PHÒNG GD-ĐT GIÁ RAI
TRƯỜNG THCS GIÁ RAI B
BÀI DỰ THI
DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
Chủ đề:
TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
TRONG MÔN CÔNG NGHỆ 6
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1. Lí luận :
Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất
nhân tạo bao quanh con người có ảnh hưởng đến đời sống, sản
xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và sinh vật.
Những hiểm họa suy thoái môi trường đang ngày càng
đe dọa cuộc sống của loài người. Theo các nhà khoa học và
quản lí thì một trong những nguyên nhân cơ bản gây nên suy
thoái môi trường là do sự thiếu hiểu biết, thiếu ý thức của con
người.
2. Thực tiễn:
Thực hiện sự chỉ đạo của Bộ GD – ĐT tích hợp giáo
dục bảo vệ môi trường trong dạy học môn công nghệ đã được
thực hiện từ nhiều năm nay. Tuy nhiên để có một định hướng
nhằm phát huy hiệu quả của việc thực hiện lồng ghép giáo dục
bảo vệ môi trường vào các môn học cụ thể thì chưa có sự
hướng dẫn cụ thể của các cơ quan chức năng thuộc Bộ GD –
1
ĐT, chưa có nhiều tài liệu đề cập đến việc lựa chọn những nội
dung nào trong môn học để thực hiện hiệu quả giáo dục bảo vệ
môi trường.
nước các chất thải bẩn và các vi sinh vật có hại kể cả xác chết
của chúng. Còn nguồn gốc nhân tạo làm ô nhiễm nguồn nước là
do các quá trình thải các chất độc hại dưới dạng lỏng là chủ yếu
như các chất thải sinh hoạt, công nghiệp, nông nghiệp, giao
thông vào môi trường nước.
Ô nhiễm không khí có nguồn gốc tự nhiên như hoạt
động núi lửa phun khói bụi giàu sunfua, mêtan và những loại
khí khác hoặc cháy rừng hoặc do quá trình phân hủy xác động
vật. Còn nguồn gốc nhân tạo làm ô nhiễm không khí là rất
nhiều nhưng chủ yếu là do hoạt động công nghiệp, đốt cháy
nhiên liệu hóa thạch và hoạt động của các phương tiên giao
thông vân tải.
Ô nhiễm đất là do lũ lụt gây xói mòn, do các chất gây ô
nhiễm không khí lắng đọng lại trên mặt đất, do hoạt động của
con người như trong như trong hoạt động nông nghiệp, khai
thác rừng một cách bừa bãi để lấy gỗ, trong hoạt động công
nghiệp như khai khoáng, chất thải của các nhà máy, trong sinh
hoạt. Như vậy khi nhìn nhận lại các nguyên nhân chính gây ô
nhiễm môi trường thì đáng kể nhất là sự tác động của con
3
người vào môi trường trong đó đáng nói đến nhất là sự phát
triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp.
2. Phân tích thực trạng :
Ưu điểm :
Giữa môn công nghệ và giáo dục bảo vệ môi trường có
sự giao thoa nhau về mục tiêu, về nội dung cũng như cách thực
hiện, kiến thức của môn học rất gần gũi với thực tế, đời sống
hàng ngày nên học sinh sẽ tiếp thu nhanh hơn, nhớ kiến thức
+ Nấu ăn trong gia đình.
Với các nội dung trên bao gồm những kiến thức và kĩ
năng tối thiểu để giáo dục học sinh về cách ăn mặc cho đẹp và
phù hợp, sắp xếp nhà ở hợp lí, vệ sinh và thân thiện với môi
trường tự nhiên,…
Ví dụ:
Khi học bài 1: “Nguồn gốc các loại vải sợi” thì học sinh
phải nắm được trồng cây nguyên liệu để lấy nguyên liệu, sản
xuất các loại vải thông thường, ngoài ra trồng cây còn góp phần
phủ xanh đất trống, đồi trọc làm xanh môi trường. Đồng thời
tiết kiệm được nguồn tài nguyên thiên nhiên là những nguyên
liệu để chế biến ra vải gỗ, than đá, dầu mỏ,…. Như vậy thông
qua nội dung bài học này giáo viên có thể giáo dục cho học
sinh ý thức, cách thức làm xanh, làm sạch môi trường. Các em
đã biết vai trò quan trọng của cây xanh là là hút khí cacbonic và
5
thải khí oxi góp phần làm giảm lượng khí cacbonic trong môi
trường, mà đây là loại khí làm cho nhiệt độ trái đất nóng dần
lên (tăng hiệu ứng nhà kính) hậu quả là băng ở hai cực trái đất
tan ra làm cho mực nước biển dâng lên gây lũ lụt,… Cây xanh
còn tạo cảnh quan, làm giảm nhiệt độ môi trường xung quanh
do lượng hơi nước thoát ra ngoài qua lá. Bên cạnh những lợi
ích trên thì giáo viên cần thông tin cho học sinh những lợi ích
khác từ việc trồng cây xanh như phủ xanh đất trống, đồi trọc có
thể hạn chế tối đa hiện tượng lũ ống, lũ quét. Vì cây trên sường
đồi có thể giữ cho nước chảy chậm lại từ trên đồi xuống. Đồng
thời giáo viên có thể giáo dục cho học sinh tầm quan trọng của
rừng phòng hộ ven biển, nó có chức năng rất quan trọng là chắn
Bài 12: Trang trí cây cảnh và hoa trong nhà góp phần
tạo nên mối quan hệ gần gũi, thân thiết giữa con người và thiên
nhiên, làm đẹp, trong sạch không khí nơi ở.
Trong chương trình công nghệ 6, học sinh còn được
học nội dung thu chi trong gia đình, thông qua nội dung này thì
giáo viên có thể thực hiện lồng ghép giáo dục bảo vệ môi
trường như thực hiện tiết kiệm nhiên liệu, nguyên liệu, điện,
nước,… Có thể làm giảm các khoản chi đồng thời giảm tác
động đến môi trường.
Ví dụ: Tiết kiệm than, gỗ, củi thì ta có thể làm giảm lượng
khí thải vào môi trường. Cùng nội dung lồng ghép này thì giáo
7
viên có thể đề cập đến nguyên nhân chính làm không khí ô
nhiễm là do lượng khí thải của các nhà máy xí nghiệp, phương
tiện giao thông,…
Nội dung cuối cùng là vấn đề vệ sinh an toàn thực
phẩm, đây là vấn đề có tính thời sự hiện nay, do việc sử dụng
thực phẩm không rõ nguồn gốc, bị ô nhiễm do thực hiện các
quy trình trồng trọt, chăn nuôi, thu hoạch, bảo quản và chế biến
nông sản không đúng kĩ thuật nên trong sản phẩm nông sản còn
chứa dư lượng các chất hóa học gây độc hại cho con người, làm
suy giảm sức khỏe của người sử dụng.
4. Kết quả đạt được :
Qua quá trình lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường
vào nội dung môn học thì tôi nhận thấy có sự chuyển biến tích cực
từ ý thức đến hành động của học sinh. Cụ thể như việc trang trí
lớp học: Trong phòng có các chậu cảnh treo trên tường, trước
hành lang thì cũng được trang trí bởi các chậu hoa, các bồn hoa
Giá Rai, ngày 25 tháng
12 năm 2012
Người viết
9
Phan Thị Mộng Đoan
10