BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
----------------------------

ĐINH THỊ ĐIỆP LAN

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ
“GIÁO DỤC NẾP SỐNG THANH LỊCH, VĂN MINH
CHO HỌC SINH HÀ NỘI” TRƯỜNG THCS PHÚC XÁ,
BA ĐÌNH, HÀ NỘI

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 01 01

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. LÊ THỊ TUYẾT HẠNH

HÀ NỘI - 2014


LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành, tôi xin cảm ơn các thầy cô là giảng viên Học
viện Quản lý giáo dục đã trực tiếp giảng dạy, tư vấn, tạo điều kiện giúp đỡ tôi
trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Lê Thị Tuyết
Hạnh, giảng viên Học viện Quản lý giáo dục, người đã trực tiếp hướng dẫn tôi
trong suốt quá trình thực hiện luận văn.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu trường THCS Phúc Xá, các
bạn đồng nghiệp, các em học sinh đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi học
tập, nghiên cứu khoa học, cung cấp số liệu, tham gia ý kiến giúp đỡ để tôi

Giáo viên chủ nhiệm

GV TPT

Giáo viên tổng phụ trách

Đội TNTP

Đội Thiếu niên tiền phong

HĐNGLL

Hoạt động ngoài giờ lên lớp

BGH

Ban giám hiệu

GV

Giáo viên

HS

Học sinh

SL

Số lượng


8
1.2.1. Quản lý...........................................................................................................................................8
1.2.2. Biện pháp.......................................................................................................................................9
1.2.3. Thanh lịch, văn minh......................................................................................................................9
1.2.4. Nét đẹp của người Hà Nội............................................................................................................10
1.2.5. Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh......................................................................................12
1.3. CHUYÊN ĐỀ “GIÁO DỤC NẾP SỐNG THANH LỊCH, VĂN MINH CHO HS HÀ NỘI” CẤP THCS
13
1.3.1. Mục tiêu, nhiệm vụ của chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh Hà
Nội” cấp THCS........................................................................................................................................13
1.3.2. Nội dung chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh Hà Nội” cấp THCS. 14
1.3.3. Phương pháp thực hiện chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho HS Hà Nội” cấp
THCS.......................................................................................................................................................15
1.3.4. Hình thức thực hiện chuyên đề: “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh Hà Nội”
cấp THCS.................................................................................................................................................17
1.4. QUẢN LÝ THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ “GIÁO DỤC NẾP SỐNG THANH LỊCH, VĂN MINH CHO HỌC SINH HÀ NỘI” CẤP THCS 18
1.4.1. Xây dựng kế hoạch thực hiện chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh
Hà Nội” ở trường THCS..........................................................................................................................18
1.4.2. Tổ chức thực hiện kế hoạch triển khai chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho
học sinh Hà Nội” cấp THCS.....................................................................................................................20
1.4.3. Chỉ đạo thực hiện kế hoạch triển khai chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho
học sinh Hà Nội” cấp THCS.....................................................................................................................20
1.4.4. Kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch triển khai chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn
minh cho học sinh Hà Nội” cấp THCS.....................................................................................................21
1.5. NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ “GIÁO DỤC NẾP SỐNG THANH LỊCH, VĂN MINH CHO
HỌC SINH HÀ NỘI” CẤP THCS
23
1.5.1. Đặc điểm tâm lý lứa tuổi..............................................................................................................23
1.5.2. Yếu tố giáo dục gia đình...............................................................................................................24
1.5.3. Yếu tố giáo dục nhà trường..........................................................................................................24

2.4. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ “GIÁO DỤC NẾP SỐNG THANH LỊCH, VĂN MINH CHO
HỌC SINH HÀ NỘI” TRƯỜNG THCS PHÚC XÁ, QUẬN BA ĐÌNH, HÀ NỘI
63
2.4.1. Hạn chế........................................................................................................................................64
2.4.2. Nguyên nhân................................................................................................................................65
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2............................................................................................................................... 66
CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ “GIÁO DỤC NẾP SỐNG THANH LỊCH, VĂN MINH
CHO HỌC SINH........................................................................................................................................ 67
HÀ NỘI” TẠI TRƯỜNG THCS PHÚC XÁ, BA ĐÌNH, HÀ NỘI.........................................................................67
3.1. NHỮNG ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI VÀ CÁC NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP
67
3.1.1. Những định hướng cho việc thực hiện chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho
HS Hà Nội” cấp THCS..............................................................................................................................67
3.1.2. Những nguyên tắc đề xuất biện pháp..........................................................................................68
3.2. MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỀ XUẤT
71
3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên và cha mẹ học sinh về sự cần
thiết của chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh Hà Nội” cấp THCS...........71
3.2.2. Biện pháp 2: Kết hợp giữa nhà trường- gia đình- xã hội trong việc thực hiện chuyên đề “Giáo
dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho HS Hà Nội”...............................................................................73
3.2.3. Biện pháp 3: Tăng cường đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm việc tổ chức
thực hiện chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho HS Hà Nội”...................................78
3.2.4. Biện pháp 4: Dạy tích hợp chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh Hà
Nội” trong dạy học các bộ môn, đặc biệt là các môn khoa học xã hội và môn Ngữ văn.......................81
3.2.5. Biện pháp 5: Lồng ghép chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh Hà
Nội” trong các tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp....................................................................................83
3.3. MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP
86
3.4. KHẢO NGHIỆM TÍNH CẤP THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP ĐỀ XUẤT
88

dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh Hà Nội” trường THCS Phúc Xá, Ba Đình, Hà Nội.............48
Bảng 2.10. Thực trạng của việc quản lý thực hiện chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho
học sinh Hà Nội” trường THCS Phúc Xá, Ba Đình, Hà Nội..........................................................................49
Bảng 2.11. Sự phối hợp giữa các lực lượng giáo dục trong quá trình thực hiện chuyên đề “Giáo dục nếp
sống thanh lịch, văn minh cho học sinh Hà Nội” trường THCS Phúc Xá- Ba Đình- Hà Nội như thế nào?....52
Bảng 2.12. Nội dung thực hiện chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho HS Hà Nội”
trường THCS Phúc Xá, quận Ba Đình, Hà Nội.............................................................................................56
Bảng 2.13. Hình thức thực hiện chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho HS Hà Nội”
trường THCS Phúc Xá, quận Ba Đình, Hà Nội.............................................................................................59
Bảng 3.1. Khảo nghiệm tính cấp thiết của các biện pháp quản lý được đề xuất.......................................89
Bảng 3.2. Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp quản lý được đề xuất...........................................91

DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1: Các chức năng và chu trình quản lý....................................................................................23
Sơ đồ 2.1: Học sinh với các môi trường giáp dục.................................................................................43
Sơ đồ 3.1: Mối quan hệ giữa các biện pháp........................................................................................88

DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1: Kết quả khảo sát đánh giá tính cần thiết của các biện pháp đề xuất trong việc quản lý
thực hiện chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho HS Hà Nội” trường THCS Phúc
Xá..................................................................................................................................................90
Biểu đồ 3.2: Kết quả khảo sát đánh giá tính khả thi của các biện pháp đề xuất trong việc quản lý
thực hiện chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho HS Hà Nội” trường THCS Phúc
Xá..................................................................................................................................................92


1

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài

một tính cách rất Hà Nội, phải làm sao cho người dân có ý thức gìn giữ và
phát huy tính cách thanh lịch như một tài sản quý của Thủ đô. Tuy nhiên,
trước những tác động của đời sống kinh tế hiện nay, nhiều nét văn hóa tinh tế
của người Hà Nội đang mai một dần, nhất là trong lớp trẻ.
Nhằm góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa, truyền thống Thủ
đô, giáo dục cho học sinh lòng tự hào về Thăng Long - Hà Nội, chuyên đề
“Giáo dục nếp sống thanh lịch,văn minh cho học sinh Hà Nội” đã được vào
triển khai tại các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội từ Học kỳ II năm
học 2011- 2012. Tính cần thiết của chương trình đã được khẳng định, không
chỉ cần cho việc học của học sinh mà còn có tác dụng với toàn xã hội trong
việc xây dựng nếp sống có văn hóa. Chuyên đề đã thể hiện quyết tâm giáo
dục đạo đức, lối sống cho học sinh thủ đô; giúp học sinh có những thay đổi về
nhận thức để có những hành động văn minh, góp phần tô đẹp thêm hình ảnh
người Hà Nội.
Đứng ở góc độ tâm- sinh lý lứa tuổi thì độ tuổi học sinh của cấp THCS
từ 11- 14 tuổi là thời kỳ có nhiều biến động, không ổn định nhất. Giáo viên
dạy ở cấp học này gặp nhiều khó khăn trong việc “rèn chữ, dạy người”. Cùng
với môn Giáo dục công dân, phong trào “Trường học thân thiện, học sinh tích
cực”, và các tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp… thì chuyên đề “Giáo dục nếp
sống thanh lịch, văn minh cho học sinh Hà Nội” như một “phương thuốc” hữu
hiệu góp phần cải biến, xây dựng nếp sống đẹp cho thế hệ trẻ của thành phố
Hà Nội nói chung cũng như cho học sinh trường THCS Phúc Xá, Ba Đình nói
riêng, hướng tới thực hiện mục tiêu giáo dục một cách hiệu quả.
1.5. Trải qua ba năm thực hiện chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh
lịch, văn minh cho học sinh Hà Nội”, trường THCS Phúc Xá, Ba Đình bước
đầu đã có những chuyển biến tích cực về nhận thức, lối sống, ứng xử, giao
tiếp… không chỉ ở học sinh mà còn ở bản thân giáo viên cũng như các bậc
phụ huynh… Tuy nhiên, là người trực tiếp thực hiện chuyên đề, bản thân có
cơ sở thực tế để đánh giá, đúc kết và đề xuất những biện pháp giúp cho việc


THCS Phúc Xá, Ba Đình, Hà Nội.


4

- Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý của Hiệu trưởng và hoạt
động giảng dạy chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học
sinh Hà Nội” của giáo viên trường THCS Phúc Xá, Ba Đình, Hà Nội.
5. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi khảo sát: Hoạt động quản lý và thực hiện chuyên đề “Giáo
dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh Hà Nội” trong thời gian từ
học kì II năm học 2011- 2012 đến hết học kỳ I năm học 2013- 2014, tại
trường THCS Phúc Xá, Ba Đình, Hà Nội.
- Đối tượng khảo sát: Cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh và học sinh
trường THCS Phúc Xá, Ba Đình, Hà Nội.
6. Giả thuyết khoa học
Công tác quản lý việc thực hiện chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh
lịch, văn minh cho học sinh Hà Nội” trường THCS Phúc Xá, Ba Đình, Hà Nội
mặc dù bước đầu đã có những chuyển biến tích cực song còn nhiều hạn chế,
chưa thực sự hiệu quả. Nếu nghiên cứu đề xuất được các biện pháp quản lý
trong việc hướng dẫn thực hiện chuyên đề này phù hợp với đối tượng và tình
hình thực tế của trường sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nếp sống
thanh lịch, văn minh cho học sinh trường THCS Phúc Xá, Ba Đình, Hà Nội.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Các phương pháp nghiên cứu lí luận
Nghiên cứu các văn bản, chỉ thị, nghị quyết, sách báo, tạp chí, các công
trình khoa học có liên quan đến đề tài nghiên cứu, phân tích, tổng hợp, phân
loại, hệ thống hóa các tài liệu nhằm xác định cơ sở lý luận của đề tài.
7.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp quan sát

Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lí các số liệu từ điều tra
thực trạng vấn đề nghiên cứu, khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các
biện pháp đề xuất.
8. Cấu trúc của luận văn


6

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ
lục, nội dung luận văn được trình bày trong 3 chương:
- Chương 1:

Cơ sở lý luận về quản lý thực hiện chuyên đề “Giáo dục nếp
sống thanh lịch, văn minh cho học sinh Hà Nội” cấpTHCS.

- Chương 2:

Thực trạng quản lý thực hiện chuyên đề “Giáo dục nếp sống
thanh lịch, văn minh cho học sinh Hà Nội” tại trường THCS
Phúc Xá, Ba Đình, Hà Nội.

- Chương 3:

Biện pháp quản lý thực hiện chuyên đề “Giáo dục nếp sống
thanh lịch, văn minh cho học sinh Hà Nội” tại trường THCS
Phúc Xá, Ba Đình, Hà Nội.

Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ



8

Tuy nhiên, chưa có đề tài nào nghiên cứu chi tiết, cụ thể về biện pháp
quản lý thực hiện chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học
sinh Hà Nội” trên địa bàn thành phố. Có lẽ vì chương trình mới đưa vào thực
hiện nên chưa thu hút được sự quan tâm nghiên cứu của nhiều học giả. Đề tài
mong muốn đi sâu tìm hiểu, ngõ hầu tìm ra những biện pháp hữu hiệu hơn
trong việc thực hiện chuyên đề này nhằm nâng cao chất lượng giáo dục nếp
sống thanh lịch, văn minh nói riêng và hướng tới mục tiêu giáo dục toàn diện
của trường THCS Phúc Xá nói riêng cũng như của quận Ba Đình nói chung.
1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1. Quản lý
Về nguồn gốc hình thành và phát triển của khái niệm “quản lý”, đã
được C.Mac khẳng định, chính là từ nhu cầu quản lý lao động xã hội: “Tất cả
mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô
tương đối lớn, thì ít nhiều cũng đều cần một sự chỉ đạo để điều hòa những
hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận
động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những khí quan
độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm điều khiển lấy mình, còn một dàn
nhạc thì cần phải có nhạc trưởng”. [9.tr326]
Có nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm quản lý, dưới đây là một
số quan điểm chính:
Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý là những tác động của chủ thể quản
lý trong việc huy động phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các
nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài nước (chủ yếu là nội lực)
một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất”
[17.tr8].
Theo tác giả Trần Khánh Đức: “Quản lý là hoạt động có ý thức của con
người nhằm định hướng, tổ chức, sử dụng các nguồn lực và phối hợp hành

đi sâu vào các định nghĩa mang tính khoa học về “văn minh” mà thường cho
rằng “văn minh” là phong cách, lối sống văn hóa, là những nét tích cực của


10

người Hà Nội phù hợp với sự phát triển và các giá trị của cuộc sống hiện đại
của đất nước và thế giới. Với những nét tính cách chính, đó là:


Có tinh thần dân chủ xã hội và ý thức cộng đồng: sẵn sàng đóng

góp xây dựng pháp luật, nếp sống công cộng, chống các thói xấu và tệ nạn xã
hội; sẵn sàng giúp đỡ và chia sẻ với cộng đồng (Theo GS.Vũ Khiêu).


Có tinh thần lao động, lao động với năng suất cao, lao động sáng

tạo để có mức sống cao, làm giàu cho mình và cho xã hội (Theo tác giả Lưu
Minh Trị).


Có tác phong công nghiệp, ý thức kỷ luật và tuân thủ pháp luật

(Theo tác giả Giang Quân).


Có tinh thần thời đại, không ngừng học tập, nâng cao trí thức, sáng

tạo (Theo GS. Vũ Khiêu).

và phong thái này. Con người Hà Nội rất nhã nhặn, hào hoa, rất anh hùng mà
cũng rất khiêm tốn. Vì đó là bản chất của người Việt, nên người Việt nào đến
Hà Nội cũng có thể mang được tính cách này. Đó là điều ta có thể nhận ra qua
cách nhìn đồng đại cũng như lịch đại”
Theo tác giả Lê Văn Ba (Gieo mầm thanh lịch từ mỗi gia đình), trong
nội dung “thanh lịch” đã hàm chứa đạo đức, văn hóa; là “cái gì đó” nói lên cái
cốt cách, cái chất, cái hồn của Hà Nội, khó có thể giải mã hay nắm bắt cụ thể,
nhưng đã ăn sâu vào tác phong của người Hà Nội.
Các tác giả còn đề cập tới các biểu hiện cụ thể của thanh lịch qua tính
cách người Hà Nội. Trong giao tiếp ứng xử, thanh lịch biểu hiện qua “ngôn
ngữ trong sáng”; qua “cử chỉ, thái độ hòa nhã, mực thước”; qua sự “tôn trọng
người khác và tôn trọng chính mình”. Trong cung cách làm ăn, thanh lịch là
“khéo tay hay nghề”. Trong sinh hoạt văn hóa, thanh lịch là “sành ăn, khéo
mặc”, là tinh tế, chuộng cái đẹp, có những thú vui tao nhã, có nhiều lễ hội dân
gian đặc sắc thể hiện trình độ sinh hoạt văn hóa cao. Trong lối sống, thanh
lịch là giản dị, thanh đạm, thuần hậu, nền nếp. Ngoài ra, thanh lịch còn được
thể hiện bằng chất hào hoa phong nhã, phong thái nghệ sỹ; bằng sự hiếu học,
trọng đạo lý, ham hiểu biết... Có thể đây chưa phải là tất cả các biểu hiện cụ
thể về phẩm chất thanh lịch của người Hà Nội, song cũng là những nét tiêu


12

biểu, những đặc điểm nổi bật, chứng minh cho nét đẹp truyền thống của người
dân thủ đô ngàn năm văn hiến.
Hầu hết các học giả nghiên cứu và quan tâm đến Hà Nội đều nhận định
rằng thanh lịch là đặc trưng nổi trội của người Hà Nội được đúc kết qua hàng
ngàn năm lịch sử. Người dân ở các địa phương khác cũng có nét thanh lịch
nhưng vẫn có thể khẳng định rằng thanh lịch ở Hà Nội là “chuẩn mực” nhất.
Vì vậy, người Hà Nội luôn tự hào về nét thanh lịch của mình và coi đó như

1.3.1. Mục tiêu, nhiệm vụ của chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch,
văn minh cho học sinh Hà Nội” cấp THCS
Hơn lúc nào hết, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối
sống cho HS trong giai đoạn hiện nay vừa là trách nhiệm chung của toàn xã
hội, vừa là một lĩnh vực giáo dục quan trọng đối với nhà trường. Sự góp mặt
của chuyên đề “giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh Hà Nội”
vào mục tiêu giáo dục toàn diện là cần thiết. Mục tiêu chung của giáo dục nếp
sống thanh lịch, văn minh là xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, là
nhân lên những nét đẹp chuẩn mực. Vì vậy, chuyên đề này giáo dục cho học
sinh về các mặt sau:
- Về kiến thức: giúp học sinh nhận biết và phân biệt được những chuẩn
mực hành vi cơ bản của nếp sống thanh lịch, văn minh trong sinh hoạt và giao tiếp
ứng xử; sự cần thiết thực hiện những chuẩn mực hành vi thanh lịch, văn minh.
- Về thái độ, tình cảm: Trân trọng kế thừa, phát huy truyền thống thanh
lịch, văn minh; mong muốn chủ động, tự giác thực hiện hành vi thanh lịch,
văn minh.
- Về kỹ năng, hành vi: Học sinh tự nhận xét hành vi bản thân, nhận xét
hành vi người khác; biết thực hiện các chuẩn mực hành vi cơ bản.
* Nhiệm vụ giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho HS trong nhà
trường THCS là:
- Khơi dậy niềm tự hào của các thế hệ học sinh ngày nay và kế thừa,
gìn giữ truyền thống thanh lịch, văn minh- nét văn hóa đặc trưng của người
Hà Nội.


14

- Giáo dục, nâng cao nhận thức về vai trò, trách nhiệm của học sinh
trong việc xây dựng nếp sống thanh lịch, văn minh thủ đô.
- Tạo sự chuyển biến từng bước về nhận thức, hành vi cho học sinh

Rõ ràng giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho HS Hà Nội là nhu
cầu bức thiết của thời đại, phù hợp của sự phát triển xã hội. Thực hiện chậm,
hình thức, không khoa học, không chất lượng là một thiệt thòi lớn cho thế hệ
trẻ Việt Nam nói chung và thế hệ trẻ của Thủ đô Hà Nội nói riêng.
1.3.3. Phương pháp thực hiện chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch,
văn minh cho HS Hà Nội” cấp THCS
- Phương pháp thuyết trình:
Là phương pháp dạy học bằng lời nói sinh động của giáo viên để trình
bày một tài liệu mới hoặc tổng kết những tri thức mà học sinh đã thu lượm
được một cách có hệ thống. Phương pháp thuyết trình thể hiện dưới hình thức
giảng giải, giảng thuật và diễn giảng phổ thông.
- Phương pháp xử lý tình huống:
Là tổng hợp những biện pháp, cách thức đối nhân xử thế mà người GV
dùng để ứng phó, xử lý với các tình huống nảy sinh trong quá trình dạy học,
nhằm điều khiển các hoạt động và quan hệ trở lại trạng thái ổn định, tiếp tục
phát triển hướng tới thực hiện mục tiêu giáo dục như mong muốn. Để ứng xử
các tình huống, hoàn cảnh có vấn đề chứa nhiều mâu thuẫn, bức xúc, GV phải
biết lựa chọn cách ứng xử và nâng lên thành nghệ thuật ứng xử.
- Phương pháp đàm thoại (vấn đáp):
Là phương pháp GV khéo léo đặt hệ thống câu hỏi để HS trả lời nhằm
gợi mở cho HS sáng tỏ những vấn đề mới; tự khai phá những tri thức mới
bằng sự tái hiện những tài liệu đã học hoặc từ những kinh nghiêm đã tích lũy
được trong cuộc sống, nhằm giúp HS củng cố, mở rộng, đào sâu, tổng kết, hệ
thống hóa tri thức đã tiếp thu được nhằm mục đích kiểm tra, đánh giá và giúp
HS tự kiểm tra, tự đánh giá việc lĩnh hội tri thức, kĩ năng, kĩ xảo trong quá
trình dạy học.
- Phương pháp thảo luận nhóm:


16


17
- Phương pháp trò chơi:

Là một phương pháp giảng dạy tích cực, là sự lựa chọn của rất nhiều
thầy cô trước áp lực thay đổi phương pháp dạy học để thu hút học sinh và đạt
mục tiêu bài giảng. Nó là chiếc cầu nối đắc lực, hữu hiệu và tự nhiên giữa GV
và HS. Thông qua trò chơi, ý nghĩa của nội dung bài học được truyền tải đến
người nghe một cách nhẹ nhàng nhưng đầy sâu sắc dễ hiểu.
Bản chất của phương pháp sử dụng trò chơi học tập là dạy học thông
qua việc tổ chức hoạt động cho học sinh. Dưới sự hướng dẫn của GV, HS
được hoạt động bằng cách tự chơi trò chơi trong đó mục đích của trò chơi
chuyển tải mục tiêu của bài học. Luật chơi (cách chơi) thể hiện nội dung và
phương pháp học, đặc biệt là phương pháp học tập có sự hợp tác và sự tự
đánh giá.
Sử dụng trò chơi học tập để hình thành kiến thức, kỹ năng mới hoặc
củng cố kiến thức, kỹ năng đã học. Trong thực tế dạy học, GV thường tổ chức
trò chơi học tập để củng cố kiến thức, kỹ năng. Tuy nhiên việc tổ chức cho
học sinh chơi các trò chơi để hình thành kiến thức, kỹ năng mới là rất cần để
tạo hứng thú học tập cho học sinh ngay từ khi bắt đầu bài học mới.
1.3.4. Hình thức thực hiện chuyên đề: “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn
minh cho học sinh Hà Nội” cấp THCS
- Thông qua tiết học trên lớp theo phân phối chương trình (6 tiết/ năm
học) về giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh Hà Nội cấp
THCS.
- Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh thông qua tích
hợp các môn học.
- Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh thông qua các
tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp, các buổi ngoại khóa, tham quan, dã ngoại;
đồng thời định hướng cho HS thực hành trong chính cuộc sống hàng ngày, ở

1.4.1.2. Để thực hiện được kế hoạch đề ra cần xác định rõ nội dung của kế
hoạch quản lý thực hiện chuyên đề “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn
minh cho học sinh Hà Nội” như sau