vn húa Th thao
v Du lch Bc Ninh; cỏc bỏc, cỏc cụ trong cỏc phũng Vn húa v thụng tin
huyn : Thun Thnh, huyn Tiờn Du, huyn Qu Vừ, th xó T Sn ó cung
cp nhng ti liu cn thit em hon thnh bi khúa lun.
c bit, em xin gi li cm n sõu sc ti cụ giỏo Ths. Phm Th Hong
ip. Cụ ó giỳp em t vic nh hng ti, tn tỡnh ch bo em nhng kin
thc cn thit, luụn quan tõm, ng viờn em trong sut quỏ trỡnh thc hin ti.
Cui cựng, em xin gi ti nhng ngi thõn trong gia ỡnh, bn bố lũng bit n
chõn thnh nht vỡ ó luụn bờn cnh giỳp em em cú c thnh qu ngy
hụm nay.
õy l nghiờn cu u tay ca em nờn khụng trỏnh khi nhng hn ch,
thiu sút. Em rt mong nhn c s gúp ý ca cỏc thy giỏo, cụ giỏo bi
khúa lun ca em c hon thin hn.
Em xin chõn thnh cm n!
Hi Phũng ngy 25 thỏng 06 nm 2011
Sinh viờn Trn Th Võn
Thực trạng và giải pháp phát triển loại hình du lịch văn hoá ở Bắc Ninh
Sinh viên: Trần Thị Vân - 2 - Lớp: VH1102


Sinh viên: Trần Thị Vân - 3 - Lớp: VH1102
1.2.2.1. Hi Lim 31
1.2.2.2. Hi ng K 32
1.2.2.3. Hi Dim 34
1.2.3. Vn ngh dõn gian 34
1.2.3.1. Chốo Chi hờ 34
1.2.3.2. Trng c b 35
1.2.3.3. Quan h 36
1.2.4. Lng ngh truyn thng 37
1.2.4.1. Lng g m ngh ng K 37
1.2.4.2. Lng gm Phự Lóng 39
1.2.4.3. Lng tranh dõn gian ụng H 41
1.2.5. m thc min quan h 42
1.2.5.1. Bỏnh Phu Thờ 42
1.2.5.2. Bỏnh t lng Ch 43
1.2.5.3. Nem Bựi 44
1.3. Tiu kt chng 1 45
CHNG 2: THC TRNG KHAI THC LOI HèNH DU LCH VN
HểA BC NINH 46
2.1. Thc trng khai thỏc du lch ti cỏc di tớch lch s vn húa Bc Ninh 46
2.1.1. Khai thỏc ti cỏc di tớch Chựa 47
2.1.1.1. Chựa Dõu 47
2.1.1.2. Chựa Bỳt Thỏp 50
2.1.1.3 Chựa Pht Tớch 53
2.1.2. Khai thỏc ti cỏc di tớch n 54
2.1.2.1. n ụ 54
2.1.2.2. n B Chỳa Kho 58
2.1.3. Khai thỏc ti ỡnh ỡnh Bng v Vn miu Bc Ninh 61
2.1.3.1. ỡnh ỡnh Bng 61
2.1.3.2. Vn Miu Bc Ninh 61

3.1.2. Khụi phc bn sc vn húa truyn thng ca cỏc l hi 94
3.1.3. Khụi phc, m rng cỏc lng ngh truyn thng 98
3.1.4. Khụi phc, gi gỡn v phỏt trin vn ngh dõn gian 102
Thực trạng và giải pháp phát triển loại hình du lịch văn hoá ở Bắc Ninh
Sinh viên: Trần Thị Vân - 5 - Lớp: VH1102
3.2. Gii phỏp phỏt trin du lch vn húa Bc Ninh 105
3.2.1. a dng húa sn phm du lch vn húa 105
3.2.2. Liờn kt cỏc tuyn im du lch vn húa Bc Ninh 109
3.2.3. Liờn kt du lch vn húa vi cỏc loi hỡnh du lch khỏc Bc Ninh 111
3.2.4. Tng cng cụng tỏc tuyờn truyn qung bỏ 112
3.3. Tiu kt chng 3 114
KT LUN 115
DANH MC TI LIU THAM KHO 116
PHC LC


lch s vn húa, nhng l hi truyn thng, nhng lng ngh th cụng c truyn,
nhng ln iu dõn ca quan h thm m cht duyờn quờ
Tt c nhng di sn ú ó to cho Bc Ninh mt tim nng to ln phỏt
trin du lch vn húa, mt xu hng phỏt trin du lch trờn th gii v l nh
hng phỏt trin du lch hin ti v tng lai nc ta. Tuy nhiờn, du lch Bc
Thực trạng và giải pháp phát triển loại hình du lịch văn hoá ở Bắc Ninh
Sinh viên: Trần Thị Vân - 7 - Lớp: VH1102
Ninh phỏt trin cha tht s tng xng vi tim nng sn cú ca mỡnh, ng
thi trong thc trng khai thỏc vn cũn tn ti nhiu bt cp, khai thỏc cha hiu
qu Do ú, ngi vit ó la chn ti: Thc trng v gii phỏp phỏt trin
loi hỡnh du lch vn húa Bc Ninh lm ni dung chớnh cho bi khúa lun tt
nghip ca mỡnh vi mong mun gúp mt phn cụng sc nh bộ vo s phỏt
trin du lch núi chung v du lch vn húa núi riờng ca tnh Bc Ninh.
2. Lch s nghiờn cu vn
Bc Ninh - mnh t ngn nm vn hin - ni t nghỡn xa cho n
hụm nay vn luụn l phiờn du vng chc phớa Bc ca kinh thnh Thng
Long - ụng ụ - H Ni, cng cú th coi l mnh t y p nhng chng tớch
lch s - vn húa truyn thng ca dõn tc Vit Nam. Bờn cnh Dõn ca Quan h
Bc Ninh - Di sn vn húa phi vt th i din ca nhõn loi, Bc Ninh cũn cú
mt kho tng di tớch lch s - vn húa phong phỳ v c sc, l ngun ti nguyờn
quan trng thỳc y du lch vn húa phỏt trin. Vi lch s lõu i, tim nng
to ln, nờn Ti nguyờn du lch Bc Ninh v du lch vn húa Bc Ninh ó thu
hỳt s quan tõm, nghiờn cu, tỡm hiu ca nhiu hc gi. Cú th k tờn mt s
cun sỏch vit v cỏc loi ti nguyờn vn húa Bc Ninh nh:
- Hi Lim truyn thng v hin i do S Vn húa - Thụng tin tnh Bc
Ninh xut bn nm 2004, ni dung ch yu trỡnh by v ngun gc hỡnh thnh
ca Hi Lim v tc hỏt quan h, ng thi bc u cp ti s khỏc nhau ca
hi Lim xa v nay.
- Cỏc di tớch lch s vn húa Bc Ninh ca tỏc gi Lờ Vit Nga do bo
tng Bc Ninh xut bn nm 2005. Ni dung ca cun sỏch ch yu i vo lit

trng, thnh tho hn v phng phỏp nghiờn cu khoa hc, cng c v trang
b thờm nhng kin thc thc t v du lch vn húa ca Bc Ninh núi riờng v
hot ng du lch ca c nc núi chung.
V ý ngha ca ti, khụng ch dng li phm vi mt loi hỡnh ti
nguyờn nhõn vn nht nh, m ngoi nhng c s lý lun chung, ngi vit s
tp trung nghiờn cu v thc trng phỏt trin du lch mt s di tớch lch s tiờu
biu nh ỡnh, chựa, vn miu; mt s lng ngh truyn thng, nhng l hi tiờu
biu v mt s loi hỡnh vn húa vn ngh dõn gian ang c khai thỏc cho
phỏt trin du lch v cú kh nng phỏt trin du lch. Trờn c s ú s xut gii
Thực trạng và giải pháp phát triển loại hình du lịch văn hoá ở Bắc Ninh
Sinh viên: Trần Thị Vân - 9 - Lớp: VH1102
phỏp c th cho vic khai thỏc hp lý v hiu qu i vi tng loi ti nguyờn.
4. i tng v phm vi nghiờn cu
i tng nghiờn cu ca ti l cỏc ti nguyờn vn húa vt th: di tớch
lch s, lng ngh truyn thng v cỏc ti nguyờn vn húa phi vt th: l hi
truyn thng, vn ngh dõn gian, vn húa m thc cú giỏ tr cho phỏt trin loi
hỡnh du lch vn húa.
Phm vi nghiờn cu l nhng a phng trờn a bn tnh Bc Ninh cú
ti nguyờn ang v s c khai thỏc phỏt trin loi hỡnh du lch vn húa.
5. Phng phỏp nghiờn cu
hon thnh bi khúa lun ny ngi vit ó s dng mt s phng
phỏp nghiờn cu ch yu nh: phng phỏp kho sỏt thc a, phng phỏp thu
thp v x lý ti liu; phng phỏp thng kờ, so sỏnh; phng phỏp phõn tớch
tng hp.
6. B cc khúa lun
Ngoi phn m u, kt lun, ph lc v ti liu tham kho, ni dung
khúa lun gm 3 chng:
Chng 1: C s lý lun chung v tng quan v Ti nguyờn du lch vn húa
Bc Ninh.
Chng 2: Thc trng khai thỏc loi hỡnh du lch vn húa Bc Ninh.

rng, theo khụng gian hoc theo thi gian Gii hn theo chiu sõu, vn húa
c hiu l nhng giỏ tr tinh hoa ca nú (np sng vn húa, vn húa ngh
thut ). Gii hn theo chiu rng, vn húa c dựng ch nhng giỏ tr trong
tng lnh vc (vn húa giao tip, vn húa kinh doanh ). Gii hn theo khụng
gian, vn húa c dựng ch nhng giỏ tr c thự ca tng vựng (vn húa
Tõy Nguyờn, vn húa Nam B ). Gii hn theo thi gian, vn húa c dựng
ch nhng giỏ tr trong tng giai on (vn húa Ho Bỡnh, vn húa ụng
Sn ) Hin nay trờn th gii cú khong 200 nh ngha khỏc nhau v vn húa
xut phỏt t ch cỏc hc gi a ra nhng khỏi nim ny cú ngun gc xut thõn
t nhng mụi trng vn húa khỏc nhau, nghiờn cu nhng lnh vc hc thut
khỏc nhau do ú gúc nhỡn v quan im ca h cng khỏc nhau. Hn na, Th
gii ó tng tn ti vụ cựng rng ln, cú nhiu nn vn húa c hỡnh thnh trờn
cỏc c s t nhiờn - xó hi khỏc nhau cho nờn nhn thc v vn húa cng khỏc
nhau.
Thực trạng và giải pháp phát triển loại hình du lịch văn hoá ở Bắc Ninh
Sinh viên: Trần Thị Vân - 11 - Lớp: VH1102
Nm 1940, Ch tch H Chớ Minh vit: "Vỡ l sinh tn cng nh mc ớch
ca cuc sng, loi ngi mi sỏng to v phỏt minh ra ngụn ng, ch vit, o
c, phỏp lut, khoa hc, tụn giỏo, vn hc, ngh thut, nhng cụng c cho sinh
hot hng ngy v n, mc, v cỏc phng thc s dng. Ton b nhng sỏng
to v phỏt minh ú tc l vn húa. Vn húa l s tng hp ca mi phng
thc sinh hot cựng vi biu hin ca nú m loi ngi ó sn sinh ra nhm
thớch ng nhng nhu cu i sng v ũi hi ca s sinh tn" [20].
Nh vy, nh ngha trờn vn húa c hiu theo ngha rng nht, l
ton b nhng giỏ tr vt cht v giỏ tr tinh thn m loi ngi ó sỏng to ra
nhm ỏp ng nhu cu sinh tn, ng thi cng l mc ớch cuc sng ca con
ngi.
Trong Hi ngh liờn Chớnh ph v cỏc chớnh sỏch vn húa hp nm 1970
ti Venise, ụng Federico Mayor, Tng giỏm c UNESCO a ra khỏi nim:
"i vi mt s ngi, vn húa ch bao gm nhng kit tỏc tuyt vi trong cỏc

to ra nhng khụng phc v cho i sng tt hn, tớch cc hn.
Cỏc giỏ tr vn húa theo mc ớch cú th chia thnh giỏ tr vt cht, giỏ tr
tinh thn ; theo ý ngha cú th chia thnh giỏ tr s dng, giỏ tr o c, giỏ tr
thm m ; theo thi gian cú giỏ tr vnh cu, giỏ tr nht thi. Nh tớnh giỏ tr
m vn húa cú chc nng iu chnh xó hi vi vic nh hng ra cỏc chun
mc, iu chnh cỏc ng x ca con ngi, lm ng lc cho s phỏt trin ca
xó hi.
- Tớnh nhõn sinh: Con ngi l ch th sỏng to ra Vn húa ng thi
cng l sn phm ca Vn húa. Do gn lin vi con ngi v hot ng ca con
ngi trong xó hi nờn vn húa mang chc nng giao tip, cú tỏc dng liờn kt
con ngi.
- Tớnh lch s: Vn húa c hỡnh thnh trong mt quỏ trỡnh lõu di,
c tớch lu qua nhiu th h, c duy trỡ bng truyn thng vn húa. Truyn
thng vn húa tn ti nh giỏo dc. Chc nng quan trng th t ca vn húa l
chc nng giỏo dc, úng vai trũ quyt nh trong vic hỡnh thnh nhõn cỏch con
ngi. T chc nng giỏo dc vn húa cú chc nng phỏt sinh l m bo tớnh
k tc ca lch s.
Nhng c trng v tớnh cht nờu trờn cho ta hiu mt cỏch y v
Thực trạng và giải pháp phát triển loại hình du lịch văn hoá ở Bắc Ninh
Sinh viên: Trần Thị Vân - 13 - Lớp: VH1102
ton vn hn v khỏi nim vn húa. Lch s ó chng minh bn sc vn húa
luụn luụn l mt iu kin sng cũn ca mi dõn tc. Khụng phi ngu nhiờn m
Nguyn Trói trong Bỡnh Ngụ i Cỏo ó nhn mnh: Nh nc i Vit ta
t trc, vn xng nn vn hin ó lõu v ụng khng nh sc mnh ca nn
vn húa trong chin tranh gii phúng t nc: Ly i ngha thng hung tn,
ly chớ nhõn thay cng bo. Lch s cng chng minh trong nhng bc him
nghốo nht ca dõn tc, vn húa luụn luụn l sc mnh phỏt huy tim nng vụ
tn ca nhõn dõn ta v trớ tu, ti nng, tỡnh cm v ý chớ. Vn húa gi mt vai
trũ ht sc quan trng trờn con ng phỏt trin v tin b ca cỏc dõn tc v
loi ngi.

giỏ tr lu nim v nhõn vt lch s, anh hựng dõn tc, danh nhõn vn húa khoa
hc, ghi du s vinh quang trong lao ng, ghi du ti ỏc ca quc phong
kin.
Loi hỡnh di tớch vn húa ngh thut: L nhng di tớch gn vi cỏc cụng trỡnh
kin trỳc cú giỏ tr ngh thut tiờu biu, c sc. Nhng di tớch ny khụng ch
cha ng nhng giỏ tr kin trỳc m cũn cha ng c nhng giỏ tr vn húa xó
hi, vn húa tinh thn.
Di tớch lch s cỏch mng: l nhng di tớch ghi li mt s kin quan trng ca
lch s cỏch mng a phng, cú nh hng ti s phỏt trn ca phong tro a
phng. khu vc hay ca quc gia.
Cỏc loi danh lam thng cnh lch s do thiờn nhiờn bi trớ v cú bn tay con
ngi to dng thờm v c xp l mt trong cỏc loi hỡnh di tớch lch s vn
húa. Cỏc danh lam thng cnh thng cha ng trong ú giỏ tr ca nhiu loi
di tớch lch s vn húa, vỡ vy nú cú vai trũ quan trng i vi phỏt trin du lch.
Ti nguyờn vn húa vt th nc ta vụ cựng phong phỳ, a dng, c
sc, mang cỏc giỏ tr lch s vn húa, gn lin vi lch s hỡnh thnh v phỏt
trin ca t nc. T nm 1962 n nm 1997, Nh nc ó xp hng c
2.147 di tớch gm: 1.120 di tớch lch s, 939 di tớch kin trỳc ngh thut, 25 di
tớch kho c, 63 thng cnh. Trong ú cú 109 di tớch c xp hng c bit.
Trong s ti nguyờn vn húa vt th thỡ cỏc di tớch kin trỳc ngh thut nh:
chựa, ỡnh, n, nh th, nh c, lng tm, cung in chim s lng ln, lu
gi nhiu giỏ tr lch s, kin trỳc, vn hc ngh thut vn húa cú giỏ tr, l
Thực trạng và giải pháp phát triển loại hình du lịch văn hoá ở Bắc Ninh
Sinh viên: Trần Thị Vân - 15 - Lớp: VH1102
nhng im tham quan nghiờn cu hp dn i vi du khỏch.
b. Vn húa phi vt th
Vn húa phi vt th l mt dng tn ti (hay th hin) ca vn húa khụng
phi di dng vt th, cú hỡnh khi tn ti khỏch quan trong khụng gian v thi
gian, m nú thng tim n trong trớ nh, tp tớnh, hnh vi, ng x ca con
ngi v thụng qua cỏc hot ng sng ca con ngi trong sn xut, giao tip

tit, khớ hu); tri thc v con ngi (bn thõn): y hc dõn gian v dng sinh
dõn gian; tri thc ng x xó hi (ng x cỏ nhõn v ng x cng ng); tri thc
sn xut (k thut v cụng c sn xut).
Cỏc hỡnh thc nghi l, tớn ngng tụn giỏo, phong tc, l hi nh Pht giỏo, Ki-
tụ giỏo, o giỏo, th cỳng t tiờn, o Mu L hi Vit Nam tht a dng
v phong phỳ. Theo thng kờ ca cỏc nh nghiờn cu vn húa dõn gian, Vit
Nam cú gn 7000 l hi c truyn ln, nh tri rng khp t nc trong bn
mựa xuõn, h, thu, ụng. Mi l hi mang mt nột tiờu biu v giỏ tr riờng,
nhng bao gi cng hng ti mt i tng linh thiờng cn c suy tụn nh
nhng v anh hựng chng ngoi xõm, nhng ngi cú cụng dy d truyn ngh,
chng thiờn tai, dit tr ỏc thỳ, giu lũng cu nhõn th Vi t tng ung
nc nh ngun, n qu nh ngi trng cõy, ngy hi din ra sụi ng bng
nhng s tớch, cụng trng, l cu ni gia quỏ kh vi hin ti, lm cho th h
tr hụm nay hiu c cụng lao t tiờn, thờm t ho v truyn thng quờ hng,
t nc ca mỡnh. c bit, l hi nc ta gn bú vi lng xó, a danh, vựng
t nh mt thnh t khụng th thiu vng trong i sng cng ng nhõn dõn.
Túm li, cú rt nhiu cỏch phõn loi loi hỡnh vn húa, nhng cú th
xp vo my nhúm sau:
- Di tớch lch s vn húa
- Ti nguyờn du lch l hi
- Vn ngh dõn gian
- Lng ngh truyn thng
- m thc
1.1.2. Du lch
Nhng thp k gn õy du lch ó tr thnh mt ngnh kinh t ln, l hin
tng kinh t xó hi ph bin khụng ch cỏc nc phỏt trin m cũn cỏc
Thực trạng và giải pháp phát triển loại hình du lịch văn hoá ở Bắc Ninh
Sinh viên: Trần Thị Vân - 17 - Lớp: VH1102
nc ang phỏt trin, trong ú cú Vit Nam. Theo C.Mỏc: Thc o vn minh
ca mt con ngi l s dng khong thi gian ri ca con ngi vo vic tham

1.1.3. Ti nguyờn du lch
Ti nguyờn du lch l loi ti nguyờn cú nhng c im ging nh nhng
loi ti nguyờn núi chung, song cú mt s c im riờng gn vi s phỏt trin
ca ngnh Du lch.
Khỏi nim Ti nguyờn du lch theo Pirolnik: Ti nguyờn du lch l nhng
tng th t nhiờn, vn húa - lch s v nhng thnh phn ca chỳng, to iu
kin cho vic phc hi v phỏt trin th lc tinh thn ca con ngi, kh nng
lao ng v sc khe ca h, trong cu trỳc nhu cu hin ti v tng lai, trong
kh nng kinh t k thut cho phộp, chỳng c dựng trc tip v giỏn tip
sn xut ra nhng dch v du lch v ngh ngi [15, 57].
Theo cỏc nh khoa hc du lch Trung Quc nh ngha thỡ: Tt c gii t
nhiờn v xó hi loi ngi cú sc hp dn khỏch du lch, cú th s dng cho
ngnh Du lch, cú th sn sinh ra hiu qu kinh t - xó hi v mụi trng u cú
th gi l Ti nguyờn du lch [3, 41].
Khon 4 (iu 4, chng 1) Lut du lch Vit Nam nm 2006 quy nh:
Ti nguyờn du lch l cnh quan thiờn nhiờn, yu t t nhiờn, di tớch lch s vn
húa, cụng trỡnh lao ng sỏng to ca con ngi v cỏc giỏ tr nhõn vn khỏc cú
th c s dng nhm ỏp ng nhu cu du lch, l yu t c bn hỡnh thnh
cỏc khu du lch, im du lch, tuyn du lch, ụ th du lch [16, 19].
Nh vy, Ti nguyờn du lch c xem nh tin phỏt trin du lch.
Ti nguyờn du lch cng phong phỳ c sc, cú mc tp trung cao thỡ cng cú
sc hp dn vi du khỏch v cú hiu qu kinh doanh du lch cao.
Ti nguyờn du lch l mt phm trự lch s, vic khai thỏc ph thuc nhiu
vo iu kin kinh t - xó hi, khoa hc k thut, chớnh tr nờn ngy cng c
m rng. Do vy, Ti nguyờn du lch bao gm c Ti nguyờn du lch ó, ang
khai thỏc v Ti nguyờn du lch cha c khai thỏc.
T nhng khỏi nim trờn, cú th nh ngha chung Ti nguyờn du lch l
tt c nhng gỡ thuc v t nhiờn v cỏc giỏ tr vn húa do con ngi sỏng to ra,
cú sc hp dn du khỏch, cú th c bo v, tụn to v s dng cho ngnh Du
lch mang hiu qu v kinh t - xó hi v mụi trng [16, 20].

Nam vi khỏch, m cỏc ngnh, a phng v nhõn dõn ni khỏch n u phi
cú trỏch nhim v truyn ti c giỏ tr c ỏo ca bn sc vn húa nc ta
Thực trạng và giải pháp phát triển loại hình du lịch văn hoá ở Bắc Ninh
Sinh viên: Trần Thị Vân - 20 - Lớp: VH1102
n vi du khỏch quc t v c trng riờng cú ca vn húa mi vựng, min, dõn
tc n vi khỏch du lch ni a. Du lch vn húa cũn to kh nng cho con
ngi m mang, tng cng s hiu bit v lch s truyn thng, vn húa, phong
tc tp quỏn, o c, ch xó hi ; lm giu thờm kh nng thm m, tụi
luyn tỡnh cm, thoi mỏi tinh thn khi c tham quan kho tng vn húa ngh
thut ca t nc, mt vựng, mt a phng.
Du lch vn húa cũn l phng tin giỏo dc lũng yờu nc, gi gỡn v
nõng cao truyn thng dõn tc. Thụng qua chuyn i du lch m con ngi c
lm quen vi cnh p, vi lch s, vn húa dõn tc, qua ú cng thờm yờu t
nc mỡnh; cng ng dõn c a phng cng thy c s hp dn ca vn
húa bn a, nhn thc ngy mt sõu sc v vic cn thit phi bo tn di sn
vn húa vt th v phi vt th a phng mỡnh, gúp phn khai thỏc, bo tn cỏc
di sn vn húa dõn tc, bo v v phỏt trin mụi trng t nhiờn v xó hi. Bờn
cnh ú, Du lch vn húa cũn cú vai trũ quan trng trong vic giỏo dc tinh thn
quc t, lm cho mi ngi thy cn thit phi phỏt trin v cng c cỏc mi
quan h quc t, lm cho cỏc dõn tc gn gi nhau hn, gúp phn bỡnh thng
húa quan h, gi gỡn, cng c ho bỡnh v tng thờm tỡnh hu ngh gia cỏc dõn
tc, tng cng s hp tỏc, hi nhp trờn mi lnh vc vỡ li ớch phỏt trin
chung.
Di sn vn húa chớnh l ngun Ti nguyờn du lch vn húa. Núi nh vy
khụng cú ngha tt c di sn vn húa u tr thnh Ti nguyờn du lch vn húa,
m trờn thc t, ch cú nhng di sn vn húa cú sc hp dn nht nh v cú th
khai thỏc tt cho hot ng du lch mi c gi l Ti nguyờn du lch vn húa.
Nu nh di sn vn húa c phõn loi thnh di sn vn húa vt th v di sn
vn húa phi vt th, thỡ Ti nguyờn du lch vn húa cng c phõn chia thnh
Ti nguyờn du lch vn húa vt th v Ti nguyờn du lch vn húa phi vt th.

1
Thnh ph Bc Ninh
41
35
76
2
Huyn Qu Vừ
9
19
28
3
Huyn Tiờn Du
23
29
52
4
Th xó T Sn
42
36
78
5
Huyn Thun Thnh
24
29
53
6
Huyn Gia Bỡnh
10
33
43

ng K, thnh c Luy Lõu, thnh c Bc Ninh, trong ú chựa Pht Tớch
c xp hng di tớch quc gia c bit.
Di tớch lu nim danh nhõn: Bao gm cỏc di tớch lu nim cỏc danh nhõn
lch s nh: n ụ th 8 v vua triu Lý, n Miu th Phm Th than mu vua
Lý Cụng Un lp vng triu Lý (TK XI), lng v n th Kinh Dng Vng,
n th Cao L Vng, cỏc di tớch lu nim v danh nhõn khao bng nh: Vn
Miu Bc Ninh, n Th Lờ Vn Thnh, cỏc tin s h Nguyn lng Kim ụi,
n th Lng quc Trng nguyờn Nguyn ng o, n th Trng nguyờn
Nguyn Gianr Thanh, cỏc di tớch lu nim v ng chớ Nguyn Vn C, ng
chớ Ngụ Gia T,
Di tớch cỏch mng v khỏng chin: Tiờu biu l nh gỏc c ỏm Thi
(phng ỡnh Bng, ỡnh, chựa ng K (phng ng K), chựa ng
Hng (xó Hng Mc), nỳi Lim (th trn Lim),
Thực trạng và giải pháp phát triển loại hình du lịch văn hoá ở Bắc Ninh
Sinh viên: Trần Thị Vân - 23 - Lớp: VH1102
1.2.1.1. Chựa Dõu
Ngi ta núi H Bc (hai tnh Bc Ninh v Bc Giang bõy gi l vựng t
ca thn linh v ca Pht. Lch s Pht giỏo Vit Nam ghi nhn cú nhiu ngụi
chựa c hin din trờn t ny nh: chựa Dõu, chựa Bỳt Thỏp, chựa Pht Tớch ,
trong ú Chựa Dõu c xem l ngụi chựa c nht Vit Nam, c xõy dng
c ụ Luy Lõu t th k th 2 sau Cụng nguyờn v l trung tõm Pht Giỏo ln
nht nc ta thi Bc thuc.
Chựa nm phớa nam c thnh Luy Lõu, trờn mt khu t rng bờn b
sụng Thiờn c c (nay thuc thụn Khng T, xó Thanh Khng, huyn
Thun Thnh, tnh Bc Ninh). Theo s sỏch, xa xa ngi dõn õy thng
sng bng ngh trng dõu, nuụi tm v cy lỳa nc, vỡ vy dõn gian xa thng
gi vựng ny l vựng dõu hoc K Dõu.
Quỏ trỡnh xõy dng chựa Dõu gn lin vi lch s du nhp o Pht vo
vựng Dõu, thi k Thỏi thỳ S Nhip lm quan cai tr nc ta. Chựa c trựng
tu ln nhiu ln vo thi Trn u th k th XIV (do Mc nh Chi hng cụng

hot tớn ngng dõn gian v nhiu trũ din xng phong phỳ, hp dn, thu hỳt
ụng o du khỏch thp phng, tớn , tng ni, pht t n cỳng l, dõng
hng, d hi. c bit, trong l hi cú t chc mt l rc ln, rc 4 ch em
T phỏp t 4 ngụi chựa khỏc v chựa T bỏi vng m. Dõng hng cu kinh
xong, ỏm rc ln lt tr v cỏc chựa. Trong lỳc rc cú cỏc trũ mỳa gy,
cp nc, mỳa s t, mỳa húa trang rựa, mỳa trng, u vt, c ngi, t cõy
bụng. Ngoi ra cũn cú nghi thc tm tng Pht chựa Dõu, qui t 12 lng trong
tng xa mang theo i mỳa rng n tham gia. Nột c sc trong l hi nm
cuc thi cp nc, l cuc thi chy gia b Sm (Phỏp Lụi) vi b Ma
(Phỏp V). Ngi ta búi xem ai v ớch trc d bỏo mựa mng. Nu l b
ma thỡ nm y c mựa. Nu l b Sm thỡ nm y rung ng lm sõu, nhiu
a, lm n trc tr.
Trong hin ti v tng lai, chựa Dõu mói l mt ni mang m du n
tõm linh ca o Pht v ca tớn ngng dõn tc Vit Nam, l ni ghi du nhiu
du n lch s sõu sc, v ó li du n trong ca dao cng nh trong tõm thc
mi ngi dõn Vit Nam:

Thực trạng và giải pháp phát triển loại hình du lịch văn hoá ở Bắc Ninh
Sinh viên: Trần Thị Vân - 25 - Lớp: VH1102
Mng by hi Khỏm
Mng tỏm hi Dõu
Mng chớn õu õu
Cng v hi Giúng
ng thi chựa Dõu - hi Dõu ó tr thnh ting gi tõm linh ca nhng
ngi con t Vit:
Dự ai i õu, v õu
H trụng thy thỏp chựa Dõu thỡ v
Dự ai buụn bỏn trm ngh
Nh ngy mng Tỏm thỡ v hi Dõu
(Ca dao c)