ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-------------------------
NGUYỄN MẠNH TOÀN
XÂY DỰNG CHIẾN LƢỢC KINH DOANH TẠI
CÔNG TY TNHH MTV CƠ KHÍ 25 GIAI ĐOẠN 2015 - 2020
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH
Hà Nội - 2015
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-------------------------
NGUYỄN MẠNH TOÀN
XÂY DỰNG CHIẾN LƢỢC KINH DOANH TẠI
CÔNG TY TNHH MTV CƠ KHÍ 25 GIAI ĐOẠN 2015 - 2020
Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh
Mã số: 60 34 01 02
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TS HOÀNG VĂN BẰNG
. Tác giả xin gửi lời cảm ơn chân
thành tới PGS.TS Hoàng Văn Bằng.
Tác giả cũng xin trân trọng cảm ơn các thầy , cô trong Khoa Quản trị Kinh
doanh, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, các đồng nghiệp tại
phòng Kế hoạch - Kinh doanh và ban lãnh đạo công ty TNHH MTV Cơ khí 25 đã
giúp đỡ, tạo điều kiện cho tác giả trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu luận
văn của mình.
Để đạt được những k ết quả nghiên cứu tố t hơn trong tương lai , tác giả rất
mong tiế p tu ̣c nh ận được sự hướng dẫn, giúp đỡ của các nhà chuyên môn, các thầy
cô trong Khoa Quản trị Kinh doanh, Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội về
phương pháp luận, cách thức tiếp cận khoa học và hợp lý.
Xin trân trọng cảm ơn!
MỤC LỤC
Trang
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT……………………………….
i
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU………………………………….
ii
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ……………………………………..
iii
14
1.4.2.1. Phân tích môi trường vĩ mô – Mô hình PEST……………
14
1.4.2.2. Phân tích môi trường ngành……………………………
18
1.4.2.3. Tổng hợp, đánh giá môi trường bên ngoài doanh nghiệp...
21
1.4.3. Phân tích mô hình bên trong doanh nghiệp…………………..
22
1.4.3.1. Phân tích chuỗi giá trị của doanh nghiệp…………………
22
1.4.3.2. Tổng hợp, đánh giá môi trường bên trong doanh nghiệp…
25
1.4.4. Xây dựng và lựa chọn chiến lược…………………………….
26
34
2.1.2. Tìm hiểu cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu……………….
35
2.1.3. Xác định mục tiêu nghiên cứu………………………………..
35
2.1.4. Thu thập dữ liệu nghiên cứu.…………………………………
35
2.1.5. Nghiên cứu định tính…………………………………………
35
2.1.6. Phân tích SWOT……………………………………………..
36
2.1.7. Đánh giá và đề xuất giải pháp………………………………...
36
Phƣơng pháp nghiên cứu…………………………………...
36
2.3
2.3.4. Phương pháp tổng hợp phân tích môi trường bên trong và
bên ngoài doanh nghiệp……………………………………………..
37
2.3.5. Phương pháp ma trận SWOT………………………………...
38
2.3.6. Phương pháp trọng số………………………………………...
38
Địa điểm nghiên cứu………………………………………...
38
2.4.1. Nghiên cứu thực tế…………………………………………...
38
2.4.2. Nghiên cứu tại bàn…………………………………………...
38
Nguồn dữ liệu………………………………………………..
38
41
3.1.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy hoạt động……………………………
42
3.1.4. Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty giai đoạn
2012 - 2014.…………………………………………………..
3.2. Phân tích môi trƣờng bên ngoài của công ty TNHH MTV
Cơ khí 25…………………………………………………….
47
48
3.2.1. Phân tích môi trường vĩ mô Công ty Cơ khí 25………………
49
3.2.1.1. Phân tích ảnh hưởng của các yếu tố chính trị - pháp lý…..
49
3.2.1.2. Phân tích ảnh hưởng của môi trường kinh tế……………..
50
3.2.1.3. Phân tích ảnh hưởng của các yếu tố văn hóa xã hội……...
55
65
3.3. Phân tích môi trƣờng bên trong của Công ty TNHH MTV
Cơ khí 25 …………................................................................
67
3.3.1. Phân tích các hoạt động sơ cấp……………………………….
67
3.3.2. Phân tích các hoạt động hỗ trợ……………………………….
70
3.3.3. Tổng hợp, đánh giá môi trường bên trong Công ty Cơ khí 25.
74
3.4.
Xây dựng mô hình SWOT của công ty TNHH MTV Cơ
khí 25………………………………………………………...
75
CHƢƠNG 4: ĐỀ XUẤT CHIẾN LƢỢC KINH DOANH CHO
CÔNG TY TNHH MTV CƠ KHÍ 25 GIAI ĐOẠN 2015 - 2020..
Một số kiến nghị để thực hiện chiến lƣợc kinh doanh……
84
4.2.1. Sử dụng hợp lý nguồn nhân lực………………………………
84
4.2.2. Nâng cao chất lượng sắp xếp, tổ chức sản xuất………………
85
4.2
4.2.3. Khai thác, nâng cao hiệu suất sử dụng trang thiết bị công
nghệ hiện có, từng bước đổi mới trang thiết bị hiện đại…………….
86
4.2.4. Cân đối, sử dụng hiệu quả các chi phí sản xuất………………
86
4.2.5. Duy trì mối quan hệ với khách hàng truyền thống. Tăng
87
cường khả năng đàm phán, mở rộng phạm vi đơn hàng……………
KẾT LUẬN………………………………………………………...
Bảng
1
1.1
2
1.2
3
4
1.3
1.4
5
3.1
6
3.2
7
3.3
8
4.3
Nội dung
Trang
Bảng đánh giá các tác động của cơ hội và thách thức
21
đối với doanh nghiệp
Bảng đánh giá các tác động của điểm mạnh, điểm yếu
25
đối với doanh nghiệp
Ma trận SWOT để hình thành chiến lược
29
Bảng Ma trận định lượng với các tiêu chí GREAT
32
Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh năm 201247
2014 của Công ty Cơ khí 25
Tốc độ tăng tổng sản phẩm trong nước 6 tháng các
51
năm 2013, 2014 và 2015
Tốc độ lạm phát của Việt Nam giai đoạn 2011-2014
52
Sản lượng xuất khẩu các loại máy cưa của Công ty Cơ
khí 25 so với các đối thủ cạnh tranh từ năm 2012 –
60
2014
Giá trị xuất khẩu các loại máy cưa của Công ty Cơ khí
60
25 so với các đối thủ cạnh tranh từ năm 2012 - 2014
Bảng tổng hợp các yếu tố bên ngoài của Công ty Cơ
Hình
1.1
1.2
1.3
1.4
2.1
3.1
Nội dung
Quy trình xây dựng chiến lược kinh doanh
Những yếu tố tác động đến chiến lược kinh doanh
Các yếu tố của môi trường ngành
Sơ đồ chuỗi giá trị của doanh nghiệp
Quy trình nghiên cứu luận văn
Sơ đồ tổ chức bộ máy của Công ty Cơ khí 25
iii
Trang
11
14
18
23
34
42
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
khó khăn. Rõ ràng, công ty đang rất cần một hướng đi mới để duy trì sự phát triển
của doanh nghiệp.
Xuất phát từ lý do trên, đề tài “Xây dựng chiến lƣợc kinh doanh cho công ty
TNHH MTV Cơ khí 25 giai đoạn 2015 - 2020” là vấn đề hết sức cần thiết. Đề tài
được nghiên cứu trên cơ sở ứng dụng các lý thuyết về quản trị chiến lược vào vấn
đề thực tiễn của công ty, do vậy đây là đề tài hoàn toàn phù hợp với chuyên ngành
Quản trị kinh doanh.
2. Mục đích và nhiệm vụ ngiên cứu
Mục đích nghiên cứu
Luận văn được thực hiện với mục đích đề xuất chiến lược kinh doanh phù hợp
trong môi trường kinh doanh của công ty TNHH MTV Cơ khí 25 giai đoạn 2015 –
2020 . Luận văn sẽ chỉ ra được các điểm mạnh, điểm yếu, từ đó phát hiện các cơ hội
và thách thức của doanh nghiệp. Qua đó đề xuất với Lãnh đạo công ty chiến lược
kinh doanh, và những điều chỉnh phù hợp để cải thiện hoạt động sản xuất kinh
doanh hiện tại của doanh nghiệp và thực hiện các mục tiêu phát triển xa hơn nữa.
Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu về chiến lược kinh doanh và các bước để xây dựng một chiến
lược kinh doanh cho doanh nghiệp.
- Nghiên cứu về năng lực cạnh tranh và môi trường bên ngoài của doanh
nghiệp, từ đó nhìn nhận được điểm mạnh, điểm yếu để đưa ra các giải pháp
chiến lược phù hợp. Việc nghiên cứu về năng lực cạnh tranh sẽ cho ta thấy
khả năng từ bên trong của doanh nghiệp; nghiên cứu về môi trường bên
ngoài sẽ cho thấy những cơ hội và nguy cơ tác động từ bên ngoài vào doanh
nghiệp.
- Phân tích chiến lược theo mô hình SWOT, từ đó đề xuất chiến lược kinh
doanh giai đoạn 2015 - 2020 theo lợi thế của doanh nghiệp. Đề xuất các giải
pháp và khiến nghị cho doanh nghiệp.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu:
sở khoa học thực tiễn để doanh nghiệp tổ chức và thực hiện chiến lược nằm đạt
được mục tiêu kỳ vọng. Trên cơ sở thực hiện chiến lược, doanh nghiệp sẽ có sức
cạnh tranh tốt hơn so với các đối thủ, qua đó khẳng định vị thế của mình trong nền
sản xuất công nghiệp nước nhà.
5. Cấu trúc của Luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục các tài liệu tham khảo, Luận văn được
kết cấu như sau:
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận.
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu.
Chương 3: Thực trạng xây dựng chiến lược kinh doanh của Công ty TNHH
MTV Cơ khí 25.
Chương 4: Đề xuất chiến lược kinh doanh cho Công ty TNHH MTV Cơ khí 25
giai đoạn 2015 - 2020.
3
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ
QUẢN TRỊ KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP
1.1. Khái niệm về chiến lƣợc kinh doanh
Từ giữa thế kỷ 20, thuật ngữ “chiến lược” đã được sử dụng phổ biến trong lĩnh
vực kinh tế cả ở bình diện vĩ mô cũng như vi mô.
Ở bình diện quản lý vĩ mô, “chiến lược” được dùng để chỉ những kế hoạch phát
triển dài hạn, toàn diện, cơ bản về những định hướng chính của ngành, lĩnh vực hay
vùng lãnh thổ. Đó là những chiến lược phát triển thuộc quản lý vĩ mô.
Ở bình diện quản lý vi mô, các chiến lược cũng nhằm tới sự phát triển nhưng
gắn chặt với ý nghĩa kinh doanh. Cho nên ở các doanh nghiệp, người ta thường nói
đến các “chiến lược kinh doanh” của doanh nghiệp.
Trong kinh doanh, nguồn lực của doanh nghiệp bao giờ cũng hữu hạn, môi
trường kinh doanh lại luôn biến động, trong lúc đó một doanh nghiệp lại phải đối
không đồng nhất. Thực ra khái niệm “chiến lược” chỉ tồn tại trong đầu óc, trong suy
nghĩ của ai đó có quan tâm đến chiến lược, đó là những phát minh, sáng tạo của
những Nhà chiến lược về cách thức hành động của doanh nghiệp trong tương lai sao
cho có thể giành được lợi thế trên thị trường, đạt được những mục tiêu cơ bản và
quan trọng nhất tạo đà cho sự phát triển vững chắc, không ngừng của doanh nghiệp
trong tương lai.
Để dễ hình dung hơn định nghĩa và các quan niệm trên, có thể cụ thể hoá như sau:
- Chiến lược là một kế hoạch, trong đó phải bao gồm:
a. Những mục tiêu cơ bản, dài hạn (3 năm, 5 năm, 10 năm, ...), chỉ rõ những
định hướng phát triển của doanh nghiệp trong tương lai.
b. Các quyết định về những biện pháp chủ yếu để đạt được những mục tiêu đó.
c. Những chính sách lớn, quan trọng nhằm thu hút các nguồn lực, phân bổ
và sử dụng tối ưu các nguồn lực đó.
- Tất cả những nội dung trên phải được xây dựng trong khuôn khổ môi trường
cạnh tranh sôi động và những biến cố bên ngoài đã được dự đoán trước.
- Tính định hướng của chiến lược nhằm đảm bảo cho doanh nghiệp phát triển
liên tục, vững chắc trong môi trường kinh doanh thường xuyên biến động.
5
- Các quyết định chiến lược nhất thiết phải được đưa ra từ cấp lãnh đạo cao nhất
của doanh nghiệp mới có thể đảm bảo tính chuẩn xác của các quyết định dài hạn (về
sản phẩm, thị trường, đầu tư, đào tạo, ...), sự bí mật về thông tin và cạnh tranh trên
thị trường.
- Chiến lược luôn có tư tưởng tấn công để giành ưu thế trên thị trường. Chiến
lược phải được hoạch định và thực thi trên cơ sở nhận thức đúng đắn các cơ hội kinh
doanh và nhận thức được lợi thế so sánh của doanh nghiệp so với các đối thủ mới có
thể thu được thành công lớn nhất trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
1.2. Đặc trƣng của chiến lƣợc kinh doanh
hiện và tận dụng các cơ hội kinh doanh, các lợi thế so sánh của doanh nghiệp nhằm
đạt hiệu quả kinh doanh cao.
- Mọi quyết định chiến lược quan trọng trong quá trình xây dựng tổ chức thực
hiện, đánh giá và điều chỉnh chiến lược đều được tập trung vào nhóm quản trị viên
cấp cao. Để đảm bảo tính chuẩn xác của các quyết định dài hạn, sự bí mật thông tin
trong cạnh tranh.
Tóm lại, chiến lược có vai trò và ý nghĩa quan trọng đối với sự tồn tại và phát
triển của doanh nghiệp, nó giúp cho doanh nghiệp nhận thấy rõ mục đích hướng đi
của mình, làm cơ sở cho mọi cơ sở hành động cụ thể, tạo ra những chiến lược kinh
doanh tốt hơn thông qua việc sử dụng phương pháp tiếp cận hệ thống, tạo cơ sở
tăng sự liên kết vằ gắn bó của nhân viên quản trị trong việc thực hiện mục tiêu
doanh nghiệp. Doanh nghiệp không có chiến lược được ví như người đi biển không
có la bàn. (Nguồn: PGS. TS. Lê Thế Giới và cộng sự, 2009. Quản trị chiến lược. Hà
Nội: NXB Thống kê).
1.3. Một số công trình nghiên cứu về chiến lƣợc kinh doanh
Xây dựng chiến lược kinh doanh là một vấn đề hết sức quan trọng với mỗi
doanh nghiệp, nó định hướng hoạt động, làm cơ sở để triển khai các kế hoạch kinh
doanh. Tuy nhiên không phải chiến lược kinh doanh nào cũng mang lại hiệu quả tối
ưu cho doanh nghiệp, vì vậy tác giả đã tìm hiểu, tham khảo một số tề tài về lĩnh vực
tương tự tại các doanh nghiệp trong nước hoặc cùng ngành và các đề tài về quản trị
kinh doanh nói chung viết về doanh nghiệp. Đây sẽ là những tài liệu hữu ích cho
việc hoàn thành luận văn này. Các luận văn được tác giả tham khảo gồm:
7
- Xây dựng chiến lược kinh doanh cho Công ty CP Bia Sài Gòn – Miền trung.
Lê Thị Ngọc Oanh, trường Đại học Đà Nẵng, Luận văn thạc sĩ, 2012;
Trong luận văn này, dựa trên cơ sở lý luận chung về chiến lược kinh doanh cấp
đơn vị, tác giả luận văn đã phân tích được môi trường kinh doanh của ngành bia,
- Các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty TNHH MTV
Cơ khí 25. Phạm Quý Tuyển, Học viện Kỹ thuật Quân sự, 2014;
Đây là một trong số những luận văn khá thành công viết về doanh nghiệp mà
tác giả đang nghiên cứu. Trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế, các doanh
nghiệp nhà nước cũng như các doanh nghiệp khác trong nền kinh tế, cũng phải đấu
tranh để duy trì sự phát triển của doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, tác giả Phạm
Quý Tuyển đã xây dựng khá thành công đề tài nâng cao năng lực cạnh tranh của
công ty Cơ khí 25. Luận văn đã phân tích tổng quan môi trường cạnh tranh của
doanh nghiệp, rút ra được những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hôi, và thách thức của
doanh nghiệp trong môi trường cạnh tranh để từ đó đề xuất một số giải pháp phù
hợp cho doanh nghiệp. Tuy nhiên việc phân tích, xây dựng năng lực cạnh tranh còn
bao hàm cả yếu tố quốc phòng, do vậy sự cạnh tranh thật sự trong môi trường kinh
tế chưa rõ nét. Do vậy các hướng giải pháp chưa thực sự tập trung vào mảng cạnh
tranh trong môi trường kinh tế.
- Xây dựng chiến lược phát triển Công ty TNHH MTV Cơ khí 25 – Tổng cục
công nghiệp quốc phòng trong những năm tiếp theo và tầm nhìn đến năm 2020.
Nguyễn Xuân Hùng, Học viện Kỹ thuật Quân sự, 2013;
Cũng tương tự luận văn trên, luận văn của tác giả Nguyễn Xuân Hùng cũng là
một trong những luận văn khá viết về công ty Cơ khí 25. Luận văn đã xây dựng và
đề xuất được chiến lược phát triển của doanh nghiệp trong giai đoạn nghiên cứu và
tầm nhìn phát triển đến năm 2020. Tác giả luận văn đã sử dụng nhiều công cụ phân
tích chiến lược để xây dựng chiến lược phát triển dựa trên nhiều yếu tố của doanh
nghiệp như phương pháp phân tích số liệu, phương pháp tổng hợp, phương pháp
phân tích chiến lược,.... Tuy nhiên các chiến lược được đưa ra có sự dàn trải trên
nhiều mặt công tác như kinh doanh, sản xuất, tài chính, nhân lực,... Các yếu tố đánh
giá dựa trên các mặt về mảng quốc phòng của doanh nghiệp do vậy cũng chưa thực
sự tập trung về chiến lược kinh doanh trong môi trường kinh tế.
9
Sứ mệnh
Tầm nhìn
Phân tích bên trong
+ Phân tích mô hình
chuỗi giá trị;
+ Phân tích lợi thế
cạnh tranh;
+ Kết luận rút ra:
- Điểm mạnh
- Điểm yếu
Xây dựng & chọn lựa
chiến lƣợc
(SWOT)
Phân tích bên ngoài
+ Phân tích vĩ mô:
Mô hình PEST;
+ Phân tích vi mô:
Mô hình 5 lực lượng
cạnh tranh;
+ Kết luận rút ra:
- Cơ hội
- Thách thức
Chiến lƣợc lựa chọn
- Dẫn đầu về chi phí
- Khác biệt hóa SP
- Tập trung hóa
11
tầm nhìn định hướng sẽ thiếu đi sự vững chắc của một hình khối kim tự tháp, tượng
trưng cho sự phát triển bền vững của Doanh nghiệp .Tầm nhìn là một thông điệp cụ
thể hóa sứ mệnh thành một mục tiêu mang tính động viên; nêu lên sự cần thiết của
những cải tiến mang tính sống còn đối với Doanh nghiệp, tạo ra niềm tin nơi tương
lai của Doanh nghiệp và nhắm đến mục tiêu biến điều không thể thành có thể.
*Sứ mệnh
Sứ mệnh là thông điệp thể hiện phần giá trị cốt lõi của doanh nghiệp. Nó diễn
đạt những điều quan trọng, những đóng góp của Doanh nghiệp về mặt kinh doanh
lẫn cuộc sống; nói lên phương châm kinh doanh của Doanh nghiệp, vị trí của Doanh
nghiệp đó trên thương trường và những điều mà Doanh nghiệp cam kết sẽ tuân thủ.
Phát biểu sứ mệnh cần phải súc tích nhưng bao hàm đầy đủ ý nghĩa nền tảng, cần
mang tính động viên và thể hiện sự ổn định lâu dài.
*Mục tiêu chiến lược
Việc thiết lập các mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp là vô cùng quan trọng.
Tuy nhiên, các mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp cần phải có đặc tính sau:
Thứ nhất, mục tiêu cần phải chính xác và có thể đo lường.
Thứ hai, mục tiêu cần phải hướng đến các vấn đề quan trọng.
Thứ ba, mục tiêu phải mang tính thách thức nhưng có thể thực hiện được.
Thứ tư, mục tiêu nên xác định với một khoảng thời gian có thể đạt được.
Cuối cùng điểm cần nhấn mạnh ở đây là các mục tiêu cung cấp các công
cụ để đánh giá sự thực thi của các nhà quản trị.
- Nội dung mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp: Các nhà khoa học có nhiều
khái niệm khác nhau về nội dung mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp, nhưng cụ
thể mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp có 10 nội dung:
+ Khả năng sinh lợi: nội dung này được thể hiện ở tỷ suất lợi nhuận cổ phần,
tỷ suất lợi nhuận so với tổng tài sản, lợi ích của mỗi cổ phần, tỷ suất lợi nhuận so
với thu nhập bán hàng.
mục tiêu trung gian và mục tiêu cụ thể, bàn bạc từ trên xuống dưới và từ dưới lên
trên để hình thành hệ thống mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp.
1.4.2. Phân tích môi trƣờng bên ngoài doanh nghiệp
13
Trước khi hoạch định chiến lược kinh doanh, nhà quản trị phải tiến hành một
loạt các phân tích giúp cho doanh nghiệp bộc lộ năng lực cạnh tranh của mình để từ
đó tạo ra các bước đi mang tính chiến lược cho tổ chức. Các yếu tố để đánh giá
năng lực cạnh tranh gồm: môi trường vĩ mô, môi trường ngành và môi trường nội
bộ. Ta có thể khái quát các môi trường tác động đến doanh nghiệp như hình 1.2 sau:
Môi trƣờng
vĩ mô
Yếu tố văn
hóa – xã hội
Môi trƣờng
ngành
Yếu tố
kinh tế
Đối thủ cạnh tranh
Môi trƣờng nội
bộ DN
Yếu tố chính trị - Sản phẩm mới
thay thế
pháp lý