BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
–––––––––––––

TRẦN THỊ HỒNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG
TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA Ở
HUYỆN THẠCH HÀ - TỈNH HÀ TĨNH

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGHỆ AN, 2013


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
–––––––––––––

TRẦN THỊ HỒNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG
TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA Ở
HUYỆN THẠCH HÀ - TỈNH HÀ TĨNH

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 60.14.05

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TS HÀ VĂN HÙNG


2. Mục đích nghiên cứu………………………………………………………
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu………………………………………..
4. Giả thuyết khoa học……………………………………………………….
5. Nhiệm vụ nghiên cứu……………………………………………………...
6. Phương pháp nghiên cứu ………………………………………………….
7. Đóng góp của luận văn…………………………………………………….
8. Cấu trúc của luận văn……………………………………………………...
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ XÂY
DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA..............................
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu.....................................................................
1.1.1. Xây dựng chuẩn trường học của tổ chức giáo dục quốc tế và một số
nước
trên
thế
giới.
.............................................................................................................
1.1.2. Vài nét về lịch sử nghiên cứu trường tiểu học đạt CGQ ở Việt Nam.
.............................................................................................................
1.2. Một số khái niệm liên quan đến đê tài.........................................................
1.2.1
Cơ
sở
khoa
học
của
việc
chuẩn
hóa
.............................................................................................................
1.2.2.


5
8
10
10
11
16
17
22

học
đạt
CGQ.
............................................................................................................. 24
Tiểu kết chương 1............................................................................................. 26
CHƯƠNG 2:THỰC TRẠNG QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU
HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA Ở HUYỆN THẠCH HÀ, TỈNH HÀ TĨNH... 28
2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và giáo dục của huyện
Thạch Hà - tỉnh Hà Tĩnh. .................................................................................. 28
2.1.1.
Điều
kiện
tự
nhiên
kinh
tế
xã
hội. 28



tồn
tại,
hạn
chế
.............................................................................................................
2.3.3.
Nguyên
nhân
của
thành
công
.............................................................................................................
2.3.4.
Nguyên
nhân
của
tồn
tại
.............................................................................................................
Tiểu kết chương 2.............................................................................................
Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU

38
39
39
41
42
43
43


huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh.......................................................................... 45
3.2.1. Tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền về xây dựng trường Tiểu
học
đạt
chuẩn
Quốc
gia
.............................................................................................................
3.2.2. Lập kế hoạch xây dựng trường Tiểu học đạt CQG; kiểm tra công tác
xây dựng trường theo các tiêu chuẩn của trường Tiểu học đạt CQG

45
48


.............................................................................................................
3.2.3. Đổi mới phương thức hoạt động của các tổ chức đoàn thể, các tổ
chuyên môn và các hội đồng trong nhà trường
.............................................................................................................
3.2.4. Tăng cường công tác bồi dưỡng đội ngũ CBQL và giáo viên đáp ứng
yêu
cầu
của
trường
tiểu
học
đạt
CQG.
.............................................................................................................
3.2.5. Nâng cao chất lượng GD toàn diện của trường tiểu học

luận
.............................................................................................................
2.
Một
số
kiến
nghị
.............................................................................................................
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...............................................................................

56

61
67

69

72
82
83
88
93
94
94
95
98


DANH MỤC
CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

Học sinh

KT - XH

Kinh tế - xã hội

MN

Mầm non

NVHC

Nhân viên hành chính

PCGD

Phổ cập giáo dục

QLGD

Quản lý giáo dục

TH

Tiểu học

THCS

Trung học cơ sở


tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát triển
đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt nam. Phát triển giáo dục và đào
tạo cùng với phát triển khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu; đầu tư cho
giáo dục và đào tạo là đầu tư phát triển. Đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào
tạo theo nhu cầu phát triển của xã hội; nâng cao chất lượng theo yêu cầu chuẩn hóa,
hiện đại hóa, xã hội hóa, hội nhập quốc tế, phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ tổ quốc” [14].
Cấp Tiểu học là cấp học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân, là bậc học
đào tạo những kiến thức cơ bản ban đầu cho trẻ tiếp tục học lên bậc học trên, giúp trẻ
hình thành những cơ sở ban đầu, những đường nét cơ bản của nhân cách. Do vậy để
đáp ứng được các yêu cầu đó cần phải có một hệ thống các nhà trường tương ứng
với yêu cầu nhiệm vụ mới. Các trường Tiểu học phải có những tiêu chuẩn cần thiết
để đảm bảo chất lượng hiệu quả giáo dục theo yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của


2
đất nước và đưa giáo dục Việt Nam hội nhập với các nước trong khu vực và trên thế
giới. Thực hiện mục tiêu của Giáo dục Tiểu học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra
Thông tư số 59/2012/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 12 năm 2012 quy định về tiêu
chuẩn đánh giá, công nhận trường tiểu học đạt mức chất lượng tối thiểu, trường tiểu
học đạt chuẩn quốc gia.
Như vậy, xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia là quá trình xuất phát
từ thực tế của vấn đề thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa đã được Bộ
GD&ĐT chỉ đạo cụ thể.
Thạch Hà là một huyện vành đai của Thành phố Hà Tĩnh, là vùng đất có
truyền thống văn hóa từ lâu đời, là một vùng trầm tích kết tinh qua nhiều thế hệ, giàu
truyền thống văn hóa, cách mạng, anh hùng, truyền thống hiếu học và học giỏi. Phát
huy truyền thống hơn nghìn năm hình thành và phát triển với quyết tâm vươn lên để
phát triển mạnh mẽ, tiến hành công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh
đạo. Huyện Thạch Hà đã đạt được những thành tựu to lớn về mọi mặt, hội nhập sâu

3.1. Khách thể nghiên cứu.
Vấn đề xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia.
3.2. Đối tượng nghiên cứu.
Một số giải pháp xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia tại huyện
Thạch Hà - tỉnh Hà Tĩnh.
4. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC.
Nếu chúng ta đề xuất được một số giái pháp quản lý khoa học, khả thi, phù
hợp với điều kiện hoàn cảnh cụ thể của huyện Thạch Hà thì sẽ đẩy nhanh được tiến
độ xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia, góp phần nâng cao chất lượng
giáo dục toàn diện của huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh.
5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU.
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài.
- Nghiên cứu về quan điểm, định hướng trong việc chỉ đạo xây dựng trường
chuẩn Quốc gia của Đảng và của ngành.
5.2. Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của đề tài.
- Nghiên cứu thực trạng về công tác giáo dục và công tác xây dựng trường TH
đạt chuẩn Quốc gia trên địa bàn huyện Thạch Hà - tỉnh hà Tĩnh.
5.3. Đề xuất một số giải pháp quản lý xây dựng trường TH đạt chuẩn
Quốc Gia tại huyện Thạch Hà - tỉnh Hà Tĩnh.


4
6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
6.1. Nhóm phương pháp lý luận.
6.1.1. Phương pháp phân tích tổng hợp.
6.1.2. Phương pháp khái quát hóa nhận định độc lập.
6.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Xây dựng cơ sở thực tiễn
của đề tài.
6.2.1. Phương pháp quan sát
6.2.2. Dùng phiếu điều tra, khảo sát hỏi gián tiếp.

1.1.1. Xây dựng chuẩn trường học của tổ chức giáo dục quốc tế và một số
nước trên thế giới.
1.1.1.1. Chuẩn các bậc học của tổ chức Giáo dục Quốc tế
Tiêu chuẩn quốc tế phân loại giáo dục (ISCED) được thiết kế bởi UNESCO
vào đầu những năm 1970 để phục vụ như một công cụ thích hợp để lắp ráp, lập và
trình bày số liệu thống kê của giáo dục cá nhân cả trong nước và quốc tế. Nó đã được
sự chấp thuận của Hội nghị Quốc tế về giáo dục (Geneva, 1975). Sau đó đã được xác
nhận bởi UNESCO (Paris, 1978).
Việc phân loại hiện nay, được gọi là ISCED 1997, đã được Hội nghị
UNESCO thông qua tại kỳ họp thứ 29 (tháng 11 năm 1997). Việc phân loại đã được
chuẩn bị chu đáo và là kết quả sự tham vấn rộng rãi của đại diện các nước trên thế
giới. ISCED 1997 bao gồm chủ yếu là phân loại hai biến số: cấp và các lĩnh vực giáo
dục.
Bộ sưu tập chương trình của UNESCO luôn được điều chỉnh để có các tiêu
chuẩn phù hợp. Các nước thành viên được mời để áp dụng trong các báo cáo thống
kê giáo dục để tăng tính so sánh quốc tế, tăng cường sự phối hợp giữa các quốc gia.
Tiêu chuẩn quốc tế phân loại giáo dục thành 5 bậc:
a. Bậc 0: Dự bị giáo dục tiểu học:
Để xác định giới hạn bắt đầu và kết thúc bậc tiền tiểu học (mẫu giáo) có nghĩa
là xác định biên giới giữa giáo dục tiền tiểu học và nhà trẻ cũng như biên giới giữa
mẫu giáo và tiểu học cần sử dụng các tiêu chí phù hợp sau:
- Tiêu chí nhanh:
+ Tính giáo dục của chương trình;
+ Hoạt động giáo dục dựa trên cơ sở trường hoặc trung tâm;
+ Tuổi tối thiểu bắt đầu vò năm học của trẻ;


6
+ Tuổi giới hạn trên của trẻ em kết thúc bậc học.
- Các tiêu chí hỗ trợ: Văn bằng của giáo viên

7
+ Thời gian lý thuyết trong toàn bộ thời gian quy đổi từ khi bắt đầu bậc III
e. Bậc 4: Giáo dục sau trung học và trước đại học (Post - Secondary non
tertiary education):
Theo quan niệm quốc tế hoặc theo quan niệm quốc gia là giữa trung học bậc
cao và các chương trình sau trung học (hay là đại học).
1.1.1.2. Chuẩn trường Tiểu học của Trung Quốc:
Ở Trung Quốc có công trình “Xây dựng tiêu chuẩn hoá điều kiện mở trường
loại Trung học và Tiểu học”
Bắc Kinh đã lập kế hoạch cơ bản thực hiện hiện đại hoá GD vào năm 2010.
Thành phố Bắc Kinh đã đề ra mục tiêu cải cách và phát triển ngành GD thủ đô nêu
rõ: đến năm 2010 sẽ đi đầu trong toàn quốc về cơ bản thực hiện hiện đại hoá GD.
Tiêu chí để đi đầu trong toàn quốc cơ bản thực hiện hiện đại hoá GD là: chất lượng
của giáo dục ở các cấp, các loại hình, đặc biệt là GD cơ sở được nâng cao rõ rệt, thu
hẹp rõ rệt khoảng cách về giáo dục giữa thành thị và nông thôn; GD dạy nghề càng
được mở mang; nâng cao thêm một bước trình độ GD đại học, cao đẳng; bước đầu
hình thành thành phố theo mô hình học tập; năng lực phục vụ học tập, năng lực ủng
hộ nhân tài, năng lực cống hiến trí tuệ và năng lực cạnh tranh quốc tế của GD đối với
công cuộc xây dựng hiện đại hoá thủ đô được tăng cường rõ rệt; bước đầu xây dựng
thể chế hệ thống GD hiện đại thích ứng với yêu cầu của phát triển kinh tế thị trường
xã hội chủ nghĩa và kinh tế xã hội. [17] [26]
1.1.1.3. Chuẩn Giáo dục khoa học của Hoa Kỳ
Chuẩn GD khoa học Quốc gia Hoa Kì đưa ra một tầm nhìn về xoá mù khoa
học cho mọi công dân và chỉ rằng học sinh cần biết, hiểu và có khả năng tiến hành
việc xoá mù khoa học ở các lớp học/bậc học khác nhau. Chuẩn miêu tả một hệ thống
GD, trong đó HS học tập ở các mức độ cao, GV được quyền đưa ra các quyết định
giữa GV và HS tập trung vào học tập khoa học, các chương trình GD hỗ trợ và các
hệ thống thành tích học tập đích thực..Với mục đích là chuẩn khoa học cho mọi HS,
các chuẩn này được áp dụng cho tất cả HS không phân biệt độ tuổi, giới tính, nền
văn hoá hay dân tộc; các em thiệt thòi, có nguyện vọng hay sự hứng thú và có động

đạt chuẩn Quốc gia giai đoạn 1996 - 2000. Những trường đạt chuẩn quốc gia giai
đoạn này được coi là những đại diện đầu tiên của trường Tiểu học thế hệ 3.
Trường chuẩn quốc gia đã trở thành hệ thống và ngày càng phát triển về số lượng


9
và từng bước hoàn thiện về chất lượng đòi hỏi phải có tiêu chuẩn mới cho giai
đoạn phát triển mới.
Ngày 24/10/2005, Bộ GD&ĐT đã ký Quyết định số 32 QĐ/BGD&ĐT về
việc ban hành Quy chế công nhận trường đạt chuẩn Quốc gia mới (mức độ 1, mức
độ 2). Về sau các quy định về tiêu chuẩn đánh giá, công nhận trường tiểu học đạt
mức chất lượng tối thiểu, trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia đã được Bộ GD&ĐT
sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 59/2012/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 12 năm
2012. Đây được coi là mô hình thực tiễn của trường tiểu học thế hệ thứ 4. Đó là
thiết kế mô hình tổng thể của trường tiểu học thế hệ thứ 4, với mô hình này nhà
trường có đủ điều kiện để thực hiện và đảm bảo chất lượng giáo dục toàn diện ở
mức độ cao hơn.
Trường tiểu học thuộc các thế hệ đều được tạo thành bởi một số thành tố cơ
bản (môi trường, nội dung, phương pháp, CSVC, Đội ngũ cán bộ GV…) nhưng giữa
các thế hệ nhà trường có sự khác biệt về tính hoàn thiện và chất lượng của các thành
tố đó. Trên thực tế, ở một giai đoạn phát triển nào đó vẫn đồng thời tồn tại cả 4 thế
hệ trường tiểu học. Ngày nay đất nước ta đang thực hiện CNH - HĐH và đây cũng là
điều kiện thuận lợi để tăng số lượng trường tiểu học thế hệ 3, 4 và giảm dần trường
tiểu học thế hệ 2, chấm dứt trường tiểu học thế hệ thứ 1.
Việc xây dựng trường Tiểu học đã được các địa phương, các nhà trường quan
tâm. Hà Tĩnh là một tỉnh ở khu vực Bắc miền Trung, dân số gần 1,3 triệu người, khí
hậu khắc nghiệt nên đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn, thu nhập bình quân đầu
người gần năm triệu đồng/năm, tỉ lệ hộ nghèo chiếm hơn 40%, là tỉnh trong tốp 12
tỉnh nghèo nhất toàn quốc. Nhưng nhân dân Hà Tĩnh có truyền thống hiếu học và có
nhiều người thành đạt nhờ sự học.

- Chuẩn phải có tính năng kĩ thuật và thể hiện tính năng đó khi áp dụng nó
trong lĩnh vực tương ứng, có tác dụng quy cách hóa tất cả những sự vật cùng loại.
1.2.1.4. Định nghĩa về chuẩn hóa trong giáo dục
Chuẩn hóa trong giáo dục là những quá trình cần thiết làm cho các sự vật, đối
tượng trong lĩnh vực giáo dục đáp ứng được các chuẩn đã ban hành và áp dụng chính
thức cho giáo dục để tạo thuận lợi hơn cho tiến bộ và phát triển giáo dục. Chuẩn hóa
trong giáo dục cũng có những chức năng cơ bản là định hướng quản lí giáo dục, quy
cách hóa các sản phẩm, nguồn lực, phương tiện, hoạt động giáo dục, tạo môi trường
chính thức cho sự phát triển giáo dục


11
1.2.1.5. Một số lĩnh vực chính trong giáo dục phổ thông để tiến hành
chuẩn hóa như sau
- Đội ngũ và chất lượng giáo viên;
- Nhân sự, bộ máy quản lí, nghiên cứu - thông tin giáo dục;
- Trường sở và hạ tầng vật chất - kĩ thuật nhà trường;
- Quá trình và hoạt động giáo dục;
- Các công cụ hành chính, chiến lược và chính sách giáo dục.
1.2.2. Trường tiểu học
Trường tiểu học là cấp học đầu tiên của giáo dục phổ thông trong hệ thống
giáo dục quốc dân. Cấp tiểu học tạo ra những cơ sở ban đầu rất cơ bản và bền vững
cho trẻ em tiếp tục học lên cấp học trên, hình thành những cơ sở ban đầu về nhân
cách cho HS tiểu học.
1.2.2.1. Vị trí, vai trò của trường tiểu học
Khoản 1 điều 26 Luật giáo dục 2005 quy định: “Giáo dục Tiểu học được thực
hiện trong 5 năm học, từ lớp 1 đến lớp 5. Tuổi học sinh vào lớp 1 là 6 tuổi” [24, 25].
- Trường tiểu học lần đầu tiên tác động đến trẻ em bằng phương pháp nhà
trường (bao gồm cả nội dung, phương pháp và tổ chức giáo dục); nơi đầu tiên tổ
chức các hoạt động học tập với tư cách là hoạt động chủ đạo cho trẻ em; nơi diễn ra

động của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền đối với nhà giáo, cán bộ, nhân
viên;
- Tuyển sinh và quản lý người học;
- Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực theo quy đinh của pháp luật;
- Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật theo yêu cầu chuẩn hóa, hiện đại hóa;
- Phối hợp với gia đình người học, tổ chức cá nhân trong hoạt động giáo dục;
- Tổ chức cho nhà giáo, cán bộ, nhân viên và người học tham gia các hoạt
động xã hội.
- Tự đánh giá chất lượng giáo dục và chịu sự kiểm định chất lượng giáo dục
của cơ quan có thẩm quyền kiểm định chất lượng giáo dục;
- Các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.
Điều 3; Điều lệ trường tiểu học nêu rõ nhiệm vụ và quyền hạn của trường tiểu
học:


13
- Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo chương
trình giáo dục tiểu học do Bộ GD&ĐT quyết định ban hành.
- Huy động trẻ em đúng độ tuổi vào lớp 1, vận động trẻ em bỏ học đến
trường, thực hiện kế hoạch phổ cập GDTH và tham gia xóa mù chữ trong phạm vi
cộng đồng.
- Quản lý giáo viên và nhân viên
- Quản lý, sử dụng đất đai, trường sở, trang thiết bị và tài chính theo quy định
của pháp luật.
- Phối hợp với gia đình, học sinh, tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thực
hiện các hoạt động giáo dục.
- Tổ chức cho giáo viên, nhân viên và học sinh tham gia các hoạt động xã hội
trong phạm vi cộng đồng.
- Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật
Theo quy định của Điều lệ trường tiểu học ta có thể phân định các nhiệm vụ

phổ thông. Giáo dục tiểu học chỉ hình thành cợ sở ban đầu cho sự phát triển đó.
- Con người phát triển toàn diện phải có đầy đủ các phẩm chất và năng lực về
đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và phải có các kỹ năng cơ bản để tiếp tục học lên
sẵn sàng tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Mục tiêu giáo dục tiểu học được cụ thể hóa thành mục tiêu của các môn học
và các hoạt động giáo dục khác trong chương trình tiểu học. Đặc biệt mục tiêu giáo
dục Tiểu học đã được cụ thể hóa thành các yêu cầu cơ bản cần đạt của học sinh tiểu
học bao gồm các yêu cầu cơ bản về kiến thức, kỹ năng, thói quen, niềm tin thái độ,
hành vi, định hướng,… Các yêu cầu này lại được phân định thành các mức độ phù
hợp với từng lớp ở bậc tiểu học.
Với mục tiêu trên, nội dung giáo dục tiểu học: Phải đảm bảo cho học sinh có
hiểu biết đơn giản, cần thiết về tự nhiên, xã hội và con người; có kỹ năng cơ bản về
nghe, đọc, nói, viết và tính toán; có thói quen rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh; có
hiểu biết ban đầu về hát, Âm nhạc… (Luật giáo dục, Điều 28) [24]. Đặc biệt, phải
đổi mới phương pháp dạy học, Nghị quyết Trung ương II khóa VIII cũng đã nhấn
mạnh đến vấn đề đổi mới phương pháp dạy học và chỉ ra những định hướng “Đổi
mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục - đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều,


15
rèn luyện thành một nếp tư duy sáng tạo của người học. Từng bước áp dụng các
phương pháp tiên tiến và các phương pháp hiện đại vào quá trình dạy học, đảm bảo
điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học sinh”. [9,13].
Trong giai đoạn phát triển của đất nước ta hiện nay, Giáo dục tiểu học có vai
trò quan trọng, được xem là cấp học nền tảng, có nhiệm vụ cung cấp nhu cầu học
vấn cơ sở cho toàn dân. Vì vậy, việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia có
ý nghĩa đặc biệt quan trọng và muốn nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chỉ có
thể đi theo con đường xây dựng trường chuẩn quốc gia thì nhân cách học sinh mới
có thể phát triển phong phú và hài hòa.
1.2.2.4. Vai trò của Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng trường tiểu học

1.2.3.1. Khái niệm:
Đây là khái niệm mới, xuất hiện sau khi Nghị quyết hội nghị lần thứ 2 Ban
Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII về định hướng chiến lược phát triển
GD&ĐT trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đã đề ra nhiệm vụ
trọng tâm của giáo dục đào tạo; trong đó việc xây dựng và ban hành chuẩn quốc gia
về các trường học, đảm bảo diện tích đất đai về sân chơi, bãi tập cho các trường theo
đúng quy định của nhà nước.
Trong lịch sử phát triển giáo dục của đất nước, có thể coi giáo dục Tiểu học đã
bắn phát “khai hỏa” khi lần đầu đưa ra mô hình trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia.
Ở một xã hội có truyền thống hiếu học đến mức thời gian khổ một ngôi chùa, một
nhà dân, một sân kho hợp tác cũng có thể là trường là lớp thì việc xuất hiện mô hình
trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là tất yếu.
Trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia được hình thành dựa trên cơ sở kế thừa và
phát triển những yếu tố tích cực của trường tiểu học ở giai doạn trước đó đồng thời
bổ sung những yếu tố mới để hình thành một trường tiểu học hoàn chỉnh theo mô
hình thiết kế được xác định với 5 tiêu chuẩn. Có thể nói 5 tiêu chuẩn xây dựng
trường tiểu học thực hiện đầy đủ mục tiêu và kế hoạch giáo dục tiểu học, phát triển
đúng hướng theo định hướng chiến lược của Đảng. Từ đây ý tưởng về “trường ra
trường, lớp ra lớp; thầy ra thầy, trò ra trò” đã được hiện thực hóa bằng khái niệm mới
đó là trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia. Có thể nói, trường tiểu học đạt CQG là mô
hình trường học chứa những nhân tố đảm bảo về chất lượng giáo dục toàn diện.
Những nhân tố này cũng chính là 5 tiêu chuẩn cụ thể mà các trường phải dạt tới đó


17
là: Tổ chức và quản lý: Đội ngũ GV, CSVC; Xã hội hóa GD; Hoạt động và chất
lượng GD. [4]
Tóm lại: Trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là cả một quá trình; có trường
đạt sớm, có trường đạt muộn, tùy theo sự nỗ lực. Nhưng chuẩn ở đây không phải là
sự đòi hỏi giống nhau về khuôn mẫu mà là điều kiện để dạy và học tốt.

b) Địa điểm đặt trường, điểm trường thực hiện theo quy định hiện hành tại
Điều lệ trường tiểu học.
3. Chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, sự
lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương và cơ quan quản lý giáo
dục các cấp; đảm bảo Quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường
4. Quản lý hành chính, thực hiện các phong trào thi đua
5. Quản lý các hoạt động giáo dục, quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên, học
sinh và quản lý tài chính, đất đai, cơ sở vật chất
6. Bảo đảm an ninh trật tự, an toàn cho học sinh và cho cán bộ, giáo viên,
nhân viên
* Tiêu chuẩn 2: Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh
1. Năng lực của cán bộ quản lý
a) Trình độ đào tạo của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng từ Cao đẳng Sư phạm trở
lên; hiệu trưởng có ít nhất 5 năm dạy học, phó hiệu trưởng có ít nhất 3 năm dạy học
(không kể thời gian tập sự);
b) Đánh giá hiệu trưởng, phó hiệu trưởng hằng năm theo Quy định Chuẩn
hiệu trưởng trường tiểu học đạt từ mức khá trở lên.
c) Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng được bồi dưỡng, tập huấn về chính trị và
quản lý giáo dục theo quy định.
2. Số lượng, trình độ đào tạo của giáo viên
Bảo đảm đủ số lượng và cơ cấu giáo viên để dạy các môn học theo quy định
của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đối với trường tiểu học dạy một buổi trong ngày có ít
nhất bình quân 1,2 giáo viên/lớp; đối với trường tiểu học dạy hai buổi trong ngày có
ít nhất bình quân 1,5 giáo viên/lớp. Giáo viên dạy các môn thể dục, âm nhạc, mĩ
thuật, ngoại ngữ và tin học chưa qua đào tạo sư phạm tiểu học phải được tập huấn và
được cấp Chứng chỉ sư phạm tiểu học
3. Kết quả đánh giá, xếp loại giáo viên và việc đảm bảo các quyền của giáo
viên