ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
TRỊNH VĂN KIÊN
VẬN DỤNG LÝ THUYẾT QUẢN LÝ SỰ THAY ĐỔI TRONG
QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TRƢỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THỤY HƢƠNG -THÀNH PHỐ HẢI
PHÒNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số : 60 14 05
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI – 2013
LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành, tác giả luận văn xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến
Ban lãnh đạo với thầy cô giáo trường Đại học giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội,
lãnh đạo Sở giáo dục và Đào tạo Hải Phòng, cán bộ và giáo viên trường THPT
Thụy Hương thành phố Hải Phòng đã quan tâm giúp đỡ, tạo điều kiện cho tác giả
trong quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện luận văn.
Luận văn là sự thể hiện kết quả học tập nghiên cứu của tác giả và sự tận tâm
giảng dạy, giúp đỡ động viên của quý Thầy Cô giáo truờng Đại học Giáo dục- Đại
học Quốc gia Hà Nội, sự giúp đỡ nhiệt tình của Lãnh đạo Sở giáo dục và Đào tạo
Hải Phòng, cán bộ và giáo viên trường THPT Thụy Hương thành phố Hải Phòng
đã cung cấp thông tin và tham gia nhiều ý kiến quý báu.
Tác giả xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn đến PGS.TS Bùi Văn Quân đã
: Cán bộ quản lý
CĐ
: Cao đẳng
CSVC
: Cơ sở vật chất
ĐMPPDH
: Đổi mới phƣơng pháp dạy học
ĐH
: Đại học
ĐHSP
: Đại học sƣ phạm
GD
: Giáo dục
GD-ĐT
: Giáo dục và Đào tạo
: Trung học phổ thông
THPT
ii
MỤC LỤC
Trang
Lời cảm ơn ………………………………………………………………...
i
Danh mục viết tắt....................................................................................
ii
Mục lục………………………………………………………………...
iii
Danh mục các bảng…………………………………………………….
vi
Danh mục các biểu đồ, sơ đồ………………………………………….
vii
1.2.5. Đổi mới phƣơng pháp dạy học………………………………………
14
1.2.6. Quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học……………………………...
15
1.3. Những vấn đề lý luận cơ bản của lý thuyết quản lý sự thay đổi………
16
1.3.1. Nội dung quản lý sự thay đổi………………………………………..
17
1.3.2. Các nguyên tắc của quản lý sự thay đổi……………………………..
17
8
1.4. Quản lý đổi mới PPDH theo lý thuyết quản lý sự thay đổi trong giáo
dục
19
1.4.1. Bối cảnh của đổi mới PPDH ở trƣờng THPT hiện nay……………...
35
2.1.3. Công tác giáo dục và đào tạo
37
2.2 . Khái quát về trƣờng THPT Thụy Hƣơng
38
2.2.1. Thực trạng về trƣờng THPT Thụy Hƣơng
38
2.2.2.Về chất lƣợng giáo dục
42
2.2.3 .Về đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý
45
2.3. Thực trạng về ĐMPPDH của GV trƣờng THPT Thụy Hƣơng
47
2.4. Thực trạng quản lý đổi mới PPDH
49
2.4.8. Thực trạng về ý kiến đánh giá về việc điều chỉnh và phát huy tác
dụng của cái mơi đã đạt đƣợc để duy trì sự bền vững của các kết quả do
57
ĐMPPDH mang lại.
2.4.9. Về đảm bảo kiến thức môn học, chƣơng trình, môn học sử dụng các
phƣơng tiện dạy học trong ĐMPPDH
58
2.5. Đánh giá chung về thực trạng quản lý ĐMPPDH của trƣờng THPT
Thụy Hƣơng.
60
Kết luận chƣơng 2
65
CHƢƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP VẬN DỤNG LÝ THUYẾT
QUẢN LÝ SỰ THAY ĐỔI TRONG QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƢƠNG
PHÁP DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THỤY
HƢƠNG- HẢI PHÕNG
66
iv
mong đợi về ĐMPPDH
3.2.3.1. Biện pháp quản lý xây dựng nguồn lực phục vụ ĐMPPDH
3.2.3.2.Biện pháp quản lý xây dựng nguồn lƣc phục vụ cho ĐMPPDH
3.2.3.3.Biện pháp đánh giá điều chỉnh, duy trì và phát huy tác dụng của
cái mới.
3.3. Kết quả thăm dò về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp
88
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
92
TÀI LIỆU THAM KHẢO
95
PHỤ LỤC
97
v
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
BẢNG BIỂU
NỘI DUNG
TRANG
Bảng 2.1 : Trình độ tay nghề Giáo dục Trung học phổ thông
Bảng 2.9: Kết quả do Giáo viên tự đánh giá
48
Bảng 2.10: Kết quả do Tổ chuyên môn và Hiệu trƣởng đánh
48
giá :
Bảng 2.11. Thống kê ý kiến đánh giá về thực trạng “nhận diện
49
sự thay đổi” trong ĐMPPDH theo lý thuyết quản lý sự thay đổi
tại trƣờng THPT Thụy Hƣơng - Hải Phòng.
Bảng 2.12 : Khảo sát thống kê ý kiến đánh giá về thực trạng
50
những cản trở( rào cản) về nhân lực đổi với khả năng thực
hiện sự thay đổi do tính bảo thủ và sức ì quá lớn trong
ĐMPPDH theo lý thuyết quản lý sự thay đổi.
Bảng 2.13: Khảo sát thống kê ý kiến về các nguồn lực cơ sở
52
vật chất cho ĐMPPDH theo lý thuyết quản lý sự thay đổi
Bảng 2.14: Thống kê ý kiến đánh giá về các điều kiện “mong
53
các biện pháp
SƠ ĐỒ :
Sơ đồ 1.1. Mô hình quản lý
Sơ đồ 1.2. Quan hệ các chức năng quản lý
Sơ đồ 3.1. Nguyên tắc quản lý sự thay đổi
BIỂU ĐỒ:
2.1. Biểu đồ số lƣợng học sinh
2.2. Biểu đồ xếp loại học sinh 5 năm học
vii
88
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Trong xã hội hiện đại, giáo dục đƣợc xác định là nhân tố quan trọng đối
với sự phát triển, sự tiến bộ của xã hội. Bài học của nhiều quốc gia có bƣớc
nhảy vọt trong sự phát triển kinh tế - xã hội là biết đầu tƣ và sử dụng thành
quả của giáo dục một cách đúng đắn.
Có nhiều yếu tố ảnh hƣớng đến sự phát triển của giáo dục, trong đó có
yếu tố quản lý. Quản lý trong giáo dục không chỉ loại trừ những yếu tố gây
cản trở và những yếu tố phản phát triển mà còn làm cho sức mạnh của các
nguồn lực giáo dục đƣợc nhân lên gấp bội. Vì lẽ đó, việc nghiên cứu nhằm
hoàn thiện bộ máy và nâng cao năng lực quản lý của đội ngũ cán bộ quản lý
giáo dục luôn đƣợc các quốc gia có nền giáo dục phát triển quan tâm.
Đảng và Nhà nƣớc Việt Nam, trên cơ sở nhận thức về vai trò của giáo
dục trong sự tiến bộ xã hội đã xác định các quan điểm đúng đắn để định
hƣớng cho phát triển giáo dục của quốc gia. Những quan điểm đó là: Giáo dục
là sự nghiệp của Đảng, của Nhà nƣớc và của toàn dân; Giáo dục và đào tạo là
trong việc truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm xã hội. Do đó, sự phát triển của
giáo dục hàm chứa trong nó những quá trình đổi mới, phát triển của các thành
tố cấu trúc của quá trình giáo dục, trong đó có thành tố phƣơng pháp.
Quá trình dạy học là quá trình bộ phận của quá trình giáo dục tổng thể
trong nhà trƣờng. Nhìn chung, mọi hoạt động giáo dục đều dựa trên cơ sở của
dạy học. Vì thế, đổi mới giáo dục phải đƣợc bắt nguồn và đƣợc thực hiện bởi
đổi mới dạy học.
Phƣơng pháp là khái niệm có phạm vi phản ánh rộng. Trong thực tiễn,
khái niệm phƣơng pháp đƣợc sử dụng ở nhiều cấp độ khác nhau, từ cấp độ
quan điểm, tƣ tƣởng đến cách thức và kỹ thuật cụ thể để thực hiện mục tiêu
dạy học. Vì vậy, đổi mới phƣơng pháp dạy học đƣợc thực hiện ở những cấp
độ khác nhau. Hiệu quả của đổi mới phƣơng pháp dạy học đến đâu phụ thuộc
rất nhiều vào nhận thức và đặc biệt vào vai trò chỉ đạo của đội ngũ cán bộ
quản lý trƣờng học đối với lĩnh vực phƣơng pháp trong dạy học.
2
1.3. Thực tiễn triển khai quản lí đổi mới phƣơng pháp dạy học trong trƣờng
THPT Thụy Hƣơng trong giai đoạn qua đã thu đƣợc những kết quả nhất định.
Tuy nhiên, sự đổi mới này chƣa toàn diện và chƣa thực sự mang tính
rộng khắp với tất cả các giáo viên và học sinh trong trƣờng. Hiện tƣợng đổi
mới có tính hình thức còn tồn tại không ít trong trƣờng học. Có nhiều nguyên
nhân của thực trạng này, một trong những nguyên nhân đó là công tác quản lí
đổi mới phƣơng pháp dạy học của đội ngũ cán bộ quản lý các trƣờng trung
học phổ thông còn hạn chế, trong đó phải kể đến sự hạn chế về phƣơng tiện
kỹ năng, kỹ thuật quản lý chỉ đạo của đội ngũ cán bộ quản lý nhà trƣờng. Hạn
chế về kỹ năng và kỹ thuật chỉ đạo của các cán bộ này có nguyên nhân từ việc
hạn chế trong cập nhật những lý luận quản lý hiện đại trong quản lý giáo dục
vào lĩnh vực chỉ đạo đổi mới phƣơng pháp dạy học.
thay đổi.
- Khảo sát, đánh giá thực trạng công tác quản lý sự thay đổi trong việc đổi
mới phƣơng pháp dạy học - nguyên nhân của thực trạng.
- Rút ra những bài học kinh nghiệm và đề xuất quy trình vận dụng lý thuyết
sự thay đổi vào việc đổi mới phƣơng pháp dạy học.
4. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
4.1. Khách thể nghiên cứu
Lý luận và thực tiễn vận dụng lý thuyết quản lý sự thay đổi trong quản
lý đổi mới phƣơng pháp dạy học ở trƣờng THPT Thụy Hƣơng- Hải Phòng
4.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học ở trƣờng THPT Thụy Hƣơng Hải Phòng theo lý thuyết quản lý sự thay đổi.
5. Vấn đề nghiên cứu
Đề tài tập trung vào nghiên cứu hai vấn đề cơ bản sau:
- Quy trình vận dụng lý thuyết quản lý sự thay đổi trong quản lý đổi mới
phƣơng pháp dạy học.
- Để đảm bảo chất lƣợng của sự vận dụng lý thuyết quản lý sự thay đổi vào
quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học có cần thiết phải tuân thủ theo quy
4
trình quản lý sự thay đổi hay không và quy trình nhƣ thế nào thì hợp lý và có
tính khoa học?
6. Giả thuyết nghiên cứu
Nếu áp dụng quy trình quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học ở trƣờng
theo lý thuyết quản lý sự thay đổi thì hiệu quả của quản lý đổi mới phƣơng
pháp dạy học trong nhà trƣờng sẽ đƣợc nâng cao.
7. Giới hạn nghiên cứu
- Về nội dung: Nghiên cứu về lý thuyêt quản lý sự thay đổi chỉ trong
phạm vi các quy trình quản lý sự thay đổi và tập trung chủ yếu vào chức năng
- Lý thuyết quản lý sự thay đổi trong tổ chức
- Quản lý nhà trƣờng và quản lý hoạt động dạy học trong trƣờng THPT
- Đổi mới phƣơng pháp dạy học ở trƣờng THPT
- Quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học ở trƣờng THPT
9.2.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
9.2.2.1. Phương pháp điều tra
Sử dụng phiếu điều tra để thu thông tin về các vấn đề:
- Thực trạng đổi mới phƣơng pháp dạy học ở trƣờng THPT Thụy
Hƣơng-Hải Phòng
- Thực trạng quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học ở trƣờng THPT
Thụy Hƣơng - Hải Phòng.
- Đánh giá tính hợp lý và mức độ khả thi của quy trình quản lý đổi mới
phƣơng pháp dạy học ở trƣờng THPT Thụy Hƣơng - Hải Phòng đƣợc xây
dựng theo lý thuyết quản lý sự thay đổi
- Đối tƣợng đƣợc điều tra gồm cán bộ quản lý trƣờng THPT Thụy
Hƣơng, các giáo viên và học sinh trƣờng THPT Thụy Hƣơng - Hải Phòng nơi
đề tài triển khai nghiên cứu.
9.2.2.2. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Phƣơng pháp đƣợc sử dụng để phân tích các nguyên nhân của sự thành
công và tồn tại của công tác quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học ở trƣờng
THPT Thụy Hƣơng - Hải Phòng.
6
9.2.2.3. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm
Đƣợc sử dụng trong tìm hiểu thực trạng và nguyên nhân của thực trạng
chỉ quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học ở trƣờng THPT Thụy Hƣơng - Hải
Phòng. Sản phẩm là Hồ sơ quản lý hoạt động chuyên môn và Hồ sơ quản lý
đổi mới phƣơng pháp dạy học của trƣờng THPT Thụy Hƣơng - Hải Phòng
Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
Nghiên cứu tìm ra các biện pháp tăng cƣờng quản lý đổi mới phƣơng
pháp dạy học nhằm góp phần nâng cao chất lƣợng dạy học ở trƣờng THPT là
một vấn đề mang tính thời sự và không đơn giản. Bởi lẽ, công tác quản lý đổi
mới phƣơng pháp dạy học ở mỗi cấp học, bậc học, cho mỗi trƣờng mỗi địa
phƣơng, vùng miền...là khác nhau. Mặt khác, các biện pháp quản lý đổi mới
phƣơng pháp dạy học ở trƣờng THPT phụ thuộc vào kết quả nghiên cứu khoa
học của nhiều ngành, phụ thuộc vào đối tƣợng quản lý, mục tiêu quản lý từng
giai đoạn... và cả kinh nghiệm cũng nhƣ năng lực của nhà quản lý của bộ máy
quản lý của nhà trƣờng cụ thể. Do đó, việc tổng kết kinh nghiệm cả về lý luận
và thực tiễn về quản lý đổi mới phƣơng pháp dạy học là việc làm cần thiết
nhằm rút ra những bài học kinh nghiệm bổ ích cho các nhà quản lý.
Trên thế giới và Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu về lý thuyết
quản lý sự thay đổi. Các công trình nghiên cứu này đã đƣợc xuất bản thành sách
chuyên đề hoặc đƣợc chuyển tải dƣới dạng chuyên đề cho cao học quản lý. Có
thể kể đến các công trình nghiên cứu, các bài viết của các tác giả hàng đầu Việt
Nam xung quanh vấn đề này nhƣ các tác giả: Hồ Ngọc Đại, Nguyễn Cảnh Toàn,
Vũ Trọng Rỹ, Đặng Xuân Hải, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn
Quốc Chí, Đặng Bá Lãm, Phạm Viết Vƣợng, Bùi Văn Quân, Trần Kiểm,... một
số hội thảo trong thời gian qua cũng đề cập đến vấn đề trên, điển hình là hội thảo
của Khoa Sƣ phạm( tiền thân ĐHGD) với tiêu đề “ Chất lƣợng giáo dục và vấn
đề đào tạo giáo viên”, Kỷ yếu Hội thảo khoa học (10/2004) hay trong các bài
viết của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Đức Chính, “ Chuẩn và chuẩn hóa
giáo dục - Những vấn đề lý luận và thực tiễn”...
8
Bên cạnh đó, một số cuốn sách nghiên cứu về PPDH đã ra đời nhƣ: Các
1.2.1. Quản lý
Theo Từ điển Giáo dục học: “Quản lý là tác động có định hƣớng, có
chủ đích của chủ thể quản lý (ngƣời quản lý) tới khách thể quản lý (ngƣời bị
quản lý) trong tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt đƣợc mục đích
của tổ chức”.
Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Quản lý là
quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng tối đa các chức
năng kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra”[8].
Thuật ngữ “Quản lý” (Tiếng Việt gốc Hán) lột tả đƣợc bản chất của
hoạt động này trong thực tiễn, nó bao gồm hai quá trình tích hợp vào nhau,
quá trình
“Quản” gồm coi sóc, gìn giữ, duy trì, duy trì ở trạng thái “ổn định”, quá trình
“Lý” gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới hệ, đƣa hệ vào “phát triển”[9]. Nếu
ngƣời đứng đầu tổ chức chỉ lấy việc “Quản làm chính thì tổ chức dễ bị trì trệ,
ngƣợc lại nếu chỉ quan tâm đến việc “Lý” thì sự phát triển của tổ chức không
bền vững. Do vậy ngƣời quản lý phải luôn xác định và phối hợp tốt, sao cho
trong “Quản” phải có “ Lý” và trong “Lý” phải có “Quản” làm cho trạng thái
của hệ thống mình quản lý luôn đƣợc ở trạng thái cân bằng động.
Bản chất của hoạt động quản lý là sự tác động có mục đích của ngƣời
quản lý đến tập thể ngƣời bị quản lý nhằm đạt đƣợc mục tiêu quản lý. Trong
nhà trƣờng đó là tác động của ngƣời quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh và
các lực lƣợng khác nhằm thực hiện hệ thống các mục tiêu giáo dục.
Tác giả Đặng Quốc Bảo cho rằng “ QLGD theo nghĩa tổng quát là hoạt
động điều hành phối hợp các hoạt động xã hội nhằm thúc đẩy mạnh mẽ công
tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội” [7].
10
Bản chất của hoạt động quản lý có thể mô hình qua sơ đồ sau:
Mối liên hệ các chức năng quản lý dƣợc thực hiện qua sƣ đồ sau:
Kế hoạch
Kiểm tra
Thông tin
Tổ chức
Chỉ đạo
Sơ đồ 1.2: Quan hệ các chức năng quản lý
*Biện pháp: theo từ điển Tiếng Việt thông dụng do Nguyễn Nhƣ Ý chủ biên,
biện pháp là “cách làm, cách thức tiến hành”. Biện pháp là cách thức hành
động để thực hiện một mục đích, là cách làm giải quyết một vấn đề cụ thể.
Biện pháp là một bộ phận của phƣơng pháp, điều đó có nghĩa là để sử dụng
một phƣơng pháp nào đó phải sử dụng nhiều biện pháp khác nhau, cùng một
biện pháp có thể sử dụng trong nhiều phƣơng pháp.
*Biện pháp quản lý là cách thức tác động vào đối tƣợng quản lý giúp chủ thể
nâng cao khả năng hoàn thành có kết quả các mục tiêu đề ra. Các biện pháp
đƣợc đánh giá theo các tiêu chí sau:
Tính thừa kế: không làm sáo trộn, hay quá thay đổi cái đã có mà kế
thừa có chọn lọc.
Tính phù hợp: biện pháp đƣa ra là những biện pháp phù hợp với những
điều kiện hoàn cảnh cụ thể.
Tính khả thi: biện pháp không bị các yếu tố chi phối, nó ràng buộc ở
mức độ cao.
Tính hiệu quả: biện pháp giải quyết đƣợc vấn đề đặt ra và không làm
nảy sinh những vấn đề phức tạp hơn.
trình là một đặc điểm quan trọng của quản lý sự thay đổi”[11].
13
1.2.4. Phương pháp dạy học
Theo từ điển tiếng Việt: Phƣơng pháp là cách thức tiến hành để có hiệu
quả[26].
Khái niê ̣m PPDH là khái niê ̣m đa cấ p đô ̣ . Ở cấp độ thứ nhất , PPDH
đƣơ ̣c hiể u nhƣ mô ̣t tƣ tƣởng , mô ̣t quan điể m về tổ chƣ́c da ̣y ho ̣c
. Ví dụ :
“PPDH lấ y ho ̣c sinh làm trung tâm” ; ở cấp độ thứ hai , PPDH đƣơ ̣c hiể u nhƣ
là một mô hình , mô ̣t chiế n lƣơ ̣c trong tổ chƣ́c da ̣y ho ̣c . Ví dụ, PPDH khám
phá, PPDH kiế n ta ̣o ..; Ở cấp độ thứ ba , PPDH đƣơ ̣c hiể u là cách thƣ́c , con
đƣờng cu ̣ thể nhằ m đa ̣t mu ̣c tiêu da ̣y ho ̣c . Ở cấp độ này, khái niệm PPDH chỉ
nhƣ̃ng PPDH cu ̣ thể . Ví dụ: PP thuyế t trình; PP vấ n đáp . Ở cấp độ cuối cùng ,
PPHD đƣơ ̣c hiể u là nhƣ̃ng ki ̃ thuâ ̣t để thƣ̣c hiê ̣n da ̣y ho ̣c . Ví dụ, PPDH công
não, PPDH bể cá…
Đề tài luâ ̣n văn sƣ̉ du ̣ng khái niê ̣m PPDH với ý nghiã là những hình
thức và cách thức hoạt động của GV và HS trong những điều kiện dạy học
xác định nhằm đạt đƣợc mục tiêu dạy học. PPDH là một khái niệm phức hợp,
có nhiều bình diện, phƣơng diện khác nhau. Có thể nêu ra một số đặc trƣng
của PPDH nhƣ sau: PPDH định hƣớng mục tiêu dạy học, PPDH là sự thống
nhất của PPDH và phƣơng pháp học; PPDH thực hiện thống nhất chức năng
đào tạo và giáo dục: PPDH là sự thống nhất của logic tâm lý nhận thức:
PPDH có mặt bên ngoài và mặt bên trong, mặt khách quan và chủ quan;
PPDH là sự thống nhất của cách thức hành động và phƣơng tiện dạy học.
1.2.5. Đổi mới phương pháp dạy học
định. Nội dung căn bản của mục tiêu giáo dục là đào tạo con ngƣời phát triển
toàn diện. Mục tiêu này tiếp tục đƣợc khẳng định trong Điều 2 của Luật Giáo
dục (2005).
Nguyên lý giáo dục cũng đƣợc khẳng định trong Điều 3 của Luật giáo
dục là hoạt động giáo dục phải thực hiện theo nguyên lý “ học đi đôi với
hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, lý luận gắn với thực tiễn, giáo
dục nhà trƣờng kết hợp với giáo dục gia đình và xã hội”[27].
Về PPDH, Luật Giáo dục quy định “Phƣơng pháp giáo dục phát huy
tính tích cực, tự giác, chủ động, tƣ duy sáng tạo của ngƣời học: bồi dƣỡng cho
15
ngƣời học năng lực tự học, khả năng tự học, khả năng thực hành, lòng say mê
học tập và chí vƣơn lên”[27].
Về phƣơng pháp giáo dục giáo dục phổ phông, Điều 28 Luật Giáo dục
quy định “Phƣơng pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự
giác, chủ động sáng tạo của HS, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn
học, bồi dƣỡng phƣơng pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện
kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại
niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”[27].
1.3. Những vấn đề lý luận cơ bản của lý thuyết quản lý sự thay đổi
Quản lý sự thay đổi là một lý thuyết ra đời nhằm tăng tính thích ứng
của các hoạt động quản lý đối với “sự thay đổi” của bối cảnh và của chính đối
tƣợng quản lý trong qúa trình phát triển. Trong thực tế có hai loại thay đổi:
“Sự thay đổi tự nhiên” diễn ra thƣờng xuyên và “sự thay đổi đƣợc hoạch
định”. Loại thay đổi thứ hai có tính phức tạp, chƣa đƣợc thử nghiệm đối với
tổ chức và cần có sự quản lý. Trƣớc tiên ngƣời quản lý phải nhận diện cho
đƣợc “sự thay đổi” mà mình phải quản lý có đặc điểm, cũng nhƣ những nội
dung cơ bản nào cần giải quyết; đồng thời phân tích đƣợc khả năng” đón
xảy ra, “định hình” niềm tin, cách làm mới...thích ứng với “sự thay đổi” đã
đạt đƣợc [5]. Công đoạn 2 là tiến hành sự thay đổi giai đoạn này dài ngắn tùy
thuộc vào nhiều yếu tố nhƣ sức ì của các nhân viên…trình độ văn hóa của tổ
chức và đặc biệt là năng lực quản lý của đội ngũ CBQL.
1.3.2.Các nguyên tắc của quản lý sự thay đổi
Có ba bộ phận cấu thành chủ yếu, đó là điểm xuất phát “ sự thay đổi”,
đích đến khi thực hiện sự thay đổi và khoảng cách cần rút ngắn tồn tại giữa
trạng thái hiện tại và đích đến với các chiến lƣợc cần có để rút ngắn khoảng
cách. Sơ đồ đó có thể minh họa nhƣ sau:
17