ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HCM
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN


Báo cáo kết quả nghiên cứu khoa học

Tên đề tài

TÌNH HÌNH VIỆC ĐỌC SÁCH CỦA SINH
VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ
HỘI VÀ NHÂN VĂN- ĐẠI HỌC QUỐC GIA
TP.HCM

Nhóm 2

Tp.Hồ Chí Minh
1


A/PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Từ xưa đến nay, sách luôn là một kho tàng kiến thức của nhân loại và nó
mang lại nhiều lợi ích cho tất cả mọi người, nhất là sinh viên.
Tuy nhiên, hiện nay có rất ít sinh viên còn dành thời gian cho việc đọc
sách. Điều đó mang lại nhiều hệ lụy như: thiếu kiến thức, kĩ năng; không phát
triển được khả năng tư duy, sáng tạo- những kĩ năng vô cùng quan trọng đối với
sinh viên…Vì vậy, vấn đề này như một hồi chuông cảnh tỉnh, đòi hỏi sự bức
thiết phải tìm một hướng giải quyết hiệu quả, một lối đi mới trong tương lai để
duy trì truyền thống đọc sách đối với sinh viên trường Đại học KHXH&NV
Tp.Hồ Chí Minh.
2.Tổng quan tình hình nghiên cứu

xây dựng đề án “Chiến lược quốc gia về phát triển văn hóa đọc trong cộng
đồng”. Tham gia buổi hội thảo có sự góp mặt của các nhà văn như Nguyên
Ngọc, Ngô Thị Kim Cúc, nhà nghiên cứu triết học Bùi Văn Nam Sơn…
Buổi hội thảo này đã có một cái nhìn tổng quát và sâu sắc về tình hình đọc
sách của người dân Việt Nam và đặc biệt là bộ phận giới trẻ (học sinh,
sinh viên). Các nhà nghiên cứu đã phân tích rõ thực trạng, nguyên nhân và
đã đưa ra nhiều giải pháp mang tính chuyên sâu.
_Tại tọa đàm “Người Việt có mê đọc sách?” được tổ chức ngày 14/3/2008
tại Hội sách Tp Hồ Chí Minh đã thu nhận được nhiều ý kiến đóng góp quý
giá và đưa ra nhiều giải pháp thiết thực để sách ngày càng được các bạn
trẻ yêu mến hơn.
Các bài báo, bài tham luận và các ý kiến của những nhà báo, nhà nghiên
cứu trên đây đã cho thấy sự quan tâm sâu sắc của xã hội đối với tình hình đọc
sách của sinh viên. Tuy nhiên, những giải pháp được đưa ra cách đây đã khá lâu
nhưng hiện nay vẫn chưa có những hoạt động gì mang tính cụ thể.
3


Mặc dù còn nhiều bất cập, thiếu sót trong việc nghiên cứu, tìm hiểu đề
tài này nhưng nhóm chúng tôi mong muốn thực hiện hoàn chỉnh với một phạm
vi nghiên cứu trên quy mô nhỏ (sinh viên trường ĐH KHXH&NV) nhằm góp
phần vào việc tìm ra giải pháp cho vấn đề đọc sách của sinh viên theo hướng
phát triển lâu dài, kinh phí thấp và hiệu quả.
3. Mục đích nghiên cứu
Nhóm nghiên cứu đề tài này với mục đích nhằm đem đến một cái nhìn
tổng quát hơn về thực trạng và nguyên nhân của tình hình dọc sách đối với sinh
viên trường Đại học Khoa Học Xã hội và Nhân Văn- Đại Học Quốc Gia
TPHCM. Từ đó nhóm nghiên cứu đề xuất một số giải pháp góp phần giải quyết
thực trạng này.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu

Ở góc độ khoa học, đề tài của chúng tôi tập trung vào việc nghiên cứu,
phân tích những vai trò, lợi ích nhất định về việc đọc sách đối với sinh viên.
Bên cạnh đó, là phân tích những tác động to lớn của việc ít đọc sách của sinh
viên đối với học tập và đời sống tinh thần. Từ đó, cung cấp một cái nhìn tổng
quát, chân thực và toàn diện hơn về tình hình đọc sách cho nhà trường, các đơn
vị phát hành sách và những người quan tâm.
Ngoài ra, đề tài này cũng đưa ra những giải pháp và ý kiến được đông
đảo các bạn sinh viên hưởng ứng, đồng tình vì tính cấp thiết và có tính khả thi.

B/ PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÌNH HÌNH ĐỌC SÁCH CỦA SINH
VIÊN TRƯỜNG ĐHKHXH&NV TP.HCM
1.1 Giới thiệu chung về “việc đọc sách của sinh viên”
1.1.1
Định nghĩa khái niệm “văn hóa đọc sách”
_ Văn hóa đọc sách là một khái niệm bao gồm hai nghĩa là nghĩa rộng và nghĩa
hẹp:

5


+ Ở nghĩa rộng, đó là ứng xử đọc, giá trị đọc và chuẩn mực đọc của mỗi cá
nhân, của cộng đồng xã hội và của các nhà quản lý và cơ quan quản lý nhà
nước.
+ Ở nghĩa hẹp,văn hóa đọc là ứng xử, giá trị chuẩn mực đọc của mỗi cá
nhân.
_ Văn hóa đọc là hệ thống giá trị được xác lập trong quá trình tương tác giữa
người đọc và các vật mang tin là sách ,được thể hiện chủ yếu trong giá trị đọc
,ứng xử đọc và chuẩn mực đọc.

trong việc sử dụng ngôn ngữ.
• Phát triển vốn từ vựng, cách sử dụng ngữ pháp trong giao tiếp và
khả năng diễn đạt ngôn ngữ.
• Văn phong viết chặt chẽ, linh hoạt, phong phú và hấp dẫn hơn.
_ Đọc sách giúp nâng cao kiến thức , tích lũy vốn sống và tăng cường khả
năng tư duy.
1.1.2.2

Đối với vấn đề đời sống:

_ Đọc sách giúp sống tốt trong xã hội và làm người:
_Hình thành nhân cách,tạo được cách sống ,lời nói ,suy nghĩ hướng tới cái
hay, cái đẹp,
_Hình thành được những mối quan hệ tốt đẹp trong xã hội, cách giao tiếp
ứng xử thông qua việc đọc những quyển sách về tâm hồn, sách dạy làm
người…
_ Rèn luyện cơ thể khỏe mạnh với tinh thần vững chắc
• Luyện não:
+Đọc sách giúp não luôn được hoạt động, tư duy.
+Giúp con người trở nên thông minh và sắc sảo thông qua việc suy
nghĩ khi đọc sách.
• Giảm stress
+Xoa dịu tinh thần khi căng thẳng và giảm stress.
• Tăng cường khả năng ghi nhớ
+Phát triển thói quen ngủ lành mạnh
- Đọc sách trước khi ngủ khiến bạn có một giấc ngủ ngon
hơn và hình thành một đồng hồ sinh học hợp lý cho bản
thân.
• Tăng khả năng tập trung và sự sáng tạo:
- Giúp não có khả năng tập trung cao hơn.

Về học tập:
• Không rèn luyện được khả năng ngôn ngữ:
• Sử dụng từ ngữ không lưu loát và phạm lỗi trong cấu trúc ngữ
pháp.
• Không thể sử dụng tiếng mẹ đẻ một cách thành thục tự nhiên và
trong sáng nữa. Hiện nay, nhiều bạn trẻ lạm dụng tiếng lóng, ngôn
ngữ mạng…làm mất vẻ đẹp vốn có của tiếng Việt.
8


• Vốn từ vựng kém phong phú dẫn đến khó khăn trong việc thể hiện,
diễn đạt ngôn từ khi giao tiếp.
• Hành văn lủng củng, dài dòng, không chặt chẽ.
- Sự thiếu hụt tri thức đối với sinh viên
• Không đọc sách khiến họ không có chiều sâu tri thức,lười vận
động, thiếu tìm tòi ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của lực lượng
trí thức nước nhà.
• Tạo ra lỗ hổng về kiến thức dẫn đến mất dần sự sáng tạo, không
có tinh thần đổi mới, khả năng lý luận kém và không có chiều
sâu.
- Không rèn luyện được khả năng tưởng tượng liên tưởng sáng tạo
• Giảm khả năng phát triển trí tưởng tượng qua đó khả năng sáng tạo
cũng giảm đi. Điều này khiến sinh viên đi vào lối mòn, không tiếp
thu, nắm bắt được những kiến thức hiện đại.
• Kiến thức bị mai một dẫn đến kém hiểu biết về mọi thứ trong cuộc
sống. Khi đối mặt với những vấn đề của cuộc sống, họ thường tỏ ra
lúng túng, không đưa ra được quyết định đúng đắn, phù hợp.
Theo nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên: ”Không có văn hóa đọc
văn chương tiếng Việt một cách tử tế thì không thể có sự tiếp nhận văn
chương tiếng Việt tử tế và đương nhiên, sẽ không có một lối viết tử tế đối

- Thị trường sách ngày nay rất phong phú về nội dung cũng như hình thức.
Tuy vậy, đã xuất hiện rất nhiều sách lậu, sách đen, sách kém chất lượng
ảnh hưởng không tốt đến giới trẻ nhưng lại rất được yêu thích và bày bán

rộng rãi trên thị trường.
- Internet có khối lượng thông tin phong phú ,cập nhật nhanh nên đọc sách
đã trở nên lạc hậu trong việc tìm kiếm thông tin ,mở rông tầm hiểu biết
của sinh viên nên thói quen đọc sách cũng dần dần bị mai một theo thời
gian.
- Sinh viên có đọc sách nhưng chỉ là chạy theo trào lưu và có xu hướng thích
đọc những quyển sách chỉ mang tính chất giải trí,hình thức đẹp chứ không
chú tâm vào nội dung và kiến thức cuộc sống.

CHƯƠNG 2
PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
10


2.1: Mức độ yêu thích của việc đọc sách đối với sinh viên trường
ĐHKHXH&NV:

Chúng tôi đã khảo sát ngẫu nhiên 100 sinh viên trường ĐHKHXH&NV,
trong đó có 91% sinh viên thích đọc sách và 9% không thích đọc sách. Là
một trường thuộc khối ngành xã hội-nhân văn, sinh viên trường hầu hết có
nhận thức tốt về lợi ích của việc đọc sách nên tỉ lệ sinh viên yêu thích đọc
sách rất cao.

11



ĐHKHXH&VN, chúng tôi nhận được 54% số lượng sinh viên trả lời “Thỉnh
thoảng” và 40% trả lời “Thường xuyên”. Chỉ có 5% có câu trả lời “Hiếm khi”
và 4% không bao giờ đọc sách.Có thể thấy, tỉ lệ sinh viên của trường
ĐHKHXH&NV có tần suất đọc sách khá cao.
13


Mức độ thường xuyên của việc đọc sách cũng có liên quan mật thiết với kết
quả học tập.

2.4.

Ảnh hưởng của việc đọc sách tới kết quả học tập của sinh viên

Để tìm hiểu ích lợi của việc đọc sách với học tập, chúng tôi đã khảo sát về
điểm trung bình của 100 sinh viên đó.
Tỉ lệ chiếm cao nhất (58%) là điểm loại khá từ 6,0 đến 7,0, điểm loại giỏi từ
7,0 đến 8,0 chiếm 28%, tỉ lệ sinh viên đạt điểm loại xuất sắc chiếm 11% và chỉ
có 7% sinh viên có điểm trung bình dưới 6,0. Với tỉ lệ yêu thích và mức độ
đọc sách cao nên dễ hiểu tỉ lệ sinh viên được khảo sát có điểm trung bình cao.
Điều đó chứng tỏ sinh viên đạt được điểm cao hơn khi thường xuyên đọc,
nghiên cứu sách.

14


2.5. Thể loại sách yêu thích

Trả lời cho câu hỏi “Thể loại sách mà bạn thường hay đọc là gì?”, 41% chọn
sách thuộc thể loại văn học, 18% sinh viên thường đọc Sách giáo khoa, truyện

dung sách muốn truyền tải. Tương tự với sách được quảng bá trên các phương
tiện báo đài, sinh viên cũng thường chọn sách dựa vào lời giới thiệu của bạn
bè, người thân nên đôi khi họ đọc phải những quyển sách không phù hợp với
bản thân. Tiếp theo là sự phân chia lựa chọn giữa tiêu chí nội dung và tiêu chí
hình thức. Độc giả có thể đọc phần tóm tắt, phần giới thiệu nôi dung sơ lược
và nếu thấy phù hợp, sách có nội dung, tình tiết hay thì chọn đọc. Không thể
16


phủ nhận rằng, một bìa sách đẹp, độc đáo có thể khiến độc giả thích thú và
chọn đọc để khám phá nội dung của sách.
2.7. Cách thức đọc sách

Chúng tôi cũng đã thực hiện khảo sát cách thức đọc sách của 100 bạn sinh
viên ngẫu nhiên. Tỉ lệ này khá đồng đều với 38% lựa chọn cách mượn từ
người thân, bạn bè hay thư viện, 33% mua sách về đọc và 29% chọn cách đọc
online, tải ebook. Có thể thấy, ngoài việc đọc sách giấy truyền thống, các
phương tiện hiện đại như sách điện tử, sách online là sự lựa chọn tối ưu đối
với thế hệ sinh viên hiện đại. Kho sách điện tử trên mạng Internet đã lên tới
hàng trăm triệu và có thể dễ dàng tải về (một số sách miễn phí và một số phải
trả tiền). Với lý do sách có giá cao, không phù hợp với túi tiền, nhiều bạn sinh
viên chọn phương tiện này như một giải pháp. Tuy vậy, do chưa có sự quản lý
chặt chẽ của nhà nước, vấn nạn vi phạm bản quyền và sách có nội dung xấu
chưa được kiểm duyệt và ngăn chặn. 38% sinh viên mượn sách từ bạn bè,
người thân, thư viện để đọc được nhiều loại sách mình cần mà không nhất
thiết phải chi ra một khản tiền lớn. 33% số lượng sinh viên vẫn lựa chọn cách
truyền thống là mua sách. Sở hữu một quyển sách, nhất là những sách có nội
17



Dựa trên số liệu khảo sát về mức độ yêu thích sách, có tới 91% sinh viên yêu
thích việc đọc sách. Vì vậy, chúng tôi khảo sát lợi ích chính mà sách đem lại
cho các bạn sinh viên.
Tỉ lệ sinh viên thấy việc đọc sách giúp bổ sung được nhiều kiến thức chiếm
39%, 24% cho rằng sách giúp cuộc sống của họ trở nên phong phú hơn, 18%
cảm thấy sách có thể làm phát triển nhiều kĩ năng cần thiết trong cuộc sống, có
19% tỉ lệ sinh viên đọc sách chỉ để “giết” thời gian. Phần lớn sinh viên cảm
thấy sách có tác động tích cực đến mặc học tập và cuộc sống tinh thần của họ.
Tuy thế, 19% coi sách chỉ là công cụ để “giết” thời gian chứ không ý nghĩa gì
đặc biệt.

CHƯƠNG 3
TỔNG KẾT, ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ, GIẢI PHÁP CHO THỰC
TRẠNG ĐỌC SÁCH CỦA SINH VIÊN
20


3.1. Tổng hợp nghiên cứu từ khách thể nghiên cứu
_Nhìn chung, đa phần các sinh viên đã có phần nào sự hiểu biết về các ích lợi
từ việc đọc sách cũng như các tác động ành hưởng đến việc học tập và đời
sống nếu lười đọc sách. Những luồng ý kiến của các sinh viên mà chúng tôi
khảo sát dù có khác nhau nhưng đều khá hợp lí. Tuy vậy, bên cạnh những lợi
ích cần phát triển thì còn nhiều bất cập nảy sinh. Lấy ý kiến và đề xuất của các
sinh viên trường đại học Khoa Học Xã Hội và Nhân Văn đối với việc phát
triển đọc sách thành một nét văn hóa đẹp, chúng tôi đã thu được kết quả sau:
100 bạn sinh viên được khảo sát ngẫu nhiên đã đưa ra giải pháp giúp sinh
viên ham thích với việc đọc sách hơn. 43% số lượng sinh viên nghĩ nhà trường
nên mở nhiều hội chợ sách, cuộc thi tìm hiểu về sách, 30% tỉ lệ sinh viên
muốn được có nhiều ưa đãi, giảm giá khi mua sách và 27% tỉ lệ sinh viên
mong muốn chất lượng, mẫu mã sách được cải thiện hơn. Dựa vào lý do tại

Nhóm nghiên cứu:Như qua khảo sát, chúng em nhận thấy số lượng sinh viên
ham thích đọc sách hiện nay còn rất ít. Theo cô, điều đó ảnh hưởng gì đến kết
quả học tập lẫn đời sống tinh thần của các bạn?
Cô Đặng Trương Hoàng Phượng:Các bạn trẻ ngày nay đa phần không hứng
thú với việc đọc sách vì các bạn quan niệm đọc sách là tiêu tốn thời gian của các
bạn. Các bạn không tìm thấy sự hứng thú ở những trang sách. Các phương tiện,
điều kiện vật chất hiện đại cũng làm giảm đi sự hứng thú của các bạn trẻ dành
cho sách.
Việc ít đọc sách dẫn đến việc các bạn trẻ khi bàn hay thảo luận về một vấn
đề, một quan điểm nào đó thường không có những ý tưởng sắc bén, những lập
luận không có tính thuyết phục vì những kiến thức mà các bạn thu thập được từ
mạng hay phương tiện hiện đại khác là rất sơ xài mang tính khái quát.Những
kiến thức mà các bạn nắm bắt được cũng rất mơ hồ vì các bạn không đọc nhiều
nên không nhớ rõ được vấn đề.
Nhóm nghiên cứu: Là một giáo viên, cô có thể đưa ra những lời khuyên với các
bạn sinh viên được không ạ?
Cô Đặng Trương Hoàng Phượng: Để có một nền tảng tri thức vững chắc, lâu
bền các bạn trẻ nên dành một ít thời gian trong ngày để đọc sách. Thói quen đọc
sách chỉ có được khi chúng ta quyết tâm rèn luyện và thưc hiện một cách bền bỉ
theo thời gian.
Nhóm nghiên cứu: Dạ, cám ơn cô đã dành thời gian quý báu của mình cho
chúng em.

3.3 Đề xuất giải pháp để duy trì và phát triển văn hóa đọc sách
3.3.1 Định hướng của nhà trường trong việc khuyến khích sinh viên đọc
sách
Nội dung định hướng:
23



Tính đến ngày 30/06/2012, kho tài liệu của thư viện có 171.637 bản tài
liệu (số liệu chưa kiểm kê), tương ứng với 69.749 nhan đề đủ các môn
loại về các ngành KHXH & NV.

•

Tài liệu điện tử: 1.991 CD, VCD, DVD; 112 băng casset, 19 băng
video, 05CSDL thư mục do thư viện tạo lập: CSDL SACH, CSDL BAOTAPCHI, CSDL LUANAN, CSDL CD-ROM, CSDL tóm tắt, bài trích
báo-tạp chí (CSDL TRICHBAOTAPCHI); 01 CSDL toàn văn do thư
viện tạo lập: CSDL TAILIEUSOHOA (trong đó có CSDL MONHOC);
03 CSDL toàn văn (mua): CSDL BAOCAOKHOAHOC, CSDL
THUVIENDIENTU, CSDL TAPCHITIENGANH.
CSDL thư mục 71.538 nhan đề phản ánh 171.056 bản tài liệu, trong đó:

-

CSDL sách: 67.615nhan đề phản ánh 164.308 bản sách

-

CSDL luận văn: 2.864 nhan đề phản ánh 4.757 luận văn thạc sĩ, luận
án tiến sĩ

-

CSDL CD-ROM, VCD, DVD: 937 nhan đề phản ánh 1.860 bản

-

CSDL tên báo – tạp chí: 584 biểu ghi