CH
1.1. Tínhăc p thi t c aă

NGă1. M

U

tƠi

Sau g n 40 n m xây d ng và tr ng thành, ngành d u khí Vi t Nam đư tr i
qua m t ch ng đ ng đ y khó kh n, nh ng đư đ t đ c nh ng thành t u đáng k . Hi n
nay D u khí là m t trong nh ng ngành kinh t m i nh n c a n c ta. i u ki n t nhiên
c a Vi t Nam đư cho th y ph n nào l i th và ti m n ng phát tri n c a ngành này trong
t

ng lai khi tr l

ng khai thác

c tính c a Vi t Nam đ ng th 4 v d u m và th 7

v khí đ t trong ông Nam Á. Ngành D u khí Vi t Nam đóng góp nhi u nh t vào ngân
sách nhà n c (kho ng 20-25%). N m 2010, nhóm D u khí qu c gia Vi t Nam đ t
đ c doanh thu h n 48 nghìn t VND chi m 20% GPD. N m 2011, t ng doanh thu c a
nhóm đ t 675.3 ngàn t VND, đóng góp vào ngân sách là 160.8 nghìn t VND. Doanh
thu c a toàn b các đ n v trong T p đoàn n m 2012 đ t 772.700 t đ ng, đ ng th i
toàn ngành n p ngân sách 186.300 t đ ng, t ng 15,8% so v i n m 2011. N m 2013
doanh thu c a t p đoàn đ t 762,86 nghìn t đ ng, v t 18% k ho ch n m, n p ngân
sách Nhà n c 195,4 nghìn t đ ng. N m 2014, t ng doanh thu đ t 745,5 nghìn t đ ng,
n p NSNN h n 178 nghìn t . Ngành D u khí là ngành đ ng đ u trong vi c đóng góp
vào ngân sách nhà n c, góp ph n phát tri n kinh t xư h i. V i s phát tri n l n m nh

c , nh ng y u t nào nh h ng đư làm nên s thay đ i đ i v i giá c phi u th ng, em
đư l a ch n th c hi n đ tài c a mình là “Phân tích các nhân t tác đ ng đ n giá c
phi u th

ng c a các công ty c ph n ngành D u khí niêm y t trên th tr

ng ch ng

khoán Vi t Nam
1.2. Cơuăh iănghiênăc uăvƠăm cătiêuănghiênăc u
1.2.1. Câu h i nghiên c u
Bài nghiên c u s đ

c th c hi n nh m tr l i cho các câu h i sau:

 Giá c phi u là gì?
 Các nhân t nào nh h
y t trên th tr
 Các th

ng t i giá c phi u c a các công ty ngành D u khí niêm

ng ch ng khoán Vi t Nam?

c đo và m c đ

 Nhân t nào có nh h

nh h


T đó xác đ nh m c đ

ng c a các y u t lên giá c phi u.

-

D a trên k t qu ch y mô hình t đó đ a ra gi i pháp ki n ngh đ gi m thi u tác
đ ng c a các y u t lên giá c phi u.

1.3.
1.3.1.

iăt
it

ngăvƠăph m viănghiênăc u
ng nghiên c u

i t ng nghiên c u c a khóa lu n là giá c phi u và các nhân t
giá c phi u

2

Thang Long University Library

nh h

ng t i



phân tích h i quy nh m xây d ng mô hình các nhân t tác đ ng t i giá c phi u. T đó,
ti n hành ki m đ nh hàng lo t các gi thuy t nghiên c u. Ph n m m th ng kê đ c s
d ng là SPSS. Nghiên c u s s d ng d li u báo cáo giá 37 công ty ngành D u khí
niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam.
1.4. K t c u c aă

tƠi

Ch ngă1. M đ u: Ch ra t m quan tr ng c a ngành D u khí trong nên kinh t
Vi t Nam t đó nêu lên tính c p thi t c a đ tài nghiên c u, đ ng th i khái quát v cách
th c đ nghiên c u đ tài.
h

Ch ngă 2. T ng quan lỦ thuy t v th tr ng ch ng khoán và các nhân t
ng đ n giá ch ng khoán trên th tr ng.
a ra các nghiên c u v các nhân t

h ng t i giá ch ng khoán c a doanh nghi p đ t đó xác đ nh đ
c th cho đ tài.

ch

nh
nh

ng nghiên c u

Ch ngă 3. Ph ng pháp nghiên c u: Nêu ra các c s các lỦ thuy t và trình
bày quy trình c th và các b c ti n hành đ nghiên c u v đ tài trong th c ti n.
Ch ngă 4. Nêu th c trang giá c phi u và các nhân t nh h ng đ n giá c

ng ch ng khoán: trong đi u ki n c a n n kinh t hi n đ i, đ

ni m là n i di n ra các ho t đ ng giao d ch, trao đ i, mua bán, chuy n nh

c quan

ng các lo i

ch ng khoán trung và dài h n,qua đó thay đ i ch th n m gi ch ng khoán.”
Giáo trình TTCK trang 9 TS B ch
D a vào t ng tính ch t c a th tr
ra làm 3 lo i:

ng ch ng khoán mà ng

c Hi n HVTC

i ta phân th tr

u tiên c n c vào tính ch t luân chuy n các ngu n v n: th tr

ng

ng ch ng

khoán đ c chia thành th tr ng s c p (primary market) và th tr ng th c p
(secondary market). Th tr ng s c p (primary market): là th tr ng mua bán các
ch ng khoán m i phát hành. Th tr ng th c p (secondary market): là n i giao d ch
các ch ng khoán đư đ c phát hành trên th tr ng s c p.
ụăngh a:ăVi c phơnălo iătrênăgiúpănhƠăđ uăt ănhìnănh năđ căvaiătrò,ănhi m v c a


C n c vào ph ng th c giao d ch: Th tr
th tr ng giao ngay và th tr ng kì h n.
ụăngh a:ă

ng ch ng khoán có th chia thành

phơnălo i th i gian giao d chăkhiămua,ăbánăch ngăkhoán
Giáo trình TTCK trang 3,5,6 PGS.TS Ph m V n Hùng- HTL

2.1.2. Ch c n ng c a th tr
Th tr

ng ch ng khoán

ng ch ng khoán đóng vai trò quan tr ng trong n n kinh t th tr

ng

b ng vi c th c hi n m t s ch c n ng ch y u sau đây:
u tiên: T p trung và tích t v n cho đ n b phát hành và cho n n kinh t :
đây là ch c n ng quan tr ng nh t c a TTCK khi đóng vai trò trong vi c thu hút v n cho
đ u t và phát tri n kinh t . Thông qua hành vi phát hành, các kho n ti n nhàn r i c a
n n kinh t s đ c huy đ ng và đ a vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh và m r ng s n
xu t xư h i.
Th hai: T o l p c ch đ u t thúc đ y quá trình s d ng v n có hi u qu :
v i ch c n ng đi u ti t vón, th tr ng ch ng khoán – m t kênh huy đ ng và phân ph i
v n c a n n kinh t - th c s là m t cái van đi u ti t h u hi u v n t n i th a sang n i
thi u và t n i s d ng kém hi u qu sang n i có th s d ng v n hi u qu h n.
Th ba: T o đi u ki n cho công chúng đa ế ng hóa và m r ng c h i đ u t :

ng ch ng khoán

B t kì m t ch th nào ho t đ ng trong n n kinh t đ u có m c tiêu riêng, th
tr ng ch ng khoán c ng không ngo i l . Có ba m c tiêu c b n đ c đ t ra đ i v i th
tr ng ch ng khoán các n c, đó là: ho t đ ng có hi u qu , đi u hành công b ng và
phát tri n n đ nh.
tr
tr

Ho t đ ng có hi u qu : m t th tr ng ch ng khoán có hi u qu là m t th
ng có tính hi u qu v m t thông tin và c ch giao d ch.
đ t đ c đi u này th
ng ch ng khoán c n ph i đ m b o: u tiên giá c đ c hình thành trên th tr ng

ph i là giá cân b ng gi a cung và c u, ph n ánh đ c t c th i các thông tin có liên
quan có th nh h ng t i giá c . Th hai chi phí giao d ch trên th tr ng ph i đ c t i
thi u hóa, đ m b o nh ng l i ích thu đ c t đ u t vào ch ng khoán không b chi phí
giao d ch n mòn.
i u hành công b ng: đi u hành công b ng th tr

ng ch ng khoán là vi c đ m

b o s bình đ ng gi a nh ng ng i tham gia vào th tr ng. B o đ m quy n l i c a nhà
đ u t thông qua vi c duy trì th tr ng ho t đ ng lành m nh, ch ng l i các tr ng h p
l ng đo n th tr ng, bóp méo giá gây thi t h i cho nhà đ u t .
Phát tri n n đ nh th tr ng: đ đ m b o th tr ng ch ng khoán phát tri n n
đ nh lành m nh c n chú tr ng phát hi n và lo i tr các kh n ng x y ra kh ng ho ng th
tr ng do m t kh n ng thanh kho n ho c bi n đ ng c a giá c quá l n.
Giáo trình TTCK trang 16,17,18 TS B ch
2.1.4. Nguyên t c ho t đ ng c a th tr

nh m t o cho h c h i đ u t nh nhau đ ng n ch n các hành vi gian l n trong kinh
doanh ch ng khoán, l ng đo n th tr

ng.

Th baă lƠă nguyên t c trung gian mua bán: Trên th tr ng ch ng khoán, các
giao d ch đ c th c hi n thông qua các t ch c trung gian đ đ m b o cho các lo i
ch ng khoán đ c giao d ch là ch ng khoán th c và h p pháp, tránh s gi m o, l a
đ o trong giao d ch.
Cu iăcùngănguyên t c đ u giá: M i vi c mua bán ch ng khoán trên th tr ng
ch ng khoán đ u d a trên nguyên t c đ u giá. Nguyên t c đ u giá d a trên m i quan h
cung c u trên th tr

ng quy t đ nh.

2.1.5. Hàng hoá c a th tr

ng ch ng khoán

Th tr ng ch ng khoán có r t nhi u hàng hóa đa d ng v i t ng tính ch t riêng
bi t đ phù h p v i m i nhà đ u t . D i đây là m t s lo i ch ng khoán ch y u trên
th tr

ng ch ng khoán.

C phi u: là lo i ch ng khoán v n xác nh n quy n và l i ích h p pháp c a c
đông đ i v i m t ph n v n c ph n c a t ch c phát hành.
Trái phi u: là ch ng khoán n do các c quan công quy n, các công ty đang
ho t đ ng phát hành nh m huy đ ng v n trên th tr ng trong đó các trái ch đ c cam
k t s thanh toán c g c và lưi trong m t th i h n nh t đ nh


c trong

m t th i h n nh t đ nh.
Nh năxét:ăHƠngăhóaătrênăth tr

ng ch ngăkhoánăr tăđaăd ngăđ phùăh p v i t ng

s thíchăvƠăm cătiêuăho tăđ ng c aăcácănhƠăđ uăt ătrên th tr
2.1.6. Các ch th tham gia th tr

ng

ng ch ng khoán

th tr ng ch ng khoán ho t đ ng c n có các ch th tham gia vào th tr ng.
Các t ch c và cá nhân tham gia th tr ng ch ng khoán có th đ c chia thành các
nhóm sau: nhà phát hành, nhà đ u t và các t ch c có liên quan đ n ch ng khoán.
T ch c phát hành: Là các t ch c th c hi n huy đ ng v n thông qua th tr ng
ch ng khoán. Nhà phát hành là ng i cung c p các ch ng khoán- hàng hóa c a th
tr ng ch ng khoán. T ch c phát hành bao g m: Chính ph và chính quy n đ a
ph ng: là nhà phát hành các Trái phi u Chính ph và trái phi u công trình, trái phi u
chính quy n đ a ph ng; Các doanh nghi p: là nhà phát hành các c phi u và trái phi u
doanh nghi p; Các t ch c tài chính: là nhà phát hành các công c tài chính nh các trái
phi u, ch ng ch th h ng…nh m ph c v cho ho t đ ng c a h .
Nhà đ u t : là t ch c, cá nhân trong n c và n c ngoài tham gia đ u t trên
th tr ng ch ng khoán. Nhà đ u t ch ng khoán có th chia làm 2 lo i: Nhà đ u t cá
nhân: là nh ng ng i có v n nhàn r i tham gia mua bán trên th tr ng ch ng khoán
v i m c đích tìm ki m l i nhu n; Nhà đ u t có t ch c là các đ nh ch đ u t th ng
xuyên mua bán ch ng khoán v i s l ng l n trên th tr ng đó là các qu đ u t

Giáo trình TTCK trang 51 TS B ch

c Hi n- HVTC

c đi m ch ng khoán: Ng i n m gi ch ng khoán có th là ng i góp v n
đ ng th i là ch s h u ho c là ch n c a công ty c ph n. Ch ng khoán có các đ c
đi m ch y u sau:
u tiên ch ng khoán luôn g n v i kh n ng thu l i: M i lo i ch ng khoán đ a
l i m t kh n ng thu l i khác nhau: các trái phi u th ng có m c l i t c c đ nh và
t ng đ i ch c ch n trong khi đó các c phi u có đ an toàn th p h n nh ng mang l i
kh n ng sinh l i cao t c t c và đ c bi t khi c phi u t ng giá.
Th hai ch ng khoán luôn g n v i r i ro:
u t luôn g n v i r i ro và đ u t
vào ch ng khoán c ng có nh ng r i ro nh t đ nh. R i ro trong đ u t ch ng khoán th
hi n s dao đ ng l i nhu n mà nhà đ u t có th thu đ c, dao đ ng càng cao r i ro
càng l n. Các ch ng khoán khác nhau có m c đ r i ro khác nhau
Th ba ch ng khoán có kh n ng thanh kho n: Sau khi phát hành, ch ng khoán
có th đ c mua đi bán l i trên th tr ng ch ng khoán đi u này đư t o nên tính thanh
kho n cho ch ng khoán. M c dù m i lo i ch ng khoán có kh n ng thanh kho n khác
nhau nh ng nhìn chung ch ng khoán đ u có kh n ng thanh kho n.
Giáo trình TTCK trang 52, 53 TS. B ch

c Hi n- HVTC

Phân lo i ch ng khoán: Có nhi u cách phân lo i ch ng khoán d a trên nh ng
tiêu chí khác nhau. D i đây là m t s cách phân lo i ch ng khoán:
C nă c vƠoă ch th phátă hƠnh có th phân ch ng khoán vào 3 nhóm l n:
Ch ng khoán chính ph và chính quy n đ a ph ng th ng là các trái phi u chính ph
9


khoán có thu nh p c đ nh và ch ng khoán có thu nh p bi n đ i: Ch ng kho n có thu
nh p c đ nh là ch ng khoán có thu nh p xác đ nh tr c và không ph thu c vào y u t
nào; Ch ng khoán có thu nh p bi n đ i là ch ng khoán có thu nh p thay đ i ph thu c
vào y u t nh t đ nh.
ụăngh a:ăVi căphơnălo iănƠyăs giúpăchoănhƠăđ uăt ăcóăcáiănhìnărõăh năv quy n l i
mƠămìnhăđ tăđ căkhiăđ uăt ăvƠoă1ălo i ch ngăkhoánănƠoăđó.
C nă c vƠoă hìnhă th c ch ngă khoán có th phân bi t thành ch ng khoán ghi
danh và ch ng khoán vô danh: Ch ng khoán ghi danh: là ch ng khoán trên đó có ghi
tên ng i s h u; Ch ng khoán vô danh: là ch ng khoán không ghi tên ng i s h u.
ụă ngh a:ă vi că phơnă lo i trênă đ nóiă đ nă xácă đ nhă tìnhă phápă lỦă trongă vi c chuy n
nh ng c phi u.
Giáo trình TTCK trang 53,54,55,56 TS. B ch
2.2.2. Nh ng v n đ chung v c phi u th

c Hi n- HVTC

ng

Kháiă ni m: C phi u th ng hay còn g i là c phi u ph thông là lo i ch ng
ch xác nh n quy n s h u c a c đông đ i v i công ty và xác nh n cho phép c đông
đ

ch

ng các quy n l i thông th

ng trong công ty.

căđi m c phi uăth ng: ng i n m gi c phi u th ng là c đông th ng
đ ng th i là đ ng ch s h u c a công ty. C phi u th ng có nh ng đ c đi m ch y u


ng và cách xác đ nh chúng
ng

M nhăgiá c a c phi uăth

ng: hay còn g i là giá tr danh ngh a là giá tr mà

công ty c ph n n đ nh cho m t c phi u và đ c ghi trên c phi u. M nh giá c phi u
ch có Ủ ngh a quan tr ng vào th i đi m công ty phát hành c phi u th ng, vi c xác
đ nh m nh giá c a c phi u th ng d a vào vi c l y v n đi u l c a công ty chia cho
s c ph n đ ng kỦ phát hành. Chính vì v y m nh giá c phi u không có giá tr th c t
đ i v i nhà đ u t , nên nó không liên quan đ n giá th tr ng c a c phi u đó.
Giáo trình th tr
2.3.2. Giá tr s sách c phi u th

ng ch ng khoán HVTC TS. B ch

c Hi n trang 62

ng

Giáătr s sách (Book value): c a c phi u th

ng là giá tr c phi u đ

c xác

đ nh d a trên c s s li u s sách k toán c a công ty nh m ph n ánh tình tr ng v n c
ph n t i th i đi m nh t đ nh. Giá tr s sách c a công ty đ c xác đ nh b ng cách:

2.3.3. Giá tr th c c a c phi u th

ng

Giáătr lỦăthuy t (n i t i ậ intrinsic value): là giá tr th c c a c phi u t i th i
đi m hi n t i, đ c tính toán c n c vào c t c công ty, tri n v ng phát tri n c a công
ty và lưi su t th tr ng. ây là c n c quan tr ng cho nhà đ u t khi quy t đ nh đ u t
vào c phi u, đánh giá đ c giá tr th c c a c phi u đ so sánh v i giá th tr ng và
l a ch n ph ng án hi u qu nh t. Có 2 cách đ xác đ nh giá tr th c c a c phi u
th

ng là K thu t đ nh giá chi t kh u c t c và K thu t đ nh giá so sánh: Trong đó

ph

ng pháp đ

s gi i thi u

d

c s d ng ph bi n đ đ nh giá c phi u nhi u nh t và là ph

ng pháp

i đây là K thu t đ nh giá chi t kh u c t c:

K thu t đ nh giá chi t kh u c t c
V i ph ng pháp đ nh giá này vi c đ nh giá c phi u hoàn toàn ph thu c vào s phán
đoán, gi đ nh v s t ng tr ng và chính sách c t c c a công ty. Giá c a c phi u ph

ph i do công ty n đ nh và c ng không do ng i nào khác quy t đ nh, mà giá th
12

Thang Long University Library


tr

ng c a c phi u đ

giá cao nh t mà ng

c xác đ nh b i giá th ng nh t mà ng

i bán s n sàng bán nó và

i mua s n sàng tr đ mua nó.

Nh v y, th c ch t giá tr th tru ng c a công ty cao hay th p không có m i quan
h nhân qu v i giá tr ghi s . Có th coi giá tr ghi s là giá l ch s , còn giá tr th
tr ng là giá hi n t i đ c tính theo t ng th i đi m và luôn bi n đ ng trên TTCK.
Giáo trình th tr
Giá th tr

ng ch ng khoán HVTC TS. B ch

c Hi n trang 63

ng là giá m c a và giá đóng c a: trong đó giá đóng c a là giá th c


Kh n ngăthanhătoánăhi năhƠnhă=

c xem xét

khía c nh: kh

T ngătƠiăs n ng n h n
N ng n h n

Chi tiêu này nh m đo l ng kh n ng đ m b o thanh toán các kho n n ng n h n
b ng tài s n l u đ ng c a công ty. Ch s kh n ng thanh toán hi n th i cho th y m c
13


đ an toàn c a công ty trong vi c đáp ng nhu c u các kho n n ng n h n. Tuy nhiên
ch s kh n ng thanh toán hi n th i không phán ánh đ c tính linh ho t c a công ty.
Bên c nh đó có m t ch s khác đ c thi t l p đ lo i b nh ng tài s n kém tính thanh
kho n trong tài s n l u đ ng chính là ch s kh ng n thanh toán nhanh
H s kh n ngăthanhătoánănhanhă=

T ngătƠiăs n ng n h n ậ HƠngăt n kho
N ng n h n

Ch s này đ
công ty trong tr

c thi t l p nh m xác đ nh kh n ng đáp ng nhu c u tr n c a

ng h p doanh s bán t t xu ng m t cách b t l i.


Kh n ng thanh A. Ajanthan, “A Nexus between Liquidity &
toán t c th i
Profitability: A Study of Trading Companies in Sri
Lanka,

European

Journal

of

Business

and

Management, Vol. 5, No. 7, 2013, pp. 221-237.
Ngu n: Tác gi t t ng h p
u tiên, trong nghiên c u c a A. M. Eljelly (2004) nghiên c u m i quan h
gi a kh n ng thanh toán và l i nhu n công ty công ty c ph n đ c l a ch n Saudi
Arabia đư ch ra r ng có m i quan h ng c chi u v i kh n ng thanh toán và kh n ng
sinh l i, ngh a là h s thanh toán càng l n thì kh n ng sinh l i càng th p. LỦ gi i cho
đi u này tác gi đư ch ra khi kh n ng thanh toán càng l n đ ng ngh a v i vi c công ty
tích tr l ng l n tài s n và không đ a nó vào trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh t
đó kéo theo l i nhu n công ty th p, đây là thông tin không t t đ i v i các nhà đ u t khi
n m gi c phi u công ty, thay vì mua vào h s bán ra đ tìm ki m công ty nào đ t
đ c l i nhu n cao h n đi u đó d n t i giá c phi u b gi m xu ng.
14

Thang Long University Library


Th

c đo

Nghiên c u
Ari Kokko and Fredrik Sjöholm (2004), “The
Internationalization of Vietnamese SMEs, Stockholm
School of Economics , Asian Economic Papers, Vol.4,
No.1.
Henrik Hansen, John Rand and Finn Tarp (2002) “SME
Growth and Survival in Vietnam: Did Direct Government
Support Matter?

T ngătƠiă
Mô hình FAMA-FRENCH: M t nghiên c u th c nghi m
s năcôngă
đ i v i TTCK Vi t Nam - T.s V ng
c Hoàng Quân
ty
và H Th Hu
The relationship between earning yield, market value and
return for NYSE common stocks: Further evidence
o l ng nh h ng c a các nhân t đ n t su t sinh l i
c phi u doanh nghi p Ngành Xây d ng b ng mô hình
Fama – French – Nguy n ng Thanh
Ngu n: Tác gi t t ng h p
15


Trong nghiên c u c a Ari Kokko and Fredrik Sjöholm (2004), Henrik Hansen,

đi u trên khi n cho nhà đ u l a ch n c phi u c a công ty có quy mô nh h n là quy
mô l n.
Cùng s d ng ph ng pháp gi ng nghiên c u c a T.s V ng
c Hoàng Quân,
nghiên c u c a Nguy n
ng Thanh (2011) dùng đ đo l ng t su t sinh l i c a c
phi u doanh nghi p ngành xây d ng, k t qu cho th y không có m i quan h gi a quy
mô công ty đ i v i t su t sinh l i mà thay vào đó nhân t th tr ng m i có tác đ ng
đ n t su t sinh l i. T đó cho ta th y quy mô công ty không có tác đ ng đ n t su t
sinh l i và giá c phi u.

16

Thang Long University Library


2.4.1.3. T l v n Nhà n

c

B ng 2.3. M t s nghiên c u v t l v n nhà n
M i
quan h

Th c
đo

Tích
c c
Ph n

Economics, vol. 40, p. 1.
Ngu n: Tác gi t t ng h p

T l s h u v n Nhà n c là m t ph n trong c c u v n và đư có nhi u nghiên c u
v hi u qu ho t đ ng kinh doanh trong vi c s d ng ph n v n Nhà n

c trong doanh nghi p.

Th nh t, h u h t các công trình nghiên c u v s h u Nhà n c đ u ch ng minh r ng
s h u Nhà n c có tác đ ng tiêu c c đ n hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p.
Trong nghiên c u c a Bhatti & Sarwet (2012) th m chí còn nêu rõ trong nghiên c u c a mình
nh ng nguyên nhân chính d n đ n k t qu kinh doanh t i t c a m t trong nh ng DNNN l n
nh t Pakistan là T ng công ty đ ng s t Pakistan (Pakistan Railways), đó là c ch qu n lỦ tài
chính kém, quan liêu và tình tr ng tham nh ng...T đó cho th y nh ng công ty có t l s h u
v n nhà n c càng l n thì hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh th ng kém hi u qu đ t
đ c l i nhu n r t th p th m chí là l , d n t i l a ch n c a nhà đ u t vào c phi u c a công ty
này là r t th p d n t i l
c phi u b gi m sút

ng c u v c phi u các công ty này th p kéo theo giá th tr

ng c a

Th hai, m t s nghiên c u cho th y tác đ ng tích c c c a ph n v n Nhà n c đ i v i
hi u qu tài chính doanh nghi p, nh ng trong m t s nhóm doanh nghi p nh t đ nh. Nh ng k t
qu này ch y u tìm th y đ i v i các Công ty Niêm y t trên th tr

ng Trung Qu c. Trong

nghiên c u c a Li, Sun & Zou (2009) đư phát hi n ra r ng s bi n đ ng c a k t qu kinh doanh


đư th c hi n m t nghiên c u đ i v i 17 công ty M , trong đó Chính ph M n m gi t 35 100% c ph n trong vòng t 1 - 23 n m trong và sau chi n tranh th gi i th II. K t qu cho
th y, không có s khác bi t l n gi a các công ty có v n s h u c a chính ph và các công ty t
nhân khi xu h

ng bi n đ ng l i nhu n và t c đ t ng tr

v i các công ty t nhân cùng ngành. Nguyên nhân chính đ

ng c a các công ty này t

ng đ ng

c ch ra là do Chính ph M đư ít

can thi p vào các quy t đ nh đ u t c a nhóm các doanh nghi p này, có s đánh giá, đ nh giá
khách quan, có m t môi tr

ng kinh doanh c nh tranh bình đ ng. T nghiên c u trên có th

th y r ng giá c phi u ph thu c vào chính b n thân doanh nghi p và k t qu ho t đ ng kinh
doanh c a h ch không ch u tác đ ng c a t l s h u v n nhà n

c.

Nhìn chung, k t lu n ph bi n c a các nghiên c u th c ti n trên th gi i là ph n v n
Nhà n
ng

c không đem l i hi u qu tài chính cho doanh nghi p. Tuy nhiên, nh ng k t qu trái

18

Thang Long University Library


gian ch tiêu này càng t ng s đ

c nhà đ u t đáng giá tích c c. N u só sánh gi a các

công ty v i nhau ch tiêu c a công ty nào cao h n thì kh n ng sinh l i trên 1 đ ng thu
nh p c a h là l n h n.
T su t sinh l i trên t ng tài s n
L i nhu n sau thu
ROA=
T su t sinh l i trên tài s n đo l

T ng tài s n
ng ho t đ ng c a m t công ty trong vi c s

d ng tài s n đ t o ra l i nhu n, c ng nh ch tiêu trên ch tiêu này càng cao thì kh
n ng sinh l i trên m t đ n v giá tr tài s n càng l n. ánh giá theo ti n trình th i gian
thì ch tiêu này càng t ng c ng đ c đánh giá là tích c c. Nhà phân tích ch ng khoán,
c ng nh các c đông đ c bi t quan tâm đ n ch tiêu này. Nói chung h s thu nh p trên
c ph n càng cao thì các c phi u càng h p d n.
T su t sinh l i trên t ng ngu n v n
L i nhu n sau thu
ROE=
V n ch s h u
Ch tiêu này cho bi t kh n ng sinh l i t m t đ n v v n giá tr v n c đông.
T c là m t đ ng v n c đông t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n. Ch tiêu này càng cao thì

M i quan h

Th

c đo

Nghiên c u
Abu Hashish, K. “The Role of Published
Accounting Information in Predicting of Stock

ROA
Cùng chi u

ROS
ROE

Prices , An Applied Study on Listed Corporations
on Amman Stock Exchange , Al Basa’er
Magazine/ Petra University, Amman, issue 2, 2003.
AL Khalaileh, M. “The Relationship between
Accounting Performance Indexes and Market
Performance Indexes , An Applied Study on Listed
Corporations at Amman Security Exchange,
Administrative Sciences Studies Magazine, Jordan
University, Amman, issue 1, 2001.
Ngu n: Tác gi t t ng h p

(Abu Hasheesh, 2003) đư ki m tra vai trò c a thông tin k toán đ c xu t b n
trong vi c d đoán giá c phi u. Nghiên c u s d ng m t m u c a 40 công ty đ i chúng
niêm y t t i Amman Jordan an Exchange cho n m 2003. K t qu cho th y r ng có m t


c đo

Nghiên c u
Merton H. Miller, Franco Modigliani, “Dividend

Không tác

Policy, Growth and Valuation of shares , Blackwell

đ ng

Publishing for the American Finance Association, The
Journal of Business, vol. 34, no. 4, pp. 411-433, 1961.
Dividend Policy under Asymmetric Information Miller

Cùng chi u

T l chi

and Rock The Journal of Finance Volume 40, Issue

tr c t c

4, pages 1031–1051, September 1985
Mian Sajid Nazir, Abdullah, Muhammad Musarrat
Nawaz, “How Dividend Policy Affects Volatility of

Ng



còn vi c dòng thu nh p đó đ

c phân chia thành c t c hay l i nhu n đ l i nh th nào

không quan tr ng.
21


Tuy nhiên có nh ng quan đi m ng
r ng th tr

c l i trong nhi u nghiên c u đư ch ng minh

ng ph n ng tích c c đ i v i các thông tin chi tr c t c nhi u h n m t

trong s đó là c a Miller và Rock (1985) khi cho r ng các nhà đ u t không ph n ng
v i chính sách c t c mà v i các thông tin ch a đ ng bên trong chính sách c t c, đây
là quan đi m cho r ng chính sách c t c là tín hi u tác đ ng đ n giá c t c. LỦ thuy t
phát tín hi u c a c t c phát bi u r ng, t t c các thông báo c a công ty v vi c chi
tr c t c nhi u h n đ

c xem nh là m t tín hi u cho th y công ty đang s h u nhi u

d án tri n v ng trong t

ng lai, nói cách khác là công ty đang r t n nên làm ra. Ph n

l n các cu c th nghi m c ng cho th y tác đ ng tín hi u c a c t c luôn x y ra trong c
tr

ng trong t

ng lai c a công ty là th p, d n t i vi c c

phi u c a công ty kém h p d n so v i nhà đ u t và giá c phi u s gi m.
Chính sách c t c c a công ty có tác đ ng quan trong t i giá c a c phi u, tùy
thu c vào m c tiêu c a nhà đ u t theo đu i khi ho t đ ng trên th tr
mà chúng ta có th xác đ nh đ

ng ch ng khoán

c tác đ ng c a chính sách c t c đ i v i giá ch ng

khoán c a m i công ty.
2.4.1.6. T ng tr

ng th ph n
B ng 2.6. M t s nghiên c u v t ng tr

M i quan h

Cùngăchi u

Th

căđo

ng th ph n

Nghiênăc u

l n hay nh th

ng.Vì th ph n nh h

ng tr c ti p đ n l i nhu n nên m i công ty dù

ng mu n gia t ng th ph n.

Trong bài nghiên c u Market share - a Key to profitability đ

c tài tr b i

Marketing Science Institute và the Harvard Business c a School Robert D.
BuzzellBradley T. Gale Ralph và GM Sultan đư ch ra đ

c m i quan h tích c c gi a

th ph n và h s ROI (h s thu nh p trên đ u t _m t trong nh ng y u t đ đánh giá
hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh). Trong bài nghiên c u đư ch ra r ng m t công
ty có th ph n l n s có đ

c s c m nh c a th tr

ng khi h có th m c c m t cách

hi u qu h n v i nhà cung ng đ gi m thi u chi phí, đ ng th i c ng là ng

i đ t ra giá

c a s n ph m trên th tr


c giá tr . T đó khách hàng s d g p r i ro

h n trong vi c mua các s n ph m đó và h s l a ch n nh ng công ty uy tín, đ
đ n thông qua chi m th ph m l n trong th tr

c bi t

ng và ch p nh n tr m t m c giá cao.

Th hai, nguyên nhân c a vi c th ph n ch quan tr ng v i doanh nghi p khi
ng

i mua là phân m nh b i vì h chi m s l

khách hàng trong vi c th
đánh m t n ng l c th

ng l

ng l

ng ít không t p trung nên s c m nh c a

ng giá c đ i v i công ty là th p h n d n t i h b

ng và ph i ch p nh n tr giá cao đ có đ

c s n ph m c a



ng doanh thu

T l l m
phát

Fama, E.F. and Schwert, W., (1977), “Asset returns
and inflation , Journal of Financial Economics, Vol.
5, pp. 115-46.
Gjerdr, Oystein and Frode Saettem (1999), “Causal
Relation among Stock Returns and Macroeconomic
Variables in a Small, Open Economy , Journal of
International Financial markets, Institutions and
Money, Vol. 9, pp. 61-74.
Ngu n: Tác gi t t ng h p

H c thuy t Fisher đư ch r ng r ng th tr ng ch ng khoán đóng vai trò nh m t
hàng rào ch ng l i l m phát. i u này ng Ủ r ng các nhà đ u t đ c b i d ng đ y đ
cho m c t ng gia t ng c a l m phát thông qua qua s t ng t ng ng c a giá ch ng
khoán do đó l m phát có m i quan h tích c c v i giá ch ng khoán. M t nghiên c u
khác c a Firth (1979) khi nghiên c u th tr ng ch ng khoán t i Anh đ ng tình v i h c
thuy t Fisher khi cho r ng t i đây giá ch ng khoán có m i quan h cùng chi u v i l m
phát.
Tuy nhiên t i nghiên c u c a Fama and Schwert (1977) l i ch ra rang l m phát
có m i quan h tiêu c c đ n giá c a ch ng khoán.
lỦ gi i cho đi u này nghiên c u
đư ch ra r ng, l m phát t ng cao nh h

ng đ n ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a


l m phát và giá ch ng khoán chúng ta c n l u Ủ đ n y u t th i gian c a nghiên c u.
2.4.2.2. T ng tr

ng GDP
B ng 2.8. M t s nghiên c u v t ng tr

M i quan h

Tích c c

Th

c đo

ng GDP

Nghiên c u

Investigating
Equilibrium
Relationship
between
T l t ngă Macroeconomic Variables and Malaysian Stock Market
Index through Bounds Tests Approach Hussain Ali
tr ng
Bekhet & Mohamed Ibrahim Mugableh International
GDP
Journal of Economics and Finance; Vol. 4, No. 10; 2012
Ngu n: Tác gi t t ng h p