BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

PHAN THỊ QUỲNH

ẢNH HƯỞNG CỦA VĂN HÓA ẤN ĐỘ
ĐỐI VỚI VƯƠNG QUỐC PHÙ NAM
TỪ THẾ KỶ I ĐẾN THẾ KỶ VII

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC LỊCH SỬ


2

NGHỆ AN - 2013


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

PHAN THỊ QUỲNH

ẢNH HƯỞNG CỦA VĂN HÓA ẤN ĐỘ
ĐỐI VỚI VƯƠNG QUỐC PHÙ NAM
TỪ THẾ KỶ I ĐẾN THẾ KỶ VII
Chuyên ngành: Lịch sử thế giới
Mã số: 60.22.50

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC LỊCH SỬ

Người hướng dẫn khoa học:

Trang
MỞ ĐẦU

7

1. Lý do chọn đề tài............................................................................................................7
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề..............................................................................................9
3. Mục đích nghiên cứu....................................................................................................13
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu................................................................................13
5. Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu.................................................................14
6. Đóng góp của luận văn.................................................................................................15
7. Cấu trúc của luận văn...................................................................................................15
Chương
1
CƠ

SỞ

CỦA

ẢNH

HƯỞNG

VĂN

HÓA

ẤN


2.4. Gốm và các sản phẩm thủ công nghiệp ở Phù Nam..................................................70
2.5. Tiền cổ Phù Nam.......................................................................................................73


7
Tiểu kết chương 2.............................................................................................................76
Chương
3
MỘT SỐ NHẬN XÉT VỀ SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA VĂN HÓA ẤN
ĐỘ ĐỐI VỚI VĂN HÓA PHÙ NAM...............................................79
3.1. Văn hóa Ấn Độ có vai trò quan trọng trong tiến trình phát triển của văn hóa Phù
Nam..................................................................................................................................79
3.2. Phù Nam tiếp nhận văn hóa Ấn Độ theo xu hướng bản địa hóa...............................82
3.2.1. Nguồn gốc của xu hướng bản địa hóa................................................................82
3.2.2. Cách thức và biểu hiện.......................................................................................88
3.3. So sánh ảnh hưởng văn hóa Ấn Độ ở Phù Nam với các nước khác trong khu vực
Đông Nam Á....................................................................................................................92
3.3.1. Nguyên nhân dẫn đến sự ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ đối với các nước trong
khu vực Đông Nam Á..................................................................................................92
3.3.2. Ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ đối với các nước khác trong khu vực Đông Nam
Á...................................................................................................................................94
KẾT LUẬN 105
TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................................................................108

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Tính cấp thiết và ý nghĩa khoa học của đề tài
Phù Nam là một Vương quốc cổ từng tồn tại ở khu vực Đông Nam Á.
Trong suốt thời gian tồn tại khoảng bảy thế kỷ (từ thế kỷ I đến thế kỷ VII),
Vương quốc Phù Nam đã có vị trí đặc biệt trong tiến trình phát triển lịch sử văn hóa của khu vực Đông Nam Á. Phù Nam từng giữ vị trí quan trọng trong

- Nam Bộ Việt Nam đã từng là một bộ phận lãnh thổ của Vương quốc
Phù Nam, điều đó có nghĩa Nam Bộ Việt Nam cũng là một bộ phận lịch sử,
văn hóa của Vương quốc Phù Nam, có thể là một bộ phận quan trọng, hình
thành sớm nhất, phát triển nhất, tiêu biểu nhất của văn hóa Phù Nam và
Vương quốc Phù Nam. Vì vậy nghiên cứu ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ với
văn hóa Phù Nam, người viết có điều kiện tìm hiểu sâu hơn về lịch sử, văn
hóa đất nước mà mình đã sinh ra và lớn lên. Từ đó có ý thức bảo tồn và phát
huy nền văn hóa ấy bằng cách tìm hiểu, nghiên cứu, sưu tầm và gìn giữ nó.
- Phù Nam là một Vương quốc nằm trong khu vực Đông Nam Á, vì thế
việc nghiên cứu vấn đề ảnh hưởng văn hóa Ấn Độ đến Vương quốc Phù Nam


9
cũng là một cách để tác giả tiếp cận với văn hóa của các quốc gia Đông Nam
Á, đặc biệt trong giai đoạn cổ trung đại. Bởi vì tiếp nhận văn hóa Ấn Độ là
một đặc điểm chung trong quá trình phát triển lịch sử văn hóa của các nước
Đông Nam Á. Từ đó giúp tác giả có được cái nhìn toàn diện hơn về mức độ
ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ đối với Phù Nam nói riêng và Đông Nam Á
nói chung.
Với tất cả những lý do nêu trên, chúng tôi đã quyết định chọn đề tài
“Ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ đến Vương quốc Phù Nam từ thế kỷ I đến
thế kỷ VII” để làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ của mình.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Phù Nam là Vương quốc cổ từng tồn tại ở khu vực Đông Nam Á, tuy
chỉ tồn tại trong thời gian ngắn khoảng bảy thế kỷ, nhưng Phù Nam đã trở
thành Vương quốc hùng mạnh. Vì vậy, nghiên cứu về lịch sử, văn hóa Phù
Nam là đề tài hấp dẫn được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm. Có thể nói
nghiên cứu về lịch sử, văn hóa Phù Nam được bắt đầu từ những năm đầu của
thế kỷ XX - với cuộc khai quật khảo cổ đầu tiên vào năm 1944. Nhưng cũng
từ đó các cuộc khai quật khảo cổ và các công trình nghiên cứu về Phù Nam đã

Ngoài ra, tác giả Getesch người Ấn Độ với tác phẩm “Những dấu vết
văn hóa Ấn Độ tại Việt Nam” cũng đã nghiên cứu về mối quan hệ giữa văn
hóa Ấn Độ và Việt Nam. Ông khẳng định mối quan hệ này đã xuất hiện từ rất
sớm. Trong đó, có một phần ông viết về “Vương triều Phù Nam: các công
trình khai quật tại đồng bằng sông Cửu Long”. Ở phần này dựa vào di vật
khảo cổ khai quật được ở đồng bằng sông Cửu Long ông khẳng định cư dân
đồng bằng sông Cửu Long đã có mối quan hệ từ rất lâu với Ấn Độ. Văn hóa
Ấn Độ được truyền bá và ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của Vương quốc
Phù Nam. Tuy nhiên, trong tác phẩm này tác giả mới chỉ đề cập đến một số
lĩnh vực nhất định, đặc biệt là Ấn Độ giáo và Phật giáo.


11
Ở Việt Nam, Giáo sư Lương Ninh là người có nhiều năm nghiên cứu về
Phù Nam, ông là tác giả của nhiều cuốn sách, bài nghiên cứu về lịch sử, văn
hóa Phù Nam. Cuốn “Vương quốc Phù Nam - lịch sử và văn hóa”, Nhà xuất
bản Văn hóa thông tin, năm 2005. Trong tác phẩm này, tác giả nêu rõ quá
trình hình thành, thành tựu văn hóa của Phù Nam nhưng chưa nói một cách có
hệ thống đến vấn đề ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ đến Phù Nam. Năm 2009,
tác giả lại xuất bản quyển sách với tên gọi “Vương quốc Phù Nam”, Nhà xuất
bản ĐHQGHN, trên cơ sở cuốn “Vương quốc Phù Nam - lịch sử và văn hóa”.
Cuốn sách cung cấp cho chúng ta các cơ sở lịch sử và khoa học trong việc tìm
hiểu lịch sử, văn hóa Phù Nam. Phần IV mang tên “Văn hóa Phù Nam”, tác
giả đã tập trung đi sâu vào phân tích các sản phẩm văn hóa tiêu biểu của Phù
Nam là văn bia và tượng, do đó tác giả chưa làm nổi bật được tính toàn diện
của văn hóa Phù Nam cũng như ảnh hưởng của văn hóa Ấn độ đến Phù Nam.
Cuốn “Văn hóa Óc Eo và Vương quốc Phù Nam” của Hội Khoa học lịch
sử Việt Nam, Nhà xuất bản Thế giới 2008, là tập hợp những bài chuyên sâu của
nhiều nhà nghiên cứu trong nước tìm hiểu về Vương quốc Phù Nam và văn hóa
Óc Eo. Cuốn sách cung cấp cho chúng ta cái nhìn nhiều chiều về văn hóa Óc

Lương Ninh, “Chứng cứ khảo cổ học về buổi đầu tiếp xúc với Ấn Độ ở đồng
bằng sông Cửu Long” của Lê Thị Liên… đã đề cập tới nhiều nội dung liên
quan đến văn hóa Phù Nam và sự ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ với Phù Nam.
Xét một cách khái quát, việc nghiên cứu về Vương quốc Phù Nam đã
được bắt đầu khá sớm, chủ yếu tập trung vào tìm hiểu quá trình hình thành,
phát triển, và suy vong của Vương quốc Phù Nam thông qua nguồn tài liệu cổ
sử và các cuộc khai quật khảo cổ học; phân tích và đánh giá những vấn đề cụ
thể về niên đại, địa điểm, tên gọi, triều đại của Vương quốc Phù Nam. Qua đó
khẳng định sự tồn tại và phát triển của một Vương quốc cổ ở khu vực Đông
Nam Á. Tuy nhiên, nghiên cứu về ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ đối với Phù
Nam một cách có hệ thông thì hầu như còn rất hạn chế.


13
Cũng có nhiều công trình nghiên cứu về mối quan hệ của văn hóa Ấn
Độ đối với Phù Nam. Các tác giả đã có những điểm chung khi đánh giá, nhận
xét về vai trò của văn hóa Ấn Độ đối với Phù Nam nhưng lại chỉ đi sâu vào
một mặt nào đó chứ chưa tìm hiểu một cách có hệ thống và toàn diện trên tất
cả các lĩnh vực văn hóa.
Như vậy, tất cả những cuốn sách và bài viết trên đây là những tài liệu
vô cùng quý giá giúp tác giả tìm hiểu về sự giao lưu tiếp xúc của văn hóa Ấn
Độ với Phù Nam. Tuy nhiên, những tác phẩm và các bài viết đó mới chỉ đề
cập đến một số mặt nào đó của sự giao lưu tiếp xúc đó chứ chưa trình bày một
cách toàn diện, có hệ thống về quá trình ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ đối
với Vương quốc Phù Nam. Chính điều đó đã gợi mở hướng nghiên cứu cho
tác giả khi tiến hành làm luận văn của mình.
3. Mục đích nghiên cứu
Việc nghiên cứu ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ đến Vương quốc Phù
Nam nhằm mục đích:
- Làm rõ quá trình hình thành và phát triển của Vương quốc Phù Nam

- Toàn bộ lãnh thổ của Vương quốc Phù Nam cổ bao gồm vùng Nam
Bộ Việt Nam, trung lưu sông Mêkông và phần lớn châu thổ sông Mê Nam
(phía bắc bán đảo Mã Lai và vùng ven vịnh Thái Lan)
5. Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu
5.1. Nguồn tài liệu
Để thực hiện đề tài này, tác giả luận văn dựa vào các nguồn tài liệu sau:
- Những phát hiện khảo cổ học liên quan đến lịch sử - văn hóa Phù Nam.
- Các cuốn sách đã xuất bản, các công trình nghiên cứu về văn hóa Phù
Nam và văn hóa Ấn Độ của các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước (chủ yếu
là phần tài liệu nước ngoài đã được dịch ra tiếng việt; các bài viết, bài nghiên


15
cứu đã được đăng tải trên các tạp chí chuyên khảo cùng nghiên cứu về nội
dung này.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện đề tài này tác giả đã sử dụng chủ yếu hai
phương pháp chuyên nghành cơ bản là phương pháp lịch sử và phương pháp
lô gíc kết hợp với phương pháp khoa học liên nghành khác. Ngoài ra, tác giả
cũng sử dụng một số phương pháp khác như phân tích, so sánh, đối chiếu,
tổng hợp... để làm rõ các vấn đề cần nghiên cứu mà đề tài đã đặt ra.
6. Đóng góp của luận văn
- Trình bày một cách có hệ thống vấn đề ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ
đến Phù Nam
- Luận văn là tài liệu tham khảo cho những ai quan tâm nghiên cứu văn
hóa Phù Nam cũng như văn hóa Việt Nam và đặc biệt là mối quan hệ giữa
văn hóa Ấn Độ với Phù Nam cổ.
7. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo, luận văn
gồm 3 chương:

những thành tựu rực rỡ, là một trong những thời kỳ quan trọng của lịch sử Ấn
Độ. Nó đã đặt nền móng đầu tiên và có ảnh hưởng tới sự phát triển kinh tế xã hội và văn hóa sau này.
Tiếp đến là thời kỳ Vê đa, đây là thời kỳ mà lịch sử Ấn Độ được phản
ánh trong kinh Vêđa (trong kinh, ngoài việc tập hợp những nghi lễ chúc tụng


17
thần linh là việc phản ánh những hoạt động kinh tế, chính trị, xã hội của Ấn
Độ từ giữa thiên kỷ II - I TCN). Đây là thời kỳ lịch sử diễn biến quan trọng
phức tạp, phản ánh nhiều mặt của đời sống kinh tế - chính trị - xã hội Ấn Độ.
Đó là quá trình xâm nhập của người Arian, quá trình hình thành chế độ đẳng
cấp Vacna và tôn giáo Bàlamôn.
Cho đến nửa đầu thiên kỷ I (TCN), ở Bắc Ấn đã xuất hiện nhiều Vương
quốc nhỏ, giữa các Vương quốc đó thường xung đột lẫn nhau. Thế kỷ VI
(TCN), Bắc Ấn có chừng 16 quốc gia, trong đó có 2 quốc gia lớn tranh giành
ảnh hưởng lẫn nhau là Magada và Vogada. Chẳng bao lâu sau Magada đã
chinh phục được một vùng đất rộng lớn từ núi Hymalaya ở phía Bắc đến núi
Vina ở phía Nam.
Từ thế kỷ VI (TCN) đến năm 28 (TCN) tồn tại Vương quốc Magada,
trải qua nhiều Vương triều trong đó Vương triều Moria là thời kỳ hưng thịnh
nhất.
Thế kỷ VI (TCN), đạo Phật ra đời. Vương quốc Magada muốn đấu
tranh chống thế lực tăng lữ Bàlamôn để tăng cường quyền lực quốc gia đã dựa
vào lực lượng Phật giáo ngày càng mạnh. Thời Asoka, đạo Phật được tôn làm
quốc giáo.
Khi Asoka từ trần (236 TCN), Vương quốc Magada nhanh chóng suy
yếu, đất nước bị chia cắt, bị ngoại tộc xâm lược và thống trị. Mãi đến thế kỷ
IV (sau CN), Ấn Độ mới được thống nhất và cường thịnh dưới thời Vương
triều mới.
Lịch sử Ấn Độ thời phong kiến được quy định từ sau công nguyên đến

Ngoài ra, một số động vật khác cũng được coi là đối tượng sùng bái của đạo
Bàlamôn như voi, bò. Một trong những nguyên lý của đạo Bàlamôn là thuyết
luân hồi. Người ta giải thích rằng linh hồn của con người thực chất là một bộ
phận của Brama tạo ra, mà Brama lại tồn tại vĩnh hằng nên mặc dù con người
có sống, có chết nhưng linh hồn thì mãi mãi tồn tại. Nó tồn tại từ kiếp này


19
sang kiếp khác, với những ai thực hiện đúng luật lệ của đạo thì kiếp sau được
đầu thai làm những người cao quý. Còn những ai được coi là tà đạo sẽ bị đầu
thai làm chó, ngựa.
Xét về xã hội, đạo Bàlamôn là công cụ bảo vệ đắc lực cho chế độ đẳng
cấp ở Ấn Độ. Mà trong đó thực chất nhằm bảo vệ quyền lợi cho tầng lớp tăng
lữ, quý tộc Bàlamôn. Tôn giáo này thịnh hành trong xã hội Ấn Độ mãi cho
đến thế kỷ VI (TCN) khi đạo Phật xuất hiện mới bắt đầu tàn lụi.
Đến khoảng cuối thế kỷ VII (TCN), đạo Phật bắt đầu suy sụp ở Ấn Độ
thì đạo Bàlamôn dần dần được phục hưng. Nó bổ sung thêm một số đối tượng
để sùng bái, bổ sung thêm một số luật lệ cũng như nghi thức tế lễ. Từ đây nó
được gọi là Hindu giáo hay Ấn Độ giáo, bắt đầu từ thế kỷ VIII trở đi phát
triển mạnh mẽ.
Hinđu giáo được coi là tôn giáo hết sức đặc biệt. Đối tượng sùng bái
của nó vẫn chủ yếu là ba vị thần: Brama được biểu hiện bằng bốn cái đầu để
nói rằng thần có thể nhìn thấy tất cả. Thần Visa được biểu hiện có mắt trên
trán. Còn thần Visnu được quan niệm là đã từng giáng trần 9 lần với hình thức
là các con vật như cá, lợn… Ngoài ba vị thần nói trên một số loài động vật
như khỉ, bò, rắn, hổ… cũng được coi là thần của đạo Hindu. Trong đó, quan
trọng nhất là thần khỉ, thần bò.
- Đạo Giaina
Theo truyền thuyết, người sáng lập ra đạo Giaina là một người xuất
thân từ tầng lớp Satoria. Ông được các tín đồ gọi là Mihariva. Đạo Giaina

đẳng cấp bên dưới nó là đẳng cấp Vương công vũ sỹ cũng như đẳng cấp bình
dân đang ngày càng chiếm ưu thế trong xã hội. Họ đang đấu tranh chống lại
Bàlamôn giáo.
Mọi tôn giáo đều nêu lên vấn đề giải thoát. Tuy nhiên, mỗi tôn giáo có
những cách giải thoát riêng của mình. Đức Phật đã đưa ra phương pháp giải
thoát cho chúng sinh thật là độc đáo và hấp dẫn. Đó là thuyết “Tứ Diệu Đế”.


21
Xét về mặt thế giới quan, đạo Phật đề cập đến tất cả “vô tạo giả”, “vô
ngã” lẫn “vô thường”, có nghĩa là nó vừa mang tư tưởng triết học duy vật vừa
mang tư tưởng duy tâm. Xét về mặt xã hội, đạo Phật không ai quan tâm đến
chế độ đẳng cấp, bởi vì Phật quan niệm rằng nguồn gốc xuất hiện của con
người không phải là điều kiện để được cứu vớt, mà tất cả những ai tuân theo
đạo Phật, hành đạo đúng lời Phật dạy thì cũng đều được lên cõi niết bàn. Như
thế, có nghĩa chủ trương của đạo Phật là không phải dựa vào luật pháp để trị
nước, không được chuyên quyền độc đoán, mà yếu tố có tính chất cơ bản nhất
để xã hội bình yên đó chính là tính thiện của mỗi con người.
Về quá trình phát triển, cùng với quá trình phát triển của lịch sử, dần
dần đạo Phật phân thành hai phái: phái Tiểu Thừa và phái Đại Thừa. Nếu như
phái Tiểu Thừa chủ trương giữ nguyên những giáo lý nguyên thủy thì phái
Đại Thừa chủ trương bổ sung thêm một số giáo lý nhằm phù hợp với một số
điều kiện và hoàn cảnh mới.
Nếu như phái Tiểu Thừa chủ trương thừa nhận một vị Phật duy nhất đó
là Phật Thích Ca Mâu Ni, thì phái Đại Thừa lại thừa nhận thêm nhiều vị Phật
khác nhau như: Phật Thích Ca, Phật A Di Đà, Phật Di Lặc…
Nếu như phái Tiểu Thừa dần dần phát triển về phía Nam Ấn sau đó
truyền sang đảo Sriranca để từ đó đến với các nước Đông Nam Á, thì phái
Đại Thừa phát triển về phía Bắc Ấn sau đó truyền sang khu vực Trung Ấn và
từ khu vực Trung Á ảnh hưởng tới Trung Quốc, từ Trung Quốc truyền sang

tổng số của hai bộ Iliát và Ođixê gộp lại. Nội dung chính của tác phẩm phản
ánh cuộc chiến xảy ra trong dòng họ Bharat. Bộ sử thi miêu tả đời sống xã
hội hồi đó, cảnh ăn chơi cung đình, những mối tình éo le. Mahabharata ca
ngợi sức mạnh tinh thần nhất là về đạo đức, bổn phận, bài học cho người
đời: ở hiền gặp lành, ác giả ác báo… Tư tưởng hòa bình thấm đượm trong
toàn bộ tác phẩm.


23
Nội dung chính mô tả cuộc chiến tranh chiếm 1/4 tác phẩm và còn lại là
những câu chuyện ngụ ngôn mang tính chất triết học. Đây là bản tổng kết sâu
sắc, cô đọng quan điểm triết học, tôn giáo, đạo đức, là cuốn kinh của đạo
Hindu. Các lãnh tụ phong trào giải phóng Ấn Độ đều nghiên cứu sâu sắc tác
phẩm này tìm được lý tưởng phụng sự qua triết lý của nó. Mahabharata tồn tại
qua hơn 20 thế kỷ, được người Ấn truyền khẩu từ đời này sang đời khác.
Ramayana là tác phẩm lớn thứ hai, tác phẩm kể lại công đức - sự
nghiệp của Rama - một nhân vật lý tưởng của đẳng cấp quý tộc Kasatrya, một
hóa thân thứ 7 của thần Visnu ở trần gian để khuyến thiện, trừ ác. Ramayana
có ảnh hưởng sâu rộng trong nhân dân Ấn Độ qua nhiều thời kỳ lịch sử.
Nếu Mahabharata nói lên ước vọng tâm linh cao cả mang tính tôn giáo,
triết học thì Ramayana thể hiện tâm hồn trong sạch, yêu thương hết mình, che
chở và an ủi khổ đau cho con người, đó là giá trị nhân văn của sử thi.
Hai tác phẩm trên là niềm tự hào và cảm hứng vô tận của các nhà thơ,
nhà văn, nghệ sỹ Ấn Độ từ thời cổ cho đến bây giờ.
Tuy chịu ảnh hưởng của tôn giáo, các nghệ sĩ vẫn thể hiện chủ nghĩa
nhân đạo cao cả, đề cao tư tưởng tự do, miêu tả cuộc sống con người với nội
tâm của nó: Sự lo lắng, nỗi vui buồn, tình yêu đôi lứa, chống lại lễ giáo khắt
khe, lên án bản chất giả dối, lừa gạt của giai cấp thống trị.
Đại biểu cho các nhà văn, nhà thơ này là nhà thơ Bơhaxa, Sudovaba và
đặc biệt là Kalidasa ngôi sao sân khấu và văn học Ấn Độ. Ông là tác giả của

quan niệm quả đất cũng như mặt trăng là hình cầu. Họ cũng sớm làm ra lịch,
lịch của họ một năm chia làm 12 tháng, mỗi tháng có 30 ngày, mỗi ngày có
30 giờ và cứ 5 năm nhuận một lần.
- Toán học
Theo quan niệm của các nhà nghiên cứu, đóng góp lớn nhất của người
Ấn Độ là việc phát minh ra chữ số và số không. Một nhà toán học người Pháp


25
đã nói về cách viết chữ số của người Ấn Độ như sau: Người Ấn Độ đã dạy
cho chúng ta các phép tính toán tài tình ấy, chỉ dùng có 10 ký hiệu mà biểu
hiện được mọi số lượng. Mỗi chữ số đều nói lên một trị số nhất định ở vị trí
cố định. Đó là một phát minh thần diệu cực kỳ quan trọng. Chẳng qua ngày
nay chúng ta dùng nó mãi, quen đi, trông nó đơn giản quá rồi không thấy cái
chân giá trị của nó nữa. Nhưng cũng chính vì cái tính chất đơn giản đó của
các số chữ mà môn toán học ngày nay có thể xếp thành hàng đầu trong các
phát minh có lợi nhất cho loài người. Thành tựu vẻ vang đó của người Ấn Độ
thời cổ đáng được mọi người khâm phục và biết ơn.
Người Ấn Độ cũng sớm tìm ra chữ số Pi. Ngoài ra các kiến thức về
hình học của người Ấn Độ cũng rất phát triển.
- Về vật lý
Từ sớm người Ấn Độ quan niệm rằng vật chất được cấu tạo từ một yếu
tố mà họ gọi là Anu (phần tử nhỏ nhất, ngày nay người ta cũng tìm ra vật chất
được cấu tạo từ nguyên tử). Sự khác nhau giữa sự vật này với sự vật khác là
do cách sắp xếp khác nhau giữa các Anu.
- Về y học
Trong lĩnh vực này người Ấn Độ cũng thu được nhiều thành tựu. Ngay
trong bộ Vê đa rất nhiều loại bệnh được nêu lên cùng với các loại thuốc chữa
trị. Người Ấn Độ đã biết phẫu thuật từ rất sớm để chữa bệnh, ví dụ như chắp
xương sọ, cắt màng mắt, mổ bụng lấy thai…