TRƯỜNG ĐẠI HỌC s ư PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC TIEU HỌC

NGUYỄN THỊ THU HUYỀN

THỰC TRẠNG TỔ CHỨC
BỮA ĂN TRƯA CHO TRẺ LỚP 5 TUỔI
Ở TRƯỜNG MẦM NON TIÊN DƯƠNG
(ĐÔNG ANH - HÀ NỘI)

KHÓA LUẬN TỔT NGHIỆP ĐẠI HỌC
•

•

•

•

C h u y ên n g à n h : P h ư ơ n g p h á p ch ă m sóc và v ệ sin h trẻ em

HÀ NỘI - 2015


Nguyễn Thị Thu Huyền

K37B

GD Mầm Non

L Ờ I CẢM ƠN

CHO TRẺ LỚP 5 TUỒI Ở TRƯỜNG M ẦM N O N TIÊN DƯƠNG (ĐÔNG
ANH - HÀ N ộ ỉ)” là kết quả nghiên cứu của riêng em dưới sự hướng dẫn của
T h.s PHÍ THỊ BÍCH NGỌC không trùng với kết quả nghiên cún nào khác.
Các số liệu, kết quả thu thập được trong khóa luận là: Trung thực, rõ
ràng, chính xác, chưa từng được công bố trong bất kỳ một công trình nghiên
cún nào.

Hà Nội, ngày 12 tháng 05 năm 2015
Sinh viên

Nguyễn Thị Thu Huyền


Nguyễn Thị Thu Huyền

K37B

GD Mầm Non

MỤC LỤC

PHẰN I. MỞ Đ À U .......................................................................................................1
1. Lí do chọn đề tài.....................................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu............................................................................................2
3. Giả thuyết nghiên c ú n ..........................................................................................2
4. Đối tượng và khách thể nghiên cứ u .................................................................. 2
5. Nhiệm vụ nghiên cứu...........................................................................................2
6. Phương pháp nghiên c ú n .................................................................................... 3
7. Phạm vi nghiên cún.............................................................................................. 3
8. Thời gian nghiên c ứ u ...........................................................................................3

2.2.1. Thực trạng về công tác thanh tra, kiểm tra, quản lí của nhà trường
về tổ chức bữa trưa cho trẻ và quá trình chế biến thức ăn ............................16
2.2.2. Thực trạng về số lượng và trình độ của giáo v iên ..............................17
2.3. Thực trạng việc tổ chức bữa ăn trưa cho tr ẻ .............................................. 18
2.4. Thực trạng phối họp giữa gia đình và nhà trường về tổ chức bữa ăn
cho trẻ ở trường mầm non.....................................................................................28
2.5. Các biện pháp đưa ra nhằm nâng cao hiệu quả bữa ăn trưa cho trẻ lóp
5 tuổi......................................................................................................................... 30
2.6. Áp dụng các biện pháp đưa ra tại trường mầm non Tiên D ương........30
2.7. Ket quả thu được sau khi áp dụng các biện p h á p .................................... 39
PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ..............................................................41
1. Kết luận............................................................................................................... 41
2. Kiến nghị............................................................................................................. 41
TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................................43


Nguyễn Thị Thu Huyền

K37B

GD Mầm Non

DANH MỤC BẢNG

STT

Tên bảng

1



8

Bảng 8: Kêt quả tô chức trước khi ăn cho trẻ 5 tuôi

9

Bảng 9: Kêt quả tô chức bữa ăn trưa, trong khi ăn của trẻ 5 tuôi

10

Bảng 10: Kêt quả tô chức sau khi ăn trưa của trẻ 5 tuôi

11

Bảng 11: Kêt quả phôi họp giữa gia đình và nhà trường trong ăn
uống


Nguyễn Thị Thu Huyền

K37B

GD Mầm Non

DANH MỤC HÌNH

STT

Tên hình


Hình 11: Cơm tẻ, cá trăm, thịt lợn sôt cà chua
Canh khoai tây, su su, cà rốt nấu thịt

8

Hình 12: Cơm tẻ, trứng đúc thịt. Canh cải nâu thịt
Hoa quả tráng miệng (chuối tiêu)

9

Hình 13: Cơm tẻ, thịt, đậu sôt cà chua. Canh cải nâu ngao
Hoa quả tráng miệng (chuối)

10

Hình 14: Cơm tẻ, trứng cút kho thịt.
Canh khoai tây, su su, cà rốt nấu thịt
Hoa quả tráng miệng (dưa hấu)

11

Hình 15: Cơm tẻ, trăm, thịt lợn sôt cà chua. Canh rau cải nâu thịt

12

Hình 16: Cơm tẻ, thịt gà, thịt lợn om nâm hương, mộc nhĩ
Canh bí nấu tôm. Hoa quả tráng miệng (dưa hấu)



phụ. Trong đó bữa ăn trưa là bữa quan trong nhất, là một trong những nhiệm
vụ hàng đầu trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ. Thực tế, việc tổ chức bữa
ăn trưa cho trẻ ở các trường mầm non vẫn còn nhiều vấn đề cần phải bàn đến.

1


Nguyễn Thị Thu Huyền

K37B

GD Mầm Non

Thường trong các bữa ăn của trẻ cô giáo mới chỉ chú ý làm sao cho trẻ ăn hết
xuất chứ chưa chú ý đến việc tổ chức làm sao cho trẻ ăn ngon miệng, làm sao
để trẻ có tâm lý thoải mái khi ăn và làm sao có cách tổ chức bữa ăn đúng.
Xuất phát từ những lí do trên, tôi mạnh dạn đi vào nghiên cứa đề tài:
“Thực trạng tô chức bữa ăn trưa cho trẻ lóp 5 tuối ở trường mầm non Tiên
Dương (Đông Anh - Hà N ộiỴ\ Tôi hi vọng đề tài của mình sẽ giúp mọi người
hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của việc tổ chức bữa ăn cho trẻ, nhằm phát
hiện ra những thực chăm sóc giáo dục trẻ. Ọua đây tôi cũng muốn đề xuất
một số kiến nghị, phương pháp cải thiện để việc chăm sóc - giáo dục trẻ ngày
càng tốt hơn.
2. Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu về việc tổ chức bữa ăn trưa cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non
Tiên Dương, nguyên nhân cụ thế và đề xuất một số kiến nghị nhằm cải thiện
và nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ.
3. Giả thuyết nghiên cứu
Việc tổ chức bữa ăn trưa cho trẻ ở trường mầm non Tiên Dương chưa
tốt, còn nhiều vấn đề. Vì vậy tôi tiến hành nghiên cún “Thực trạng tổ chức

tài.
Phương pháp điều tra: Sử dụng phiếu thăm dò đối với giáo viên về vấn
đề liên quan tới bữa ăn của trẻ.
Phương pháp thống kê toán học: Thu thập, xử lí, phân tích số liệu.
Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Dựa trên hiểu biết sẵn có về việc tổ
chức bữa ăn và các vấn đề liên quan đến bữa ăn của bản thân, nhờ quá trình
học tập và tự tìm hiểu qua nhiều nguồn khác nhau mà bổ sung và hoàn thiện
đề tài.
7. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi điều tra: Trường mầm non Tiên Dương.
Phạm vi nội dung: Thực trạng tổ chức bữa ăn trưa cho trẻ lớp 5 tuổi.
Phạm vi thực nghiệm: Trường mầm non Tiên Dương.
8. Thòi gian nghiên cứu
Thời gian tiến hành từ tháng 11/2014 đến tháng 5/2015, chia làm 3 giai đoạn:
Giai đoan 1: Từ tháng 11/2014 đến tháng 02/2015
■ Lựa chọn đề tài nghiên cứu

3


Nguyễn Thị Thu Huyền

K37B

GD Mầm Non

■ Xây dựng đề cương
■ Bảo vệ đề cương
Giai đoan 2\ Từ tháng 02/2015 đến tháng 04/2015
■ Thực hiện nghiên cứu đề tài.

nhận thấy rằng: Sự ăn uống có ảnh hưởng rất lớn đến cân nặng của trẻ. Ong
khẳng định: Trong trường hợp thiếu ăn, các xương cốt vẫn dài ra, trái lại cân
nặng đứng nguyên hay sụt đi [7].
Đen năm 1967, trong cuốn “Cán bộ giữ vườn trẻ và nhóm trẻ nhỏ của
vườn trẻ mẫu giáo” của tác giả M.D.Côvryghina, mới đưa ra vấn đề cần lun ý
khi tổ chức bữa ăn cho trẻ ở trường mầm non: Cho trẻ ăn tùy thích thú, không
được bắt buộc trẻ ăn như thế dạ dày mới tiết dịch mạnh, giữa các bữa ăn
không bao giờ cho ăn bánh kẹo ngọt, cho trẻ ăn không đúng lúc sẽ làm giảm
khẩu vị, làm ức chế trung tâm điều khiến ăn uống và làm phá hoại chế độ ăn
uống đúng đắn. Ngoài ra, thức ăn có hình thức đẹp, mùi vị hấp dẫn thì sẽ gây
cảm giác thèm ăn cho trẻ. Mọi khẩu phần giành cho trẻ em thì phải cho ăn
cùng một lúc để trẻ quen ăn hết khẩu phần [4].
Có thể thấy, vấn đề ăn uống đối với trẻ mầm non được quan tâm từ rất
sớm. Tuy nhiên, các tác giả chỉ mới quan tâm đến ảnh hưởng của việc ăn
uống tới sức khỏe và bệnh tật. Chưa có tác giả nào nói đến hiệu quả trong tổ
chức bữa ăn trưa cho trẻ mầm non.

5


Nguyễn Thị Thu Huyền

КЗ 7В

GD Mầm Non

1.1.2. Những nghiên cứu trong nước
Ớ Việt Nam, vấn đề tổ chức bữa ăn cho trẻ ở trường mầm non rất được
quan tâm và có một số nghiên cứu.
Tác giả Lê Thị Khánh Hòa (1983) có công trình nghiên cứu “Khảo sát

GD Mầm Non

dinh dưỡng trong bữa ăn của trẻ trong trường mầm non, chưa đi sâu vào cách
thức tổ chức bữa ăn trưa như thế nào cho đạt hiệu quả cao.
1.2. Ý nghĩa trong việc tổ chửc bữa ăn cho trẻ
Tổ chức bữa ăn có vai trò rất quan trọng đối với cơ thể, đặc biệt là sức
khỏe của trẻ mầm non. Sức khỏe là vốn quý giá nhất của mỗi con người và của
toàn xã hội, là nhân tố quan trọng nhất trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ
quốc. Đe đảm bảo cho sự tăng trưởng của xã hội mai sau, việc phát triển nhân
tố con người và nguồn lực con người, cần phải thực hiện chăm sóc không
ngừng ngay từ khi trẻ mới sinh ra. Do đó, việc chăm sóc và giáo dục trẻ có ý
nghĩa rất quan trọng đối với phát triển của trẻ, đặc biệt là tổ chức bữa ăn cho
trẻ.
Tổ chức bữa ăn đảm bảo cơ cấu cấu thành phần bữa ăn phù họp với lứa
tuổi và khẩu vị của trẻ, việc tổ chức bữa ăn cho trẻ có ý nghĩa khá lớn với việc
tiêu hóa thức ăn của trẻ.
Tổ chức bữa ăn trưa giúp trẻ bù đắp những năng lượng đã tiêu hao và
cung cấp năng lượng để tham gia và các hoạt động mới. Giúp cơ thể trẻ khỏe
mạnh, phát triển tốt, đảm bảo sự phát triển bình thường của các cơ quan và hệ
cơ quan trong cơ thể [ 11 ].
Tổ chức tốt bữa ăn cho trẻ giúp cho có những thói quen tốt trong ăn
uống: ăn đúng bữa, biết mời khi ăn, ăn hết xuất, không nói chuyện khi ăn.
Đặc biệt thói quen vệ sinh ăn uống [10].
Bữa ăn giúp trẻ có những kiến thức về dinh dưỡng, trẻ biết cách chế
biến một số món ăn đơn giản: Thịt lợn xào cà rốt, thịt lợn hầm khoai tây, canh
mồng tơi nấu cua, đậu sốt cà chua... biết các nhóm thực phẩm: chất béo, đạm,
vitam in...[l 1].
Việc chăc sóc trẻ đầy đủ, nhất là trong tổ chức ăn ở trường mầm non có
tác dụng phòng ngừa các nguyên nhân ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất,


Thực hiện tốt các mục tiêu giáo dục mầm non đó là tiền đề quan trọng
đảm bảo những điều kiện cần thiết cho việc thực hiện các mục tiêu giáo dục
sau này. Trong giáo dục thể chất trong trường mầm non cần thực hiện tốt
những nhiệm vụ trong tổ chức bữa ăn như sau:
1.3.1. Tăng cường sức khỏe, đảm bảo sự tăng trưởng hài hòa cho trẻ
Cần tổ chức chế độ ăn uống hợp lí, phù hợp với từng độ tuổi, từng đối
tượng trẻ.
Đảm bảo khẩu phần ăn họp lí, cân đối giữa các thành phần Prôtít,
Gluxít, Lipít, muối khoáng và các loại vitamin [11].

8


Nguyễn Thị Thu Huyền

K37B

GD Mầm Non

Quan tâm đến cách chế biến các thực phẩm sao cho phù

họp với khả

năng tiêu hóa của từng lứa tuổi cũng như từng trẻ.
Cần làm tốt công tác vệ sinh cá nhân và vệ sinh an toàn thực phẩm, chế
biến thức ăn.
1.3.2. Rèn luyện các kỹ năng, kỹ xảo và thói quen vệ sinh trong bữa ăn
của trẻ
Giáo dục kỹ năng, kỹ xảo và thói quen cho trẻ mầm non là nội dung
không thể thiếu. Trong cuộc sống và sinh hoạt hàng ngày, trẻ cần đến nhiều

ăn uống sẽ tăng cường khả năng miễn dịch cho trẻ. Đối với trẻ mầm non khả
năng nhận thức của trẻ còn hạn chế nên khi hình thành, rèn luyện những thói
quen cho trẻ cần phải tỉ mỉ, kiên trì để thói quen được củng cố và ổn định.
1.3.3. Giáo dục nếp sống có giờ giấc
Giáo dục nếp sống có giờ giấc, rèn luyện thói quen ăn uống đúng giò'
và dễ dàng thích nghi khi chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác.
Chính thói quen này giúp đưa trẻ vào nề nếp, thúc đẩy quá trình tiêu hóa, tạo
điều kiện cho sự phát triển bình thường của các cơ quan và hệ cơ quan trong
cơ thể trẻ [10].
1.4. Nội dung tổ chức bữa ăn trưa cho trẻ
Ăn uống là một nhu cầu không thể thiếu đối với sự tồn tại và phát triển
của con người, đặc biệt đối với trẻ mầm non. Muốn cơ thể phát triển tốt, đảm
bảo sự phát triển bình thường cuả các cơ quan và hệ cơ quan trong cơ thể, thì
ở trường mầm non cần tổ chức bữa trưa cho trẻ tốt: đảm bảo ăn đủ chất, đủ
lượng, và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
Đe giúp cơ thể trẻ phát triển tốt, đảm bảo sự phát triển bình thường của
các cơ quan và hệ cơ quan trong cơ thể, cần tổ chức chế độ ăn uống họp lí cho
trẻ. Trong việc thực hiện chế độ ăn uống hợp lí cho trẻ, một yêu cầu quan
trọng có tính chất quyết định đến sức khỏe, sự tăng trưởng và phát triển của
trẻ là đảm bảo khẩu phần ăn họp lí, cân đối giữa các thành phần protit, gluxit,
lipit, muối khoáng và các vitam in... Đồng thời, phải quan tâm đến cách chế
biến các thực phẩm sao cho phù họp với khả năng tiêu hóa của từng lứa tuổi
cũng như tùng trẻ. Vì vậy, trong trường mầm non vấn đề chế biến thức ăn và
vệ sinh an toàn thực phẩm của nhà bếp giữ một vị trí rất quan trọng, nó giúp
cho trường mầm non thực hiện được một trong các chức năng của nó là chăm

10


Nguyễn Thị Thu Huyền

kịp thời [10].

11


Nguyễn Thị Thu Huyền

K37B

GD Mầm Non

1.4.3. Sau khỉ ăn
■ Trẻ cất bát, thìa, đối với trẻ lớn thì cho trẻ cất bàn.
■ Cho trẻ lau miệng , rủa tay, uống nước.
■ Cho trẻ nghỉ ngơi sau khi ăn và cho trẻ ngủ [10].
1.5. Đặc điểm của trẻ 5 tuổi
1.5.1. Đặc điểm về thể chất
Mỗi tháng cân nặng của trẻ tăng từ lOOg - 150g, đến 6 tuổi cân năng
trung bình từ 18 kg - 20 kg. Tỷ lệ mỡ trong cơ thể thấp nhất so với các lứa
tuổi nên nhìn trẻ có vẻ gầy ốm. Chiều cao mỗi tháng tăng từ 1 cm - 1,5 cm,
đến 6 tuổi trẻ cao từ 105 cm - 115 cm.
Hệ tiêu hóa trẻ đang dần hoàn thiện.
Trẻ từ 5 tuổi trở đi đã có thể vận động toàn thân, hoặc làm các động tác
phức tạp hon như chơi đá cầu, nhảy dây, leo trèo, lộn xà đon... Các ngón tay
của trẻ 5 tuổi không những có thể hoạt động tự do, mà động tác còn nhanh
nhẹn và hoàn chỉnh hơn, nên có thể cầm bút đế viết hoặc vẽ, đồng thời còn
thực hiện nhiều động tác mới và tinh tế hơn [12].
1.5.2. Đặc điểm về tâm sinh lý
Trẻ luôn tò mò, hoạt động nhiều, ham học hỏi, thích tự làm việc, ham
chơi hơn ăn.

ngồi riêng và cô xúc cơm cho trẻ. Trong bữa ăn cô thường xuyên hình thành
thói quen có văn hóa khi ăn cho trẻ (mời cô và bạn, ăn nhai kỹ, không nói
chuyện, ăn hết suất của m ình,...). Ngược lại đối với trẻ lớn hơn (5 tuổi), giáo
viên có quan niệm là trẻ đã lớn, trẻ có thể sử dụng thành thạo dụng cụ ăn
uống, trẻ tự sắp xếp bàn ghế và trẻ tự ăn, trẻ tự giác hơn, ý thức hơn. Chính vì
vậy, trong tổ chức bữa trưa cho trẻ lớp 5 tuổi chưa được chú trọng và còn
nhiều vấn đề cần được quan tâm hơn.

13


Nguyễn Thị Thu Huyền

K37B

GD Mầm Non

CHƯƠNG 2
KÉT QUẢ ĐIÊU TRA VÀ THỤC NGHIỆM KHOA HỌC
Trường mầm non Tiên Dương là một trong nhũng trường ở huyện Đông
Anh, Hà Nội được vinh dự đón nhận là trường chuẩn quốc gia (mức độ 1).
Trường luôn đi đầu trong công tác thi đua dạy tốt, chăm sóc tốt của huyện và
đã đạt nhiều thành tích suất sắc, chất lượng giáo dục không ngùng được nâng
cao. Trong nội dung chăm sóc sức khỏe thì việc tổ chức bữa trưa cho trẻ là một
trong nhũng nhiệm vụ trọng tâm của trường Tiên Dương và có ảnh hưởng rất
lớn đến sự phát triển của trẻ. Đe tìm hiểu rõ hơn về thực trạng tổ chức bữa ăn
trưa cho trẻ ở trường Tiên Dương, tôi đã sử dụng phương pháp điều tra bằng
phiếu điều tra và kết hợp với phương pháp quan sát quá trình nuôi dạy, chăm
sóc trẻ của các giáo viên mầm non trong trường Tiên Dương, Đông Anh, Hà
Nội.

hình ảnh con vật ngộ nghĩnh trên tường, trang trí sặc sỡ, có các trò chơi với
nhiều hình thù khác nhau 1'ất bắt mắt . .

tạo điều kiện tốt cho trẻ đi dạo ngoài

tròi, hay các tiết học môi trường xung quanh. Trong lóp học thoáng mát, sạch
sẽ, có đủ quạt, điều hòa, đồ dùng đồ chơi đa dạng và phong phú với nhiều
màu. Mỗi lóp học đều có nhà vệ sinh cho trẻ, đảm bảo an toàn, sạch sẽ. Tất cả
các phòng chức năng có đầy đủ trang thiết bị phục vụ trong quá trình học:
Phòng múa có tủ quần áo, váy, đàn, gương...; phòng máy tính có khoảng 20
máy tính; phòng thể chất có dụng cụ: Như bóng, ghế băng, túi cát,...Nhà
trường đã có sân khấu ngoài trời phục vụ những buổi sinh hoạt, văn nghệ,
ngày lễ cho trẻ và cô giáo. Đặc biệt trường xây dựng được bếp ăn đảm bảo vệ
sinh, chất lượng an toàn thực phẩm luôn đặt lên hàng đầu. Trường mầm non
Tiên Dương có đủ nguồn nước sạch đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cho trẻ và cán
bộ nhân viên trong trường.
Mặc dù, cơ sở vật chất và không gian của trường khá khang trang, sạch
sẽ nhung do số lượng trẻ quá đông, số lượng giáo viên lại hạn chế nên vẫn
chưa đáp ứng được nhu cầu của trẻ.
Thực tế mỗi lóp có 2 - 3 giáo viên, trẻ từ 40 - 50 trẻ nên việc chăm sóc,
giáo dục còn gặp nhiều khó khăn, các cô giáo không thể hướng dẫn từng trẻ
được. Trong quá trình giảng dạy các giáo viên phải chia lóp thành 2 nhóm,
thậm chí hai lớp phải học chung với nhau trong phòng âm nhạc hay phòng thể
chất để thay phiên nhau học và chơi. Nhà trường đã có sự đầu tư về cơ sở vật

15


Nguyễn Thị Thu Huyền


thận hơn để đón thanh tra. Do cơ sở vật chất, nguồn kinh phí đầu tư còn hạn
hẹp như: Khi kiểm tra về độ an toàn, đảm bảo vệ sinh của thực phẩm chỉ là

16


Nguyễn Thị Thu Huyền

K37B

GD Mầm Non

nhìn bằng mắt thường, ngửi và sờ, không có máy móc để kiểm tra. Vì vậy kết
quả kiểm tra không chính xác, chủ quan nên chất lượng bữa ăn của trẻ chưa
cao
2.2.2. Thực trạng về số lượng và trình độ của giáo viên
Đội ngũ giáo viên trong trường mầm non Tiên Dương 100% giáo viên
có trình độ, có bằng cấp. Trường có đội ngũ giáo viên trẻ tuổi, năng động,
nhiệt tình, sáng tạo, hăng hái thăm gia các hoạt động dạy tốt, học tốt, chăm
sóc tốt mà ngành đưa ra. Có thế nói nhà trường có một đội ngũ giáo viên rất
đoàn kết, thường xuyên trao đổi kinh nghiệm trong giảng dạy và chăm sóc trẻ
của nhau, nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, nâng cao chất
lượng giáo dục mầm non.
Tuy nhiên số lượng giáo viên có trình độ Đại học chính quy còn thấp
và chủ yếu là Đại học tại chức, trình độ Cao đắng cũng không có nhiều. Phần
lớn giáo viên mầm non trong trường đều là trình độ Trung cấp. Hàng năm nhà
trường đều tạo điều kiện và khuyến khích giáo viên đi học để nâng cao trình
độ chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng giáo dục mầm non.
Đe điều tra vấn đề này, tôi sử dụng câu hỏi:
Theo cô, việc tố chức chế độ sinh hoạt cho trẻ ở trưòng mầm non hoạt


c

D

6/11

0

1/11

0

54,54%

0%

9,09%

0%

E
4/11

11

45,45%
Tất cả các hoạt động trên

Qua bảng kết quả trên, có thể thấy giáo viên mầm non trường Tiên