BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
------

NGUYỄN THỊ THẢO

TÍCH CỰC HÓA PHƯƠNG PHÁP THUYẾT TRÌNH
TRONG GIẢNG DẠY MÔN CHÍNH TRỊ Ở TRƯỜNG
CAO ĐẲNG NGHỀ DU LỊCH - THƯƠNG MẠI
NGHỆ AN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC


2

Nghệ An, 2013
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
------

NGUYỄN THỊ THẢO

TÍCH CỰC HÓA PHƯƠNG PHÁP THUYẾT TRÌNH
TRONG GIẢNG DẠY MÔN CHÍNH TRỊ Ở TRƯỜNG
CAO ĐẲNG NGHỀ DU LỊCH - THƯƠNG MẠI
NGHỆ AN

Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học
Bộ môn Giáo dục Chính trị
Mã số: 60.14.10

: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

2. CNXH

: Chủ nghĩa xã hội

3. GV

: Giáo viên

4. PPĐT

: Phương pháp trực quan

5. PPGD

: Phương pháp giảng dạy

6. PPTLN

: Phương pháp thảo luận nhóm

7. PPTT

: Phương pháp thuyết trình

8. PTSX

: Phương thức sản xuất


Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, Đảng cũng đã nhấn mạnh “Chất
lượng giáo dục và đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, nhất là đào tạo


6

nguồn nhân lực trình độ cao vẫn còn hạn chế; chưa chuyển mạnh sang đào tạo
theo nhu cầu của xã hội [18; 152]. Từ đó chỉ rõ một trong những nguyên nhân
của chất lượng giáo dục và đào tạo còn thấp là do: “Chương trình, nội dung,
phương pháp dạy và học lạc hậu, đổi mới chậm…” [18; 71]. Do đó, một trong
những nhiệm vụ trọng tâm là “Đổi mới mạnh mẽ nội dung, chương trình,
phương pháp dạy và học ở tất cả các cấp bậc học...” [18; 120].
Phương pháp giảng dạy (PPGD) là một trong những yếu tố quan trọng và
ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng đào tạo. Một phương pháp giảng dạy khoa
học, phù hợp sẽ tạo điều kiện để giảng viên và người học phát huy hết khả năng
của mình trong việc truyền đạt, lĩnh hội kiến thức và phát triển tư duy. Một
PPGD khoa học sẽ làm thay đổi vai trò của người thầy đồng thời tạo nên sự
hứng thú, say mê và sáng tạo của người học.
Như vậy, PPGD là một trong nhữngp yếu tố quan trọng, trực tiếp quyết
định đến chất lượng đào tạo, song sử dụng phương pháp nào là tối ưu để đảm
bảo chất lượng và hiệu quả nhất là vần đề thường xuyên được quan tâm của
những người làm công tác giáo dục. Do đó, việc đổi mới PPGD nhằm nâng cao
chất lượng giáo dục trở thành một trong những chủ trương lớn của Đảng và Nhà
nước ta trong giai đoạn hiện nay.
Từ thực tiễn giảng dạy môn Chính trị ở Trường Cao đẳng nghề Du lịch Thương mại Nghệ An, phương pháp thuyết trình (PPTT) vẫn đang sử dụng phổ
biến và thể hiện nhiều ưu thế như: trong một thời gian ngắn có thể truyền đạt
được lượng kiến thức lớn với số lượng sinh viên (SV) đông, giáo viên (GV) chủ
động trong bài giảng để đào sâu kiến thức cho SV, nhất là những nội dung khó,
thông qua lời giảng, cử chỉ, hành động của GV hình thành ở SV những tình cảm
tốt đẹp; song bên cạnh đó, phương pháp thuyết trình ngày càng bộc lộ rõ những

định của phương pháp thuyết trình. Tuy chưa được áp dụng vào giảng dạy một
cách phổ biến, nhất là đối với các trường dạy nghề, nhưng đó là những thành tựu
lý luận về đổi mới PPGD làm nền tảng cho việc đổi mới PPGD các bộ môn khoa
học Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh trong các nhà trường.
Môn Chính trị giảng dạy trong các Trường Cao đẳng nghề là một môn học
có kiến thức tương đối tổng hợp bao gồm cả nội dung của Chủ nghĩa Mác


8

-Lênin như: Triết học; Kinh tế chính trị; Chủ nghĩa xã hội khoa học; Tư tưởng
Hồ Chí Minh và một số chủ trương chính sách của Đảng... Liên quan đến nội
dung môn học đã có các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học sư phạm
như:
Tác giả Phùng Văn Bộ trong tác phẩm: “Một số vấn đề về phương pháp
giảng dạy và nghiên cứu Triết học” [6], đã đề cao phương pháp thuyết trình:
Ông cho rằng trong hệ thống các phương pháp giảng dạy, phương pháp thuyết
trình gần như chiếm vị trí then chốt trong quá trình thực hiện bài giảng của giáo
viên. Vì để truyền tải nội dung bài giảng đến người học người giáo viên phải
thuyết minh, lý giải, diễn giảng, có như vậy người học mới tiếp nhận thông tin
một cách đầy đủ và chính xác nhất, điều này xuất phát từ đặc điểm tri thức môn
học và những ưu điểm của phương pháp thuyết trình. Bên cạnh đó tác giả còn
cho rằng: Để kích thích hứng thú, say mê của người học, trong quá trình thực
hiện bài giảng người giáo viên không chỉ sử dụng một phương pháp đơn điệu,
mà phải sử dụng nhóm phương pháp, và có sự thay đổi linh hoạt trong giờ giảng,
điều đó sẽ tạo ra sự thay đổi mới, gây ấn tượng mới, từ đó gây ra những động
hình mới kích thích hứng thú say mê của người học, cuốn hút người học vào
trong bài giảng.
Theo TS. Võ Thị Xuân, Khoa Sư phạm Kỹ thuật thuộc ĐH Sư phạm Kỹ
thuật thành phố Hồ Chí Minh, đã đề cập về phương pháp giảng dạy, tác giả cho

pháp giảng dạy truyền thống, nhưng nếu biết cách khai thác và vận dụng tốt phương
pháp thuyết trình cũng trở thành tích cực, hiệu quả.
Trong tác phẩm “Góp phần dạy tốt, học tốt môn Giáo dục công dân ở
trường THPT” [1], do TS. Nguyễn Đăng Bằng (Chủ biên) cùng các tác giả khác
cũng khẳng định vai trò quan trọng của phương pháp giảng dạy truyền thống và
không thể không sử dụng trong quá trình giảng dạy nhưng điều quan trọng là
phải đổi mới nó như thế nào để đưa lại hiệu quả.
Như vậy, các nhà nghiên cứu đều khẳng định những mặt mạnh của
phương pháp thuyết trình trong giảng dạy các môn khoa học Mác - Lênin nói
chung và môn Chính trị nói riêng. Đồng thời các tác giả cũng chỉ ra những hạn
chế của phương pháp thuyết trình và đưa ra quan điểm cần đổi mới phương pháp
thuyết trình bằng cách kết hợp phương pháp thuyết trình với phương pháp giảng
dạy tích cực khác.


10

Trong giai đoạn hiện nay, với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế tri
thức và sự bùng nổ công nghệ thông tin, quan điểm đổi mới phương pháp giảng
dạy, đặc biệt là tích cực hóa phương pháp thuyết trình trong giảng dạy môn Chính
trị ở Trường Cao đẳng nghề Du lịch - Thương mại Nghệ An là một quan điểm
tích cực. Quan điểm này vừa cho phép tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của
phương pháp thuyết trình trong giảng dạy môn Chính trị ở Trường Cao đẳng nghề
Du lịch - Thương mại Nghệ An, vừa tiếp cận các giải pháp nhằm phát huy tính
tích cực của phương pháp thuyết trình. Đồng thời đề xuất các quy trình cụ thể đổi
mới phương pháp thuyết trình trong giảng dạy môn Chính trị ở Trường Cao đẳng
nghề Du lịch - Thương mại Nghệ An.
Bên cạnh đó, cũng có rất nhiều luận văn Thạc sĩ đề cập đến việc đổi mới
phương pháp giảng dạy nói chung và đổi mới phương pháp thuyết trình nói riêng như:
Nguyễn Thị Mận, Luận văn Thạc sĩ Khoa học Giáo dục, Trường Đại học

(2012), với đề tài: “Đổi mới phương pháp dạy học môn chính trị theo hướng
phát huy tính tích cực, sáng tạo của sinh viên ở Trường Cao đẳng nghề Du lịch
- Thương mại Nghệ An”[21], Tác giả đã nêu lên việc phối hợp các phương pháp
giảng dạy trong giảng dạy môn Chính trị, nhất là việc sử dụng các phương pháp
giảng dạy tích cực trong giảng dạy đã phát huy được tính tích cực, chủ động,
sáng tạo ở người học. Đồng thời, tác giả cũng nhấn mạnh đến vai trò của tích
cực hóa phương pháp thuyêt trình, nhưng do mục tiêu của đề tài đặt ra nên tác
giả không đi sâu vào nghiên cứu một phương pháp giảng dạy cụ thể, đặc biệt là
phương pháp thuyết trình.
Ngoài ra, còn có các bài báo bàn về phương pháp giảng dạy của các môn
học Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh đăng trên các Tạp chí Giáo dục, Tạp
chí Nghiên cứu Giáo dục, Tạp chí Giáo dục Lý luận…; nhưng đối với tích cực
hóa phương pháp thuyết trình trong giảng dạy môn Chính trị ở các Trường Cao
đẳng nghề, thì chưa có công trình nào nghiên cứu. Do vậy, đổi mới như thế nào?
quy trình, giải pháp để đổi mới là gì? thì chưa có cơ sở lý luận khoa học để giáo
viên Trường Cao đẳng nghề áp dụng vào thực tiễn giảng dạy bộ môn. Vì vậy,
chúng tôi lựa chọn đề tài: “Tích cực hóa phương pháp thuyết trình trong
giảng dạy môn Chính trị ở Trường Cao đẳng nghề Du lịch - Thương mại


12

Nghệ An” là nhằm làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc tích cực hóa
phương pháp thuyết trình trong giảng dạy môn Chính trị ở Trường Cao đẳng
nghề Du lịch - Thương mại Nghệ An, từ đó xây dựng quy trình và giải pháp phù
hợp để nâng cao chất lượng dạy và học môn Chính trị.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc tích cực hóa phương
pháp thuyết trình trong giảng dạy môn Chính trị ở Trường Cao đẳng nghề Du

- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết:
+ Phân tích và tổng hợp tài liệu.
+ Phân tích số liệu thống kê.
+ Phương pháp điều tra xã hội học.
+ Phương pháp lịch sử và lôgíc.
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
+ Phương pháp trao đổi kinh nghiệm.
+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
+ Phương pháp điều tra cơ bản.
6. Đóng góp của luận văn
6.1. Về mặt lý luận
Trên cơ sở khẳng định vai trò, sự phù hợp của phương pháp thuyết trình
trong giảng dạy môn Chính trị ở Trường Cao đẳng nghề Du lịch - Thương mại
Nghệ An, luận văn chỉ ra những hạn chế tồn tại trong bản thân phương pháp này,
từ đó, luận văn đề xuất đổi mới phương pháp thuyết trình nhằm nâng cao hiệu
quả việc giảng dạy môn Chính trị.
6.2. Về mặt thực tiễn
- Luận văn đưa ra quy trình và giải pháp có ý nghĩa thiết thực trong việc
đổi mới phương pháp thuyết trình nhằm nâng cao hiệu quả việc giảng dạy môn
Chính trị ở Trường Cao đẳng nghề Du lịch - Thương mại Nghệ An.
- Kết quả nghiên cứu của luận văn được công bố đồng tác giả 01 bài báo
khoa học: Tính cực hóa phương pháp thuyết trình trong giảng dạy môn Chính
trị ở Trường Cao đẳng nghề Du lịch - Thương mại Nghệ An, trên “Tạp chí Giáo
chức”, Số 77, tháng 09/2013.


14

7. Giả thuyết khoa học
Nếu có hệ thống các giải pháp phù hợp để tích cực hóa phương pháp

Phương pháp thuyết trình là phương pháp giảng dạy được sử dụng phổ
biến ở tất cả các bộ môn khoa học, nhất là các bộ môn khoa học xã hội, đặc biệt
đối với môn Chính trị, phương pháp thuyết trình giữ vai trò rất quan trọng. Điều
này được khẳng định bởi chính nội dung môn học, mục tiêu giáo dục của môn
học và thực tiễn phát triển của xã hội. Chính vì vậy, hiện nay và trong tương lai,
PPTT vẫn sẽ là phương pháp chủ đạo trong giảng dạy môn Chính trị. Tuy nhiên
có thể có rất nhiều cách quan niệm về phương pháp thuyết trình.
Trong tác phẩm: “Phương pháp giảng dạy Giáo dục công dân”, do
Vương Tất Đạt (Chủ biên) đã bàn về phương pháp thuyết trình cũng đưa ra quan
điểm về phương pháp thuyết trình: “Phương pháp thuyết trình là phương pháp
dạy học trong đó giáo viên dùng lời nói sinh động gợi cảm, thuyết phục để
truyền thụ hệ thống tri thức môn học cho người học theo chủ đích nhất định, nhờ
vậy người học tiếp thu bài giảng một cách có ý thức” [20; 108].
Trong cuốn sách: “Dạy học và phương pháp dạy học trong nhà trường”,
tác giả Phan Trọng Ngọ đã đưa ra định nghĩa: “Phương pháp thuyết trình là
phương pháp giáo viên sử dụng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ để cung cấp cho học


16

sinh hệ thống thông tin về nội dung học tập. Học sinh tiếp thu hệ thống thông tin
đó từ giáo viên và xử lý chúng tùy theo chủ thể học sinh và yêu cầu của giáo
viên” [32; 187].
Tác giả Phùng Văn Bộ trong tác phẩm: “Một số vấn đề về phương pháp
giảng dạy và nghiên cứu Triết học”, cũng đề cập đến phương pháp thuyết trình:
“Phương pháp thuyết trình là dùng lời nói của giáo viên để thuyết minh, trình bày
một vấn đề có tính chất lý luận, nhằm truyền đạt thông báo, bày tỏ nội dung khoa
học nào đó” [6; 97].
Như vậy, trong tư duy của nhiều người, kể cả những nhà nghiên cứu về
khoa học giáo dục hiện nay vẫn đồng nghĩa phương pháp thuyết trình với phương

nêu vấn đề.
* Ưu điểm và hạn chế của phương pháp thuyết trình trong giảng dạy
môn Chính trị
Trên cơ sở nghiên cứu các tài liệu như: Góp phần dạy tốt, học tốt môn
Giáo dục công dân ở Trường trung học phổ thông [1], do TS. Nguyễn Đăng
Bằng (Chủ biên); Một số phương pháp dạy học tích cực [35], của PGS.TS. Vũ
Hồng Tiến; Dạy học và phương pháp dạy học trong nhà trường [32], của Phan
Trọng Ngọ và tham khảo một số luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ của các tác giả: Lê
Đình Bình [5], Nguyễn Thị Lan [26], Nguyễn Hữu Sơn [34], Lê Thị Hà [21].
Đồng thời, trên cơ sở thực tiễn giảng dạy môn Chính trị, chúng tôi nhận thấy
phương pháp thuyết trình có những ưu điểm và hạn chế sau:
- Ưu điểm của phương pháp thuyết trình trong giảng dạy môn Chính trị
Thứ nhất: Cho phép GV truyền đạt những nội dung tương đối khó, phức
tạp, chứa đựng nhiều thông tin mà SV không dễ dàng tìm hiểu được một cách
sâu sắc. Đây cũng là điểm mạnh của phương pháp thuyết trình mà không dễ gì
các phương pháp khác có được. Trong khoảng thời gian ngắn, giáo viên có thể
cung cấp cho sinh viên một khối lượng thông tin rất phong phú, cô đọng, được
cấu trúc theo một lôgíc chặt chẽ, phản ánh nội dung môn học.
Thứ hai: Qua bài thuyết trình của mình giáo viên ngoài truyền đạt nội
dung tri thức còn truyền được tinh thần, tình cảm, tâm huyết của mình cho SV.


18

Thứ ba: Cung cấp cho sinh viên những thông tin cập nhật, chưa kịp trình
bày trong các tài liệu giáo khoa (thông thường, các tri thức được mô tả trong tài
liệu giáo khoa thường lạc hậu hơn so với sự phát triển hiện tại của lĩnh vực khoa
học đó). Bài thuyết trình tốt của giáo viên là nguồn cung cấp những thông tin
cập nhật về những lý thuyết và những thành tựu thuộc những chủ đề đang
nghiên cứu. Hơn nữa những thông tin này lại được tập hợp từ nhiều nguồn tài

ghi nhớ được bài học.
Thứ bảy: Bằng phương pháp thuyết trình, GV có thể truyền đạt một khối
lượng thông tin khá lớn cho nhiều SV trong cùng một lúc, vì vậy đảm bảo tính
kinh tế cao.
- Hạn chế của phương pháp thuyết trình trong giảng dạy môn Chính trị
Thứ nhất: Giáo viên thu được rất ít thông tin phản hồi từ phía sinh viên,
do phương pháp giảng dạy chủ yếu là truyền thụ một chiều.
Thứ hai: Mức độ lưu giữ thông tin của sinh viên rất ít, do trí nhớ ngắn
hạn và trí nhớ làm việc của người nghe thường xuyên bị quá tải. Vì vậy, cần
thiết phải có những phương tiện khác hỗ trợ ghi nhớ.
Thứ ba: Tính cá thể hoá trong giảng dạy thấp, do giáo viên phải dùng
một số biện pháp chung cho cả nhóm học viên, thiếu điều kiện cho phép giáo
viên chú ý đầy đủ đến trình độ nhận thức cũng như kiểm tra đầy đủ sự lĩnh hội
tri thức của từng sinh viên.
Thứ tư: Làm cho sinh viên trở lên thụ động, chỉ sử dụng chủ yếu đến
thính giác cùng với tư duy tái hiện, do đó dễ làm cho sinh viên chóng mệt mỏi.
Thứ năm: Làm cho sinh viên thiếu tính tích cực trong việc phát triển
ngôn ngữ nói, sinh viên gần như thụ động tiếp nhận thông tin từ phía người
thuyết trình, ít có cơ hội thể hiện và áp dụng các ý tưởng của mình đối với tài
liệu học tập, do đó, bài học dễ dẫn đến đơn điệu, nhàm chán.
Thứ sáu: Thời gian thu hút và duy trì sự chú ý của sinh viên vào nội dung
bài học thấp hơn các phương pháp giảng dạy khác.
Như vậy, PPTT mặc dù có rất nhiều những ưu thế mà các phương pháp
khác không có được trong giảng dạy môn Chính trị. Tuy nhiên, nếu chúng ta sử


20

dụng đơn thuần PPTT trong giảng dạy thì nó cũng bộc lộ những hạn chế nêu
trên, do đó, một yêu cầu đặt ra là phải đổi mới phương pháp thuyết trình như thế


* Phương pháp thuyết trình với phương pháp giải quyết vấn đề
Phương pháp giải quyết vấn đề là việc giảng viên đặt câu hỏi hoặc nêu
vấn đề và tình huống có vấn đề, còn sinh viên thì tự lực suy nghĩ, thảo luận, giải
đáp vấn đề dưới sự định hướng của giáo viên.
Trong quá trình giảng dạy môn Chính trị, muốn cho bài thuyết trình có
hiệu quả thì người GV phải biết tạo ra tình huống có vấn đề nghĩa là đưa ra
những câu hỏi hay đặt ra vấn đề có tính nghịch lý, mâu thuẫn giữa kiến thức,
kinh nghiệm đã có của người học với vấn đề sắp trình bày, hoặc cũng có thể
GV nêu vấn đề dưới dạng nghi vấn. Những câu hỏi, cách đặt vấn đề, cách diễn
đạt như vậy được lựa chọn, bố trí một cách hợp lý theo sát nội dung lôgíc của
bài học đã trở thành một bộ phận của bài thuyết trình làm xuất hiện tình huống
có vấn đề, SV cảm thấy phải tìm câu trả lời, tìm cách giải quyết vấn đề đó.
Để tạo tình huống có vấn đề trong nhận thức của SV, GV phải căn cứ vào
nội dung tri thức của bài học, đối tượng người học, mối quan hệ giữa tri thức bài
học với thực tiễn và kinh nghiệm đã có ở SV các điều kiện, phương tiện giảng
dạy thực tế... Trên cơ sở đó GV xây dựng vấn đề học tập, tức bài toán nhận thức
cho SV. Bài toán nhận thức chỉ trở thành đối tượng nhận thức khi nó xuất hiện
trong nhận thức của SV một mâu thuẫn tự giác, một nhu cầu bên trong muốn
giải quyết mâu thuẫn bên ngoài (bài toán nhận thức). Để giải quyết vấn đề SV
phải huy động hết mọi khả năng về kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm của bản
thân, kết hợp với sự trợ giúp của GV với các hình thức như: gợi ý, nhắc lại, liên
kết, lôgíc hoá các kiến thức đã có với vấn đề học tập trong mối quan hệ khách
quan giữa chúng, nhờ đó mà SV tiếp thu được tri thức của bài học. Như vậy,
việc chuyển bài toán nhận thức vào trong nhận thức của SV, giúp SV giải quyết
mâu thuẫn trong nhận thức và tiếp thu tri thức bài học, GV phải có những thủ
pháp, những công cụ sư phạm hữu hiệu, tiện dụng, cái đó chủ yếu được thực
hiện bằng giảng dạy thông qua ngôn ngữ nói. Điều đó chứng tỏ, mặc dù sử dụng
giảng dạy nêu và giải quyết vấn đề nhưng GV không thể không kết hợp sử dụng
phương pháp thuyết trình. Thuyết trình lúc này giữ vai trò như “công cụ trung

dùng, các phương tiện giảng dạy nhằm mục đích minh họa, bổ sung thêm cho
kiến thức bài giảng.


23

Cơ sở lý luận kết hợp phương pháp thuyết trình và phương pháp trực quan
là quan điểm về con đường biện chứng của nhận thức của V.I. Lênin trong tác
phẩm: Bút ký triết học, V.I. Lênin khẳng định: “Từ trực quan sinh động đến tư
duy trừu tượng, và từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn - đó là con đường biện
chứng của nhận thức chân lý, của sự nhận thức thực tại khách quan” [27; 179].
Trực quan có giá trị minh họa, hỗ trợ rất lớn cho việc thuyết trình. Quá
trình nhận thức chia làm hai giai đoạn kế tiếp nhau: nhận thức cảm tính và nhận
thức lý tính. Trong nhận thức cảm tính có càng nhiều cơ quan cảm giác trực tiếp,
tiếp xúc với sự vật, hiện tượng thì tài liệu nhận thức càng đa dạng, phong phú,
trở thành cơ sở tin cậy cho nhận thức lý tính. Lợi dụng ưu thế của trực quan sinh
động trong giảng dạy thường sử dụng phương pháp thuyết trình kết hợp với
phương pháp trực quan. Trong giảng dạy môn Chính trị, khi sử dụng PPTQ phải
kết hợp PPTT vì đặc điểm tri thức môn học mang tính trừu tượng cao đòi hỏi
quá trình tư duy nhân thức cao độ, phải kết hợp tư duy trực quan và tư duy trừu
tượng, đồng thời thông qua những hình ảnh, biểu đồ, sơ đồ, số liệu thống kê,
phương tiện nghe, nhìn… giáo viên phải thuyết minh giảng giải, phân tích, khái
quát, kết luận kiến thức nội dung bài học.
1.1.1.3. Vai trò của phương pháp thuyết trình trong giảng dạy môn Chính
trị
* Đặc thù môn học Chính trị trong Trường Cao đẳng nghề
Môn Chính trị là một trong những môn học quan trọng của giáo dục đào
tạo trong Trường Cao đẳng nghề nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện
người lao động. Môn học Chính trị là môn học bắt buộc và là môn thi tốt nghiệp.
Trong chương trình Cao đẳng nghề, môn học Chính trị gồm 15 bài với 90

Xuất phát từ nội dung môn học Chính trị bao gồm nhiều loại tri thức khác
nhau (Triết học, Kinh tế chính trị, Chủ nghĩa xã hội, Tư tưởng Hồ Chí Minh,
Lịch sử Đảng Cộng Sản Việt Nam…), đặc điểm của từng loại tri thức trong môn
Chính trị là loại tri thức mang tính khái quát, trừu tượng cao, bao quát toàn bộ
thế giới (tự nhiên, xã hội). Nên phương pháp thuyết trình được coi là phương


25

pháp giảng dạy truyền thống thích hợp với môn học này. Một trong những yêu
cầu quan trọng nhất trong giảng dạy môn Chính trị là làm thế nào những vấn đề
trình bày có sức thuyết phục cao, lôi cuốn được SV vào say mê nhận thức. Để
đáp ứng yêu cầu này, người GV không chỉ cần nắm vững nội dung môn học mà
còn thường xuyên tìm ra những hình thức trình bày hấp dẫn, phát huy tối đa
những ưu thế của phương pháp thuyết trình. Các hình thức thuyết trình có khả
năng thu hút sự chú ý của SV trong giảng dạy Chính trị rất phong phú, đa dạng
nhưng tính phù hợp hiệu quả của mỗi hình thức lại phụ thuộc vào nội dung bài
giảng và thành phần đối tượng người học.
Đặc điểm nổi bật của phương pháp thuyết trình trong giảng dạy môn
Chính trị là thông báo - tái hiện. Phương pháp này chỉ rõ tính chất thông báo
bằng lời giảng của thầy và tính chất tái hiện khi lĩnh hội của trò, phương pháp
thuyết trình cho phép GV truyền đạt có hiệu quả những nội dung lý luận khó tiếp
cận, trừu tượng, phức tạp, chứa đựng nhiều thông tin mà sinh viên không dễ
dàng tìm hiểu được. Vì vậy, phương pháp thuyết trình đã và đang được sử dụng
thường xuyên trong quá trình giảng dạy môn Chính trị. Trên cơ sở nắm vững các
phương pháp nghiên cứu, trình bày của các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác Lênin, phương pháp thuyết trình cho phép GV trình bày một hình mẫu của tư
duy lôgíc, của cách đề cập và lý giải một vấn đề khoa học thuộc Chính trị học.
Hình mẫu tư duy khoa học của giáo viên sẽ giúp cho SV phát triển trí tuệ, hình
thành phương pháp nhận thức mới, đáp ứng một trong những yêu cầu cơ bản của
bậc đào tạo từ cao đẳng trở lên và phương pháp tư duy, phương pháp tự nhận