MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

a) Trong thời kỳ Việt Nam hội nhập, nền chính trị - kinh tế trong nước
đang thu hút sự tín nhiệm, đầu tư của các nước trên thế giới. Trước tình hình
đó, nền giáo dục nước nhà cần có sự đổi mới trong phương pháp dạy và học
nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đáp ứng nhu cầu xã hội. Đại hội đại biểu
toàn quốc lần thứ IX của Đảng đã chỉ rõ : “... Tiếp tục nâng cao chất lượng
giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học ...”.
Nhưng đa số chúng ta chỉ quan tâm đến việc đổi mới phương pháp dạy
của giáo viên, ít nhắc đến người học phải biết cách học như thế nào để trong
mọi thời điểm, mọi hoàn cảnh vẫn có thể học được, học tốt và học suốt đời.
Vì vậy Nghị quyết Trung Ương IV khoá VII đã khẳng định: “Phải khuyến
khích tự học” phải “Áp dụng những phương pháp giáo dục hiện đại để bồi
dưỡng cho học sinh năng lực tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề”.
Sau đó Nghị quyết Trung Ương II khoá VIII nhấn mạnh lại : “Đổi mới
phương pháp giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện
thành nếp tư duy sáng tạo của người học. Từng bước áp dụng các phương
pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học, bảo đảm điều
kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, nhất là sinh viên Đại
học”.
Và Luật Giáo dục nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã qui
định: “Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, chủ động, tư duy
sáng tạo của người học, bồi dưỡng năng lực tự học, lòng say mê học tập và ý
chí vươn lên”.
Từ đó, ta thấy năng lực tự học là một phẩm chất tốt, rất quan trọng góp
phần thúc đẩy quá trình học tập của học sinh phát triển lâu dài. Đồng thời nó
còn là cơ sở, là động lực thúc đẩy các em tích cực, tự giác và tư duy sáng tạo.
Biết cách tự học giúp các em có hứng thú và sự đam mê tìm tòi để tự chiếm
lấy tri thức, tự phát triển.
1

2


Vì vậy, việc làm cần thiết hiện nay là dạy học như thế nào đó để tạo điều
kiện học sinh được hình thành và phát triển năng lực tự học, tự giác, tích cực,
tự chiếm lĩnh trí thức để phát triển tư duy chính các em.
Chính những lý do trên mà chúng tôi chọn đề tài: “Các giải pháp rèn
luyện năng lực tự học Toán cho học sinh thông qua việc tiếp cận quan
điểm kiến tạo (thể hiện qua dạy học Toán lớp 10 - THPT)”
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

Đề xuất các giải pháp nhằm rèn luyện năng lực tự học cho học sinh thông
qua dạy học kiến tạo góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Toán. Để làm
được việc đó, chúng tôi tiến hành nghiên cứu cấu trúc của năng lực tự học
Toán, lý thuyết dạy học kiến tạo, đặc biệt là tác động của dạy học kiến tạo đến
kỹ năng tự học của học sinh trong dạy học Toán lớp 10 ở THPT.
3. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC:

Nếu quán triệt được các thành tố của năng lực tự học, đồng thời căn cứ
vào mục tiêu của dạy học Toán ở lớp 10 phổ thông hiện nay thì có thể đề xuất
được các giải pháp có luận cứ khoa học, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả góp
phần rèn luyện năng lực tự học cho học sinh thông qua quan điểm dạy học
kiến tạo trong dạy học Toán lớp 10.
4. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:

- Nghiên cứu cấu trúc năng lực học tập, năng lực tự học, các vấn đề của
quan điểm dạy học kiến tạo và cách tiếp cận quan điểm này.
- Nghiên cứu khả năng dạy học rèn luyện các năng lực tự học của học sinh
thông qua dạy học theo quan điểm kiến tạo.
- Nghiên cứu đặc điểm tâm sinh lý của học sinh lớp 10 – THPH.


a) Về mặt lý luận:
Tổng kết hệ thống lại những năng lực tự học của học sinh .
b) Về mặt thực tiễn:
- Đề xuất các giải pháp nhằm rèn luyện năng lực tự học môn toán
cho học sinh lớp 10.
- Đưa ra một số phương án về dạy tự học toán ở phổ thông tại Quảng
Nam.
4


8. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU :

1. Tại sao phải nghiên cứu dạy cách tự học cho học sinh ?
2. Có thể tiếp cận quan điểm kiến tạo để giáo dục cho học sinh những
năng lực tự học hay không ?
3. Trong điều kiện dạy học Toán hiện nay ở lớp 10, trường phổ thông có
thể đưa ra những giải pháp nào thích hợp cho việc dạy tự học cho học sinh ?
9. CẤU TRÚC LUẬN VĂN :

Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài.
2. Mục đích nghiên cứu.
3. Giả thuyết khoa học.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu.
5. Đối tượng nghiên cứu.
6. Phương pháp nghiên cứu.
7. Dự kiến các đóng góp của luận văn.
8. Câu hỏi nghiên cứu.


2.3.1.3. Biện pháp 3: Tạo động cơ để học sinh có nhu cầu tự
học.
2.3.2. Giải pháp 2: Rèn luyện kỹ năng vận dụng và một số hoạt
động trí tuệ phù hợp năng lực tự học của học sinh.
2.3.2.1. Biện pháp 1: Rèn luyện một số hoạt động trí tuệ cơ bản
cho học sinh.
2.3.2.3. Biện pháp 2: Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức
sẵn có để chiếm lĩnh kiến thức và giải quyết các vấn
đề trong học tập toán.
2.3.3. Giải pháp 3: Rèn luyện các kỹ năng học tập cơ bản phù
hợp với tự học.
2.3.3.1. Biện pháp 1: Rèn luyện kỹ năng lắng nghe, ghi chép.
2.3.3.2. Biện pháp 2: Rèn luyện kỹ năng ghi nhớ tri thức toán.
2.3.3.3. Biện pháp 3: Hướng dẫn sử dụng sách giáo khoa và tài
liệu tham khảo.
2.3.3.4. Biện pháp 4: Hướng dẫn tự đặt câu hỏi và cách thức trả
lời câu hỏi.
2.4. Kết luận chương 2.
6


Chương 3: Thực nghiệm sư phạm.
3.1. Mục đích thực nghiệm.
3.2. Nội dung thực nghiệm.
3.3. Tổ chức thực nghiệm.
3.4. Kết luận chung về thực nghiệm.
Kết luận chung
Tài liệu tham khảo

7


9