MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT..................................................................................................3
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU..........................................................................................4
LỜI CAM KẾT...........................................................................................................................6
LỜI MỞ ĐẦU.............................................................................................................................7
Chương 1.....................................................................................................................................9
LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG KINH
DOANH NGÂN HÀNG.............................................................................................................9
1.1. TÍN DỤNG NGÂN HÀNG VÀ SỰ CẦN THIẾT PHẢI QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN
DỤNG.....................................................................................................................................9
1.1.1.Tín dụng ngân hàng...................................................................................................9
1.1.2. Rủi ro tín dụng và sự cần thiết phải quản trị rủi ro tín dụng trong kinh doanh ngân
hàng...................................................................................................................................11
1.2. NỘI DUNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG
MẠI.......................................................................................................................................17
1.2.3. Tổ chức thực hiện kế hoạch quản trị rủi ro tín dụng.................................................22
1.2.4. Đánh giá hoạt động quản trị rủi ro.........................................................................27
1.3. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG. KINH
NGHIỆM QTRR TÍN DỤNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI TRÊN THẾ GIỚI
VÀ BÀI HỌC RÚT RA CHO CÁC NHTM VIỆT NAM...................................................28
1.3.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị rủi ro tín dụng................................................28
1.3.2. Kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng tại một số ngân hàng thương mại trên thế
giới....................................................................................................................................29
Chương 2...................................................................................................................................35
THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NHNO& PTNT
VIỆT NAM CHI NHÁNH BẮC HÀ NỘI...............................................................................35
2.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ NHNO&PTNT BẮC HÀ NỘI.........................................35
2.1.1. Sự hình thành và phát triển....................................................................................35
2.1.2. Chức năng nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức.................................................................36
2.2. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI
NHNO&PTNT BẮC HÀ NỘI.............................................................................................39
bên ngoài)..............................................................................................................................86
4 – 1.......................................................................................................................................86
3 - 1.......................................................................................................................................86
2 - 1 ......................................................................................................................................86
< 1 – 1...................................................................................................................................86
Tính thanh khoản..................................................................................................................86
Tài sản lưu động/Nợ ngắn hạn (dựa vào năm dự báo đầu tiên)..........................................86
4:1..........................................................................................................................................86
3.2.3. Các giải pháp về con người....................................................................................91
3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI RO
TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG NO&PTNT BẮC HÀ NỘI.............................................93
3.3.1. Kiến nghị với Chính phủ........................................................................................93
3.3.2.Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam......................................................95
3.3.3. Kiến nghị với Ngân hàng No&PTNT Việt Nam...................................................95
KẾT LUẬN...............................................................................................................................96
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.................................................................................97
PHỤ LỤC..................................................................................................................................98
Nguyễn Nguyên Vân – Lớp Thương Mại 46A
2
2
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. NHNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
QTRR : Quản trị rủi ro
DN : Doanh nghiệp
TSĐB : Tài sản đảm bảo
Vốn CSH : Vốn chủ sở hữu
NHNo&PTNT : Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn
TCTD : Tổ chức tín dụng
So với NT : So với năm trước
BĐS : Bất động sản
Nội ................................................................ Error: Reference source not found
Bảng số 07: Tình hình trích lập quỹ dự phòng rủi ro giai đoạn 2004 – 2007 tại
ngân hàng Bắc Hà Nội. ................................. Error: Reference source not found
Nguyễn Nguyên Vân – Lớp Thương Mại 46A
4
4
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. NHNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội
Bảng số 08: Kết quả huy động vốn của chi nhánh Bắc Hà Nội giai đoạn 2004
– 2007 ........................................................... Error: Reference source not found
Bảng số 09: Kết quả dư nợ của Chi nhánh Bắc Hà Nội giai đoạn 2004 – 2007
...................................................................... Error: Reference source not found
Nguyễn Nguyên Vân – Lớp Thương Mại 46A
5
5
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. NHNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội
LỜI CAM KẾT
Tôi xin cam kết rằng toàn bộ nội dung của chuyên đề thực tập được
trình bày sau đây là do bản thân tôi tự thực hiện trên cơ sở tham khảo một số
tài liệu từ các nguồn khác nhau (sẽ được ghi rõ trong mục tài liệu tham khảo).
Tôi sẽ chịu trách nhiệm trước mọi vấn đề liên quan đến nội dung của chuyên
đề này.
Nguyễn Nguyên Vân – Lớp Thương Mại 46A
6
6
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. NHNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội
LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài.
Kinh doanh ngân hàng là hoạt động kinh doanh chứa đựng rất nhiều loại
rủi ro. Bởi lẽ hoạt động này được thực hiện trên cơ sở niềm tin, niềm tin giữa
người gửi tiền đối với ngân hàng, niềm tin của ngân hàng đối với người đi
rủi ro, vận dụng trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng. Trên cơ sở đó tiến hành
xem xét thực trạng của hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại NHNo&PTNT
Chi nhánh Bắc Hà Nội. Từ đó đưa ra một số giải pháp và kiến nghị nhằm giúp
ngân hàng có thể hoàn thiện hoạt động này.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hoạt động quản trị rủi ro tín dụng nói
chung tại các ngân hàng thương mại và thực trạng hoạt động này tại
NHNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội.
Phạm vi nghiên cứu của đề tài là thực trạng hoạt động tín dụng và quản trị
rủi ro tín dụng tại NHNO&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội qua 4 năm 2004 –
2007.
4. Kết cấu của chuyên đề.
Chuyên đề gồm ba phần chính sau:
Chương 1: Lý luận cơ bản về hoạt động QTRR tín dụng trong kinh doanh
ngân hàng.
Chương 2: Thực trạng hoạt động QTRR tín dụng tại NHNo&PTNT Chi
nhánh Bắc Hà Nội.
Chương 3: Một số giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động
QTRR tín dụng tại NHNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội.
Em xin được cảm ơn PGS.TS Nguyễn Thị Xuân Hương đã hướng dẫn và
giúp đỡ em hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp này.
Nguyễn Nguyên Vân – Lớp Thương Mại 46A
8
8
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. NHNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội
Chương 1
LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI
RO TÍN DỤNG TRONG KINH DOANH NGÂN
HÀNG
1.1. TÍN DỤNG NGÂN HÀNG VÀ SỰ CẦN THIẾT PHẢI
cùng nó lại quay về hình thái tiền tệ để hoàn trả ngân hàng. Trong dòng lưu
chuyển vốn đó rủi ro có thể xảy ra ở bất kỳ khâu nào và điều cần lưu ý ở đây
là rủi ro đó sẽ xảy ra đối với khách hàng trước rồi mới đến ngân hàng. Bởi
vậy để quản trị được rủi ro thì ngân hàng phái kiểm soát khách hàng từ việc
khách hàng đã chuyển hóa đồng vốn vay như thế nào.
Thứ ba, giá trị hoàn trả của khách hàng phải lớn hơn giá trị ban
đầu. Đến kỳ đáo hạn, khách hàng phải hoàn trả khoản vay cho ngân hàng bao
gồm khoản vay gốc và một khoản lãi vay. Khoản lãi vay này dùng để trang
trải các chi phí mà ngân hàng bỏ ra (như chi phí huy động vốn, chi phí các
hoạt động…) và để ngân hàng có lợi nhuận. Việc tính toán lãi của khoản vay
liên quan đến vấn đề lãi suất và rủi ro lãi suất cũng nằm trong hệ thống rủi ro
kinh doanh mà ngân hàng phải đối mặt, tuy nhiên trong phạm vi nghiên cứu
của đề tài này thì rủi ro lãi suất sẽ không được đề cập đến.
Thứ tư, khách hàng cam kết sẽ hoàn trả khoản vay cho ngân hàng
đúng hạn. Đặc đỉểm này hết sức quan trọng trong quá trình nghiên cứu quản
trị rủi ro tín dụng vì những lý do sau. Trước hết, khoản tiền mà ngân hàng cho
vay không thuộc sở hữu của ngân hàng vì ngân hàng chỉ là một đơn vị trung
gian tài chính thực hiện “kinh doanh tiền gửi” nói nôm na là “đi vay để cho
vay” . Hoạt động kinh doanh tiền gửi này có một quy tắc là khi khách hàng
gửi tiền vào ngân hàng với bất kỳ thời hạn nào thì ngân hàng không có quyền
từ chối nếu khách hàng đó muốn rút tiền trước thời hạn, ngược lại khi ngân
hàng cho vay một khách hàng nào đó thì dù có bất cứ lý do gì cũng không
được phép đòi khách hàng đó thanh toán nếu chưa đến hạn. Bởi vậy, việc các
khoản vay được thanh toán đúng hạn có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm
bảo khả năng thanh khoản của ngân hàng. Trong trường hợp này, rủi ro tín
dụng nếu xảy ra sẽ có thể là nguyên nhân của rủi ro thanh khoản mà bất kỳ
ngân hàng nào cũng luôn lo sợ phải đối mặt. Một điều nữa đối với tính đúng
hạn của khoản hoàn trả là “liệu ngân hàng có muốn khách hàng trả trước hạn
Nguyễn Nguyên Vân – Lớp Thương Mại 46A
10
không tránh khỏi rủi ro. Vậy rủi ro là gì?
Rủi ro là sự kiện xảy ra không theo ý muốn và ảnh hưởng xấu đến
hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thương mại.
Nguyễn Nguyên Vân – Lớp Thương Mại 46A
11
11
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. NHNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội
Hoạt động kinh doanh ngân hàng rất nhạy cảm, có liên quan đến
nhiều lĩnh vực khác nhau của nền kinh tế, chịu sự tác động của nhiều nhân tố
khách quan và chủ quan như kinh tế, chính trị, xã hội … Từ đó cũng gây ra
những thiệt hại không nhỏ cho ngân hàng. Hơn nữa, ngân hàng kinh doanh
không những chỉ huy động vốn và cho vay mà còn rất nhiều lĩnh vực khác
như thanh toán, bảo lãnh, kinh doanh ngoại hối, chứng khoán, góp vốn liên
doanh, dịch vụ thẻ đại lý … Vì vậy có thể nói rằng rủi ro ngân hàng rất đa
dạng.
Do đặc thù kinh doanh của mình nên hoạt động kinh doanh ngân hàng
có rất nhiều các loại rủi ro, bao gồm:
- Rủi ro tín dụng.
- Rủi ro lãi suất.
- Rủi ro thanh khoản.
- Rủi ro hối đoái.
- Rủi ro thiếu vốn khả dụng.
- Rủi ro trong tín dụng quốc tế
- Các rủi ro khác.
Trong số các loại rủi ro kể trên thì rủi ro tín dụng là loại rủi ro lớn
nhất và phức tạp nhất do tín dụng là nghiệp vụ sinh lời chủ yếu và đồng thời
là nghiệp vụ tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao nhất của ngân hàng. Bởi vậy mối lo
lắng lớn nhất trong hoạt động tín dụng cũng chính là rủi ro tín dụng.
Rủi ro tín dụng có nhiều cách định nghĩa trong đó theo Điều QĐ493
của Thống đốc ngân hàng Nhà Nước Việt Nam thì rủi ro tín dụng được định
Thứ nhất, rủi ro tín dụng do nguyên nhân khách quan bao gồm:
- Rủi ro do môi trường kinh tế có biến động bất lợi: điều này dẫn
đến việc đầu tư vốn kinh doanh của khách hàng gặp khó khăn và khách hàng
không thể trả nợ cho ngân hàng.
- Rủi ro do môi trường pháp lý chưa thuận lợi: Hệ thống văn bản
pháp luật còn nhiều bất cập, quản lý của các cơ quan nhà nước tại địa phương
còn nhiều yếu kém, hệ thống thông tin quản lý hạn chế.
- Rủi ro từ chính sách: Những thay đổi trong chính sách của nhà
nước hoặc thay đổi một số quy định của luật pháp cũng có thể gây nên rủi ro
cho hoạt động tín dụng ngân hàng.Ví dụ khi ngân hàng đã kí quyết định cho
một DN vay vốn sản xuất pháo vào thời điểm Nhà nước chưa cấm buôn bán
sản xuất pháo đến khi Nhà nước ra quyết định cấm sản xuất pháo (khi hợp
Nguyễn Nguyên Vân – Lớp Thương Mại 46A
13
13
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. NHNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội
đồng còn hạn) thì rõ ràng DN không thể hoạt động và tất nhiên không thể trả
nợ cho ngân hàng.
Thứ hai, rủi ro tín dụng do nguyên nhân chủ quan bao gồm:
- Rủi ro do nguyên nhân từ phía khách hàng: Sử dụng vốn sai mục
đích đã cam kết, không thiện chí trong việc trả nợ, khả năng quản lý kinh
doanh kém, tình hình tài chính không lành mạnh…
- Rủi ro do nguyên nhân từ phía ngân hàng : công tác kiểm tra nội
bộ yếu kém, cán bộ còn bất cập về trình độ chuyên môn hoặc đạo đức nghề
nghiệp dẫn đến các sai phạm, thiếu kiểm tra và giám sát khách hàng sau khi
cho vay; sự liên kết và hợp tác giữa các ngân hàng thương mại còn lỏng lẻo,
CIC (trung tâm thông tin tín dụng) chưa phát huy được vai trò…
b)Theo tính chất của rủi ro
Theo cách phân chia này thì rủi ro tín dụng có thể phân làm hai loại:
Một là, rủi ro mất vốn: ngân hàng không thu được các khoản gốc và
một vài quốc gia nào đó trong khu vực hoặc trên thế giới.Hãy nhìn lại cuộc
khủng hoảng tài chính châu Á (1997) hay gần hơn là cuộc khủng hoảng tài
chính Nam Mỹ (2001-2002) đã làm rung chuyển toàn cầu.
Thứ hai, đối với ngân hàng: khi gặp rủi ro tín dụng, ngân hàng không
thu được vốn và lãi của khoản cho vay nhưng vẫn phải trả vốn và lãi cho
khoản tiền đã vay từ người gửi khi đến hạn, điều này làm cho ngân hàng mất
cân đối trong việc thu chi. Nợ không thu được làm giảm vòng quay vốn tín
dụng và do đó việc kinh doanh không hiệu quả.Như đã phân tích ở phần
trước, rủi ro tín dụng xảy ra thì ngân hàng phải tiếp tục đối mặt với rủi ro
thanh khoản tức là mất khả năng thanh toán cho người gửi tiền và do đó mất
uy tín với khách hàng.bản than ngân hàng cũng không thể thanh toán các
khoản lương cho nhân viên của mình nên những người có năng lực sẽ
thuyên chuyển công tác, gây khó khăn cho ngân hàng.
Nói tóm lại, rủi ro tín dụng của một ngân hàng khi đã xảy ra có thể
gây nên thiệt hại ở mức độ khác nhau: nhẹ nhất là ngân hàng bị giảm lợi
nhuận khi không thu hồi được lãi cho vay, nặng nhất khi ngân hàng không
thu được vốn lãi, nợ thất thu với tỷ lệ cao dẫn đến ngân hàng bị lỗ và mất
vốn. Nếu tình trạng này kéo dài không khắc phục được, ngân hàng sẽ bị phá
sản, gây hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế nói chung và hệ thống ngân
hàng nói riêng. Chính vì vậy trong công tác quản trị ngân hàng thương mại
Nguyễn Nguyên Vân – Lớp Thương Mại 46A
15
15
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. NHNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội
không thể không quan tâm đến quản trị rủi ro đặc biệt là rủi ro trong hoạt
động tín dụng.
Nguyễn Nguyên Vân – Lớp Thương Mại 46A
16
16
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp. NHNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội
vào việc người đó có “khả năng trả nợ” và tính sẵn lòng trả nợ” trong đó tính
Nguyễn Nguyên Vân – Lớp Thương Mại 46A
17
17
Copyright: Tài liệu đại học ©