TR

NG

B

GIÁO D C VÀ ÀO T O
I H C KINH T TP. H CHÍ MINH

-----------------------------*-----------------------------

PH M V N D NG

PHÁT TRI N CÔNG NGHI P H
CH T O TRÊN

TR

NGÀNH C

A BÀN T NH BỊNH D

NG

KHÍ

NN M

2020 TRONG QUÁ TRÌNH H I NH P KINH T QU C T
Chuyên ngành: Kinh t chính tr
Mã s

Tácăgi

Ph măV năD ng


M CăL C
TRANGăPH ăBỊA
L IăCAMă OAN
M CăL C
DANHăM CăCÁCăT ăVI TăT T
DANHăM CăHỊNHăV ,ă

ăTH

DANHăM CăCÁCăB NGăBI U
PH NăM ă

U

1. S ăC NăTHI TăC Aă

ăTÀI

2. M CăTIểUăNGHIểNăC U
IăT

3.
4. PH

NGăVÀăPH MăVIăNGHIểNăC U

1.3.1 Yêuăc uăc aăh iănh păkinhăt ăqu căt ăđ iăv iăphátătri năCNHTăngƠnhăCKCT… 24
1.3.2 Kháiăni măv ăphátătri năcôngănghi păh ătr ăngƠnhăc ăkhíăch ăt o…………...... 29
1.3.3 Cácătiêuăchíăphátătri năcôngănhi păh ătr ăngƠnhăc ăkhíăch ăt oă…………...…....30
1.3.4 Cácănhơnăt ă nhăh

ngăđ năs ăphátătri năc aăCNHTăngƠnhăCKCT……….……33

1.4 BƠiăh căkinhănghi măv ăphátătri năcôngănghi păh ătr ………………………..……34
1.4.1 Kinhănghi măMalaysia…………………………………………………….…… 34
1.4.2 Kinhănghi măTrungăQu c…………………………………………………..…...35
1.4.3 BƠiăh căchoăcôngănghi păh ătr ăngƠnh c ăkhíăch ăt oăt iăBìnhăD

CH

ng………….37

NGă2 TH CăTR NGăCÔNGăNGHI PăH ăTR ăNGÀNHăC ăKHệăCH ăT Oă

TRểNă

AăBÀNăT NHăBỊNHăD

NGă

NăN Mă2020ăTRONG QUÁ TRÌNH H Iă

NH P KINHăT QU CăT
2.1 Kháiăquátăv ăcôngănghi păc ăkhíăt nhăBìnhăD
2.1.1 Vaiătròăc aăngƠnhăCKCTăt nhăBìnhăD


că…………………………………………………………..ăă57

2.3.2.2 Nguyênănhơnăc aănh ngăk tăqu ăđưăđ tăđ

că………………….…….…. ….58

2.3.3 Nh ngăh năch ătrongăquáătrìnhăphátătri nă……………………………..….…. …59
2.3.3.1 Nh ngăy uăkém,ăt năăt iă…………………………………………...……. ….59
2.3.3.2 Nguyênănhơnăc aănh ngăy uăkémăt năt iă…………………………...……….60
2.3.4 Nh ngăv năđ ăđ tăraătrongăphátătri năCNHTăngƠnhăCKCTăt iăBìnhăD

ngăă……62


CH

NGă3 M TăS ăGI IăPHÁPăPHÁTăTRI NăCÔNGăNGHI PăH ăTR ăNGÀNHă

C ăKHệăCH ăT O TRểNă

AăBÀNăT NHăBỊNHăD

NGă

NăN Mă2020ăTRONG

QUÁ TRÌNH H IăNH P KINHăT QU CăT
3.1 Tácăđ ngăc aăh iănh p kinhăt qu căt ăđ năCNHT ngƠnhăc ăkhíăch ăt oăc aăBìnhă
D


3.3.2 Nhómăgi iăphápăcóătínhăt

ngăh păv iăth ătr

ng………………………….………. . .83

3.3.3 Cácăđi uăki năvƠăyêuăc uăh ătr ănh măth căthiăgi iăpháp…………………………….ă.88
3.3.3.1 ánhăgiáăđi uăki năth căthiăcácăgi iăpháp……………..………………………. … 88
3.3.3.2 M tăs ăki năngh ănh mănơngăcaoăkh ăn ngăth căthiăcácănhómăgi iăpháp………...ă 89

K TăLU N
DANHăM CăTÀIăLI UăTHAMăKH O


DANHăM CăCÁCăT ăVI TăT T
ASEAN

The Association of SouthEast Asian Nations
Hi păh iăcácăqu căgiaă ông Nam Á

CNH

Côngănghi păhóa

CNHTăăăăăăăăăăăCôngănghi păh ătr
CKCTăăăăăăăăăăăC ăkhíăch ăt o
DNăăăăăăăăăăăăăăăăDoanhănghi p
FDI

Foreign Direct Investment

H ătr ăphátătri năchínhăth c

SME

Small and Medium Enterprices
Doanh nghi pănh ăvƠăv a

VDF

Vietnam Development Forum
Di năđƠnăphátătri năVi tăNam

WTO

World Trade Organization
T ăch căth

ngăm iăth ăgi i


DANHăM CăHỊNHăV ,ă

ăTH

Hìnhă1.1ăKháiăni măchungăngƠnhăcôngănghi păh ătr
Hìnhă1.2ăPh măviăc aăcôngănghi păh ătr ătheoăMITI
Hìnhă1.3ăCôngănghi păh ătr ătheoăquanăđi măc aăNh tăB n.
Hìnhă1.4ăăC ăc uăậ Ph măviăc aăcôngănghi păh ătr
Hìnhă1.5ăăQuanăh ăgi aăcôngănghi păchínhăvƠăcôngănghi păh ătr
Hình 1.6 Mô hìnhăviênăkimăc


ng

ngăgiáătr ăs năxu tăngƠnhăc ăkhíăgiaiăđo nă2001ăậ 2010

B ngă2.8ăN ngăsu tălaoăđ ngătínhătheoăch ătiêuăgiáătr ăs năxu tăgiáăth căt
B ngă2.9ăTh ătr

ngătiêuăth ăs năph măngƠnhăc ăkhíăch ăt oă2010

B ngă2.10ăHìnhăth căs năxu tăvƠăcungăc pănguyênăli uăchoăcácăngƠnhăc ăkhíăch ăt o
B ngă2.11ăNgu năcungăc pănguyênăli uăchoăngƠnhăcôngănghi păc ăkhíă( )
B ngă2.12ăS ăl

ngădoanhănghi păcôngănghi păh ătr ăchoăngƠnhăc ăkhí

B ngă2.13ăS ădoanhănghi păchiaătheoăquyămôăngu năv năn mă2013
B ngă2.14.ăDoanhănghi păchiaătheoăthƠnhăph năkinhăt ă(N mă2013)
B ngă2.15ăM tăs ăch ătiêuăbình quơnăchoăm tădoanhănghi păvƠăm tălaoăđ ngătrongăcôngă
nghi păh ătr ăngƠnhăc ăkhíă(2013)
B ngă2.16ăS ăl

ngălaoăđ ngăcôngănghi păh ătr ăchoăngƠnhăc ăkhí

B ngă2.17ăC ăc uălaoăđ ngătrongăngƠnhăc ăkhíăc aăt nhăBìnhăD

ng

B ngă2.18ăGiáătr ăs năxu tăcôngănghi păh ătr ăchoăngƠnhăc ăkhíă(Theoăgiáăth căt )ăăă
B ngă2.19ăCôngătácăx căti năth

ăTÀI

ngăthu cămi nă ôngăNam B ,ăn mătrongăvùngăt ăgiácăkinhăt ătr ngăđi mă

phíaăNam,ălƠăm tătrongănh ngăt nhăcóăt căđ ăt ngătr
nghi păn ngăđ ngăc aăc ăn

ngăkinhăt ăcao,ăphátătri năcôngă

c. Trongănh ngăn măg năđơy,ăt căđ ăt ngătr

ngăkinhăt ă

luônă ăm căcao,ăGDPăt ngăbìnhăquơnăkho ngă14 /n m.ăC ăc uăcôngănghi păchi măt ă
tr ngăcao, đ năcu i n mă2013,ăt ăl ăcôngănghi p chi mă61,5 ătrongăc ăc uăGDPăc aă
t nh.ăTuyănhiên,ăđ ăphátătri năb năv ngăc năxơyăd ngăm tăn năcôngănghi păd aătrênăn nă
t ngălƠăcácăngƠnhăCNHTăhi năđ iăv ăcôngăngh ăvƠăph i thamăgiaăvƠoăchu iăgiáătr ăkhuă
v c vƠătoƠnăc u,ănh tălƠătrongăquáătrìnhăh iănh p kinhăt qu căt ăvƠăs ăc nhătranhătrongă
khuăv căngƠyăcƠngăgayăg t.ă
lƠăm tăgi iăphápăchi năl

ngătr

cănh ngătháchăth căđó,ăphátătri năCNHTăđ

căcoiă

că uătiênăhƠngăđ u.ăPhát tri năCNHT c ngăgi pădoanhănghi pă

khôngănh tăthi tăph iăđ uăt ăvƠoăs năxu tăt ăAăđ năZămƠăv năcóăth ăt ăch căs năxu tăcácă

c nào đã hoàn thành giai đo n công nghi p hóa mà

công nghi p c khí v n ch gi vai trò th y u trong n n kinh t . V iăvaiătròăquanătr ngă
nh ăv y,ăCNHTăngƠnhăc ăkhíăch ăt oăcóăm tăỦăngh aăr tăl năđ iăv iătoƠnăb ăngƠnhăc ă


khí vì là ngƠnhăcungăc păđ uăvƠo,ălinhăki n,ăph ăki năchoăngƠnhăc ăkhíăch ăt o.ăN uăm tă
qu căgiaăcóăm tăn năcôngănghi păc ăkhíăv ngăm nh,ăhoƠnăch nhăvƠăphátătri năb năv ngă
thìăph iăcóăCNHTăngƠnhăc ăkhíăt

ngă ngănh măđápă ngăđ

căc ăv ăs ăl

ngăc ngănh ă

ch tăl

ngăc aăcácălinhăki n,ăchiăti tămáy,ăcóănh ăv yăm iăt oăraăđ

ch tăl

ngăđ măb oăkh ăn ngăc nhătranhăkhiăcácăs năph măc ăkhíăc aăqu căgiaăđóăthamă

giaăvƠoăchu iăgiáătr ătoƠnăc u.ăă

căcácăs năph măcóă

căbi tătrongăm tăth ăgi iămƠăquáătrìnhătoƠnăc uăhóaă



ngă

h uăh tăs ăd ngănguyênăli uănh păkh uăđ ăs năxu tăthƠnhăph m,ăđ căbi tălƠăc ăkhíăchínhă
xácăđòiăh iătrìnhăđ ăcôngăngh ătiênăti n.ăTuyănhiênăCNHTăngƠnhăc ăkhíăch ăt oătrênăđ aă
bƠnăt nhăBìnhăD

ngănóiăriêngăvƠăc ăn

ki năchoăs năxu tătrongăn

căc ăv ăs ăl

cănóiăchungăch aăđápă ngănhuăc uălinhăph ă
ngăl năch tăl

ng.ăVi căthi uăquyăho chăđ uăt ă

phátătri năcácăngƠnhăcôngănghi păh ătr ănóiăchung,ăCNHTăngƠnhăc ăkhíănóiăriêngăc ngă
thêmăthi uăcácăchínhăsáchăkhuy năkhíchăphátătri năCNHTăc aăTrungă

ngătrongăm tă

th iăgianădƠiălƠănguyênănhơnăch ăy uăkhi năcôngănghi păh ătr ăngƠnhăc ăkhíătrênăđ aăbƠnă
t nhăBìnhăD

ngăc ngănh ăc ăn

cănóiăchungăkémăphátătri n.ă


3.

IăT

-

iăt

NGăVÀăPH MăVIăNGHIểNăC Uă
ngăc aălu năv nălƠănghiênăc uăs ăphátătri năngƠnhăCNHTăvƠăl yăCNHTă

ngƠnhăc ăkhíăch ăt oăđ ăc ăth ăhóaăn iădungănghiênăc u.ăă
-

Ph măviăs ăđ

căgi iăh n trongăđ aăbƠnăt nhăBìnhăD

ngăgiaiăđo nă2000ăđ năn mă

2013ăcóăxétăđ năn mă2020.ă
iăt

-

ngănghiênăc uăc aălu năv năđ

căđ tătrongăkhôngăgian c aăQuáătrìnhătoƠnă

c uăhóaăvƠăh iănh păkinhăt ăqu căt .

BìnhăD

căcungăc păb iăC căth ngăkêăBìnhăD

ngăvƠăS ăcôngăth

ngăt nhăBìnhăD

ng.ă

căbi tă

ng,ăniênăgiámăth ngăkêă

ăph măviănghiênăc uăđ

că

th ngănh t,ăthu năti năchoăvi cănghiên c u,ătácăgi ăgi iăh năs ăli uăv ăCôngănghi pă
h ătr ăngƠnhăc ăkhíătrongăcácămưăngƠnhă25,ămưăngƠnhă27,ămưăngƠnhă28ăTheoăh ă


th ngăphơnăngƠnhăkinhăt ăqu cădơnăVi tăNamăđ

căbanăhƠnhătheoăQuy tăđ nhă

10/2007/Q -TTgăngƠyă23ăthángă1ăn mă2007 .
-

Ph

KyoshiroăIchikawa,ăT ăv năđ uăt ăcaoăc p,ăC căX căti năNgo iăth

B năt iăHƠăN i (JETRO),ă(2004),ă“ Xơyăd ngăvƠăt ngăc
t iăVi tăNam”.ăBáoăcáoănƠyăđ

ngăNh tă

ngăngƠnhăcôngănghi păh ătr ă

căcoiălƠătƠiăli uăđ uătiênăđánhăgiáăv ăth cătr ngăngƠnhă

CNHT ăVi tăNam.ăTácăgi ăđưăkh ngăđ nhăCNHTă ăVi t Namăđưăb tăđ uăhìnhăthƠnh.ă
M cădù CNHT có vai trò r tăquanătr ngănh ngănh n
th căc aăcácăc ăquanăChínhăph ăvƠădoanhănghi păv ăCNPTăcònăr tăth păvƠăch a đ yăđ ,ă
cácădoanhănghi păt ănhơnăvƠăkh iădoanhănghi păFDIăđangăv

nălênăvƠ khá ch ăđ ngă

trongăvi căn măb tăcácăc ăh iăđ ăth căđ yăCNPTăphátătri năđóng góp vƠoăthuăh tăđ uăt ă
tr căti păn
-

căngoƠiăFDIăvƠăđ măb oăn năkinhăt ăt ng tr

ngă năđ nh,ăb năv ng.

Di năđƠnăphátătri năVi tăNam - VDF,ă(2007),ă“Xây d ngăcôngănghi păh tr ăt i

Vi tăNam”,ăGS.ăKenichiăOhnoăch ăbiên,ăNhƠăxu tăb năLaoăđ ngăXưăh i. Cu năsáchăđư
đ aăraăk tăqu ăkh oăsátăv ăth cătr ngăcácăngƠnhăCNHT;ătrong Ch

hi nănay,ătrênăc ăs ăđóăđ ăxu tăph
trongăt ngăth ăchi năl

ngăh

ngăvƠăgi iăphápăphátătri năcácăngƠnhăCNHTă

căCNH,ăH Hăc aăVi tăNamătrongăb iăc nhăh iănh păkinhăt ă

qu căt .
LêăTh ăGi i,ă2010.ăPhátătri năcôngănghi păh ătr ă ăVi tăNamăLỦăthuy t,ăth c

-

ti năvƠăchínhăsách.ăHƠăN i:ăNhƠăxu tăb năchínhătr ăqu căgia.ăTrongănghiênăc uănƠy,ătácă
gi ăcóăxuăh

ngăđiăsơuăvƠoăvi căv năd ngălỦăthuy t,ăkinhănghi măn

căngoƠiăchoăvùngă

kinhăt ătr ngăđi mămi năTrungătrongăđóăt pătrungăvƠoăphơnătíchăđ căđi m,ăl iăth ăc aă
m tăvùngăkinhăt ăvƠăm iăquanăh ăliênăk tăkinhăt ăđ ăphátătri năCNHTăv iăcácăvùngăkinhă
t ăkhácămangătínhăch tăliênăk tăvùngăvƠăliênăk tăv iăph năcònăl iăc aăn năkinhăt .
HoƠngăV năChơuă(ch ăbiên),ă2010.ăChínhăsáchăphátătri năcôngănghi păh ătr ă

-

c aăVi tăNam.ăHƠăN i:ăNhƠăxu tăb năthôngătinăvƠătruy năthông..ăCu năsáchăđ
thƠnhăn măch

ngăV,ătrênăc ăs ăd ăbáoănh ngăy uăt ă nhă

ngăđ năs ăphátătri năCNHTăc aăVi tăNamăđ năn mă2020,ănhómătácăgi ăđưănêuăraă

quanăđi măphátătri năCNHTăVi tăNam đ năn mă2020.ăT ăđó,ăđ ăxu tăth ăch ăvƠăchínhă
sáchăphátătri năCNHTăchoăt ngăngƠnhăcôngănghi pănóiăchungăvƠăc ăngƠnhăCNHTănóiă
riêng.


-

Tr

ngăTh ăChíăBình,ă(2010), “Phátătri năcôngănghi păh ătr ătrong ngƠnhăđi nă

t ăgiaăd ngă ăVi tăNam”; Lu năánăti năs ăkinh t , Tr

ngă

iăh căKinhăt qu cădơn.ăTác

gi ăđưăphơnătíchăcácălu năc ălỦăthuy tăvƠăth căti năv ăcáchăth căphátătri năCNHTăngƠnhă
đi năt ăgiaăd ng.ăLƠmărõăb năch t,ăcácăy uăt ă nhăh

ngăđ năphátătri n CNHT,ăt ăđóă

kh ngăđ nhăquanăđi mă“h pălỦ”ăv ăphátătri năCNHTăcho Vi tăNam. V iăvaiătròătíchăc că
c aăcácăMNCsăvƠăcác nhà cung ngăqu căt .ăTácăgi cònăphơnătíchăquyătrìnhăs n xu tăcácă
s năph măđi năt ăgiaăd ng,ăxácăđ nhăph măviăc aăCNHTăngƠnhăđi năt gia d ngăbaoă
g măquáătrìnhăs năxu tă3ănhómăs năph măchính:ălinhăki năđi năvƠ đi năt ,ălinhăki năkimă


v iăVi tăNamătrênăc ăs ănghiênăc uăhi nătr ngăCNHTăVi tăNam,ănh ngăthƠnhăt uăvƠăb tă
c păv ăkhungăchínhăsách.
-

Tr năHoƠngăLong,ă2012.ăChínhăsáchăth

ngăm iăđ iăv i s ăphátătri năngƠnhă

côngănghi păh ătr ăVi tăNam.ăTácăph mătrìnhăbƠyănh ngăv năđ ălỦălu năv ăchínhăsáchă
th

ngăm iăđ iăv iăs ăphátătri năngƠnhăcôngănghi păh ătr .ăPhơnătíchăth cătr ng,ănêuă

quanăđi măvƠăgi iăphápăhoƠnăthi năchínhăsáchăth

ngăm iănh măphátătri năcôngănghi pă

h ătr ă ăVi tăNamăđ năn mă2020.
-

Nguy năTh ăDungăHu ,ă2013.ăPhátătri năcôngănghi păh ătr ăd tămayăc aăVi t


Namătrongăb iăc nhăh iănh păqu căt .ăHƠăN i,ăNhƠăxu tăb năchínhătr ăqu căgiaăậ S ă
th t. Tácăgi ălu năánăđưălu năgi iălƠmărõăc s ălỦălu năvƠăth căti năv ăphátătri năCNHTă
ngƠnhăd tămayănh :ăkháiăni măCNHTăngƠnhăd tămay, m iăquanăh ăgi aăngƠnhăcôngă
nghi păd tămayăvƠăCNHTăngƠnhăd tămay,ăvaiătrò c aăngƠnhăCNHTăd tămayăv iăs ăphátă
tri năc aăngƠnhăcôngănghi păd tămay.ăT đóătácăgi ăđ a raănh ngătiêuăchíăđánhăgiáăs ă
phátătri năc aăngành d tămay,ătrên c ăs ănh ngătiêuăchíăđánhăgiáăth cătr ngăngành công

giƠy....ăLƠmărõăm tăs ăđ căđi măc aăCNHTătrongăquá trình h iănh păkinhăt ăqu căt .ă
Phơnătíchăcácănhơnăt ă nhăh

ng,ăvaiătròăvƠăs ăc năthi tăphátătri năCNHTătrongănơngăcaoă

s căc nhătranhăc aădoanhănghi păvƠăc aăn năkinhăt .ăCácănghiênăc uăc ngătrìnhăbƠyăkinhă
nghi măc aăm tăs ăn

cătrongăphátătri năCNHTătrênăcácăkhíaăc nhăchi năl

CNHT,ăthuăh tăđ uăt ăn

căphátătri nă

căngoƠiăchoăCNHT,ă...ăt ăđóăch ăraăm tăs ăkinhănghi m,ăg iăỦă

choăquáătrìnhăho chăđ nhăc ăch ,ăchínhăsáchăphátătri năCNHTă ăVi tăNam.ăM tăs ăcôngă
trìnhăđưăb

căđ uănghiênăc uăt ngăquanăth cătr ngăngƠnhăCNHTătrongăquáătrìnhăphátă


tri năc aăm tăs ăngƠnhăcôngănghi păđi năhìnhănh ăxeămáy,ăôătô,ăđi n,ăđi năt ăgiaăd ng...,ă
ch ărõă uăđi m,ăthƠnhăt u,ăh năch ăvƠănh ngănguyênănhơnătrongăphátătri năCNHTăc aă
cácăngƠnh,ăquaăđóăđiăđ năkh ngăđ nhăs ăh năch ,ăy uăkémăc aăCNHTălƠmăgi măs căc nhă
tranhăc aăs năph măcôngănghi pănóiăriêng,ăn năkinhăt ăqu cădơnănóiăchung.ăNgoƠiăra,ăcácă
côngătrìnhăcònăđ ăc păđ năphátătri năCNHTă ăVi tăNamătrongăb iăc nhăh iănh păqu căt ,ă
ch ărõănh ngăthu năl i,ăkhóăkh nătrongăphátătri năCNHTă ăVi tăNam,ăt ăđóăđ aăraănh ngă
g iăỦ,ăgi iăphápăđ nhăh



-

ngălƠăt nhăBìnhăD

ng.

ngăđ năphátătri năCNHTăngƠnhă

ng.

Gi iăphápănh măphátătri năCNHTăngƠnhăCKCTătrênăđ aăbƠnăt nhăBìnhăD

ng.


6. K TăC UăC AăLU NăV Nă
Bênăc nhăph năm ăđ u,ăk tălu n,ăcácăhìnhăv ăvƠăb ngăbi uăminhăh a,ăn iădungăc aă
lu năv năg mă3ăch
Ch

ngăđ

cătrìnhăbƠyătómăt tănh ăsau:ă

ngă I C ăs ălỦălu năv ăphátătri năcôngănghi păh ătr ăngƠnhăc ăkhíăch ăt o trong quá

trìnhăh iănh păkinhăt ăqu căt
Ch
D

căb tăg păkháănhi uătrongăcácătƠiăli uă

căd chăraătheoăhai cáchălƠă“côngănghi păh ătr ”ă

ho călƠă“côngănghi păph ătr ”.ăTheo (Ohno, Kenichi 2007) thì đơyălƠăm tăc măt ăAnhăậ
Nh tăđ

căcácăDN Nh tăB năs ăd ngăt ălơu tr

căkhiănóătr ăthƠnhăm tăthu tăng ăchínhă

th c.ăThu tăng ănƠyătr ănênăthôngăd ngă ăNh tăB năkho ngăvƠoăgi aănh ngăn mă1980ă
khiăđ

căchínhăph ăNh tăB năs ăd ngătrongăcácăv năb năvƠătƠiăli uăc aămìnhăvƠădoălƠmă

sóngăđ uăt ăsangăcácăqu căgiaăchơuăÁăkhácăc aăNh tăđưăbi năkháiăni mănƠyăb tăđ uă
đ

căs ăd ngăr ngărưi. M cădùăv yăthu tăng ănƠyăđ nănayăv năr tăm ăh ăvƠăkhôngăcóă

m tăđ nhăngh aăth ngănh t.

Hìnhă1.1ăKháiăni măchungăngƠnhăcôngănghi păh ătr
Ngu n:ăIchikawa,ă2004

Xétătrênăngh aăt ngăquátănh t,ăCNHT lƠăthu tăng ăch ăm tăh ăth ngăs năxu t,ăcungă
c pănh ngăy uăt ăđ uăvƠoăchoăquáătrìnhăs năxu tăs năph măcu iăcùngă(HoƠngăV năChâu,
2010).ăTrongăs năxu tăhi năđ iăngƠyănayătrongăm tăth ăgi iăph ng,ăquáătrìnhăchuyênă
mônăhóaădi năraăsơuăs c,ăb tăk ăc ngăđ ng,ăn năkinhăt ăhayăbiênăgi iălưnhăth ăqu căgiaă

căcácănhƠă
cănh măđ măb oă

ngăthíchăgi aăđ nhăngh aăv iăm cătiêuămƠăchínhăsáchă yătheoăđu iă(Ohno, Kenichi

2007).

Hìnhă1.2ăPh măviăc aăcôngănghi păh ătr ătheoăMITI
Ngu n: Hi păh iăDN h iăngo iăNh tăB n,ăJOEA(1994:19)ătríchăb iăOhno, Kenichi 2007

Vi căs ăd ngăkháiăni măr ngăh pănh ăth ănƠoăhoƠnătoƠnăph ăthu căvƠoătínhăch ăquană
vƠăm căđíchăc aăng
ni măg năv iăchi năl

iăs ăd ngăch ng,ăthôngăth

ngă ăt măv ămô,ăngh aăr ngăc aăkháiă

căphátătri năcôngănghi păqu căgiaăt ngăth .ă ăt măho chăđ nhă

ngƠnhăho căviămô,ăngh aăh păc aăkháiăni măcóăgiáătr ăxácăđ nhăn iăhƠmăchu iăcungă ngă
c ăth ,ăg năli năv iăphátătri năngƠnhăậ s năph măđ ăcóăchi năl

căphátătri năphùăh p.ă

Haiăc păđ ăkháiăni mănƠyăhoƠnătoƠnăkhôngălo iătr ănhauămƠăgiaoăthoaăn iăhƠmăvƠăb ă
sungăchoănhauă(Tr nă ìnhăThiên,ă2012).ăă


3


căs năxu tăraăt ăcácălinhăph ăki nă

căs năxu tătrongăcùngăm tăDN t ăAăt iăZ.
Sauăkhiăh iănh păl iăv iăn năkinhăt ăkhuăv căvƠăth ăgi i,ăkhiăcácănhƠăđ uăt ăn

că

ngoƠiăb tăđ uăvƠoăVi tăNamăt ăgi aănh ngăn mă1990,ăh ăg pănhi uăkhóăkh nătrongăvi că
tìmăki mănh ngănhƠăcungăc păs năph măđ uăvƠoăđápă ngăđ
d chăv .ăNh măgi păVi tăNamăc iăthi nămôiătr

căyêuăc uăv ăch tăl

ngăvƠă

ngăkinhădoanhăvƠăđ uăt ,ăNh tăB năđưă

h ătr ăthôngăquaăd ăánăIshikawaă(1995)ăvƠăSángăki năchungăVi tăNamăậ Nh tăB nă
(2003).ăSángăki nănƠyăbaoăg măvi căxơyăd ngăquiăho chăt ngăth ăphátătri năCNHT,ăl pă
c ăs ăd ăli uăv ăCNHT vƠăthƠnhăl păkhuăcôngănghi păchoăCNHT.ăNh ngăch
nƠyămangăl iăl iăíchăchoăc ăhaiăbên,ătrongăkhiăVi tăNamăcóăth ăthuăh tăđ
n

ngătrìnhă

cănhi uăđ uăt ă

căngoƠiănh mătranhăth ăngu năv n,ăcôngăngh ăvƠăk ăn ngăqu nălỦătiênăti năt ăcácă


Ngu n:ăOhno, Kenichi 2007

Côngănghi păh ătr :ăLƠăcácăngƠnhăcôngănghi păs năxu tăv tăli u,ălinhăki nă ph ă

i)

tùng,ăbánăthƠnhăph măđ ăcungăc păchoăngƠnhăcôngănghi păs năxu t,ăl părápăcácă
s năph măhoƠnăch nhălƠăt ăli uăs năxu tăho căs năph mătiêu dùng.
S năph măcôngănghi păh ătr ăg m:ăv tăli u,ăph ătùng,ălinhăki n,ăph ăki n,ăbánă

ii)

thƠnhăph măđ ăcungăc păchoăkhơuăl păráp,ăs năxu tăs năph măhoƠnăch nh.
iii)

D ăánăs năxu tăs năph măcôngănghi păh ătr ălƠăd ăánăđ uăt ăt iăVi tăNamă(k ăc ă
đ uăt ăm iăvƠăđ uăt ăb ăsung)ăđ ăs năxu tăs năph măCNHT.

Côngănghi păh ătr ălƠăc năthi tăchoăc ăcácăngƠnhăcôngănghi păch ăt oănh ăs năxu tăôă
tô,ăxeămáy,ăđi năt ,ăc ăkhíăc ngănh ăcácăngƠnhăcôngănghi păch ăbi nănh ămayăm c,ădaă
giƠy,ănh ngăCNHT c aăm iăngƠnhănƠyăl iăcóănh ngăđ căđi măkhácănhau,ăyêuăc uăkhácă
nhau,ăth măchíăm căđíchăkhácănhauătrongăt ngăgiaiăđo năphátătri năc aăngƠnh.ăDoăđó,ă
m tăđ nhăngh aămangătínhăch tăbaoăquátăchungăchungăc năđ

călƠmărõărƠngăh n,ăc ăth ă

h năkhiăđiăvƠoăxơyăd ngăchínhăsáchăchoăt ngăngƠnh c ăth ănh măđ tăđ

cătínhăkh ăthiă


l

căphátătri năphùăh p.ăDoăv y,ătácăgi ăđ ăxu tăl yăđ nhăngh aăc a Ohmo đ nhăngh aăv ă

CNHT lƠmăc ăs ăn năt ngăxuyênăsu tălu năv nănƠy,ăt căCôngănghi păh ătr

“là m t

nhóm các ho t đ ng công nghi p cung c p các đ u vào trung gian (g m linh ki n,
ph tùng và các công c đ s n xu t ra các linh ki n, ph tùng này) cho các ngành
công nghi p l p ráp, ch t o và ch bi n” (Ohno, Kenichi 2007, trang 39)
M i quan h gi a công nghi p h tr và công nghi p chính đ

Hìnhă1.5ăăQuanăh ăgi aăcôngănghi păchínhăvƠăcôngănghi păh ătr
Ngu n:ăQuyăho chăphátătri năcôngănghi păh ătr

c th hi n nh sau:


6

1.1.1.2 Cácăkháiăni măliênăquan
 Công nghi p liên quan và h

tr

Thu tăng ă“côngănghi păliênăquanăvƠăh ătr ”ă(relatedăandăindustries)ăđ

căM.ăPorteră


khôngăđ

căs ăd ngăkháălơuătrongăgi iăcôngănghi păth ăgi iănh ngă

căđ nhăngh aăc ăth .ă

nhăngh aănƠyăđ

căT ăch căphátătri năcôngănghi pă

Liênăh păqu că(UNIDO)ădi năgi iă“lƠăs ăth aămưnăgi aăhaiăbênăậ nhƠăth uăchínhăvƠănhƠă
th uăph ”ă(Ohno, Kenichi ,ă2007,ăătrangă36).ăNhƠăth uăchínhăgiaoăchoăm tăho căm tăvƠiă
DN s năxu tălinhăph ăki năho căc mălinhăki năvƠă/ho căcungăc păd chăv ăcôngănghi pă
c năthi tăchoăvi căs năxu tăs năph măcu iăcùngăc aămình.ăNhƠăth uăph ăth căhi năcôngă


7

vi cătuơnătheoăs ăch ăđ nhăc aănhƠăth uăchính.ăKhôngănh ăCNHT,ăth uăph ănh năm nhă
vƠoăcácăcamăk tăvƠăquanăh ălơuădƠiăgi aăDN l năvƠănhƠăth uăph ămƠăkhôngăbaoăg măcácă
lo iăhìnhăgiaoăd chăkhác,ănh ăs năxu tăt iăch ăho cămuaăngoƠi.
 Côngănghi păph ăthu c
Thu tăng ănƠyăđ
n mă1951ăc aă nă

căđ nhăngh aătrongălu tă(Phátătri năvƠă i uăch nh)ăcôngănghi pă
ălƠă“ho tăđ ngătrongăl nhăv căcôngănghi păcóăliênăquanăđ năho căcóă

d ăđ nhăliênăquanăđ năvi căch ăt oăho căs năxu tălinhăki n,ăph ătùng,ăc mălinhăki n,ă
côngăc ăho căhƠngăhóaătrung gian,ăho căcungăc păd chăv …”.ăThu tăng ănƠyăch ăđ

cóătrongăkháiăni măv ăCNHT nh ăd chăv ,ăcôngăc ,ămáyămócăvƠănguyênăli u.ăCôngă
nghi pălinhăph ăki năcóăth ăđ

căxemălƠătrungătơmăc aăCNHT,ălƠăy uăt ăquanătr ngăchoă

vi căđánhăgiáăn iăđ aăhóa.
 Ng

iăcungăc p

Kháiăni m “ng
chungălƠăng
đ

iăcungăc p” c ng khôngăđ

căđ nhăngh aăc ăth ,ăch ăđ

căhi uă

iăbánăcácăhƠngăhóaăvƠăd chăv ăchoăngƠnhăcôngănghi p.ăThu tăng ănƠyă

căs ăd ngănhi uă ăMalaysiaăvƠăcácăn

căNamăÁăkhácăđ ch ăcácăDN v aăvƠănh ă

ho tăđ ngănh ănhƠăth uăph ăc aăcácăDN l n.ă“Ng

iăcungăc p”ădùngăđ ăch ăt ngăDN


 Côngănghi păh ătr ăngƠnhăc ăkhíăch ăbi nănôngălơmăth yăs n;
 Côngănghi păh ătr ăngƠnhăc ăkhíăgiaăd ng;…
Cáchăphơnălo iăCNHT nƠyăđ

căs ăd ngăkháăph ăbi năc ătrongăth căt ăvƠătrongă

nghiênăc u,ănh tălƠătrongănghiênăc uăt ngăngƠnhăs năxu tăriêngăl .ă uăđi năc a nó là
xácăđ nhărõărƠngăcácăđ i t

ngăthamăgiaăm tăh ăth ngăngƠnhăcôngănghi p,ăđóngăgópăvƠoă

chu iăgiáătr ăđ ăs năxu tăraăs năph măcu iăcùng.
Nh

căđi măcóăth ănh năth yă ăcáchăphơnălo iănƠyălƠănh ngăkhóăkh năg păph iăkhiă

m tăDN h ătr ăthamăgiaăvƠoănhi uăngƠnhăs năxu tăkhácănhau.ăKhiăđóăs ăkhóăcóăth ăxácă
đ nhănhƠăs năxu tănƠyăthamăgiaăvƠoăm tăngƠnhăs năxu tăđ nănh tănƠo.ăChínhăs ăgiaoă
thoaănƠyălƠmăh năch ăkh ăn ngăti păc năcácăDN s năxu tăh ătr ,ăk ăc ăv ăm tănghiênăc uă
và chính sách.
1.1.2.2 Phơnălo iătheoăngƠnh/côngăngh ăs năxu tălinhăki n
V iăcáchăti păc năCNHT lƠăngƠnhăs ăd ngăchungăchoănhi uăngƠnhăs năxu tăkhácă
nhau,ăm tăcáchăth căphơnălo iăCNHT lƠăphơnălo iătheoăs năxu tălinhăki n,ăc năc ăvƠoă
ch ngălo iăs năph măDN s năxu tăraăho căcôngăngh ămƠăDN đóăs ăd ng.ăVíăd ăm tăDN
CKCT khuơnăm uăcóăth ăs năxu tăvƠăcungăc păs năph măchoăkháchăhƠngătrongăngƠnhă
nh aă(ch ăbi năs năph m giaăd ng),ăngƠnhăôătô,ăc ăkhíănôngănghi p,ăđi n,ăđi năt ă…ă
V iăcáchăti păc năphơnălo iătrên,ăm tăs ăngƠnhăCNHT,ăs ăd ngăcácăcôngăngh ăliênă
quanăt iăcácăv tăli uăđi năhìnhălƠ:
-