Chỉ định điều trị phẫu thuật
của sỏi túi mật

Bs. Trần Công Duy Long
Bộ môn Ngoại Tổng Quát ĐH Y Dược


Sỏi túi mật
khi nào cần điều trị?

1.

Khả năng gây triệu chứng biến chứng..?

2.

Điều trị có an toàn và đơn giản không..?

3.

Mất túi mật, cuộc sống có bị ảnh hưởng không..?


Một nghiên cứu ở Michigan

•
•

Theo dõi 123 nhân viên ở Đại học Michigan có sỏi túi mật không triệu chứng

•

Vào thời điểm bắt đầu nghiên cứu:
33 BN có triệu chứng
118 Bn không triệu chứng.

•

Đau quặn mật xuất hiện
Sau 2 năm, 4 năm và 10 năm: 12%, 17% và 26%

•

Sau 10 năm, biến chứng xảy ra ở
nhóm không triệu chứng 3%
nhóm có triệu chứng là 7%


...khả năng gây triệu chứng và biến chứng…?

•
•

Hoa kỳ: 35-45 triệu người có sỏi túi mật (tần suất1/10 dân số)
Dưới 20% có biểu hiện triệu chứng
80% sỏi túi mật không triệu chứng khi phát hiện

•

Các bệnh nhân không có triệu chứng:
Trong 5 năm, 10 - 20% gây triệu chứng
Chỉ có 4% gây biến chứng: viêm túi mật, viêm đường mật, viêm tụy

•

Do tắc nghẽn đường ra của túi mật
Vị trí thượng vị hay dưới sườn phải
Lan lên vai phải hay vùng giữa 2 bả vai
Kéo dài 30 phút đến vài giờ
Xuất hiện vài giờ sau bữa ăn no, nhiều chất béo
Phản ứng thành bụng ở ¼ trên phải
Khi bệnh nhân có triệu chứng, 50% sẽ tiếp tục có triệu chứng lần 2 trong 1 năm


Các trường hợp ăn chậm tiêu,đầy tức bụng, ợ hơi ...không kèm theo đau bụng..

Có thể không phải là triệu chứng của sỏi túi mật


Biến chứng của sỏi túi mật…?
Viêm túi mật cấp, viêm đường mật, viêm tụy cấp...


Một số tình huống…
Sỏi nhỏ túi mật

Nguyên nhân hàng đầu gây viêm tụy cấp ở Mỹ và Châu Âu
Xảy ra ở các trường hợp sỏi nhỏ (< 5-8mm), ống túi mật to
Tiền căn có biểu hiện đau quặn mật và viêm tụy cấp
Cắt túi mật có vai trò dự phòng tái phát


Một số tình huống…


Nhiều nguy cơ gây triệu chứng
Khi có biến chứng, bệnh diễn tiến nhanh, nghiêm trọng
Chẩn đoán thường muộn

Tuy nhiên các nghiên cứu gần đây cho thấy

–
–

Tỷ lệ có triệu chứng của nhóm này khoảng 15% sau 5 năm
Diễn tiến bệnh không xấu hơn

Không khuyến cáo cắt túi mật dự phòng điều trị sỏi túi mật không triệu chứng ở bệnh nhân đái tháo đường.

th
Curent Surgical Therapy,11 Edition, 2014


…Sỏi túi mật và...
Nguy cơ ung thư túi mật...?

•

Khoảng 60-90% ung thư túi mật có kèm sỏi.
Sỏi túi mật lâu ngày có thể làm tăng nguy cơ ung thư?
Nhiều NC theo dõi STM hơn 10 năm nhưng không phát hiện ung thư
Chưa chứng minh mối liên quan giữa sỏi và ung thư túi mật

•

Thiếu máu tán huyết đang hoạt động
Trước và trong khi ghép thận
Điều trị béo phì
Khi thám sát khoang bụng (cân nhắc)


Điều trị sỏi túi mật
có an toàn, nhẹ nhàng không…?

Điều trị không phẫu thuật…
Điều trị phẫu thuật…
Phẫu thuật ít xâm hại…
Tai biến - biến chứng - tử vong
Thời gian nằm viện
Chi phí điều trị…?


…Sỏi túi mật...
Có thể điều trị không mổ...?

•

Điều trị băng thuốc uống (dành cho sỏi Cholesterol nhỏ)

Giữa thập niên1980s, ursodeoxycholic acid chỉ làm tan sỏi khoảng 40% những bệnh nhân được chọn lọc cẩn thận

•

Bơm thuốc tan sỏi vào túi mật



•

Phẫu thuật ít xâm hại

–

Vết mổ nhỏ thẩm mỹ

–

Mức độ đau ít

–

Nằm viện (1-3 ngày)

Chi phí điều trị (..tùy nơi..)


...mức xâm hại ngày càng giảm thiểu…

PTNS qua lỗ tự nhiên

PTNS một vết mổ - SILS
PTNS kinh điển

PTNS – dung cụ nhỏ