B ô• GIÁO DUC
VÀ ĐÀO TAO
•
•

B ô• TÀI CHÍNH

HỌC VIỆN TÀI CHÍNH
s Õc s s o c ís s o c ís

VŨ THỊ PHƯƠNG LIÊN

HOÀN THIÊN
• KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH HƠP
•
NHẤT CỦA CÁC DOANH NGHIỆP HOẠT ĐỘNG THEO
•

•

•

MÔ HÌNH CÔNG TY MẸ - CÔNG TY CON DO TỔ CHỨC
KIÊM TOÁN ĐỘC LẶP THựC HIỆN
•

•

•

•

•

•

•

•

CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN
MÃ SỐ: 62.34.03.01

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HOC
1.

PGSẽ TS Lưu Đức Tuyên

2ẽ

TSệ Lê Quang Bính

HÀ NÔI - 2015


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan bản luận án là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số
và kết quả nêu trong luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

Tác giả luận án

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẤT........................................................................ X
DANH MỤC S ơ ĐÔ ................................................................................................xỉ
DANH MỤC BẢNG BIẾU......................................................................................xỉ
M Ở ĐẦU....................................................................................................................1
Chương 1 .................................................................................................................20
C ơ SỞ L Ý LUẬN VÈ KIỂM TOÁN BẢO CẢO TÀI CHÍNH HỢP NH ẤT CỦA
CẤC DOANH NGHIỆP HOẠT ĐỘNG THEO MÔ H ÌN H CÔNG TY M Ẹ •

•

•

•

CÔNG TY CON.......................................................................................................20
1.1. Những vấn đề cơ bản về các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty
mẹ - công ty con...................................................................................................... 20
1ễ1.1 ễBản chất các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con20
1.1.2. Mô hình hoạt động của các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ
- công ty con và mối liên kết công ty mẹ - công ty con...........................................24
1.1.3. Vai trò của các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty
con

26

1.1.4. Đặc điểm hoạt động của các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty
mẹ - công ty con đến hoạt động kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất................... 28
1.2. Những vấn đề cơ bản về báo cáo tài chính họp nhất................................... 31
1.2.1. Khái niệm, đặc điểm, mục đích lập báo cáo tài chính hợp nhất.................... 31
1.2.2. Nguyên tắc về lập báo cáo tài chính hợp nhất............................................... 33

l ể4ể Kỉnh nghiệm của quốc tế về kiểm toán báo cáo tài chính họp nhất của các
doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con....................... 69
1.4.1 Kinh nghiệm quốc tế về kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất của các doanh
nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con trên thế giới.................. 69
1.4.2 Bài học rút ra từ kinh nghiệm quốc tế với các tổ chức kiểm toán độc lập ở Việt
Nam hiện nay khi thực hiện cuộc kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất của các
doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con............................ 71
Chương 2 .................................................................................................................76
TH ựC TRẠNG KIẾM TOÁN BẢO CẢO TÀI CHỈNH HỢP NH ẤT CỦA CÁC
•

•

•

DOANH NGHIỆP HOẠT ĐỘNG THEO MÔ H ÌN H CÔNG TY M Ẹ - CÔNG TY
•

•

•

•

CON DO TÔ CHỬC KIỂM TOÁN Đ ộ c LẬP THựCHIỆN............................... 76
•

•

•

nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con do tổ chức kiểm toán độc
lập thực hiện ở Việt Nam hiện n ay ..........................................................................99
2.2.4. Thực trạng kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán trong kiểm toán báo cáo
tài chính hợp nhất...................................................................................................114
2.2.5. Thực trạng kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán báo cáo tài chính hợp
nhất.........................................................................................................................117
2.3. Đánh giá thực trạng kiểm toán báo cáo tài chính họp nhất của các doanh
nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con do tổ chức kiểm toán
đôc lâp thưc hiên ở Vỉêt Nam hiên nay.............................................................. 118
I

* r

•

•

•

•

tỉ

2.3.1. Những thành tựu và kết quả đạt được trong công tác kiểm toán báo cáo tài
chính hợp nhất của các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty
con do tổ chức kiểm toán độc lập...........................................................................118
2.3.2. Những hạn chế và vướng mắc khi kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất do tổ
chức kiểm toán kiểm toán độc lập ở Việt Nam hiện nay....................................... 120
2.3.3. Nguyên nhân của thực trạng kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất do tổ chức
kiểm toán độc lập thực hiện ở Việt Nam hiện nay.................................................127

doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con Việt Nam ....136
3.2.1. Hoàn thiện khung pháp lý về kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất của các
doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ công ty con do tổ chức kiểm toán
độc lập thực hiện....................................................................................................136
3.2.2. Giải pháp hoàn thiện đối tượng, mục tiêu, nội dung và căn cứ kiểm toán báo
cáo tài chính hợp nhất............................................................................................137
3.2.2.1. về đối tượng kiểm toán Báo cáo tài chỉnh hợp nhất của các doanh nghiệp
hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con..................................................137
3.2.2.2. về mục tiêu kiểm toán Báo cáo tài chỉnh hợp nhất của các doanh nghiệp
hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con..................................................138
3.2.2.3. về nội dung kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất của các doanh nghiệp
hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con..................................................139
3.2.3..Giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất của các
doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con Việt N am ......... 140
3.2.3.1. Trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán................................................... 140
3.2.3.2. Trong giai đoạn thực hiện kiểm toán........................................................169
3.2.3.3. Trong giai đoạn kết thúc kiểm toán..........................................................184
3ể3. Điều kiện thực hiện để thực hiện các giải pháp hoàn thiện....................... 191
3.3.1. v ề phía cơ quan quản lý nhà nước...............................................................191
3.3.2. v ề phía hiệp hội quản lý nghề nghiệp..........................................................193


3.3.3. về phía các tổ chức kiểm toán độc lậ p ........................................................194
3.3.4.

về phía các các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty

con..........................................................................................................................196
KẾT LUẬN............................................................................................................199
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BÓ CỦA NGHIÊN

Báo cáo Lưu chuyên tiên tệ hợp nhât

CTM

Công ty mẹ

CTC

Công ty con

DNNVV

Doanh nghiệp nhỏ và vừa

SXKD

Sản xuât kinh doanh

KTV

Kiêm toán viên

LICĐTS

Lợi ích cô đông thiêu sô

LTTM

Lợi thê thương mại


Sơ đồ 3.1 : Biện pháp xử lý đối với rủi ro đã đánh giá..........................................166
DANH MỤC BẢNG BIÊU
•

Bảng 1.1: Tổng hợp phiếu khảo sát..........................................................................17
Bảng 1.2: Phương pháp xử lý kế toán trong Báo cáo tài chính hợp nhất................. 36
Bảng 1.3: So sánh đối tượng kiểm toán BCTC thông thường và đối tượng kiểm toán
BCTCHN..................................................................................................................42
Bảng 1.4: So sánh mục tiêu kiểm toán cụ thể khi kiểm toán BCTC thông thường và
kiểm toán BCTCHN.................................................................................................43
Bảng 1.5: So sánh giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán của kiểm toán BCTC thông
thường và kiểm toán BCTCHN...............................................................................50
Bảng 2.1: Kết quả gửi phiếu khảo sát dành cho kế toán viên..................................81
Bảng 2.2: Tổng hợp phiếu khảo sát dành cho kiểm toán viên................................. 92
Bảng 2.3: Tìm hiểu sơ bộ về doanh nghiệp A........................................................103
Bảng 2.4 : Giấy tờ làm việc - xác định mức rủi ro sơ bộ tại A - Năm N.............. 105
Bảng 2.5: Xác định mức trọng yếu của khách hàng B - Năm N ........................... 107
Bảng 2.6: Xác định công việc thực hiện tại các công ty con của khách hàng c N ăm N ....................................................................................................................108
Bảng 3.1: Trách nhiệm xác định mức trọng yếu của kiểm toán viên khi thực hiện
kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất.....................................................................156
Bảng 3.2 Bảng minh họa khoảng xác định giá trị mức trọng yếu bộ phận “gộp” ..159
Bảng 3.3: Bội số chuẩn..........................................................................................161
Bảng 3.4: Ví dụ phân bổ MACM cho các bộ phận theo doanh thu - công ty 1....163
Bảng 3.5: Ví dụ phân bổ MACM cho các bộ phận theo doanh thu - Công ty 2 ....164
Bảng 3.6 Thủ tục kiểm toán cần thực hiện đối với các rủi ro đã đánh giá............. 165
Bảng 3.7: Nguyên tắc xác định miễn trừ/hợp nhất/loại trừ khi lập báo cáo tài chính
hợp nhất..................................................................................................................176
Bảng 3.8: Báo cáo kiểm toán hợp nhất của tập đoàn do tổ chức kiểm toán độc lập
thực hiện.................................................................................................................188


nghiệp độc lập có cùng lĩnh vực hoạt động. Tuy nhiên, mô hình doanh nghiệp này
đã và đang gặp không ít khỏ khăn trong quá trình hình thành và phát triển như: Hệ
thống tiêu chí để xác định về các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ
- công ty con đến nay vẫn chưa hoàn thiện; Các nghiên cứu cụ thể để hình thành
một chiến lược tổng thể nhằm thúc đẩy sự phát triển mô hình doanh nghiệp này
chưa được ban hành; Hệ thống quy định chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển; Hệ
thống các quy định liên quan đến kỹ thuật hợp nhất, tính thống nhất của nguồn số
liệu cho mục đích hợp nhất chưa được hướng dẫn cụ thể; Đội ngũ cán bộ quản lý
phần lớn là kiêm nhiệm... gây khó khăn cho công tác kế toán tại các doanh nghiệp
hoạt động theo mô hình này nói chung và công tác lập báo cáo tài chính hợp nhất


2

nói riêng, làm giảm độ tin cậy nhà đầu tư đối với tình hình tài chính của các doanh
nghiệp hoạt động theo mô hình này.
Công tác kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất đang ngày càng được phát
triển, nhằm tăng cường độ tin cậy của các thông tin tài chính, góp phần ngăn ngừa
và hạn chế những sai phạm có thể xảy ra trong công tác kế toán tại các doanh
nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con. Tuy nhiên, hoạt động
kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất do các tổ chức kiểm toán độc lập thực hiện ở
Việt Nam hiện nay còn tồn tại nhiều hạn chế làm ảnh hưởng đến kết quả kiểm toán
như: Hệ thống chuẩn mực kiểm toán, các hướng dẫn cụ thể liên quan đến công tác
kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất chưa hoàn thiện; Phần lớn kiểm toán viên tại
các công ty kiểm toán thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất theo kinh
nghiệm mà chưa xây dựng được một quy trình chuẩn; Công tác kiểm soát chất
lượng hoạt động kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất chưa được chú trọng... khiến
các đối tượng sử dụng thông tin không thỏa mãn về kết quả kiểm toán, các tổ chức
kiểm toán không phát huy hết vai trò và trách nhiệm nghề nghiệp, rủi ro kiểm toán
cao, sự minh bạch về thông tin bị hạn chế, gây rủi ro trong quản lý kinh tế, tài

ngoài nước liên quan đến vấn đề cho thấy, hiện nay có rất nhiều các công trình
nghiên cứu khoa học đề cập đến báo cáo tài chính hợp nhất hoặc quy trình hợp nhất
báo cáo tài chính song các công trình liên quan đến công tác kiểm toán báo cáo tài
chính hợp nhất của các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty
con do tổ chức kiểm toán độc lập tiến hành chỉ được nghiên cứu ở một số đề tài
khoa học và luận văn thạc sĩ ở mức độ hẹp, chưa có công trình khoa học nào nghiên
cứu trọn vẹn, đầy đủ về vấn đề này. Cụ thể:
*

Các công trình nghiên cứu trong nước có liên quan đến luận án

Các công trình nghiên cứu về kiểm toán báo cáo tài chính:
v ề giáo trình có đề cập đến kiểm toán báo cáo tài chính, hiện nay có các giáo
trình kiểm toán của các trường đại học như: Giáo trình kiểm toán tài chính (2012)
[4], Chủ biên: GS, TS Nguyễn Quang Quynh và PGS, TS Ngô Trí Tuệ - NXB Đại
học Kinh tế Quốc dân; Giáo trình kiểm toán báo cáo tài chính (2011) [2] - Chủ
biên: Th.s Đậu Ngọc Châu và TS Nguyễn Viết Lợi - NXB Tài Chính; Giáo trình
kiểm toán (2009) [5] - Chủ biên: Bộ môn kiểm toán, Trường đại học kinh tế TP.
Hồ Chí Minh - NXB Lao động xã hội; Kiểm toán (1995) - Alvin A.Aren và James
K. Loebbecke, Nhà xuất bản Thống kê... Ngoài ra còn giáo trình kiểm toán của
nhiều trường đại học khác như: Đại học thương mại, Đại học Lao động xã hội, Đại
học công đoàn, Đại học công nghiệp... Tất cả các giáo trình đều chỉ đề cập đến
công tác kiểm toán nói chung và kiểm toán báo cáo tài chính nói riêng, chưa có giáo
trình nào đề cập đến kiểm toán báo cáo tài chính của các doanh nghiệp hoạt động
theo mô hình công ty mẹ - công ty con.


4

v ề luận án, đã có một số luận án nghiên cứu về kiểm toán báo cáo tài chính

chứng khoán, hoạt động của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán,
nghiên cứu và phát triển lý luận về kiểm toán báo cáo tài chính của các doanh
nghiệp niêm yết và kinh nghiệm quốc tế áp dụng vào Việt Nam, đồng thời khảo sát
việc thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính của loại hình doanh nghiệp này do tổ
chức kiểm toán độc lập thực hiện.
Ngoài ra, còn rất nhiều luận án, luận văn nghiên cứu những vấn đề nhỏ hơn
như trọng yếu, rủi ro, bằng chứng kiểm toán, kỹ thuật kiểm toán... trong kiểm toán
báo cáo tài chính, tuy nhiên đây không phải hướng nghiên cứu chính của luận án
nên xin không đề cập sâu.
Các công trình nghiên cứu liên quan đến báo cáo tài chỉnh hợp nhất của các
doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công tymẹ- công ty con:


5

Qua khảo sát tại các trường đại học lớn (Đại học KTQD, Học viện Tài
Chính, Học viện Ngân hàng, Đại học Thương Mại, Đại học LĐXH, Đại học Công
đoàn, ĐH Thủy Lợi, ĐH kinh tế ĐH Quốc Gia...) và các công bố về luận văn, luận
án trên các trang web tại Thư viện quốc gia và thư viện các trường Đại học, có khá
nhiều các luận án, luận văn liên quan đến các khía cạnh của báo cáo tài chính hợp
nhất như:
+ Luận án “Hoàn thiện quy trình hợp nhất báo cáo tài chỉnh của các tổng
công ty theo mô hình công ty mẹ - công ty con ở Việt Nam ” - Đại học Thương
mại - Nguyễn Phú Giang (2007) [20]. Luận án này nghiên cứu và hệ thống hóa cơ
sở lý luận về quy trình hợp nhất báo cáo tài chính của các tổng công ty hoạt động
theo mô hình công ty mẹ - công ty con, đồng thời khảo sát thực trạng hợp nhất báo
cáo tài chính tại các tổng công ty hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con,
từ đó đưa ra các giải pháp hoàn thiện quy trình hợp nhất báo cáo tài chính của các
tổng công ty theo các chuẩn mực kế toán quốc tế và theo xu hướng của các quốc gia
tiên tiến trên thế giới.

quy định chung của quốc gia và những vấn đề cụ thể ở tập đoàn kinh tế Hoàng Hà.
+ Luận án “Hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính trong các doanh
nghiệp xây lắp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con - Học viện Tài
chính - Bùi Thị Hằng (2014) [24]ắ Luận án này đã làm sáng tỏ những cơ sở lý luận
khoa học về hệ thống báo cáo tài chính báo cáo tài chính. Luận án cũng phân tích
những đặc điểm cơ bản của doanh nghiệp xây lắp ảnh hưởng đến hệ thống báo cáo
tài chính để làm tiền đề cho việc nghiên cứu thực trạng. Trên cơ sở khảo sát thực tế
tại các doanh nghiệp xây lắp thuộc sở hữu Nhà nước hoạt động theo mô hình công
ty mẹ - công ty con ở Việt Nam hiện nay, luận án đã phân tích đặc điểm tổ chức sản
xuất và tổ chức quản lý ảnh hưởng đến hệ thống báo cáo tài chính; phản ánh thực
trạng hệ thống báo cáo tài chính dưới cả góc độ pháp lý và góc độ thực tế. Luận án
đã chỉ ra các ưu điểm và hạn chế trong việc lập báo cáo tài chính hợp nhất cũng như
trong việc kiểm tra, kiểm toán và công khai báo cáo tài chính. Từ đó, luận án đã đề
xuất các giải pháp hoàn thiện khung pháp lý hiện hành; hoàn thiện việc lập báo cáo
tài chính riêng, báo cáo tài chính hợp nhất trong các doanh nghiệp xây lắp hoạt
động theo mô hình công ty mẹ - công ty con; hoàn thiện công tác kiểm tra, kiểm
toán và công khai báo cáo tài chính và điều kiện để thực hiện các giải pháp hoàn
thiện đó một cách triệt để và có hiệu quả từ phía Nhà nước và các cơ quan chức


7

năng cũng như từ phía các doanh nghiệp xây lắp hoạt động theo mô hình công ty
mẹ - công ty con.
Ngoài ra còn rất nhiều các luận án, luận văn đề cập đến các kỹ thuật chi tiết
của cuộc kiểm toán, công tác kiểm soát chất lượng kiểm toán nói chung hoặc của
các mô hình doanh nghiệp đặc thù, các vấn đề của báo cáo tài chính hợp nhất, tuy
nhiên đây không phải là hướng nghiên cứu chính của nghiên cứu sinh nên xin
không đề cập sâu
Các công trình nghiên cứu về kiểm toán báo cáo tài chính của các doanh

quá trình kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước qua việc phân tích đối tượng, mục
tiêu, nội dung, quy trình của công tác nghiên cứu đánh giá hệ thống kiểm soát nội
bộ. Đề tài đã chỉ ra được những ưu điểm cũng như những tồn tại hạn chế trong công
tác nghiên cứu đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ khi kiểm toán nhà nước tiến hành
kiểm toán các tập đoàn kinh tế nhà nước trong thời gian qua, đồng thời đã nhận diện
được những nguyên nhân của chúng; Từ đó đề xuất được các giải pháp nhằm hoàn
thiện công tác nghiên cứu đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ các tập đoàn kinh tế
nhà nước khi kiểm toán nhà nước tiến hành kiểm toán, trong đó tập trung vào việc
hoàn thiện đối tượng, mục tiêu, nội dung nghiên cứu đánh giá, quy trình thủ tục
cũng như đề xuất ứng dụng những kết quả này trong quá trình thực hiện kiểm toán
tại các tập đoàn kinh tế nhà nước.
Đề tài này nghiên cứu sinh đã tham gia trực tiếp và thực hiện nhiều nội
dung chỉnh về các thủ tục liên quan đến kiểm toán báo cáo tài chỉnh hợp nhất. Đây
là đề tài nghiên cứu và đánh giá về các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công
ty mẹ - công ty con nhưng tập trung vào loại hình kiểm toán thuộc sở hữu nhà
nước, đồng thời chỉ tập trung vào một phần thủ tục của kiểm toán báo cáo tài
chỉnh hợp nhất là nghiên cứu, đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ, mà chưa nghiên
cứu đầy đủ toàn bộ cuộc kiểm toán như mục tiêu nghiên cứu của luận án mà
nghiên cứu sinh đã đề ra.
+ Đề tài khoa học “Hoàn thiện quy trình kiểm toán báo cáo tài chính hợp
nhất của tập đoàn kinh tế Việt Nam ” cấp Học viện - Học viện Tài Chính chủ trì,
do TS Phạm Tiến Hưng chủ nhiệm (2012) [16]. Đề tài này đi sâu vào các vấn đề
lý luận liên quan đến tập đoàn kinh tế và báo cáo tài chính hợp nhất của các tập
đoàn kinh tế. Đề tài đã trình bày rõ nét về đặc điểm của tập đoàn kinh tế cũng như
đặc điểm của báo cáo tài chính hợp nhất của các tập đoàn kinh tế và ảnh hưởng của
các đặc điểm này đến quá trình kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất của các tập
đoàn kinh tế; Đề tài cũng làm rõ được những vấn đề lý luận cơ bản của kiểm toán
báo cáo tài chính nói chung và kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất của các tập



đoàn kinh tế là các tập đoàn kinh tế thuộc sở hữu nhà nước, không phải các thành
phần sở hữu khác. Đề tài này nghiên cứu sinh tham gia trực tiếp và thực hiện phần
lớn các nội dung chính về kiểm toán bảo cảo tài chính hợp nhất.


10

Theo khảo sát của nghiên cứu sinh, cho đến nay, liên quan trực tiếp đến đề
tài luận án mà nghiên cứu sinh nghiên cứu, chưa có luận án nào trong nước đề cập
mà chỉ có hai luận văn Thạc sỹ có liên quan đến kiểm toán báo cáo tài chính hợp
nhất của các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con do tổ
chức kiểm toán độc lập ở Việt Nam thực hiện. Cụ thể;
+ Luận văn “Hoàn thiện thủ tục phân tích trong quá trình kiểm toán báo
cáo tài chính hop nhất thưc hiên bởi Công ty TNHH Deloitte Viêt Nam ” - Hoc
m Mr

I

•

o ✓

•

•

viện Tài chính - Bài Thị Mai Hương (2012) [26]. Luận văn này đã khái quát hóa
được các nội dung liên quan đến lý thuyết về kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất,
đồng thời phân tích vai trò, đặc điểm, so sánh thủ tục - quy trình phân tích sử dụng
trong kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất và báo cáo tài chính thông thường. Đề

kiểm toán... khỉ thực hiện kiểm toán Báo cáo tài chỉnh hợp nhất của các doanh
nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con. Đồng thời, luận văn mới
chỉ thực hiện khảo sát tại một công ty kiểm toán là Công ty TNHH Deloitte Việt
Nam mà chưa mở rộng phạm vỉ kiểm toán đến các tổ chức kiểm toán độc lập nói
chung.
v ề bài báo hay các nghiên cứu cấp nhỏ hơn, theo khảo sát của nghiên cứu
sinh, hiện nay chưa có tác giả nào có các nghiên cứu liên quan đến công tác kiểm
toán báo cáo tài chính hợp nhất của các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công
ty mẹ - công ty con do tổ chức kiểm toán độc lập thực hiện ở Việt Nam hiện nay.
* Các công trình nghiên cứu ngoài nước có liên quan đến luận án
Các công trình nghiên cứu về báo cáo tài chính hợp nhất của các doanh
nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con được đề cập nhiều trong
các tài liệu như: Advanced Finacial Accounting - Richard E. Baker, Vandean c.
Lembke, Thomas E. King (1999), Advanced Accounting - Edmund L. Jenkins.
(2000), Advanced Accounting - Floyd A. Beams, Joseph H. Anthony, Rpbin p.
Clement, Suzanne H. Lowensohn (2000), Australian Financial Accounting - Craig
Deegan (2005)...
Đối với các công trình nghiên cứu về kiểm toán báo cáo tài chính của các
doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con, trên góc độ quốc tế,
qua tìm hiểu thông tin trên internet và thư viện mở của một số trường đại học,
nghiên cứu sinh chưa thấy có đề tài hoặc luận án nào đề cập trực tiếp đến vấn đề
kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất của các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình
công ty mẹ - công ty con, phần lớn các giáo trình và luận án đề cập đến kiểm toán
nói chung hoặc các vấn đề chi tiết như trọng yếu, rủi ro, bằng chứng kiểm toán.....


12

Các tài liệu có liên quan đến nội dung luận án chủ yếu là các tài liệu có liên quan
đến chuẩn mực IAS 600 - kiểm toán tập đoàn bao gồm tài liệu chương trình học

13

- v ề thời gian nghiên cứu: Mục đích nghiên cứu của các tác giả là đánh giá
thực trạng kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất của các doanh nghiệp hoạt động
theo mô hình công ty mẹ - công ty con tại thời điểm nghiên cứu. Theo khảo sát của
nghiên cứu sinh, vẫn chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu và khảo sát tổng
thể cuộc kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất đến thời điểm hiện tại.
Từ các nhận xét trên, nghiên cứu sinh cho rằng khoảng trống để nghiên cứu
sinh nghiên cứu về kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất của các doanh nghiệp hoạt
động theo mô hình công ty mẹ - công ty con do tổ chức kiểm toán độc lập thực hiện
ở Việt Nam hiện nay là hoàn toàn phù hợp và cần thiết. Chính vì vậy, trong phạm vi
luận án này, điểm mới mà nghiên cứu sinh muốn đi sâu làm rõ bao gồm:
Các vấn đề lý luận chung liên quan đến các doanh nghiệp hoạt động theo mô
hình công ty mẹ - công ty con và thực tiễn áp dụng tại Việt Nam
Các vấn đề lý luận liên quan đến báo cáo tài chính hợp nhất của các doanh
nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con và thực tiễn diễn ra ở Việt
Nam
Các vấn đề lý luận liên quan đến kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất của
các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con và thực trạng
hoạt động kiểm toán này do kiểm toán độc lập thực hiện ở Việt Nam hiện nay
Từ đó phân tích, đánh giá và đưa ra giải pháp để hoàn thiện cuộc kiểm toán
báo cáo tài chính hợp nhất của các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty
mẹ - công ty con do tổ chức kiểm toán độc lập thực hiện ở Việt Nam hiện nay.
3ỄMục tiêu nghiên cứu của luận án
Luận án có các mục tiêu nghiên cứu như sau:
- Hệ thống hóa và bổ sung các vấn đề mang tính chất lý luận về kiểm toán
báo cáo tài chính hợp nhất các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ công ty con do các tổ chức kiểm toán độc lập thực hiện, làm cơ sở cho việc đào tạo,
giảng dạy và nghiên cứu khoa học.
- Vận dụng các lý luận đã được hệ thống hóa và bổ sung nhằm phân tích và
đánh giá thực trạng kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất của các doanh nghiệp hoạt