TRƯỜNG ĐẠI HỌC s ư PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC TlỂu HỌC
===& D

CQo3===

ĐINH THỊ XUYÊN

ĐÁNH GIÁ MỨC Đ ộ HÌNH THÀNH
THÓI QUEN VỆ SINH THÂN THẺ CỦA
TRẺ LỚP 3 TUỒI Ở TRƯỜNG MẦM NON
ĐẠI
THỊNH
- MÊ LINH - HÀ NỘI•
•
•
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
•

•

•

C huyên ngành: C hăm sóc vệ sinh trẻ em

HÀ NỘI - 2015

•


TRƯỜNG ĐẠI HỌC s u PHẠM HÀ NỘI 2


L Ờ I C Ả M ƠN
Đầu tiên tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo Ths. Dương Thị
Thanh Thảo đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình hoàn
thành khóa luận này.
Tôi xin cảm ơn Ban giám hiệu và các cô giáo trong trường Mầm non Đại
Thịnh đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong việc cung cấp các thông tin, số liệu
về trường.
Đây là bước đầu tôi làm quen với công tác nghiên cún khoa học nên
không tránh khỏi sự thiếu sót. Tôi mong sẽ nhận được sự góp ý của các thầy
cô và toàn thể bạn đọc để khóa luận của tôi được hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 25 tháng 04 năm 2015
Sinh viên

Đinh Thị Xuyên


LỜI CAM ĐOAN

Đề tài: “Đánh giá mức độ hình thành thói quen yệ sinh thân thể của
trẻ lóp 3 tuổi ở trường mầm non Đại Thịnh - Mê Linh - Hà Nội” là kết
quả nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của cô giáo Ths. Dương Thị
Thanh Thảo không trùng với kết quả nghiên cứu nào khác.
Các số liệu, kết quả thu thập được trong khóa luận là: Trung thực, rõ
ràng, chính xác, chưa từng được công bố trong bất kì một công trình nghiên
cứu nào.
Neu sai, tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm.


2.1.1. Thói quen rủa m ặt............................................................................ 11
2.1.2. Thói quen rủa ta y .............................................................................12
2.1.3. Thói quen đánh ră n g ........................................................................13
2.1.4. Thói quen chải tóc............................................................................14
2.1.5. Thói quen mặc quần áosạch sẽ........................................................ 15
2.2. Biện pháp nhằm nâng cao mức độ hình thành thói quen vệsinh thân
thể của trẻ lớp 3 tuổi ở trường Mầm non Đại Thịnh..................................... 16


2.2.1. Thông qua hoạt động học tập............................................................16
2.2.2. Thông qua hoạt động vui ch ơ i..........................................................16
2.2.3. Thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày............................................ 17
2.2.4. Phối họp với gia đình........................................................................ 17
CHƯƠNG 3. THỰC NGHIỆM KHOA H Ọ C................................................... 19
3.1. Mục đích thực nghiệm ..............................................................................19
3.2. Đối tượng thực nghiệm.............................................................................19
3.3. Nội dung và phương pháp thực nghiệm.................................................. 19
3.3.1. Thói quen rửa m ặt..............................................................................19
3.3.2. Thói quen rửa tay .............................................................................. 23
3.3.3. Thói quen đánh răn g ......................................................................... 25
3.3.4. Thói quen chải tóc............................................................................. 28
3.3.5. Thói quen mặc quần áo sạch sẽ........................................................ 30
3.4. Kết quả thực nghiệm................................................................................ 33
3.4.1. Thói quen rửa m ặt............................................................................. 33
3.4.2. Thói quen rửa tay .............................................................................. 34
3.4.3. Thói quen đánh răn g ......................................................................... 35
3.4.4. Thói quen chải tóc............................................................................. 37
3.4.5. Thói quen mặc quần áo sạch sẽ........................................................ 38
KẾT LUẬN.......................................................................................................... 40
TÀI LIỆU THAM KHẢO......................................................................................

thể cũng chính là một phần của giáo dục tính tự lập cho trẻ. Một đứa trẻ tự lập

1


trong các hành vi vệ sinh đồng thời là đứa trẻ khỏe mạnh, tích cực, có ý thức
cao trong mọi hoạt động.
Vấn đề giáo dục thói quen vệ sinh thân thế mang ý nghĩa to lớn. Nhung
thực tế hiện nay cho thấy, thói quen vệ sinh thân thể của trẻ chưa tốt. Hầu hết
mọi người đều ý thức được vai trò của vệ sinh thân thể trong việc phát triển
toàn diện nhân cách cho trẻ. Tuy nhiên, trẻ chưa tự mình làm được những
công việc chăm sóc vệ sinh hay người lớn thường làm giúp trẻ, làm trẻ có tính
ỉ lại. Do đó, trẻ còn vụng về trong các hành vi vệ sinh thân thể - hành vi tự
phục vụ, làm ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục.
Xuất phát từ những lí do trên, tôi thấy việc nghiên cún đề tài “Đánh giá
mức độ hình thành thói quen yệ sinh thân thế của trẻ lóp 3 tuối ở Trường
M ầm non Đại Thịnh - Mê Linh - Hà Nội” là rất cần thiết, nhằm nâng cao
khả năng vệ sinh thân thể của trẻ, góp phần phát triển toàn diện nhân cách cho
trẻ mầm non.
2. Mục đích nghiên cún
Xác định thực trạng về mức độ hình thành thói quen vệ sinh thân thể của
trẻ lóp 3 tuổi ở Trường Mầm non Đại Thịnh - Mê Linh - Hà Nội. Từ đó, đề
ra những biện pháp giáo dục phù hợp nhằm nâng cao mức độ hình thành thói
quen vệ sinh thân thể của trẻ.
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cún: Thói quen vệ sinh thân thể của trẻ lớp 3 tuổi ở
Trường Mầm non Đại Thịnh.
- Khách thể nghiên cún: Trẻ mầm non lóp 3 tuổi Trường Mầm non Đại
Thịnh.
4. Nhiệm yụ nghiên cún

Thống kê toán học: Dùng để xử lý số liệu, kết quả thu được và kiểm tra
độ tin cậy của các số liệu.

3


Thực nghiệm: Thử nghiệm các biện pháp để nâng cao mức độ hình thành
thói quen vệ sinh thân thể của trẻ.
8. Đóng góp của đề tài
Xây dựng được khung lý thuyết để nâng cao mức độ hình thành thói
quen vệ sinh thân thể của trẻ lớp 3 tuổi ở Trường Mầm non Đại Thịnh - Mê
Linh - Hà Nội.

4


NỘI DƯNG
CHƯƠNG 1. C ơ SỠ LÍ LUẬN VÀ THỤC TIỄN CỦA ĐÈ TÀI
1.1. Cơ sở lý luận
1.1.1. Thối quen vệ sinh
Thói quen vệ sinh được hình thành từ kĩ xảo. Vì vậy, để xác định khái
niệm “thói quen vệ sinh” và hiểu được quá trình hình thành thói quen này ở
trẻ thì cần tìm hiểu về khái niệm kĩ xảo.
Kĩ xảo là những hoạt động tự động hóa, nhưng trong quá trình hình
thành nhất định phải có sự tham gia của ý thức. Trong quá trình hoạt động kĩ
xảo cần được củng cố và hoàn thiện.
Kĩ xảo được hình thành qua 3 giai đoạn:
Giai đoạn 1: Hiểu cách làm. Trẻ cần hiểu mỗi hành động gồm những
thao tác nào? Thao tác đó diễn ra theo trình tự như thế nào? Và cách tiến hành
mỗi thao tác cụ thể.

1.1.3. Các tiêu chí đánh giá thói quen vệ sinh của trẻ ở trường mầm non
Theo Blom, mục tiêu giáo dục con người thường được thực hiện trên ba
lĩnh vực: Nhận thức, kĩ năng, thái độ.
Trong giáo dục, việc đánh giá không chỉ nhằm mục đích xác định kết
quả giáo dục đã đạt được mà cần phải quan tâm đến những tiến bộ đã đạt
được ở trẻ sau một thời gian nhất định, phát hiện những khó khăn ở trẻ, đánh
giá sự phù hợp của nội dung và việc sử dụng các biện pháp giáo dục. Do vậy,
khi đánh giá thói quen vệ sinh của trẻ cần phải tìm hiểu cả mức độ nhận thức
và thực hiện của trẻ để có thể tìm ra nhũng tác động giáo dục phù họp với
chúng.
Các tiêu chí được xác định phải bao quát được mọi khía cạnh của vấn đề
cần đánh giá, phải độc lập với nhau nhưng lại cho phép có thế kiếm tra nhiều
tiêu chí cùng một lúc.

6


*Các tiêu chí đảnh giả sự nhận thức
Nhận biết được hành động vệ sinh.
Biết được các yêu cầu của hành động vệ sinh.
Hiểu được cách thể hiện hành động vệ sinh.
Hiểu được ý nghĩa của hành động vệ sinh.
*Cảc tiêu chí đánh giả việc thực hiện
Tính tự giác của hành động.
Tính đúng đắn của hành động.
Mức độ thành thạo của hành động.
Động cơ thực hiện hành động.
* Thang đảnh giá thói quen vệ sinh của trẻ mầm non
- Thang đánh giá sự nhận thức
Loại tốt (5 điểm): Có biết về hành động; biết rõ các yêu cầu đối với hành

thiện bản thân trẻ.
-

Đặc điểm sinh lý

Sự phát triển cơ thế trẻ diễn ra chậm hơn giai đoạn trước, chức năng của
các bộ phận được hoàn thiện dần. Chiều cao trung bình của trẻ lứa tuổi này
khoảng 90-100 cm, cân nặng trung bình từ 14-16 kg.
Hệ tiêu hóa ngày càng hoàn thiện, quá trình hình thành men tiêu hóa
được tăng cường, sự hấp thụ thức ăn ngày càng tốt hơn.
Hệ thần kinh ngày càng phát triển. Cân nặng não 1200 gram, gần bằng
não người lớn, quá trình miêlin hóa phát triển mạnh, khả năng hoạt động của
các tế bào thần kinh tăng lên, quá trình cảm ứng ở vỏ não phát triển.
Hệ cơ xương hoàn thiện dần, chức năng vận động phát triển nhanh. Do
vậy, trẻ có thế múa, làm nhũng động tác đơn giản để phục vụ bản thân.
Cơ quan phát âm cũng phát triển và hoàn thiện dần. Ớ giai đoạn này,
ngôn ngữ đóng vai trò quan trọng trong việc điều khiển hành vi của trẻ [3].

8


-

Đặc điểm tâm lý

Ở tuổi lên 3, tự ý thức xuất hiện. Đây là dấu hiệu đầu tiên của quá trình
hình thành nhân cách. Trẻ nhận ra mình theo các dấu hiệu bên ngoài, trẻ có
thể hiểu được việc này hay việc khác, trẻ có thể nhận xét về mình, trẻ tự ý
thức hành động của mình theo thời gian.
Xuất hiện “khủng hoảng tuổi lên 3” là do trẻ có nhu cầu độc lập, trẻ

công việc. Người kiểm tra đặt ra các câu hỏi để xác định trẻ biết gì về các thói
quen vệ sinh thân thể:
- Tại sao cần phải làm việc đó?
- Cách làm việc đó như thế nào?
- Khi nào cần phải làm việc đó?
Ví dụ: Chúng ta sẽ đưa ra các câu hỏi về thói quen rửa mặt như sau:
Hôm nay, ai đưa con đến lóp?
Sáng ngủ dậy con đã rủa mặt xinh chưa?
Bố mẹ rủa mặt cho con haycon tự

rủa mặt?

Con có biết tại sao chúng taphảirủa mặt không?
Khi nào thì chúng ta phải rửa mặt?
Con sẽ rửa mặt như thế nào?
1.2.2. Khảo sát việc thực hiện thói quen của trẻ
Việc khảo sát thực hiện thói quen của trẻ được thực hiện bằng cách quan
sát hoạt động và sinh hoạt hàng ngày của trẻ tại trường mầm non.
Mỗi loại thói quen cần tạo điều kiện cho trẻ thực hiện ít nhất 3 lần. Neu
không có cơ hội quan sát đủ số lần, người kiểm tra tạo ra các tình huống cho
trẻ tự giải quyết. Ngoài ra, kết quả khảo sát còn được xem xét thêm thông qua
trao đổi với giáo viên và phụ huynh.

10


CHƯƠNG 2. ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ HÌNH THÀNH THÓI QUEN VỆ
SINH THÂN THẺ CỦA TRẺ LỚP 3 TƯỎI Ở TRƯỜNG MẦM NON
ĐẠI THỊNH
2.1. Mức độ hình thành thói quen vệ sinh thân thể của trẻ lóp 3 tuổi

%

SL

%

Nhận thức

0

0

8

26,7

10

33,3

9

30

3

10

Thực hiện


thuộc nhưng chưa hiểu được ý nghĩa của việc rửa mặt chiếm 33,3%. số trẻ
chiếm loại yếu là tương đối lớn 30%. Còn lại là những trẻ không biết về thói
quen rửa mặt chiếm 10%.
Thực hiện: Do trẻ mới bước vào giai đoạn tự lập nên trẻ chưa nắm được
thành thạo các kĩ năng. Vì thế, không có trẻ thực hiện thói quen rủa mặt tốt.
Trẻ đạt loại khá cũng chỉ chiếm 10%. Phần lớn trẻ thực hiện đúng các yêu cầu

11


của việc rủa mặt, tự giác thực hiện trong một số tình huống quen thuộc hoặc
khi có mặt của giáo viên, tuy chưa thành thạo nhưng trẻ có cố gắng thể hiện
thái độ đúng xếp loại trung bình chiếm 53,3%- 33,3% số trẻ chiếm loại yếu và
chỉ còn 3,3% số trẻ là không thực hiện hành động rửa mặt xếp loại kém.
2.1.2. Thói quen rửa tay
Qua nghiên cún thói quen rửa tay ở trẻ lớp 3 tuổi A3 Trường Mầm non
Đại Thịnh, tôi thu được kết quả thể hiện qua bảng 2.2.
Bảng 2.2. Mức độ hình thành thói quen rửa tay của trẻ
Mức độ

Tôt

Khá

Trung bình

Kém

Yêu


11

36,7

4

13,3

0

0

Thực hiện

0

0

5

16,7

21

70

4

13,3


Bảng 2.3. Mức độ hình thành thỏi quen đánh răng của trẻ
Tôt

Mức độ

Khá

Trung bình

Yêu

Kém

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

SL


17

56,7

6

20

7

23,3

0

0

Tiêu chí

Ket quả bảng 2.3 cho thấy mức độ hình thành thói quen đánh răng của
trẻ đạt được là:
Nhận thức: Giai đoạn này, trẻ đã có nền tảng nhận thức về thói quen
đánh răng từ lứa tuổi trước. Trẻ có biết về thói quen đánh răng, biết rõ các yêu
cầu đối với hành động đó, hiếu cách thế hiện và hiểu ý nghĩa của thói quen
đánh răng chiếm 3,3% xếp loại tốt. số lượng trẻ đạt loại khá chiếm tỉ lệ lớn
83,3%. Còn lại là số trẻ đạt loại trang bình chiếm 10% và vẫn còn một số trẻ
là không biết về thói quen đánh răng chiếm 3,3%.
Thực hiện:Trẻ đã có kĩ năng từ lứa tuổi trước nhung không có trẻ nào
thực hiện hành động đạt loại tốt. Chủ yếu các trẻ đã thực hiện đúng các yêu
cầu của hành động, tự giác thực hiện trong một số tình huống quen thuộc, có


%

SL

%

SL

%

SL

%

Nhận thức

0

0

2

6,7

3

10

23


N.

Ket quả bảng 2.4 cho thấy mức độ hình thành thói quen chải tóc mà trẻ
đạt được là:
Nhận thức: Không có số trẻ đạt loại tốt, chỉ có 6,7% số trẻ đạt loại khá,
số trẻ xếp loại trung bình cũng chỉ chiếm 10%. Chủ yếu các trẻ có biết về thói
quen chải tóc, biết các yêu cầu đối với hành động và hiểu cách thể hiện hành
động trong một số tình huống quen thuộc nhưng chưa hiểu ý nghĩa của việc
chải tóc xếp loại yếu chiếm 76,7%. số trẻ không biết về thói quen chải tóc
cũng chiếm đến 6,7%.
Thực hiện: Do trẻ chưa có các kĩ năng chải tóc nên số trẻ đạt loại tốt và
khá đều là 0%. Chiếm tỉ lệ tương đối lớn 43,3% xếp loại trung bình, là những
trẻ đã thực hện đúng các yêu cầu của thói quen chải tóc, tự giác thực hiện
trong một số tình huống quen thuộc hoặc khi có mặt của giáo viên, thực hiện
chưa thành thạo nhưng có cố gắng thể hiện thái độ đúng, xếp loại yếu với tỉ lệ
lớn 50% là những trẻ thực hiện thói quen chải tóc trong những tình huống
quen thuộc hay khi được giáo viên nhắc nhở, có cố gắng thực hiện một số yêu
cầu đối với hành động nhưng trẻ thực hiện với thái độ không thoải mái, khó
chịu, vẫn có những trẻ không thực hiện thói quen chải tóc xếp loại kém
chiếm 6,7%.

14


2.1.5. Thói quen mặc quần áo sạch sẽ
Qua nghiên cứu thói quen mặc quần áo sạch sẽ ở trẻ lớp 3 tuổi A3
Trường Mầm non Đại Thịnh, tôi thu được kết quả thế hiện qua bảng 2.5.
Bảng 2.5. Mức độ hình thành thói quen mặc quần áo sạch sẽ của trẻ
Tôt


Nhận thức

0

0

2

6,7

15

50

12

40

1

3,3

Thực hiện

0

0

0

nhở, trẻ có cố gắng thực hiện một số yêu cầu đối với hành động nhưng thể
hiện thái độ không đúng xếp loại yếu chiếm 50%. vẫn có 3,3% số trẻ không
thực hiện thói quen mặc quần áo sạch sẽ.
Ket luận chung: Qua quá trình nghiên cứu về việc hình thành thói quen
vệ sinh thân thể của trẻ lóp 3 tuổi A3 Trường Mầm non Đại Thịnh tôi thấy
được: nhận thức của trẻ về các thói quen vệ sinh thân thể còn kém, trẻ đã biết
về các thói quen nhung chưa hiểu được ý nghĩa của việc thực hiện các thói

15


quen đó. Trẻ chưa nắm được kĩ năng thực hiện nên khi thực hiện còn lóng
ngóng, hay không biết phải làm như thế nào và nhiều trẻ còn tỏ ra khó chịu,
không thoải mái khi phải thực hiện các thói quen vệ sinh thân thê.
2.2. Biện pháp nhằm nâng cao mức độ hình thành thói quen vệ sình thân
thể của trẻ lóp 3 tuổi ở Trường Mầm non Đại Thịnh
Qua việc đánh giá mức độ hình thành thói quen vệ sinh thân thế của trẻ
lóp 3 tuổi A3 Trường Mầm non Đại Thịnh, tôi đề ra một số biện pháp nhằm
nâng cao mức độ hình thành thói quen vệ sinh thân thể.
2.2.1. Thông qua hoạt động học tập
Việc giáo dục thói quen vệ sinh thân thể không nên tiến hành trên một
tiết học riêng biệt, mà cần phải tiến hành dưới phương thức lồng ghép, tích
họp vào các tiết học ở các mức độ khác nhau. Thực ra, việc liên hệ, lồng
ghép, tích họp không có sự khác nhau về bản chất, mà chỉ là sự khác nhau về
mức độ đưa ra các nội dung giáo dục vệ sinh thân thể vào tiết học.
Đối với trẻ 3 tuổi, do các trẻ chưa nắm được hành động của các thói
quen vệ sinh thân thể, chưa hiểu được các hành động nên việc giáo dục thói
quen vệ sinh thân thể cho trẻ chủ yếu là nhận thức về các hành động vệ sinh.
Do đó, nội dung các thói quen vệ sinh thân thể được lồng ghép phụ thuộc vào
nội dung cụ thế của hoạt động học tập, cần tránh các biện pháp khai thác hoạt

Việc giáo dục thói quen vệ sinh thân thể cho trẻ chỉ có thể đạt hiệu quả
nếu có sự phối hợp giáo dục giữa gia đình và nhà trường.
Trao đổi thường xuyên với gia đình được tiến hành trong thời gian đón
và trả trẻ. Có thế sử dụng các biện pháp trao đổi với gia đình như: thông báo
cho gia đình biết tình hình của trẻ ở lóp và qua gia đình cô có thể nắm được
hành vi của trẻ ở nhà. Từ đó, tìm ra biện pháp tác động đến trẻ có hiệu quả.
Tổ chức họp phụ huynh vào các kì đầu năm, giữa năm và cuối năm
nhằm: trao đổi với gia đình về nội dung, biện pháp giáo dục vệ sinh thân thể
cho trẻ ở trường, các yêu cầu đối với trẻ; thông báo về tình hình của trẻ và

17


cùng thảo luận để tìm ra biện pháp khắc phục; định hướng những nội dung
giáo dục tiếp theo.
Tổ chức chuyên đề giáo dục thói quen vệ sinh thân thể cho gia đình
nhằm: nâng cao hiểu biết của gia đình về việc giáo dục vệ sinh thân thể cho
trẻ; học tập kinh nghiệm điển hình về giáo dục thói quen vệ sinh thân thể cho
trẻ; cùng trao đổi về các nội dung và biện pháp giáo dục trẻ.

18


CHƯƠNG 3. THỤC NGHIỆM KHOA HỌC
3.1. Mục đích thực nghiệm
Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn tôi đã đề xuất một số biện
pháp nhằm nâng cao mức độ hình thành thói quen vệ sinh thân thể của trẻ lớp
3 tuổi ở Trường Mầm non Đại Thịnh - Mê Linh - Hà Nội. Do đó, mục đích
thực nghiệm là đế kiểm chúng tính đúng đắn của giả thuyết khoa học và
khẳng định tính khả thi của biện pháp đã đề xuất.