CHUYÊN ĐỀ TRAO ĐỔI NƯỚC Ở THỰC VẬT
I.

THÔNG TIN NHÓM: nhóm sinh trường THPT Lý Thường Kiệt

TT
Họ và tên
1
Vũ Thị Huệ
2
Nguyễn Thị Thảo
3
Nguyễn Kiều Loan
II. NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ:

Đơn vị công tác
Lý Thường Kiệt
Lý Thường Kiệt
Lý Thường Kiệt

Nhiệm vụ
Nhóm trưởng
Thư ký

1. Mô tả chuyên đề:
Chuyên đề này gồm các bài trong chương I thuộc phần IV- Sinh học cơ thểSinh học lớp 11 THPT.
Bài 1: Sự hấp thụ nước và muối khoáng ở rễ
Bài 2: Vận chuyển các chất trong cây
Bài 3: Thoát hơi nước
Bài 7. Thực hành thí nghiệm thoát hơi nước
2. Nội dung chuyên đề (Mạch kiến thức của chuyên đề):

1.2- Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích, khái quát hoá.
- Rèn luyện kỹ năng phỏng vấn, tìm kiếm tư liệu.
- Biết được cách xác định cường độ thoát hơi nước.
1.3- Thái độ:
- Có ý thức và phương pháp thực hiện biện pháp tưới tiêu hợp lý
- Tuyên truyền ý thức bảo vệ và trồng cây xanh để giảm các hiện tượng biến đổi
khí hậu
1.4- Định hướng phát triển năng lực trong chuyên đề:
Stt
Tên năng lực
1
Năng lực giải quyết
2
3

Các kĩ năng thành phần
Kĩ năng phân tích, vận dụng các kiến thức về trao

vấn đề.
Năng lực tự học

đổi nước ở thực vật
Tự lập được kế hoạch học tập

Năng lực hợp tác.

Tìm kiếm tư liệu, lựa chọn những tư liệu phù hợp
Hoạt động nhóm, thảo luận thống nhất



Hoạt động của học sinh

Nhận biết chủ đề dự án

trao đổi nước ở thực vật để dẫn tới
tên dự án
Xây dựng các - Tổ chức cho học sinh phát triển - Trao đổi theo nhóm, có
tiểu chủ đề.

mạng ý tưởng.

ý kiến phát biểu

- Thảo luận với học sinh để lược bớt - Cùng giáo viên chọn lọc
các ý kiến trùng nhau và hình thành những nội dung để thực
các nhiệm vụ của dự án.
hiện dự án.
Lập kế hoạch - Cho học sinh nêu các nhiệm vụ - Học sinh nêu các nhiệm
thực hiện dự án. cần thực hiện của dự án.

vụ cần thực hiện.

- Giáo viên gợi ý để học sinh nêu ?Suy nghĩ và lựa chọn


được:

nhiệm vụ.



- Theo dõi, giúp đỡ.

hoạch thực hiện kế hoạch

- Tổ chức cho học sinh báo cáo kết của nhóm (theo mẫu)
quả thảo luận.
- Theo dõi và nhận xét, bổ sung.

- Các nhóm trưởng lần

- Hướng dẫn một số kĩ năng thưc lượt báo cáo kế hoạch của
hiện dự án (giao tiếp, tìm kiếm nhóm.
thông tin, xử lí thông tin, trình bày
báo cáo kết quả theo khả năng của - Các nhóm khác nhận
mỗi nhóm, có thể trình bày trên xét, bổ sung.


máy tính).
Bước 2: Thực hiện kế hoạch dự án và xây dựng sản phẩm(2 tuần).
- Thu thập

( Hoạt động vào thời gian ngoài giờ lên lớp)
- Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ các - Thực hiện theo kế

thông tin.

nhóm (xây dựng câu hỏi phỏng vấn, hoạch:
câu hỏi trong phiếu điều tra, cách + Nhóm 1: Tìm hiểu sự
thu thập thông tin, kĩ năng giao hấp thụ nước ở thực vật

- Xây dựng báo cáo sản

Báo cáo kết quả

phẩm của nhóm
Bước 3: Báo cáo kết quả trước lớp
- Tổ chức cho các nhóm báo cáo kết - Các nhóm báo cáo kết
quả và phản hồi

quả
- Các nhóm tham gia phản


hồi về phần trình bày của
nhóm bạn.
- Cùng tham gia và đưa ra
- Nhận xét, bổ sung.

các hoạt động tiếp nối của
dự án.
- Tuyên truyền tới mọi
người biện pháp nâng cao
năng suất cây trồng tại địa
phương và trường học.
Học sinh trả lời câu hỏi
dựa vào các kết quả thu
thập được từ mỗi nhóm và
ghi kiến thức cần đạt vào
vở




dung

Sự
hấp
thụ
nước

(sử dụng các động từ trong bảng phần phụ lục)
trong chủ đề
VẬN
VẬN
THÔNG
NHẬN BIẾT
DỤNG
DỤNG
HIỂU
THẤP
CAO
- Nêu vai trò
Giải - Năng lực: tự học
- Kỹ năng: quan sát, phân
- Phân tích
của nước đối
thích được
loại, tìm kiếm mối quan hệ,
được
cấu
với thực vật

bóc lớp vỏ
đường

hấp

cây thì cây

thụ nước

vấn sống?

Sự

Liệt kê được

Phân

vận

con đường vận

cấu tạo của được cơ chế các

chuyể

chuyển nước

dòng mạch vận chuyển tượng

n

-

tích Giải

thích Giải thích - Năng lực: tự học, giải
hiện quyết vấn đề, công nghệ

ứ thông tin
- Kỹ năng: quan sát, tìm
nước trong giọt và rỉ
kiếm mối quan hệ, xử lý và
cây
nhựa
ở
trình bày, tiên đoán
thực vật?

tích Giải

thích Giải thích - Năng lực: tự học, giải
sự được

tại quyết vấn đề, công nghệ

hơi thoát

hơi sao sống ở thông tin
- Kỹ năng: quan sát, tìm
quá trình nước
qua khác nhau nơi nhiều



sống ở nơi
khô

hạn

thì

biến

thành gai,
khi ở nơi
bình
thường thì
lá ít biến
đổi thành

Ảnh
hưởng
của
ngoại
cảnh
đến sự

gai
ra Đề

- Trình bày


dụng
các tiêu hợp lý
yếu tố ngoại
cảnh

ảnh

hưởng

đến

cây trồng

5. Công cụ đánh giá
- Vai trò của nước: Làm dung môi, đảm bảo sự bền vững của hệ thống keo nguyên
sinh, đảm bảo hình dạng của tế bào, tham gia vào các quá trình sinh lí của cây (thoát
hơi nước làm giảm nhiệt độ của cây, giúp quá trình trao đổi chất diễn ra bình
thường…), ảnh hưởng đến sự phân bố của thực vật.
- Hấp thụ nước:
+ Có 2 con đường:
* Con đường qua thành tế bào - gian bào: Nhanh, không được chọn lọc.
* Con đường qua chất nguyên sinh - không bào: Chậm, được chọn lọc.


+ Cơ chế: Thẩm thấu, do sự chênh lệch áp suất thẩm thấu.
- Vận chuyển nước ở thân:
+ Nước được vận chuyển chủ yếu bằng con đường qua mạch gỗ từ rễ lên lá. Ngoài ra
còn con đường qua mạch rây, hoặc vận chuyển ngang từ mạch gỗ sang mạch rây và
ngược lại.
+ Cơ chế: Khuếch tán do sự chênh lệch áp suất thẩm thấu. Nước được vận chuyển từ

b. Giải thích tại sao cây ở trên cạn ngập úng lâu ngày thì héo và chết?
Câu2.
a. Nếu 1 ống mạch gỗ bị tắc thì dòng nước trong ống đó có thể tiếp tục đi lên
được không?
b. Giải thích tại sao nước có thể đi từ rễ lên đến lá ở những cây gỗ cao hàng
chục mét?
c. Các tế bào vỏ cây được cung cấp nước bằng cách nào?
Câu3.
a. Mô tả cấu tạo của lá và khí khổng thích nghi với việc thoát hơi nước? ý
nghĩa sự thoát hơi nước?
b. Phân tích cơ chế đóng mở khí khổng để điều chỉnh sự thoát hơi nước?
c. Giải thích được tại sao lá cây xương rồng khi sống ở nơi khô hạn thì biến
thành gai, khi ở nơi bình thường thì lá ít biến đổi thành gai?
Câu 4. Phân tích ảnh hưởng của các nhân tố môi trường ảnh hưởng đến sự trao
đổi nước ở thực vật? Biện pháp tứới tiêu hợp lí trong trồng trọt?