ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN CÔNG MINH

QUẢN LÍ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
CÁC MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN Ở TRƯỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN LÂM THAO, PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN CÔNG MINH

QUẢN LÍ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
CÁC MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN Ở TRƯỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN LÂM THAO, PHÚ THỌ
Ngành: Quản lí giáo dục
Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS. VŨ ĐÌNH CHUẨN

THÁI NGUYÊN - 2018


mong nhận được sự chỉ dẫn, đóng góp ý kiến của của các thầy giáo, cô giáo và các bạn
đồng môn để luận văn được hoàn thiện hơn và có thể áp dụng rộng rãi không chỉ trong
các trường THCS huyện Lâm Thao mà còn trong các trường THCS trên cả nước.
Xin trân trọng cảm ơn!
Tác giả

Nguyễn Công Minh

ii


MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................. iv
DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ ......................................................................... v
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lí do chọn đề tài .............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 3
3. Khách thể nghiên cứu ...................................................................................... 3
4. Đối tượng nghiên cứu ...................................................................................... 3
5. Giả thuyết khoa học ......................................................................................... 3
6. Nhiệm vụ nghiên cứu ...................................................................................... 3
7. Giới hạn phạm vi nghiên cứu .......................................................................... 3
8. Các phương pháp nghiên cứu .......................................................................... 4
9. Bố cục của luận văn ......................................................................................... 5
Chương 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ ĐỔI MỚI PHƯƠNG
PHÁP DẠY HỌC CÁC MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN Ở

Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí đổi mới PPDH các môn KHTN ở
trường THCS ......................................................................................... 25

1.4.1. Các yếu tố chủ quan .............................................................................. 25
1.4.2. Các yếu tố khách quan........................................................................... 26
Kết luận chương 1.............................................................................................. 28
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÍ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP
DẠY HỌC CÁC MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN Ở TRƯỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN LÂM THAO, TỈNH PHÚ THỌ... 29
2.1.

Khái quát về giáo dục của huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ .................. 29

2.1.1. Khái quát về tình hình giáo dục THCS của huyện Lâm Thao .............. 29
2.2.

Mục đích, nội dung và phương pháp khảo sát ...................................... 36

2.2.1. Mục đích khảo sát.................................................................................. 36
2.2.2. Nội dung khảo sát .................................................................................. 36
2.2.3. Phương pháp khảo sát và phương thức xử lý số liệu ............................ 36
2.3.

Thực trạng đổi mới PPDH các môn KHTN ở trường THCS huyện
Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ........................................................................ 38

2.3.1. Nhận thức của CBQL, GV các trường THCS về đổi mới PPDH các
môn KHTN ............................................................................................ 38
2.3.2. Thực trạng đổi mới PPDH các môn KHTN của giáo viên.................... 39
2.3.3. Kết quả của việc đổi mới PPDH các môn KHTN ở các trường

TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN LÂM THAO, TỈNH PHÚ THỌ... 61
3.1.

Định hướng đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục Việt Nam ...... 61

3.1.1. Chiến lược phát triển giáo dục - đào tạo Việt Nam 2011 - 2020 .......... 62
3.1.2. Định hướng phát triển GDĐT của huyện Lâm Thao đến năm 2020 .... 63
3.2.

Nguyên tắc đề xuất biện pháp ............................................................... 64

3.2.1. Đảm bảo tính mục đích ......................................................................... 64
3.2.2. Đảm bảo tính khoa học .......................................................................... 65
3.2.3. Đảm bảo tính hiệu quả........................................................................... 65
3.2.4. Đảm bảo tính hệ thống .......................................................................... 65

v


3.2.5. Đảm bảo tính kế thừa ............................................................................ 66
3.2.6. Đảm bảo tính thực tiễn và khả thi ......................................................... 66
3.3.

Các biện pháp quản lí đổi mới PPDH các môn KHTN ở trường
THCS huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ ................................................. 67

3.3.1. Nâng cao nhận thức cho CBQL, giáo viên về sự cần thiết phải đổi
mới PPDH các môn KHTN ở trường THCS ......................................... 67
3.3.2. Xây dựng kế hoạch đổi mới PPDH các môn KHTN phù hợp với
tình hình thực tiễn .................................................................................. 69

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CBQL

: Cán bộ quản lí

CNTT

: Công nghệ thông tin

CSVC

: Cơ sở vật chất

GD&ĐT

: Giáo dục và Đào tạo

GV

: Giáo viên

GVCN

: Giáo viên chủ nhiệm

HS

: Học sinh

KTĐG


iv


DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ
Bảng:
Bảng 2.1:

Quy mô, mạng lưới trường lớp cấp THCS huyện Lâm Thao ........................... 29

Bảng 2.2:

Đội ngũ cán bộ giáo viên THCS huyện Lâm Thao năm học 2017 - 2018 ....... 31

Bảng 2.3:

Cơ cấu độ tuổi giáo viên THCS năm học 2017 - 2018 ........................... 31

Bảng 2.4:

Đội ngũ CBQL cấp THCS huyện Lâm Thao .......................................... 32

Bảng 2.5:

Đội ngũ giáo viên các môn KHTN trường THCS huyện Lâm Thao,
năm học 2017-2018 ................................................................................. 33

Bảng 2.6:

Kết quả đánh giá năng lực giáo viên các môn KHTN năm học 2017-2018..... 33

Bảng 3.2:

Đánh giá về tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp ......................... 89

Biểu đồ:
Biểu đồ 3.1. Mức độ cấp thiết và khả thi của các nhóm biện pháp ............................ 89

v


MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng về Chiến lược phát
triển kinh tế - xã hội 2011-2020 nêu rõ: “Phát triển, nâng cao chất lượng nguồn nhân
lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những yếu tố quyết định sự
phát triển nhanh, bền vững đất nước. Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục theo
hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá; đổi mới chương trình, nội dung, phương
pháp dạy và học; đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và
cán bộ quản lí giáo dục, đào tạo. Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo,
coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành" [30].
Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo
dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế
thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế có nêu ra nhiều giải pháp, trong đó
có giải pháp “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục,
đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học" Nghị
quyết số 29-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng cũng khẳng định sự cần
thiết phải đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo nhằm thực hiện các mục tiêu
chủ yếu:
Một là, giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện, yêu gia đình, yêu
Tổ quốc; có hiểu biết và kỹ năng cơ bản, khả năng sáng tạo để làm chủ bản thân, sống

thuận lợi, là huyện đầu tiên của tỉnh Phú Thọ đạt nông thôn mới. Trong nhiều năm
qua, ngành Giáo dục và Đào tạo huyện Lâm Thao không ngừng phấn đấu nâng cao
chất lượng giáo dục. Đặc biệt, vấn đề đổi mới PPDH các trường THCS huyện Lâm
Thao đã triển khai từ nhiều năm nay, mặc dù vậy, hiệu quả của việc đổi mới chưa
cao. Nhiều thầy cô giáo vẫn quen với phương pháp giảng dạy truyền thụ một chiều,
số giáo viên thường xuyên chủ động, sáng tạo trong việc kết hợp sử dụng các PPDH
truyền thống với PPDH tích cực còn ít. Dạy học các môn khoa học tự nhiên vẫn nặng
về truyền thụ kiến thức lý thuyết. Việc rèn kỹ thực hành, vận dụng kiến thức liên môn
vào giải quyết các tình huống thực tiễn cho học sinh chưa thực sự được quan tâm.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng các phương tiện dạy học ở các trường
THCS trên địa bàn chưa được rộng rãi và hiệu quả chưa cao.
Với vai trò là một cán bộ quản lý nhà trường, trực tiếp phụ trách tổ KHTN, tôi
vô cùng trăn trở, mong muốn nghiên cứu tìm được những biện pháp cần thiết, phù
hợp góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy các môn KHTN. Từ các lý do trên tôi
chọn đề tài “Quản lý đổi mới phương pháp dạy học các môn KHTN ở trường
THCS huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ" làm đề tài luận văn tốt nghiệp thạc sỹ QLGD.

2


2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn, đề xuất một số biện pháp quản lí
đổi mới PPDH các môn KHTN nhằm nâng cao chất lượng dạy học các môn KHTN ở
trường THCS huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ.
3. Khách thể nghiên cứu
Quản lí hoạt động đổi mới PPDH các môn KHTN ở trường trung học cơ sở.
4. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lí đổi mới PPDH các môn KHTN ở trường THCS huyện
Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ.
5. Giả thuyết khoa học

8.1. Các phương pháp nghiên cứu lí thuyết
Tiến hành nghiên cứu, phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa các
nguồn tài liệu lí luận, đó là: Các văn kiện của Đảng, Nhà nước, ngành, các tác phẩm
về khoa học quản lí giáo dục, giáo dục học,...; các công trình nghiên cứu khoa học
QLGD có liên quan đến vấn đề nghiên cứu để xây dựng khung lý thuyết cho đề tài.
8.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
8.2.1. Phương pháp điều tra bằng anket
Điều tra cán bộ quản lí nhằm tìm hiểu thực trạng việc quản lí đổi mới PPDH
các môn KHTN của hiệu trưởng trường THCS.
8.2.2. Phương pháp quan sát
Tiến hành dự giờ ở các tổ chuyên môn, đánh giá theo tiêu chí giở dạy đổi mới PPDH
làm cơ sở đánh giá hiệu quả quản lý đổi mới PPDH các môn KHTN của hiệu trưởng.
8.2.3. Phương pháp đàm thoại
Trò chuyện với giáo viên, cán bộ quản lí về vấn đề quản lí đổi mới PPDH các
môn KHTN, những khó khăn, thuận lợi, nguyện vọng của họ về lĩnh vực này.
8.2.4. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động
Nghiên cứu các sản phẩm của cán bộ quản lí để thu thập những thông tin bổ
sung cho phương pháp điều tra (Các văn bản, quy định nội bộ, các sản phẩm và kết
quả đổi mới PPDH…).
8.2.5. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Tiến hành sưu tầm, nghiên cứu, phân tích các kinh nghiệm quản lí của đội ngũ
cán bộ quản lí, của giáo viên các trường THCS trong huyện.
8.2.2. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
Phương pháp này được sử dụng để xây dựng và hoàn chỉnh bộ công cụ điều
tra; lấy ý kiến các chuyên gia, các cán bộ quản lí và giáo viên về tính cần thiết và tính
khả thi của các biện pháp quản lí đề xuất.

4



Việc giáo dục là cần thiết cho mỗi người. Về phương pháp giáo dục ông coi trọng
việc tự học, tự rèn luyện, tu thân, phát huy mặt tích cực, sáng tạo, năng lực nội sinh,
dạy học sát đối tượng, cá biệt hóa đối tượng. Kết hợp học với hành, lý thuyết với thực
tiễn, phát triển động cơ học tập đúng đắn, tạo hứng thú và ý chí quyết tâm cho người
học. Nhìn chung cho đến nay, phương pháp giáo dục của Khổng Tử vẫn còn nguyên
giá trị, là bài học lớn cho các nhà trường và cán bộ quản lý trong công tác Giáo dục và
đào tạo của mình.
Monteque (1533-1592) là một nhà sư phạm hàng đầu của Châu Âu thời kỳ đó
đã đưa ra chủ trương giảng dạy bằng hoạt động, bằng quan sát trực tiếp, bằng sự tiếp
xúc với các sự vật trong đời sống hàng ngày. Ông nói rằng muốn giảng dạy tốt “Phải
cho học sinh chạy trước mà nhận xét"phân tích hành động đúng, sai từ đó giúp đỡ học
sinh tự phát hiện chiếm lĩnh tri thức, chứ không bắt buộc trẻ em phải tuân theo những
áp đặt chủ quan của người thầy.
Công trình của David W. Johnson, Roger L. Johnson, Kagan về sử dụng
phương pháp dạy học hợp tác nhóm có khả năng tốt trong việc phát huy tính tích cực,
tự lực, sự tự tin, tinh thần đoàn kết, hợp tác, rèn kĩ năng sống và làm việc trong môi

6


trường tập thể. Theo các tác giả những thành tựu trong lớp học liên quan đến sự nỗ
lực chung, chứ không phải nỗ lực riêng lẻ hay sự cạnh tranh của cá nhân [28].
Các nhà QLGD Nga như V.P. Xtrêzicodin, G.I. Goócsaia, V.A.Xukhomlinxki
đã đưa ra một số công việc quản lí của hiệu trưởng trường phổ thông trong đó có đề
cập đến việc xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, tổ chức hội thảo khoa học về
các vấn đề đổi mới quá trình dạy học, phương pháp dạy học và giáo dục học sinh, tổ
chức dự giờ và phân tích đánh giá bài học... ( dẫn theo [27]).
Theo Agnes Chang Shook Cheong: “Lãnh đạo nhà trường đóng vai trò rất quan
trọng trong lãnh đạo hoạt động giảng dạy, hỗ trợ giáo viên để có một môi trường dạy
học tận tâm. Họ lãnh đạo giáo viên bằng cách thổi nhiệt tình và tiếp nghị lực cho giáo

có hiệu quả vấn đề đổi mới PPDH trong nhà trường, người hiệu trưởng giữ vai trò vô
cùng quan trọng. Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất làm cho việc đổi mới
PPDH trong nhà trường thời gian qua chưa hiệu quả có lẽ là do người hiệu trưởng chưa
thật mặn mà với công tác quan trọng này [26].
Trong công trình nghiên cứu “Đào tạo giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới
PPDH ở trường phổ thông"tác giả Phạm Quang Huân khẳng định, để đáp ứng yêu cầu
đổi mới giáo dục cần thực hiện một số vấn đề trọng tâm trong quản lí, trong đó có nêu
lên công tác tổ chức, chỉ đạo đổi mới PPDH như sau [16]:
- Tổ chức nghiên cứu, học tập vấn đề đổi mới PPDH cho đội ngũ giáo viên
trong nhà trường;
- Tổ chức quản lí, chỉ đạo các hoạt động thực hành đổi mới PPDH thường
xuyên trong năm học;
- Đổi mới hoạt động kiểm tra, đánh giá các hoạt động đổi mới PPDH; Tăng
cường xây dựng hệ điều kiện cho quá trình đổi mới PPDH.
Trong tài liệu “Bồi dưỡng giáo viên đổi mới phương pháp dạy học"của tác giả
Lương Việt Thái. Để thực hiện tốt việc đổi mới PPDH thì cần phải chú ý nâng cao
năng lực sử dụng chuẩn kiến thức, kỹ năng trong công tác quản lí và dạy học, đồng
thời chú ý tới tính thống nhất, đồng bộ giữa công tác quản lí, dạy học, kiểm tra- đánh
giá, thi cử [25].
Ngoài công trình nghiên cứu nêu trên, một số tác giả cũng đi sâu nghiên cứu đổi
mới PPDH các môn KHTN như:
“Một số vấn đề đổi mới PPDH môn Toán - THCS" (2008) của nhóm tác giả Tôn
Thân, Phan Thị Luyến, Đặng Thu Thủy;
“Một số vấn đề đổi mới PPDH môn Vật lý - THCS" (2008) của nhóm tác giả Đoàn
Duy Huynh, Lê Phương Hồng, Vũ Trọng Rỹ, Lương Việt Thái;
“Một số vấn đề đổi mới PPDH môn Hóa - THCS" (2008) của tác giả Cao Thị
Thặng, Vũ Anh Tuấn;

8


hoặc biến đổi đối tượng theo mục đích đã định.
Theo từ điển Tiếng Việt: Phương pháp là cách thức, con đường để thực hiện
một hoạt động nhằm đạt được hiệu quả cao nhất.
Vậy tôi sử dụng khái niệm làm khái niệm công cụ để nghiên cứu trong luận văn.
1.2.2.2. Phương pháp dạy học
- Có nhiều định nghĩa khác nhau về PPDH. Theo tác giả Lu.K. Babanxki,
(1983) PPDH là cách thức tương tác giữa thầy và trò nhằm giải quyết các nhiệm vụ
giáo dưỡng, giáo dục và phát triển trong quá trình dạy học;
- Theo I. Ia. Lecne (1981) “PPDH là hệ thống những hành động có mục đích
của giáo viên nhằm tổ chức hoạt động nhận thức và thực hành của học sinh, đảm bảo
HS lĩnh hội nội dung học vấn" ( dẫn theo [26, tr. 38]).
- Theo tác giả Phan Trọng Ngọ (2005), “Dạy học và phương pháp dạy học
trong nhà trường”, đưa ra khái niệm “Phương pháp dạy học là tổng hợp các cách
thức hoạt động của người dạy và người học trong quá trình dạy học, nhằm thực hiện
được nội dung dạy học" [19, tr. 147].

11


Tuy có nhiều cách hiểu, chúng ta có thể thống nhất khái niệm về PPDH: Phương
pháp dạy học là cách thức hoạt động phối hợp thống nhất của giáo viên và học sinh
trong quá trình dạy học nhằm thực hiện tối ưu mục tiêu và các nhiệm vụ dạy học.
1.2.3. Đổi mới, Đổi mới PPDH; Đổi mới PPDH các môn KHTN
1.2.3.1. Đổi mới
Theo Đại từ điển Tiếng Việt thì “Đổi mới là thay đổi hoặc làm cho thay đổi
tốt hơn, tiến bộ hơn so với trước" (dẫn theo [25)].
Vậy ta dùng khái niệm này để sử dụng trong luận văn.
1.2.3.2. Đổi mới phương pháp dạy học
Trong điều 28 Luật Giáo dục có nêu về PPGD như sau: “Phương pháp giáo
dục phổ thông phải phát huy tính tích cực tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh;

thí nghiệm, dạy học giải quyết vấn đề, tích hợp liên môn; tích cực ứng dụng công
nghệ thông tin phù hợp với nội dung bài học; tránh lối truyền thụ áp đặt một chiều,
ghi nhớ máy móc; rèn luyện kỹ năng và định hướng thái độ, hành vi cho học sinh;
chú ý việc tổ chức dạy học phân hóa phù hợp các đối tượng học sinh khác nhau.
1.2.4. Quản lí đổi mới PPDH các môn KHTN
1.2.4.1. Quản lí đổi mới PPDH
Từ các khái niệm Quản lí; Quản lí PPDH; Đổi mới PPDH, có thể hiểu quản lí
đổi mới PPDH như sau:
Quản lí đổi mới PPDH là quá trình tác động có kế hoạch, có mục đích, có tổ
chức của nhà quản lí (hiệu trưởng nhà trường) đến đội ngũ giáo viên và học sinh
nhằm làm cho hoạt động đổi mới PPDH đạt được mục tiêu chung đã đề ra.
Quản lí đổi mới PPDH được thực hiện theo chức năng của quản lí đó là Lập
kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra đánh giá với chủ thể quản lí là Hiệu trưởng nhà
trường, khách thể quản lí là tổ, nhóm chuyên môn, giáo viên, nhân viên, các tổ chức
và đoàn thể trong trường và các điều kiện CSVC phục vụ đổi mới PPDH.
1.2.4.2. Quản lí đổi mới PPDH các môn KHTN
Từ các khái niệm Đổi mới PPDH các môn KHTN và Quản lí đổi mới PPDH
ta có thể hiểu Quản lí đổi mới PPDH các môn KHTN như sau:
Quản lí đổi mới PPDH các môn KHTN là quá trình tác động có kế hoạch, có
mục đích, có tổ chức của nhà quản lí (Hiệu trưởng) đến đội ngũ giáo viên và học
sinh nhằm làm cho hoạt động đổi mới PPDH các môn KHTN hiệu quả hơn, đạt được
mục tiêu chung đã đề ra.

13


1.3. Một số vấn đề cơ bản về quản lí đổi mới phương pháp dạy học các môn
Khoa học tự nhiên ở trường Trung học cơ sở
1.3.1. Đổi mới phương pháp dạy học các môn Khoa học tự nhiên ở trường Trung
học cơ sở

hoá sâu thành các môn ở THPT, đây là việc cần thiết phải đổi mới nội dung, chương
trình dạy học nhưng cũng là thách thức, khó khăn với đội ngũ giáo viên và các nhà
quản lý. Nắm bắt được xu thế, vì vậy chúng ta phải tích cực đổi mới PPDH các môn
học tự nhiên. Khi thực hiện đổi mới PPDH nói chung, đổi mới PPDH các môn KHTN
nói riêng không thể không có công tác quản lý.
1.3.1.2. Quan điểm về đổi mới PPDH ở trường THCS hiện nay
Định hướng chung về đổi mới PPDH đã được qui định trong Luật giáo dục và
được cụ thể hoá trong những định hướng xây dựng chương trình và biên soạn sách
giáo khoa THCS. Định hướng đó là: phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy
tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng
lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến
thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học
sinh. Có thể nói cốt lõi của đổi mới PPDH ở trường THCS là hướng tới giúp học sinh
học tập tích cực, chủ động, sáng tạo, từ bỏ thói quen học tập thụ động, ghi nhớ máy
móc. Cụ thể là:
- Đổi mới tính chất và nội dung hoạt động của giáo viên và học sinh, chuyển từ
dạy học truyền thụ một chiều, học tập thụ động, chủ yếu là ghi nhớ kiến thức để đối
phó với thi cử sang học tập tích cực, chủ động, sáng tạo, chú trọng hình thành năng
lực tự học dưới sự giúp đỡ, hướng dẫn, tổ chức của giáo viên.
- Đổi mới các hình thức tương tác xã hội trong dạy học, chuyển từ dạy học
đồng loạt cả lớp đối diện với giáo viên, học tập đơn phương sang tổ chức dạy học
theo các hình thức tương tác, học cá nhân, học theo nhóm...
- Đổi mới các hình thức tổ chức dạy học:
+ Đa dạng hoá các hình thức tổ chức dạy học, làm cho việc học sinh động, lý
thú, tránh nhàm chán, đơn điệu, từ đó có thể khắc phục điểm yếu, phát huy điểm
mạnh của các hình thức tổ chức dạy học khác nhau
+ Làm cho việc học gắn với môi trường thực tế, gắn với kinh nghiệm sống của
cá nhân học sinh, tạo điều kiện tổ chức học tập với hình thức điều tra, nghiên cứu
trong thực tiễn cuộc sống,...