- Họ và tên: Huỳnh Văn Hải.
- Đơn vị công tác: Trường TH Tân Trung.

Ứng dụng Công nghệ thông tin trong giảng dạy phân
môn Địa lí lớp 5.

1


PHẦN MỞ ĐẦU
I. Bối cảnh của đề tài:
1. Hướng dẫn học sinh khai thác kênh hình để tìm ra kiến thức mới trong quá trình
dạy học đã được giáo viên sử dụng từ lâu trong giảng dạy đặc biệt là ở phân môn Địa lý.
Trước đây trong bài giảng phân môn Địa lý lớp 5 khi sử dụng kênh hình để hướng dẫn
học sinh tìm kiến thức mới, nhiều khi hình ảnh trong sách giáo khoa lại nhỏ giáo viên rất
khó khăn hướng dẫn cho học sinh cả lớp nhận thấy rõ hết các chi tiết cần khai thác. Đồ
dùng dạy học tự làm nhiều khi không đáp ứng về số lượng và chất lượng nên hiệu quả
của việc khai thác kiến thức mới từ kênh hình chưa cao.
2. Hiện nay với sự phát triển của khoa học, kỹ thuật máy tính, máy chiếu giúp cho
việc đưa hình ảnh vào trong bài giảng rất thuận lợi và sinh động, rõ nét. Máy tính, máy
chiếu có thể phóng to các hình ảnh trong sách giáo khoa. Giáo viên có thể chỉ vào chi tiết
cần chú ý cho cả lớp thấy rõ và công nhận kiến thức mới một cách khoa học. Các hình
ành trên mạng Internet rất phong phú và đa dạng nếu giáo viên lựa chọn hình ảnh phù
hợp, sử dụng đúng lúc thì chắc chắn hiệu quả dạy và học đạt rất cao.
II. Lý do chọn đề tài:
1. Trong những năm gần đây ngành giáo dục khuyến khích giáo viên ứng dụng
công nghệ thông tin vào trong giảng dạy nhằm đẩy mạnh cải tiến phương pháp dạy và
học theo hướng tích cực, lấy học sinh làm trung tâm, phát huy tính tích cực chủ động của
học sinh trong tìm kiến thức mới. Để làm được điều đó giáo viên đã ứng dụng công nghệ
thông tin vào trong giảng dạy, đưa những hình ảnh lên màn hình bằng phần mềm
Microsoft Power Point hướng dẫn học sinh tìm ra kiến thức mới là rất cần thiết. Nó giúp


3


thông tin lớp học sôi nổi hẳn lên, không khí lớp học vui tươi, nhẹ nhàng các em hào hứng
học tập, tiếp thu bài nhanh và nhớ được lâu. Giúp học sinh quen dần tư duy logic trong
việc nắm bắt tri thức khoa học đi từ hiện tượng đến bản chất góp phần phát triển tư duy
cho học sinh.
PHẦN NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận:
1. Năm học 1011 – 2012 tiếp tục dạy theo sách giáo khoa mới và có nhiều nội
dung lồng ghép, tích hợp vào trong tiết dạy thì việc đổi mới phương pháp dạy học là một
yêu cầu cần thiết nhằm bồi dưỡng, nâng cao cho học sinh năng lực tư duy sáng tạo, năng
lực giải quyết vấn đề, khắc phục cách truyền thụ kiến thức một chiều. Từng bước áp dụng
các phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào trong dạy và học mà có ứng dụng
công nghệ thông tin vào trong dạy và học là một ưu điểm lớn góp phần nâng cao hiệu quả
dạy và học. Đặc biệt trong phân môn Địa lý nó có đặc trưng riêng. Các đối tượng, sự vật
địa lý được trải rộng trong không gian, giáo viên không thể dẫn học sinh đến tận nơi để
quan sát trực tiếp được. Vì vậy dạy học có ứng dụng công nghệ thông tin không thể thiếu
hình ảnh minh họa.
2. Qua giảng dạy tôi thấy rằng: Trong phân môn Địa lý để học sinh tiếp thu kiến
thức mới theo hướng tích cực chủ động, sáng tạo thì việc ứng dụng công nghệ thông tin
đưa hình ảnh lên màn hình bằng phần mềm Microsoft Power Point hướng dẫn học sinh
tìm ra kiến thức mới là rất cần thiết.
II. Thực trạng của vấn đề:
1. Kênh hình là phương tiện trực quan, là nguồn tri thức quan trọng của học sinh.
Nó có khả năng cung cấp thông tin một cách đầy đủ hơn mà kênh chữ trong sách giáo
khoa chưa trình bày đến. Ứng dụng công nghệ thông tin đưa hình ảnh lên màn hình bằng

4

- Tìm trên bản đồ các kí hiệu cần tìm, ở vị trí nào, ở địa danh nào.
- Tại sao đối tượng đó ở nơi đó mà không ở nơi khác.
- Tìm mối quan hệ các sự vật, hiện tượng đang tìm với các sự vật, hiện tượng ở
xung quanh.
- Rút ra kết luận (kiến thức mới) từ bản đồ.
2.2. Khai thác kiến thức từ tranh ảnh:
- Cần lựa chọn tranh ảnh phù hợp với nội dung cần khai thác.
- Khi tranh ảnh chưa thể hiện rõ đặc điểm, chi tiết của đối tượng thì giáo viên cần
phải kết hợp với các hình vẽ bổ sung hoặc vật mẫu.
- Sử dụng câu hỏi gợi ý có định hướng để học sinh tập trung vào các chi tiết quan
trọng và có trọng tâm.
- Tranh ảnh phải sử dụng đúng lúc, đúng chỗ thì mới phát huy hết tác dụng, không
làm cho học sinh phân tán tư tưởng, gây tâm lý nhàm chán.
- Ngoài tranh ảnh trong sách giáo khoa, cần sưu tầm thêm tranh ảnh từ nhiều
nguồn khác để góp phần cho tiết dạy thêm sinh động.
Cụ thể một vài hình ảnh trong tiết dạy: (Địa lý lớp 5)
Bài 1: Việt Nam – đất nước chúng ta
1. Mục tiêu: Học xong bài này, học sinh:
- Chỉ được vị trí địa lý và giới hạn của nước Việt Nam trên bản đồ (lược đồ) và
trên quả địa cầu.
- Mô tả được vị trí địa lý, hình dạng nước ta.
- Biết và nhớ được diện tích lãnh thổ nước Việt Nam ta.
- Biết được những thuận lợi, khó khăn do vị trí địa lý của nước ta đem lại.
2. Chuẩn bị:

6


- Giáo viên: Soan bài, máy chiếu, phiếu học tập, quả địa cầu, các phương tiện dạy
học khác.

ILI
PP

IN

LÀO
THÁI LAN
CAMPUCHIA

ẤN
Đ

ỘD

ƯƠ
N

MALAYXIA

G

INDONEXIA

7

Ơ
DƯ
ÌN H
B
I


0
108

* Hoạt động 2:
b. Hình dạng và diện tích:

8

km

B iỂ

CAMPUCHIA

NĐ

ÔN

G

M
NA

THÁI LAN


L­îc ®å viÖt nam

1650km

dạng
Hãy
phần
đất
liền
của
Việt
Nam.
phần đất liền của Việt Nam.

Đ.Phú
Quốc

Nhận
Phầnxét
đấtgìliền
liền
về hẹp
chiều
hẹpchiều
chiều
ngang
Phần
đất
(từ
ngang
Tây
nhưng
sang
Đông)

2. Có ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy giờ học sinh động hơn, học
sinh ham thích học tập hơn và tự lĩnh hội kiến thức mới nhanh hơn, chắc hơn.
3. Các vấn đề cần giải thích, so sánh học sinh dễ dàng chủ động giải quyết và tự
tin vì học sinh được kiểm chứng ngay bằng hình ảnh phóng to, rõ ràng, màu sắc đẹp, âm
thanh hấp dẫn. Tôi đã vận dụng những kinh nghiệm này dự thi thiết kế giáo án điện tử
“Hội thi thiết kế giáo án điện tử” đạt giải Khuyến Khích cấp huyện, giải Khuyến Khích
cấp tỉnh.
4. Tuy vậy nhưng hiện nay có một điều khó cho giáo viên là ngoài những kiến
thức cơ bản về vi tính. Việc sử dụng phần mềm Microsoft Power Point, giáo viên phải

9


luôn sáng tạo, đảm bảo tính thẩm mỹ để sưu tầm tư liệu từ nhiều nguồn nhằm góp phần
làm phong phú bài giảng của mình.
PHẦN KẾT LUẬN
I. Bài học kinh nghiệm:
1. Trước khi thiết kế bài giảng có dùng phần mềm Microsoft Power Point hỗ trợ
cần định hướng trước dùng phần mềm Microsoft Power Point hỗ trợ cho nội dung nào và
lưu ý Font chữ, màu chữ, màu nền, hiệu ứng hợp lý. Nội dung phải cô động, hình ảnh sát
chuẩn với mảng kiến thức đó. Phản ảnh đúng nội dung, giá trị nghệ thuật và thực tế.
2. Không lạm dụng công nghệ vì đây không phải là trình diễn nghệ thuật mà cần
phải kết hợp bảng lớp, nhiều phương pháp dạy học khác khi cần thiết mới có hiệu quả
như ta mong muốn.
II. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm:
1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy là góp phần đổi mới phương
pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học là mục tiêu đổi mới giáo dục ở nước ta
hiện nay.
2. Dạy học có ứng dụng công nghệ thông tin, có dùng phần mềm Microsoft Power
Point hỗ trợ sẽ có rất nhiều thuận lợi cho giáo viên và học sinh:

1. Sách giáo khoa Địa lý lớp 5.
(Nhà xuất bản Giáo dục)
2. Sách giáo viên Địa lý lớp 5.
(Nhà xuất bản Giáo dục)
3. Ấn phẩm của medíazome.
(Nhà xuất bản Lao động)
- Cẩm nang máy tín.
(Phạm hồng Phước - chủ biên, Lê Hoàn - biên tập)
- Những kinh nghiệm tạo bài trình diễn bằng Power Point.
(Trần Đại minh Trí - biên soạn)
4. Hình ảnh trên mạng Internet

12


MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU
I. Bối cảnh của đề tài ………………………………………...Trang 1
II. Lý do chọn đề tài …………………………………………Trang 1
III. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu ……………………….Trang 1-2
IV. Mục đích nghiên cứu ……………………………………Trang 2
V. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu ……………… …….Trang 2
PHẦN NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận ……………………………………………....Trang 2-3
II. Thực trạng của vấn đề …………………………………....Trang 3
III. Các biện pháp đã tiến hành ……………………………...Trang 3-6
IV. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm …………………....Trang 7
PHẦN KẾT LUẬN
I. Những bài học kinh nghiện …………………………….....Trang 7
II. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm ………………………Trang 7-8