ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ KIM HẰNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Ở CÁC LỚP BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM NAM ĐỊNH

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2015
i


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ KIM HẰNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Ở CÁC LỚP BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM NAM ĐỊNH

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: TS. Vũ Lệ Hoa

HÀ NỘI - 2015

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

BGH

Ban Giám Hiệu

CBQL

Cán bộ quản lý

CBQLGD

Cán bộ quản lý giáo dục

CĐSP

Cao đẳng sư phạm

CLPTGD

Chiến lược phát triển giáo dục

CNH – HĐH

Công nghiệp hóa – hiện đại hóa

CSVC

Cơ sở vật chất


Trung học cơ sở

THPT

Trung học phổ thông

XHCN

Xã hội chủ nghĩa

iv


MỤC LỤC
Lời cảm ơn…………………………………………………………………….i
Danh mục chữ viết tắt……………………………………………………….. ii
Mục lục ……………………………………………………………………...iii
Danh mục bảng ……………………………………………………………..vii
MỞ ĐẦU ........................................................................................................ i
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Ở CÁC LỚP BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC TẠI
TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM .......................................................... 15
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu ................................................................ 15
1.1.1. Ở ngoài nước ...................................................................................... 15
1.1.2. Ở trong nước ...................................................................................... 16
1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài ............................................................ 17
1.2.1.Quản lý ................................................................................................ 17
1.2.2. Quản lý giáo dục................................................................................. 21
1.2.3. Quản lý nhà trường ............................................................................. 23
1.2.4. Hoạt động đào tạo và hoạt động bồi dưỡng......................................... 26

Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC
LỚP BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC TẠI TRƯỜNG
CAO ĐẲNG SƯ PHẠM NAM ĐỊNH ....................................................... 48
2.1. Vài nét về trường CĐSP Nam Định ....................................................... 48
2.1.1. Vài nét quá trình phát triển của trường CĐSP Nam Định ................... 48
2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ của trường CĐSP Nam Định ............................ 48
2.1.3. Quy mô đào tạo, bồi dưỡng của trường CĐSP Nam Định ................... 49
2.1.4. Cơ cấu tổ chức của trường CĐSP Nam Định ...................................... 50
2.1.5. Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị của trường CĐSP Nam Định .. 51
2.2. Thực trạng hoạt động dạy học các lớp bồi dưỡng cán bộ QLGD ở trường
CĐSP Nam Định .......................................................................................... 53
2.2.1. Thực trạng hoạt động giảng dạy của giảng viên .................................. 54
2.2.2. Thực trạng hoạt động học tập của học viên ........................................ 56
2.2.3. Thực trạng kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học viên.............. 58

6


2.2.4. Đánh giá hoạt động dạy học các lớp bồi dưỡng cán bộ QLGD của Nhà
trường........................................................................................................... 60
2.3. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học các lớp bồi dưỡng cán bộ QLGD ở
trường CĐSP Nam Định............................................................................... 61
2.3.1. Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của công tác quản lý hoạt động
dạy học các lớp bồi dưỡng............................................................................ 61
2.3.2. Thực trạng quản lý công tác lập kế hoạch hoạt động dạy học các lớp bồi
dưỡng cán bộ QLGD .................................................................................... 62
2.3.3. Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy các lớp bồi dưỡng cán bộ
QLGD .......................................................................................................... 62
2.3.4. Thực trạng quản lý hoạt động học tập của học viên lớp bồi dưỡng cán bộ
QLGD .......................................................................................................... 67

nay ............................................................................................................... 79
3.2.3. Kế hoạch hóa công tác xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ GV, cán bộ phục
vụ công tác bồi dưỡng tại trường cao đẳng sư phạm Nam Định ................... 83
3.2.4. Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học các lớp bồi
dưỡng tại trường cao đẳng sư phạm Nam Định ............................................ 85
3.2.5. Tăng cường điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phương tiện dạy học
phục vụ hoạt động dạy học các lớp bồi dưỡng của nhà trường ..................... 88
3.3. Mối quan hệ của các biện pháp .............................................................. 90
3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất ... 91
3.4.1. Mục đích của khảo nghiệm ................................................................. 91
3.4.2. Đối tượng khảo nghiệm ...................................................................... 91
3.4.3. Nội dung, kết quả khảo nghiệm .......................................................... 92
Kết luận chương 3 ........................................................................................ 99
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ........................................................... 100
1. Kết luận .................................................................................................. 100
2. Khuyến nghị ........................................................................................... 101
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................. 104
PHỤ LỤC ................................................................................................. 106

8


DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1.

Tổng hợp số liệu khảo sát về CSVC thiết yếu phục vụ

42


Thực trạng kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học

49

viên
Bảng 2.7.

Bảng đánh giá nhận thức của GV về tầm quan trọng của

52

quản lý hoạt động dạy học ở Trường CĐSP Nam Định
Bảng 2.8.

Thực trạng quản lý giờ lên lớp của giảng viên

55

Bảng 2.9.

Thực trạng QL việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp

56

Bảng 2.10.

Thực trạng QL việc kiểm tra - đánh giá kết quả học tập

60


yếu tố quyết định thúc đẩy sự phát triển của xã hội và giáo dục là nền tảng cơ
bản để đào tạo con người đáp ứng cao nhất, phù hợp với nhu cầu năng động
của xã hội. Do đó cùng với tốc độ phát triển đất nước về mọi lĩnh vực như
hiện nay, cải cách giáo dục đang được Đảng và Nhà nước quan tâm.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI Đảng Cộng Sản Việt Nam khẳng
định: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu và tạo sự chuyển biến cơ bản, toàn
diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa,
dân chủ hóa và hội nhập quốc tế”[4,70, văn kiện ĐH Đảng]. Chính vì thế giáo
dục và đào tạo ngày càng có vai trò to lớn để phát triển nguồn lực con người,
tạo ra một đội ngũ lao động có chất lượng cao, có đạo đức phẩm chất tốt, có
tri thức khoa học và kỹ năng chuyên môn đáp ứng được yêu cầu của xã hội
hiện đại.
Thực tế cho thấy trong thời gian qua công tác đào tạo nguồn nhân lực
của nước ta còn có một số vấn đề bất cập, dẫn đến sự thiếu hụt về nguồn lực
cả về lượng lẩn về chất, trong đó sự thiếu hụt về chất là một vấn đề nghiêm
trọng cần được quan tâm đặc biệt để từ đó tìm ra các biện pháp khắc phục.
Một trong những quan điểm chỉ đạo phát triển GD- ĐT của Đảng ta là:
“ GD- ĐT phải phát triển cả bề rộng lẫn bề sâu, cả về số lượng lẫn chất
lượng, trọng tâm phải dần dần nâng cao chất lượng để người học đạt tới các
chuẩn mực quốc tế về kiến thức và kỹ năng, có trình độ ngoại ngữ để giao
tiếp trong cuộc sống, giao dịch trong hoạt động nghề nghiệp. GD- ĐT phải
góp phần chuẩn bị con người cho nước ta hội nhập thành công.”[ CLPTGD)
Điều 14 của luật giáo dục có ghi:”Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong
việc đảm bảo chất lượng giáo dục”. Có đội ngũ giáo viên đủ về số lượng,
mạnh về chất lượng, đồng bộ về cơ cấu và tâm huyết với nghề là sự đảm bảo
cho sự thắng lợi của sự nghiệp phát triển giáo dục. Để có được vậy thì đội ngũ

10



11


nhiệm công tác bồi dưỡng cán bộ quản lý từ cấp mầm non đến cấp THCS. Với
sứ mạng to lớn ấy đòi hỏi đơn vị tổ chức phải có những phương pháp quản lý
sao cho mỗi đợt học dành cho cán bộ quản lý sao cho có hiệu quả nhất.
Từ những lý do trên tôi đã chọn đề tài: “Quản lý hoạt động dạy học ở
các lớp bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục tại trường Cao đẳng Sư phạm
Nam Định” làm luận văn thạc sĩ của mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu và đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học các
lớp bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục ở trường Cao đẳng sư phạm Nam Định
nhằm góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác bồi dưỡng thường
xuyên cán bộ quản lý giáo dục Nam Định của nhà trường hiện nay.
3. Khách thể, đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động dạy học các lớp bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục ở trường Cao đẳng
sư phạm.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động dạy học các lớp bồi dưỡng cán bộ quản lý
giáo dục ở trường Cao đẳng sư phạm Nam Định
4. Phạm vi nghiên cứu
- Chủ thể quản lý được xác định là Ban chủ nhiệm khoa Bồi dưỡng nhà
giáo và CBQLGD, phòng Quản lý khoa học của trường CĐSP Nam Định.
- Giới hạn về khách thể khảo sát:
Nghiên cứu của đề tài sẽ khảo sát trên các CBQL, giáo viên của khoa,
trường CĐSP Nam Định, 87 CBQLGD đang tập huấn tại trường CĐSP Nam
Định (cán bộ quản lý tại các cấp bậc từ mầm non tới THCS) tại Nam Định.
5. Gỉa thuyết khoa học
Trường CĐSP Nam Định là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở GD-ĐT

hợp với một số phương pháp khác như phương pháp chuyên gia, phương pháp
quan sát, phương pháp tổng kết kinh nghiệm nhằm để thu thập, bổ sung thêm
số liệu, thông tin nhằm phục vụ cho việc nghiên cứu.
- Nhóm phương pháp xử lý thông tin

13


Sử dụng một số công thức toán học thống kê trên phần mềm Microsoft
Exel để xử lý số liệu.
8. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham
khảo và phụ lục, luận văn được cấu trúc thành 3 chương:
Chương 1. Cơ sở lí luận về quản lý hoạt động dạy học các lớp bồi
dưỡng cán bộ quản lý giáo dục ở trường Cao đẳng sư phạm
Chương 2. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học các lớp bồi dưỡng
cán bộ quản lý giáo dục ở trường Cao đẳng sư phạm Nam Định
Chương 3. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học các lớp bồi dưỡng cán
bộ quản lý giáo dục ở trường Cao đẳng sư phạm Nam Định.

14


CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Ở CÁC LỚP BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Ở ngoài nước
Từ trước đến nay, trong mọi thời đại, vấn đề dạy học và quản lý hoạt

thiếu thốn về tài nguyên thiên nhiên, bại trận trong chiến tranh thế giới thứ hai
nhưng ngay từ năm 1946 Nhật Bản đã đầu tư rất lớn cho giáo dục với 28%
ngân sách và cho đến những năm 1950 họ tiếp tục đầu tư cho giáo dục lên
mỗi năm 1% cho đến 32% ngân sách cho giáo dục và ổn định từ đó cho đến
nay mà chưa nước nào trên thế giới có thể làm được điều đó.
Bước sang thế kỷ 20 nhiều nhà Tâm lý học và Giáo dục học nổi tiếng thế giới
đã đề cập đến vấn đề quản lý hoạt động dạy học. Ðặc biệt các nhà Tâm lý học,
giáo dục học lỗi lạc của Liên Xô (cũ) như A.X.Makarenco,V.A.
Xukhomlinxki, A.G.Covaliov, T.E.Conhicova, I.I.Bazovich, V.A.Kruchetxki
đã có nhiều tác phẩm giá trị đề cập đến vấn đề này.
1.1.2. Ở trong nước
Ở Việt Nam trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm
tới sự nghiệp giáo dục. Hội nghị lần thứ 2 BCHTW khoá VIII đã ra nghị
quyết về định hướng phát triển giáo dục và đào tạo, đến Hội nghị lần thứ 6
BCHTW khoá IX đã họp kiểm điểm việc thực hiện Nghị quyết lần thứ 2
BCHTW khoá VIII. Để triển khai Nghị quyết của Đảng về giáo dục, Chính
phủ cùng các ngành, các cấp có liên quan đã tiến hành cụ thể hoá đường lối
của Đảng, xây dựng chiến lược, chương trình, phát triển giáo dục trong những
năm đầu của thế kỷ XXI. Đặc biệt Nghị quyết số 40/2000/QH 10 ngày
9/12/2000 của Quốc hội khoá X về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông,
tạo điều kiện để giáo dục Việt Nam theo kịp trình độ giáo dục thế giới, góp
phần nâng cao chất lượng dạy học.
Rõ ràng về mặt lý luận chỉ đạo cũng như thực tiễn nghiên cứu vấn đề
dạy học, quản lý hoạt động dạy học ở trong nhà trường đã được nhiều học giả
ngoài nước và trong nước quan tâm đến. Trong những năm gần đây ở nước ta

16


đã có một số công trình nghiên cứu xoay quanh vấn đề quản lý hoạt động dạy



Chỉ đến khi loài người phát triển đến một trình độ cho phép thực hiện sự phân
công lao động xã hội, tách lao động trí óc ra khỏi lao động chân tay, thì mới
manh nha ra đời các thuyết tư tưởng quản lý. Trải qua các thời kỳ, với sự phát
triển của khoa học tự nhiên và khoa học xã hội, đã xuất hiện các nhà tư tưởng
chuyên nghiên cứu về triết học và vận dụng nó vào quản lý xã hội. Quản lý
được định nghĩa là một công việc mà một người lãnh đạo học suốt đời không
thấy chán và cũng là sự khởi đầu của những gì họ nghiên cứu. Quản lý được
giải thích như là nhiệm vụ của một nhà lãnh đạo thực thụ, nhưng không phải
là sự khởi đầu để họ triển khai công việc. Như vậy, có bao nhiêu nhà lãnh đạo
tài ba thì có bấy nhiêu kiểu định nghĩa và giải thích về quản lý.
Vậy suy cho cùng quản lý là gì? Định nghĩa quản lý là yêu cầu tối thiểu
nhất của việc lý giải vấn đề quản lý dựa trên lí luận và nghiên cứu quản lý
học.
Xét trên phương diện nghĩa của từ, quản lý thường được hiểu là chủ trì hay
phụ trách một công việc nào đó.
Bản thân khái niệm quản lý có tính đa nghĩa nên có sự khác biệt giữa
nghĩa rộng và nghĩa hẹp. Hơn nữa, do sự khác biệt về thời đại, xã hội, chế độ,
nghề nghiệp nên quản lý cũng có nhiều giải thích, lý giải khác nhau. Cùng với
sự phát triển của phương thức xã hội hoá sản xuất và sự mở rộng trong nhận
thức của con người thì sự khác biệt về nhận thức và lý giải khái niệm quản lí
càng trở nên rõ rệt.
Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả
trong và ngoài nước đã đưa ra giải thích không giống nhau về quản lý. Cho
đến nay, vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất về quản lý. Đặc biệt là kể từ
thế kỷ 21, các quan niệm về quản lý lại càng phong phú. Các trường phái
quản lý học đã đưa ra những định nghĩa về quản lý như sau:
- Tailor: "Làm quản lý là bạn phải biết rõ: muốn người khác làm việc gì
và hãy chú ý đến cách tốt nhất, kinh tế nhất mà họ làm " .

20


C«ng cô
Chủ thể
quản lý

Khách thể
quản lý

Mục tiêu

Phương
tiện

Theo Đỗ Hoàng Toàn: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có định
hướng của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả
nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống để đạt mục tiêu đề ra trong điều
kiện biến động của môi trường [42].
Các cách lý giải quan điểm về quản lý tuy có những khía cạnh khác
nhau, nhưng về bản chất và nội dung đều thống nhất: Quản lý là lao động điều
khiển lao động, về bản chất nó là quá trình điều chỉnh mọi quá trình xã hội về
tư tưởng văn hoá, kinh tế chính trị, giáo dục, pháp luật… thì quản lý giữ vai
trò quan trọng trong sự tiến bộ xã hội. Chúng ta có thể hiểu khái niệm quản lý
theo nghĩa chung nhất:
Quản lý là sự tác động có định hướng, có mục đích, có kế hoạch của
chủ thể quản lý đến khách thể quản lý một cách hợp quy luật nhằm đạt được
mục tiêu đề ra trong điều kiện biến động của môi trường.
1.2.2. Quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục là một khoa học quản lý chuyên ngành, người ta

nguồn lực phù hợp để đạt được các mục đích đã định ".
- Theo Đặng Quốc Bảo thì: Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quát là
hoạt động điều hành phối hợp của các lực lượng xã hội nhằm thúc đẩy công
tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu xã hội.
- Theo Nguyễn Ngọc Quang“ Quản lý là tác động có mục đích, có kế
hoạch của chủ thể quản lý đến những người lao động nói chung là khách thể
quản lý nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến”.
- Theo tác giả Trần Khánh Đức “ Quản lý là công việc của nhà quản lý
nhằm thiết lập và duy trì một khung cảnh nội bộ trong đó con người làm việc

22


chung theo tập thể có thể thực hiện công việc một cách hữu hiệu để đạt được
các mục tiêu ”.
Những khái niệm về quản lý giáo dục nêu trên tuy có những cách diễn
đạt khác nhau nhưng nhìn chung lại có thể là sự tác động có tổ chức, có định
hướng phù hợp với quy luật khách quan của chủ thể quản lý ở các cấp lên đối
tượng quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục của từng cơ sở và của toàn bộ hệ
thống giáo dục đạt tới mục tiêu đã định.
Trong quản lý giáo dục chủ thể quản lý ở các cấp chính là bộ máy quản
lý giáo dục từ Trung ương đến địa phương, còn đối tượng quản lý chính là
nguồn nhân lực, cơ sở vật chất kỹ thuật và các hoạt động thực hiện chức năng
của giáo dục đào tạo. Hiểu một cách cụ thể là:
- Quản lý giáo dục là hệ thống tác động có kế hoạch, có ý tưởng, có
mục đích của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý.
- Quản lý giáo dục là sự tác động lên tập thể giáo viên, học viên và các
lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, nhằm huy động họ cùng phối
hợp tác động tham gia các hoạt động giáo dục của nhà trường để đạt mục đích
đã định.

sẽ yếu.
1.2.3.2. Quản lý nhà trường
Cần phải phân biệt rõ quản lí giáo dục và quản lí nhà trường. Quản lí
giáo dục là quản lí một hoạt động, còn quản lí nhà trường là quản lí một thiết
chế của hệ thống giáo dục. Quản lí nhà trường có liên quan mật thiết với quản
lí giáo dục.
“Quản lí nhà trường là hệ thống những tác động có hướng đích của hiệu
trưởng đến con người (giáo viên, cán bộ nhân viên và học sinh), đến các
nguồn lực (cơ sở vật chất, tài chính, thông tin…), hợp quy luật (quy luật quản
lí, quy luật giáo dục, quy luật tâm lí, quy luật kinh tế, quy luật xã hội…) nhằm
đạt mục tiêu giáo dục”.
“Quản lí trường học là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm
vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lí giáo

24


dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục,
với thế hệ trẻ và đối với từng học sinh”.
Theo Từ điển giáo dục: “ Quản lí nhà trường là thực hiện hoạt động quản
lí giáo dục trong tổ chức nhà trường. Hoạt động quản lí nhà trường do chủ thể
quản lí nhà trường thực hiện, bao gồm các hoạt động quản lí bên trong nhà
trường như:
Quản lí giáo viên;
Quản lí học viên;
Quản lí quá trình dạy học, giáo dục;
Quản lí cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học;
Quản lí tài chính trường học;
Quản lí lớp học như nhiệm vụ của giáo viên; quản lí quan hệ nhà
trường và cộng đồng xã hội.