TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI
VŨ TRÍ HIẾU

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ PHẪU THUẬT
MỞ NẮP SỌ GIẢM ÁP TRONG ĐIỀU TRỊ
CHẤN THƯƠNG SỌ NÃO NẶNG
Người hướng dẫn khoa học:
TS. DƯƠNG ĐẠI HÀ
PGS.TS. ĐỒNG VĂN HỆ


ĐẶT VẤN ĐỀ
• Chấn thương sọ não (CTSN) nặng chiếm 10% trong tổng
số BN CTSN. 80% tử vong của CTSN là do CTSN nặng.
• Điều trị CTSN nặng gồm:
- Nội khoa: hồi sức chống phù não, chống thiếu máu và
tránh tổn thương thứ phát.
- Phẫu thuật: lấy máu tụ chèn ép, giải phóng chèn ép
não…
• Chỉ định phẫu thuật kinh điển trước đây chủ yếu dựa trên
các dấu hiệu lâm sàng, sau này dựa vào hình ảnh chụp
cắt lớp vi tính (CLVT).


ĐẶT VẤN ĐỀ
• Trong hai thập niên gần đây, kỹ thuật đo ALNS liên
tục áp dụng rộng rãi trong điều trị CTSN nặng.
• Phẫu thuật mở nắp sọ giảm áp được sử dụng rộng
rãi khi điều trị bảo tồn, hồi sức tích cực vẫn không
kiểm soát được áp lực trong sọ.
• Tại Việt Nam, hầu hết các nghiên cứu chỉ đề cập tới

Munch.E và cộng sự (2000) báo cáo kết quả 49
bệnh nhân CTSN nặng được điều trị bằng PT mở
sọ giảm áp cho kết quả khả quan.


TỔNG QUAN
 Tại Việt Nam:
• Lê Văn Cư và cộng sự đã nghiên cứu trong 2 năm
1999 – 2000: PT lấy máu tụ + phẫu thuật mở rộng sọ
giảm áp tỉ lệ tử vong 23,27%.
• Hoàng Chí Thành (2003) PT lấy máu tụ + giảm áp
• Nguyễn Hữu Hoằng (2010) đánh giá tác dụng của
mannitol làm giảm ALNS.
• Trần Trung Kiên (2012) ALSN thường tăng cao vào
ngày thứ 3 sau CTSN


TỔNG QUAN
 SINH LÝ KHOANG SỌ


Sọ là một hộp xương cứng
không giãn nở chứa:



Não (80%)




 CẮT LỚP VI TÍNH
Tổn thương trực tiếp

Tổn thương thứ phát

- Máu tụ NMC

- Thoát vị não

- Máu tụ DMC

- Phù não

- Máu tụ trong não
- Chảy máu não thất
- Chảy máu màng mềm
- Dập não
- Tổn thương sợi trục lan tỏa


TỔNG QUAN

Thoát vị não

Phù não


TỔNG QUAN
 CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐO ALNS


• Theo dõi sau điều trị ≥ 1 tháng


ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
 Tiêu chuẩn loại trừ
• Mở nắp sọ giảm áp không đo ICP
• Không theo dõi được ICP liên tục
• Không phẫu thuật
• Mổ lấy máu tụ và mở nắp sọ giảm áp với khối
máu tụ > 20 gram


ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• Nghiên cứu can thiệp không đối chứng thực hiện
tại Khoa Phẫu thuật Thần kinh và Khoa Hồi sức
Tích cực Bệnh viện Việt Đức từ tháng 6/2012
đến tháng 8/2013.
•

n = 27 bệnh nhân


ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
 SƠ ĐỒ NGHIÊN CỨU
Bệnh nhân hôn mê
GCS ≤ 8, CLVT có
tổn thương.


- An thần
- Thở máy áp lực cao
- Lợi tiểu
- Đầu cao
- Hạ nhiệt độ
- Giảm đau
- Chống động kinh
- Dinh dưỡng

Loại khỏi nghiên cứu


ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
 Chỉ tiêu lâm sàng
• Tuổi, giới
• Lý do vào viện
• Triệu chứng lâm sàng: Tri giác, Thần kinh khu trú.
 Chỉ tiêu cận lâm sàng: Hình ảnh CLVT
•
•
•
•

Chảy máu màng mềm
Dập não, Phù não
Bể đáy còn, bể đáy mất, bể đáy hẹp
Mức độ di lệch đường giữa



 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
 Chỉ tiêu ALNS

- Đo ALNS tại thời điểm đặt, tại thời điểm phẫu thuật và
sau phẫu thuật.
- Theo dõi ALNS:
+ Không thay đổi
+ Tăng dần
+ Giảm dần
+ Biến thiên


ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
 Phương pháp điều trị.
 Hồi sức bệnh nhân CTSN nặng.
•
•
•
•
•
•

Duy trì AL tưới máu não >70mmHg.
An thần
Duy trì PaO2
Duy trì PaCO2
Nằm đầu thẳng, cao 15°-30°.
Hạ nhiệt độ