TRƯỜNG ĐẠI HỌC su ' PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁÓ DỤC TIEU HỌC
NGUYÊN THỊ THANH VÂN
ĐÁNH GIÁ MỨC Đ ộ HÌNH THÀNH
THÓI QUEN VỆ SINH THÂN THÊ CỦA
TRẺ LỚP 5 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON
NGÔ QUYÊN - VĨNH YÊN - VĨNH PHÚC
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
•
•
•
C huyên nghành: C hăm sóc vệ sinh trẻ em
HÀ NỘI - 2015
•
TRƯỜNG ĐẠI HỌC s ư PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC TIEU HỌC
NGUYỄN THỊ THANH VÂN
ĐÁNH GIÁ MỨC Đ ộ HÌNH THÀNH
THÓI QUEN VỆ SINH THÂN THÊ CỦA
Quyền - Vĩnh Yên - Vĩnh Phúc đã tạo điều kiện cho em khảo sát thực trạng và
thực nghiệm sư phạm.
Cuối cùng em xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã luôn nhiệt tình,
giúp đỡ, động viên, quan tâm tiếp thêm niềm tin và nghị lực cho em trong
suốt thời kì học tập, nghiên cún và hoàn thành khoá luận.
Trong quá trình nghiên cún không tránh khỏi nhũng thiếu sót và hạn chế.
Kính mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo và các bạn.
Em xin chân thành cảm ơn ỉ
Hà nội, ngày
tháng
năm2015
Người thực hiện
Nguyễn Thị Thanh Vân
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng cá nhân tôi với
sự hướng dẫn tận tình của ThS. Dương Thị Thanh Thảo, những thông tin,
số liệu và kết quả trong khoá luận là hoàn toàn trung thực. Đe tài cũng chưa
được công bố trong bất kì một công trình khoa học nào.
Hà nội, ngày
tháng
nãm2015
CỦA TRẺ 5 TUỐI Ở TRƯỜNG MẦM NON NGÔ QUYỀN..........................11
2.1. Mức độ hình thành thói quen vệ sinh thân thể của trẻ 5 tuổi..................... 11
2.1.1. Thói quen rủa m ặt......................................................................................11
2.1.2. Thói quen rửa ta y ...................................................................................... 12
2.1.3. Thói quen đánh răng.................................................................................. 13
2.1.4. Thói quen chải tóc..................................................................................... 14
2.1.5. Thói quen mặc quần áo sạch sẽ.................................................................15
2.2. Biện pháp nhằm nâng cao mức độ hình thành thói quen vệ sinh thân thể
của trẻ lớp 5 tuổi ở trường Mầm non Ngô Q uyền.............................................16
2.2.1. Thông qua hoạt động học tập....................................................................16
2.2.2. Thông qua hoạt động vui chơi..................................................................17
2.2.3. Thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày.................................................... 17
2.2.4. Phối hợp với gia đình................................................................................ 18
CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM KHOA HỌC...................................................19
3.1. Mục đích thực nghiệm ................................................................................. 19
3.2. Đối tượng thực nghiệm................................................................................ 19
3.3. Nội dung và phương pháp thực nghiệm...................................................... 19
3.3.1. Thói quen rủa m ặt......................................................................................19
3.3.2. Thói quen rửa ta y ...................................................................................... 21
3.3.3. Thói quen đánh răng.................................................................................. 23
3.3.4. Thói quen chải tóc..................................................................................... 26
3.3.5. Thói quen mặc quần áo sạch sẽ................................................................ 27
3.4. Kết quả thực nghiệm..................................................................................29
3.4.1. Thói quen rủa m ặt......................................................................................29
3.4.2. Thói quen rửa ta y .......................................................................................30
3.4.3. Thói quen đánh răng...................................................................................32
nhận thức, hình thành thói quen giữ gìn vệ sinh thân thế cho bản thân, giúp trẻ
có thể tham gia các hoạt động khác như học tập, vui chơi, lao động, góp phần
phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ.
1
Trên thực tế thói quen vệ sinh thân thể của trẻ chưa được tốt, trẻ chưa tự
mình làm tốt công việc vệ sinh thân thể hoặc bố mẹ và người thân trong gia
đình chưa cho trẻ hiểu rõ tầm quan trọng của việc vệ sinh thân thể ..trẻ chưa
làm tốt và hình thành được các kĩ năng, kĩ xảo tự phục vụ.
Giáo viên chưa cụ thể, chi tiết trong việc giáo dục vệ sinh thân thể, làm
còn qua loa, chưa chú ý hướng dẫn trẻ thực hiện các hành động sao cho đúng..
Do đó, trẻ còn vụng về trong các hành vi vệ sinh thân thể - hành vi tự phục
vụ, làm ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục.
Vì vậy, nếu làm tốt vấn đề chăm sóc vệ sinh thân thể cho trẻ sẽ giúp trẻ
hình thành được những thói quen vệ sinh, tự phục vụ, giúp trẻ phát triến cơ
thể một cách toàn diện .
Là một giáo viên mầm non tương lai với những kiến thức, lý luận đã
được tiếp thu trong quá trình học tập tại khoa GDTH, trường ĐHSPHN2 qua
những kiến thức thực tế các kì kiến tập - thực tập tại trường Mầm non Xuân
Hoà - Phúc Yên - Vĩnh Phúc, trường Mầm non Ngô Quyền -Vĩnh Yên Vĩnh Phúc, tôi nhận thấy việc nghiên cứu đề tài “ Đánh giá mức độ hình
thành thói quen vệ sinh thân thế của trẻ 5 tuổi ở trường Mầm non Ngô
Quyền -V ĩnh Yên -V ĩnh P húc”, là một việc làm cần thiết và ý nghĩa cho
việc tích luỹ kinh nghiệm, kiến thức cho bản thân, đồng thời sẽ giúp trẻ hình
thành được những kỹ năng, kỹ xảo vệ sinh thân thể.
2. Mục đích nghiên cứu
Xác định thực trạng về mức độ hình thành thói quen vệ sinh thân thể của
trẻ 5 tuổi ở trường Mầm non Ngô Quyền - Vĩnh Yên - Vĩnh Phúc. Từ đó, đề
ra những biện pháp giáo dục phù hợp nhằm nâng cao mức độ hình thành thói
3
8. Đóng góp của đề tài
- Hệ thống hoá cơ sở lý thuyết liên quan đến việc giáo dục thói quen vệ
sinh cho trẻ 5 tuổi ở trường Mầm non Ngô Quyền - Vĩnh Yên - Vĩnh Phúc.
- Phân tích được nội dung và các phương pháp giáo dục thói quen vệ
sinh thân thể cho trẻ 5 tuổi.
4
NỘI DUNG
CHƯƠNG 1
C ơ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỤ c TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
1.1. Cơ sở lý luận
1.1.1. Thói quen vệ sinh
Thói quen vệ sinh được hình thành từ kĩ xảo. Vì vậy, để xác định khái
niệm “Thói quen vệ sinh” và hiểu được quá trình hình thành thói quen vệ
sinh này ở trẻ cần tìm hiểu về khái niệm kĩ xảo.
+ Kĩ xảo là những hành động tự động hoá, nhưng trong quá trình hình
thành nhất thiết phải có sự tham gia của ý thức. Trong quá trình hoạt động kĩ
xảo cần được củng cố và hoàn thiện.
Kĩ xảo được hình thành và củng cố qua 3 giai đoạn:
Giai đoạn /: Trẻ hiểu cách làm. Trẻ cần phải hiểu mỗi hành động gồm
những thao tác nào? Các thao tác đó diễn ra theo trình tự nào? Cách tiến hành
mỗi thao tác cụ thể ?.
Giai đoạn //: Hình thành kĩ năng. Trẻ biết vận dụng các tri thức đã có để
tiến hành một hoạt động cụ thể nào đó, đòi hỏi sự tập trung chú ý, có sự nỗ
chí cùng một lúc.
♦♦* Các tiêu chỉ đánh giá sự nhận thức:
- Nhận biết được hành động vệ sinh.
- Biết được các yêu cầu của hành động vệ sinh.
- Hiểu được cách thể hiện hành động vệ sinh.
- Hiểu được ý nghĩa của hành động vệ sinh.
♦♦♦Các tiêu chí đảnh giả việc thực hiện:
- Tính tự giác của hành động.
- Tính đúng đắn của hành động.
- Mức độ thành thạo của hành động.
6
- Động cơ thực hiện hành động.
♦♦* Thang đánh giá thói quen văn hoả vệ sinh của trẻ mầm non.
a. Thang đánh giá sự nhận thức
Loại tốt (5 điểm): Có biết về hành động, biết rõ các yêu cầu đối với hành
động đó, hiểu cách thể hiện, hiểu ý nghĩa của hành động.
Loại khá (4 điếm): Có biết về hành động, biết các yêu cầu đối với hành
động đó, hiểu cách thể hiện hành động trong một số quen thuộc, có thể hiểu ý
nghĩa của hành động khi được giáo viên gợi ý.
Loại trung bình (3 điểm): Có biết về hành động, biết các yêu cầu đối
với hành động trong một số tình huống quen thuộc, chưa hiếu ý nghĩa
của hành động.
Loại yếu (2 điểm): Có biết về hành động, nêu ra các yêu cầu của hành
động không phù họp với tình huống cụ thế.
Loại kém (1 điểm): Không biết các hành động văn hoá vệ sinh.
b. Thang đánh giá việc thực hiện
Loại tốt (5 điểm): Thực hiện đúng các yêu cầu của hành động, thực hiện
luật chơi, chia sẻ đồ chơi. Biết thiết lập mối quan hệ rộng rãi và phong phú
với bạn cùng trang lứa, nếu ở độ tuổi trước chỉ 2 bạn chơi đóng vai mẹ - con,
nhưng đến độ tuổi này các bạn cùng hợp nhau lại để chơi trò gia đình với các
vai, ông, bà, bố, mẹ, con. Vì thế ở lứa tuổi này tâm tư của trẻ được bộc lộ ra
ngoài, người lớn dễ dàng biết trẻ đang vui hay đang buồn, giai đoạn này đời
sống tình cảm của trẻ được phong phú và sâu sắc hơn và trẻ thường tỏ ra quan
tâm, an ủi nguời khác.
+ Trẻ có khả năng lao động tự phục vụ cho bản thân và mong muốn giúp
đỡ cho người khác, hoà nhập với cộng đồng, vui chơi đoàn kết với bạn bè,
biết thế hiện tình cảm với mọi người xung quanh một cách đúng mực.
+ Trẻ biết nói câu dài, nói lời hay, thích ca hát, nghe hát, nghe nhạc, biết
bộc lộ cảm xúc trước vẻ đẹp trước các sự vật, hiện tượng xung quanh.
8
+ Trẻ đã biết yêu cái thiện, gét cái ác, thích tưởng tượng. Do vậy trẻ
thường rất thích những câu chuyện cổ tích, và thích “ bịa” những câu chuyện
giả mà như thật đế kể cho mọi người.
+ Trẻ đã xuất hiện ý thức về nhận biết giới tính.
- Bé gái ở độ tuổi này ý thức được rằng mình là gái, sau sẽ trở thành một
người như mẹ. Từ đó, bé gái lấy hình tượng của người mẹ để làm mẫu chỉ dẫn
cho mình, học cách đối xử, và học cách nội trợ của mẹ.
- Bé trai cũng ý thức được sau này lớn lên sẽ là trai. Vì thế mà từng động
tác, cử chỉ bé đều cố gắng làm giống như bố. Đương nhiên khi nhu cầu tự tích
luỹ ở một mức độ nào đó cũng bắt chước luôn cả hành động cử chỉ cả cha, lẫn
mẹ, cho nên qua con trẻ có thể nhìn thấy hình ảnh của cả cha lẫn mẹ [5].
- Đặc điểm sinh lý
Sự phát triển cơ thể trẻ diễn ra chậm hơn giai đoạn trước về số lượng.
Chiều cao trung bình hàng năm tăng được từ 5-8 cm, cân nặng trung bình
ra các câu hỏi để xác định trẻ biết gì về các thói quen vệ sinh thân thể:
- Tại sao cần phải làm việc đó?
- Cách làm việc đó như thế nào?
- Khi nào cần phải làm việc đó?
1.2.2. Khảo sát việc thực hiện thói quen của trẻ
Được thực hiện bằng cách quan sát hoạt động và sinh hoạt hàng ngày
của trẻ tại trường mầm non.
Mỗi loại thói quen cần tạo điều kiện cho trẻ thực hiện ít nhất 3 lần. Neu
không có cơ hội quan sát đủ số lần, người kiểm tra tạo ra các tình huống cho
trẻ tự giải quyết, ngoài ra, kết quả khảo sát còn được xem xét thêm thông qua
trao đổi với giáo viên và phụ huynh.
10
CHƯƠNG 2
ĐÁNH GIÁ MỨC Đ ộ HÌNH THÀNH THÓI QUEN VỆ SINH THÂN
THẺ CỦA TRẺ 5 TUỎI Ở TRƯỜNG MẦM NON NGÔ QUYỀN
2.1. Mức độ hình thành thói quen vệ sinh thân thể của trẻ 5 tuổi
2.1.1. Thói quen rửa mặt
Qua nghiên cún thói quen rửa mặt ở trẻ lớp 5 tuổi trường Mầm non Ngô
Quyền, chúng tôi thu được kết quả thể hiện qua bảng 2.1
Bảng 2.1. Ket quả hình thành thói quen rủa mặt của trẻ
Tôt
\ M ứ c độ
K há
T rung bình
16/30
53,3
1/30
3,3
0/30
0
3/30
10
Thực hiện
3/30
10
11/30
36,67
13/30
43,3
hành động, còn khả năng thực hiện các hành động chưa được tốt, 10% số trẻ
đạt loại tốt, biết thể hiện đúng yêu cầu của hành động, thực hiện tự giác, thể
hiện thái độ đúng và tương đối thành thạo, 36,67% trẻ đạt loại khá tự giác
thực hiện trong một tình huống quen thuộc, có thể hiện thái độ đúng, thực
hiện tương đối thành thạo, 43,3% số trẻ đạt trung bình tự giác thực hiện hành
động trong một số tình huống quen thuộc hoặc khi có mặt của giáo viên, thực
hiện chưa thành thạo, 3,3% số trẻ đạt loại yếu, có cố gắng thực hiện yêu cầu
với hành động, nhung thể hiện thái độ không thoải mái, 6,67% số trẻ bị kém,
không thực hiện hành động văn hoá vệ sinh.
2.1.2. Thói quen rửa tay
Ket quả thu được về thói quen rủa tay thể hiện ở bảng 2.2
Bảng 2.2. Ket quả hình thành thói quen 1'ừa tay cho trẻ
Tôt
^ M ứ c độ
T rung bình
K há
Kém
Yêu
SL
%
SL
3,3
4/30
13,3
Thực hiện
2/30
6,67
10/30
33,3
12/30
40
2/30
6,67
4/30
13,3
Tiêu c h i \
x^ỊVIức độ
Tốt
K há
Kém
Yếu
bình
Tiêu cnf\
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
SL
15/30
50
7/30
23,3
1/30
3,3
Nhận
thức
Thực
hiện
Kêt quả bảng 2.3 cho ta thây mức độ hìn 1 thàn 1 thói quen đánh răng của
trẻ đạt được là:
Nhận thức: Trong giai đoạn này khả năng nhận thức về thói quen đánh
răng của trẻ đã được nhận thức từ lứa tuổi trước, nhung không có trẻ nào đạt
13
loại tốt. Đa số trẻ đạt loại khá chiếm 60% hiểu cách thể hiện hành động trong
một số tình huống quen thuộc hoặc khi giáo viên gợi ý. Loại trung bình chiếm
tỉ lệ 13,3%, biết các yêu cầu đối với hành động trong một số tình huống quen
thuộc, nhưng chưa hiểu ý nghĩa của hành động, số trẻ đạt loại yếu chiếm tỉ lệ
%
SL
5/30
16,67
21/30
70
2/30
6,67
0/30
Kém
%
SL
%
2/30
6,67
huống quen thuộc, hoặc khi có sự gợi ý của giáo viên. Không có trẻ nào đạt
loại yếu, nhưng số trẻ đạt loại kém chiếm 6,67% không biết các hành động
văn hoá vê sinh.
14
Thực hiện: Trẻ đã nhận thức được về thói quen chải tóc, nhưng về khả
năng thực hiên của trẻ còn lóng ngóng, chưa thành thạo. 6,67% số trẻ đạt loại
tốt thực hiện một cách tự giác, thể hiện thái độ đúng, thực hiện thành thạo.
30% số trẻ đạt loại khá biết tự giác thực hiện trong một số tình huống quen
thuộc, thể hiện tương đối thành thạo, số trẻ đạt mức trung bình chiếm tỉ lệ
36,67%, biết thực hiện trong một số tình huống quen thuộc hoặc khi có gợi ý
của giáo viên, thực hiện chưa thành thạo, 20% số trẻ đạt loại yếu có cố gắng
thực hiện một số yêu cầu đối với hành động, nhưng thể hiện thái độ không
đúng, 6,67% số trẻ đạt loại kém.
2.1.5. Thói quen mặc quần áo sạch sẽ
Kết quả thu được về thói quen mặc quần áo sạch sẽ thể hiện ở bảng 2.5
Bảng 2.5. Ket quả hình thành thói quen mặc quần áo sạch sẽ của trẻ
Tốt
^ \ M ứ c độ
SL
Tiêu chí
%
K há
SL
2/30
6,67
3/30
10
3/30
10
Thực hiện
2/30
6,67
11/30
36,67
10/30
33,3
3/30
10
lớp 5 tuổi ở trường Mầm non Ngô Quyền, chúng tôi đã đề ra một số biện pháp
nhằm nâng cao mức độ hình thành thói quen vệ sinh thân thể .
2.2.1. Thông qua hoạt động học tập
Việc giáo dục thói quen vệ sinh không nên tiến hành trên một tiết học
riêng biệt, mà phải tiến hành dưới phương thức lồng ghép, tích họp vào các
tiết học ở các mức độ khác nhau (liên hệ, lồng ghép, tích hợp) thực ra việc
liên hệ, lồng ghép, tích hợp không có sự khác nhau về bản chất mà chỉ là sự
khác nhau về mức độ đưa các nội dung giáo dục vệ sinh vào tiết học.
Đối với trẻ 5 tuổi, do các trẻ đã biết được các yêu cầu của hành động
vệ sinh, hiểu được các hành động, nên việc giáo dục thói quen vệ sinh chủ
yếu là việc thực hiện hành động vệ sinh. Do đó, nói chung các thói quen vệ
sinh thân thể được lồng ghép phụ thuộc vào nội dung cụ thể của hoạt động
học tập, cần tránh các biện pháp khai thác hoạt động học tập một cách máy
mó, quá sơ sài, mang tính hình thức hoặc quá tải làm rối loạn nội dung
chính của hoạt động học tập.
16
2.2.2. Thông qua hoạt động vui chơi
Vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo và nó có vai trò quan
trọng đối với việc hình thành nhân cách trẻ nói chung, giáo dục thói quen vệ
sinh nói riêng. Bởi vì, chơi là quá trình trẻ học làm người, trải nghiệm những
xúc cảm tình cảm, hành vi của con người qua các vai khác nhau. Do vậy,
những yếu tố đạo đức xuất hiện ngay trong bản thân trẻ một cách tích cực chứ
không phải dưới lời nói trìu tượng và nó có tác dụng hình thành động cơ đúng
cho trẻ. Trò chơi nào cũng bao gồm hai mặt: Kĩ thuật ( bao gồm các thao tác lôgíc của hành vi vai c h ơ i) và động cơ chơi ( tức là ý). Như vậy, mong muốn
được đóng các vai khác nhau sẽ thôi thúc trẻ cố gắng thực hiện tốt vai, nghĩa
là thực hiện cái ý nghĩa của trò chơi. Việc thoả mãn nhu cầu chơi đã kích
thích trẻ tích cực thực hiện tốt vai. Tham gia vào trò chơi là quá trình trẻ tiếp
đón và trả trẻ. Có thể sử dụng các biện pháp trao đổi với gia đình như: Thông
báo cho gia đình biết tình hình của trẻ ở lớp và qua gia đình có thể nắm được
hành vi của trẻ ở nhà. Từ đó tìm ra biện pháp tác động đến trẻ có hiệu quả,
tìm hiểu điều kiện sống của trẻ nhằm đáp ứng các yêu cầu giáo dục.
♦♦♦ Tổ chức các cuộc họp gia đình vào các kì họp đầu năm, giữa năm và
cuối năm nhằm: Trao đổi với trẻ về nội dung, biện pháp giáo dục trẻ ở trường
và cùng thảo luận để tìm biện pháp khắc phục, định hướng những nội dung
giáo dục tiếp theo.
Tổ chức chuyên đề giáo dục thói quen vệ sinh cho gia đình nhằm nâng
cao hiểu biết của gia đình về việc giáo dục vệ sinh cho trẻ, học tập kinh
nghiệm điển hình về giáo dục thói quen vệ sinh cho trẻ, cùng trao đổi về các
nội dung và biện pháp giáo dục trẻ.
18
Copyright: Tài liệu đại học ©