TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
===***===
NGUYỄN THỊ MINH NGUYỆT
TÌM HIỂU NHU CẦU TIN
CỦA NHÓM NGƯỜI DÙNG TIN
LÀ SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC
SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Thư viện Thông tin
HÀ NỘI - 2013
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
===***===
NGUYỄN THỊ MINH NGUYỆT
TÌM HIỂU NHU CẦU TIN
CỦA NHÓM NGƯỜI DÙNG TIN
LÀ SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC
SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Thư viện Thông tin
Người hướng dẫn khoa học
ThS. Nguyễn Thị Hạnh
Nếu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Hà Nội, Ngày 14 tháng 5 năm 2013
Sinh viên
Nguyễn Thị Minh Nguyệt
BẢNG DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
TỪ VIẾT TẮT
NGHĨA CỦA TỪ VIẾT TẮT
CNH - HĐH
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
CSDL
Cơ sở dữ liệu
CNTT
Công nghệ thông tin
LAN
Local Area Network
TVTT
Bảng 2.6: Mức độ sử dụng các dịch vụ thông tin thư viện của sinh viên
37
Bảng 2.7: Tình hình sử dụng các dịch vụ thư viện của sinh viên
47
Bảng 2.8: Nhận xét thái độ và phương pháp phục vụ của cán bộ thư viện
48
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................................ 1
1. Lý do lựa chọn đề tài ............................................................................... 1
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu............................................................ 3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ........................................................... 3
4. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................... 3
5. Đóng góp về mặt lý luận và thực tiễn của khóa luận................................ 4
6. Cấu trúc khóa luận................................................................................... 4
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và phụ lục, khóa luận gồm 3 chương: ... 4
Chương 1. ĐẶC ĐIỂM NGƯỜI DÙNG TIN VÀ HOẠT ĐỘNG THÔNG
TIN THƯ VIỆN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 ............... 5
1.1 Khái quát về trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 ................................... 5
1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển .................................................. 5
1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ ....................................................................... 7
1.1.3 Cơ cấu tổ chức ................................................................................ 8
1.1.4 Đội ngũ cán bộ .............................................................................. 10
1.1.5 Cơ sở vật chất............................................................................... 11
2.4 Thực trạng đáp ứng nhu cầu tin đối với sinh viên trường Đại học Sư
phạm Hà Nội 2 .......................................................................................... 45
2.4.1 Khả năng đáp ứng nhu cầu tin của vốn tài liệu.............................. 45
2.4.2 Khả năng đáp ứng nhu cầu tin của hệ thống sản phẩm và dịch vụ
thông tin ................................................................................................. 47
2.5 Nhận xét chung ................................................................................... 49
2.5.1 Đặc điểm nhu cầu tin của sinh viên trường Đại học Sư phạm
Hà Nội 2.................................................................................................... 49
2.5.2 Những thuận lợi và khó khăn ảnh hưởng tới việc đáp ứng nhu cầu tin
cho sinh viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 ...................................... 50
Chương 3. MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NHẰM ĐÁP ỨNG NHU CẦU TIN CỦA
SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 ........................... 55
3.1. Tăng cường nguồn lực thông tin ......................................................... 55
3.2 Đa dạng hóa các sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện .................. 57
3.3 Tăng cường cơ sở vật chất ................................................................... 58
3.4 Hoàn thiện bộ máy tra cứu tin ............................................................. 60
3.5 Tăng cường hợp tác trao đổi giữa các thư viện .................................... 62
3.6 Nâng cao trình độ cho cán bộ thư viện và đào tạo người dùng tin........ 62
3.6.1 Nâng cao trình độ cho cán bộ thư viện .......................................... 62
3.6.2 Đào tạo, bồi dưỡng người dùng tin ................................................ 64
KẾT LUẬN.................................................................................................. 66
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................... 67
PHỤ LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài
Trong giai đoạn đổi mới đất nước, giáo dục - đào tạo nói chung và giáo
dục đại học nói riêng có vai trò quan trọng. Để thực hiện đẩy mạnh công
nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH - HĐH) phấn đấu đến năm 2020, nước ta cơ
có thiên hướng muốn khám phá. Nhưng kiến thức là một mạng lưới thông tin
rộng lớn...
Franz Jessen - Đại sứ, trưởng phái đoàn Liên minh Châu Âu tại Việt
Nam đã có lời khuyên tới các bạn trẻ Việt Nam: “Để có một đất nước phát
triển thà phải có nền tảng tốt. Và để có một nền tảng tốt như vậy thì điều đầu
tiên là phải có một nền giáo dục thật tốt. Và nhiệm vụ quan trọng nhất của học
sinh, sinh viên là học tập tốt”.
Vì vậy để có những sinh viên học tập tốt, có tư duy độc lập, sáng tạo
trong nghiên cứu khoa học, đóng góp trí tuệ và năng lực của mình vào sự phát
triển của đất nước, sinh viên phải luôn học hỏi, tìm tòi, khám phá những cái
mới, họ cần phải có thông tin, tri thức từ nhà trường, từ xã hội. Họ cần phải
được cung cấp, đáp ứng và thỏa mãn đầy đủ thông tin trong quá trình nghiên
cứu khoa học, học tập và giải trí của mình khi còn là những sinh viên trên
giảng đường đại học.
Mục đích cuối cùng của hoạt động thông tin thư viện là đáp ứng đầy đủ
nhu cầu tin của người dùng tin. Mức độ đáp ứng nhu cầu tin của người dùng
tin được xem là thước đo đánh giá chất lượng hoạt động thông tin thư viện. Vì
vậy việc nghiên cứu nhu cầu tin của người dùng tin và đáp ứng các nhu cầu
tin đó là nhiệm vụ quan trọng của thư viện trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2
sao cho có thể thực hiện được mục tiêu là trở thành trung tâm thông tin - thư
viện, thực hiện tốt sứ mạng của mình là đảm bảo thông tin tư liệu cho các
hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa học của nhà trường.
Thông qua việc nghiên cứu nhu cầu tin của sinh viên trường Đại học Sư
phạm Hà Nội 2 ta có thể đánh giá chính xác thực trạng hoạt động của thư
2
viện, từ đó đưa ra những đề xuất nhằm thỏa mãn nhu cầu tin của sinh viên,
nâng cao chất lượng đào tạo và hiệu quả trong quá trình học tập, nghiên cứu
khoa học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo của nhà trường.
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp thống kê
- Phương pháp so sánh
- Phương pháp điều tra xã hội học (phỏng vấn, lập phiếu điều tra)
5. Đóng góp về mặt lý luận và thực tiễn của khóa luận
- Về mặt lý luận: khóa luận góp phần làm rõ đặc điểm nhu cầu tin của
nhóm người dùng tin là sinh viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 trong
giai đoạn hiện tại.
- Khóa luận khảo sát và đánh giá đúng thực trạng nhu cầu tin của người
dùng tin là sinh viên thông qua việc phục vụ nhu cầu tin tại thư viện trường
Đại học sư phạm Hà Nội 2, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm đáp ứng
nhu cầu tin của sinh viên trường Đại học sư phạm Hà Nội 2.
6. Cấu trúc khóa luận
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và phụ lục, khóa luận gồm 3 chương:
Chương 1: Đặc điểm người dùng tin và hoạt động thông tin thư viện tại
trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2.
Chương 2: Thực trạng nhu cầu tin của sinh viên trường Đại học Sư
phạm Hà Nội 2.
Chương 3: Một số đề xuất nhằm đáp ứng nhu cầu tin của sinh viên
trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2.
4
Chương 1
ĐẶC ĐIỂM NGƯỜI DÙNG TIN VÀ HOẠT ĐỘNG
THÔNG TIN THƯ VIỆN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
1.1 Khái quát về trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2
1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển
Kỹ thuật
Ngữ văn
Giáo dục tiểu học
Giáo dục công dân
Giáo dục công dân - Giáo dục quốc phòng
Giáo dục mầm non
Kỹ thuật nông nghiệp
Giáo dục thể chất
- 11 ngành cử nhân khoa học
Tin Học
Toán học
Vật lý
Hóa học
Sinh Học
Văn học
Tiếng Anh
Lịch sử
Việt Nam học
Thư viện thông tin
Tiếng Trung quốc
- 9 chuyên ngành thạc sĩ
Toán giải tích
Lý luận và phương pháp dạy học vật lý
6
Vật lý chất rắn
Sinh học thực nghiệm
Giáo dục học bậc tiểu học
Kế hoạch chiến lược phát triển trung hạn (2000 - 2005) khẳng định:
“Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 có sứ mạng đào tạo giáo viên phổ thông,
chuyên gia cốt cán bậc trung học cơ sở và bậc tiểu học, cán bộ quản lý giáo
dục và nghiên cứu khoa học đáp ứng nhu cầu phát triển giáo dục cho các tính
Miền Bắc và Bắc Trung Bộ của Việt Nam.
Sứ mạng của trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 được phát biểu như sau:
Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 đào tạo giáo viên, cán bộ khoa học, kỹ
thuật trình độ đại học và sau đại học; là trung tâm nghiên cứu khoa học và
chuyển giao công nghệ phục vụ cho phát triển giáo dục, kinh tế, văn hóa của
đất nước và hội nhập quốc tế.
Tầm nhìn đến năm 2020: Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 là đại học
đa ngành, đa lĩnh vực, là trung tâm nghiên cứu khoa học và chuyển giao công
nghệ năng động trong cả nước.
Trường đang chủ động sáng tạo để phát triển đào tạo, thực hiện xuất sắc
nhiệm vụ được Đảng và Nhà Nước giao phó, thực hiện nhiều dự án tăng
cường cơ sở vật chất và trang thiết bị, đổi mới chương trình, nội dung và
phương pháp, thiết thực thực hiện Nghị quyết số 14 của Chính phủ về đổi mới
cơ bản và toàn diện giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2006 - 2020 nhằm
đào tạo nguồn nhân lực đảm bảo cả về số lượng và chất lượng đáp ứng yêu
cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế.
1.1.3 Cơ cấu tổ chức
Hiện nay trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 có 11 khoa giảng dạy, 01 bộ
môn trực thuộc, 10 phòng chức năng , 05 đơn vị trực thuộc, 05 trung tâm. Cụ
thể là:
8
- Các khoa giảng dạy chuyên môn bao gồm:
Toán
Trung tâm ngoại ngữ
Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội 2
- 5 đơn vị trực thuộc
Ban quản lý KTX SV
Ban bảo vệ
Thư viện
Trạm y tế
Trường THPT thực hành
1.1.4 Đội ngũ cán bộ
Hiện nay cán bộ của trường có 556 người,trong đó có 7 Phó Giáo Sư, 46
Tiến sĩ, 185 Thạc sĩ, 2 Giảng viên cao cấp, 76 giảng viên chính, 228 giảng
viên, 6 chuyên viên chính, 103 chuyên viên và gần 9000 sinh viên, học viên.
Sơ đồ bộ máy tổ chức của trường ĐHSPHN2
Hiệu trưởng
Các hội đồng tư vấn
....................................
Các phó hiệu trưởng
Các lớp sinh viên
Các bộ môn thuộc
khoa
Các khoa và bộ môn
trực thuộc trường
Các phòng, ban
trung tâm
1.2.1 Khái quát về thư viện trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2
Thư viện trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2 được hình thành ngay từ khi
trường được thành lập. Những năm đầu mới thành lập đội ngũ cán bộ nhân
viên thư viện chỉ có gần 10 người, cơ sở vật chất khiêm tốn: Vài chục ngàn
bản sách chuyển từ kho sách của thư viện khoa cấp 2 tại Phủ Lý - Hà Nam và
trường Đại học Sư phạm 1 chuyển lên, hệ thống công nghệ thông tin chưa có
gì, cơ sở hạ tầng nằm trọn đơn nguyên nhà 10.
11
Năm 2004 trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 được hưởng mức A “Dự
án giáo dục đại học” từ quỹ nâng cao chất lượng của ngân hàng thế giới với
số tiền 500.000 USD, trường đã dành một phần ngân sách để nâng cấp thư
viện. Đến nay, thư viện đã có một cơ ngơi khá khang trang với tổng diện tích
sử dụng là 2500m2.
Từ năm 2000 đến nay, thư viện đã ứng dụng công nghệ thông tin vào
công tác quản lý nguồn tài liệu bằng việc sử dụng phần mềm CDS/ISIS. Đầu
năm 2005 thư viện đã xây dựng được cơ sở dữ liệu (CSDL) quản lý tài liệu
thư viện với hơn 5000 biểu ghi. Từ cuối năm 2005 thư viện dùng phần mềm
Libol 5.5 vào trong công tác quản lý tài liệu và quản lý người dùng tin qua
mạng nội bộ. Cùng với đó là việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế vào công tác
biên mục. Đó là các tiêu chuẩn khổ mẫu MARC21, AACR2, DDC. Đén nay
thư viện đã xây dựng được một CSDL thư mục với hơn 12000 biểu ghi, quản
lý tích hợp các dạng tài liệu gồm: Sách chuyên khảo, báo, tạp chí, bài trích,
luận văn, luận án, khóa luận tốt nghiệp của sinh viên.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin đã giúp cho đội ngũ cán bộ thư viện
nâng cao năng lực quản lý, chất lượng phục vụ cũng như các kỹ năng về
chuyên môn nghiệp vụ. Sách, báo được đầu tư thêm làm kho sách của thư
viện ngày càng phong phú, đáp ứng tốt hơn nhu cầu tin của người dùng tin,
- Đảm bảo việc truy cập tới các nguồn thông tin đa dạng
- Hỗ trợ môi trường học tập, nghiên cứu thuận lợi cho bạn đọc
Mở rộng hợp tác quốc tế, các cơ hội mở rộng nguồn tin, bổ sung vốn tài
liệu, phát triển cơ sở vật chất theo hướng phát triển của nhà trường.
Cơ cấu tổ chức, đội ngũ cán bộ
Hiện nay thư viện có 18 cán bộ, trong đó có 01 cán bộ có trình độ thạc
sĩ, 12 cán bộ tốt nghiệp đại học, 02 cán bộ tốt nghiệp cao đẳng, 03 cán bộ tốt
nghiệp trung cấp. Phần lớn các cán bộ đều có trình độ chuyên môn và được
đào tạo có hệ thống, đúng chuyên ngành thông tin thư viện (TTTV). Một số
được đào tạo về chuyên ngành công nghệ thông tin (CNTT), ngoại ngữ và
được đào tạo qua các lớp về bồi dưỡng nghiệp vụ thư viện. Nhìn chung đội
ngũ cán bộ thư viện ở đây còn rất trẻ và năng động, luôn sẵn sàng tiếp thu cái
mới, nâng cao kiến thức chuyên môn và kỹ năng phục vụ bạn đọc. Đây là
13
nguồn nhân lực có tiềm năng giúp cho thư viện hoạt động đạt kết quả cao
trong xu thế hội nhập quốc tế.
Ngoài ban chủ nhiệm thư viện (01 chủ nhiệm, 01 phó chủ nhiệm), các
cán bộ thư viện được phân về các tổ chuyên môn: Tổ nghiệp vụ bổ sung, tổ
phục vụ bạn đọc, tổ phục vụ mượn. Nhân sự các tổ này đang đảm nhận công
việc tại các phòng chức năng:
+ Phòng nghiệp vụ bổ sung
+ Phòng đọc tổng hợp (gần 400 chỗ ngồi cho người dùng tin)
+ Phòng tra cứu và sách ngoại văn (hoạt động theo hình thức kho mở)
+ Phòng luận án, luận văn
Barcode, 1 máy in màu.
Hiện nay thư viện đang sử dụng phần mềm tích hợp Libol 5.5, biên mục
tài liệu thao khổ mẫu MARC21, AACR2, và áp dụng bảng phân loại thập
phân Dewey (DDC) của Mỹ để quản lý và phục vụ các hoạt động TTTV.
1.2.2 Vai trò của hoạt động TTTV trong việc nâng cao chất lượng đào
tạo của nhà trường
Nước ta đã và đang bước vào tiến trình hội nhập quốc tế trong tất cả các
lĩnh vực hoạt động xã hội. Chìa khóa của thành công trong hội nhập quốc tế
chính là yếu tố con người. Sức mạnh của con người trong nền văn minh trí tuệ
thể hiện ở tri thức và kỹ năng hoạt động, được tạo nên bởi chất lượng giáo
dục - đào tạo. Bởi vậy, đổi mới giáo dục và đào tạo ở nước ta theo hướng hội
nhập, hiện đại là vấn đề quan trọng, sống còn của dân tộc. Bước đi quan trọng
đầu tiên trong lộ trình đổi mới giáo dục ở nước ta là thay đổi phương thức đào
tạo từ niên chế sang hình thức đào tạo tín chỉ.
Bắt đầu từ năm 2010, trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2 bắt đầu chuyển
từ hình thức đào tạo niên chế sang hình thức đào tạo theo tín chỉ. Mục đích
của đào tạo tín chỉ có thể khái quát như sau: Đào tạo mạnh theo hướng triết
lý: “Tôn trọng người học, xem người học là trung tâm của quá trình đào tạo”.
Có thể nói đào tạo theo hệ thống tín chỉ là một học chế mềm dẻo, tăng cường
15
tính chủ động tự học, tự nghiên cứu của sinh viên, giảng viên nhà trường; tạo
điều kiện thuận lợi tối đa cho sinh viên tích lũy kiến thức, kỹ năng; đồng thời
học chế tín chỉ cũng quản lý chặt chẽ quá trình học tập của từng sinh viên để
đảm bảo chất lượng đào tạo. Phương pháp này tập trung vào việc làm sao cho
sinh viên hoạt động tư duy càng nhiều càng tốt, thầy cô giáo chỉ là người
hướng dẫn sinh viên biết giải quyết vấn đề đúng hướng.
Thư viện trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 có vai trò quan trọng trong
tiến trình đổi mới giáo dục đại học. Thư viện trở thành “giảng đường thứ 2”
nhu cầu tin chỉ có thể trở thành người dùng tin khi họ sử dụng thông tin (trực
tiếp hoặc thông qua các sản phẩm và dịch vụ thông tin), hoặc có điều kiện để
sử dụng thông tin, thỏa mãn nhu cầu của mình. Trong hoạt động TTTV người
dùng tin như là yếu tố tương tác 2 chiều với các đơn vị thông tin. Vai trò đó
được thể hiện: Người dùng tin là cơ sở để định hướng các hoạt động của đơn
vị thông tin, là người đánh giá các hoạt động TTTV, chính sách bổ sung phụ
thuộc vào nhu cầu của người dùng tin, đồng thời người dùng tin cũng tham
gia sản sinh ra thông tin mới. Như vậy, người dùng tin là yếu tố thiết yếu của
một trung tâm thông tin. Họ là yếu tố năng động của trung tâm thông tin.
Mỗi cơ quan TTTV có đối tượng người dùng tin khác nhau tùy thuộc
vào loại hình, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan TTTV đó. Thư viện trường
Đại học Sư phạm Hà Nội 2 thuộc hệ thống thư viện các trường đại học, có đối
tượng phục vụ chủ yếu là cán bộ, giảng viên và sinh viên.
Hiện nay, người dùng tin của thư viện trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2
đang phát triển nhanh chóng cả về số lượng và thành phần. Sự gia tăng nhanh
chóng về số lượng người dùng tin xuất phát từ việc nhà trường đã phát triển
về số lượng cũng như chất lượng các ngành nghề đào tạo. Trong giai đoạn
hiện nay, mỗi năm nhà trường tuyển sinh 2000 sinh viên hệ chính quy, bên
cạnh đó là các hình thức đào tạo theo địa chỉ, cử tuyển, hệ vừa học vừa làm...
Các ngành đào tạo đại học gồm 23 ngành, trong đó có 12 ngành cử nhân sư
phạm và 11 ngành cử nhân khoa học, chủ yếu thuộc về các ngành khoa học cơ
17
Copyright: Tài liệu đại học ©