PHẦN 1 - MỞ ĐẦU
Thảnh phố Bắc Ninh trở thành trung tâm tỉnh lị từ khi tách tỉnh (năm
1997). Công việc quản lý đất đai là một trong những vấn đề phức tạp trong công
tác quản lý Nhà nước ở thành phố Bắc Ninh. Nhu cầu về đất ở trở thành vấn đề
bức bách đối với người dân thành phố Bắc Ninh.
Trên địa bàn thành phố Bắc Ninh, trong thời gian gần đây việc lấn chiếm
đất trái pháp luật vẫn còn tồn tại. Để giải quyết đúng pháp luật, đúng chính sách
việc lấn chiếm đất, sự tranh chấp về đất đai phải dựa trên nguyên tắc: Công
bằng, công khai, dân chủ, bình đẳng, nhằm giữ vững kỷ cương pháp luật, an
ninh trật tự xã hội, đồng thời tăng cường đoàn kết trong nhân dân.
Trong tình huống này, người chiếm đất công và cơ quan đứng ra giải quyết
vụ việc đều có sai trái do ngại va chạm và cũng là để được việc, giải quyết vụ
việc không triệt để, nên chưa chấp hành đúng quy định của pháp luật, chưa hiểu
pháp luật. Đây là một sự việc cụ thể nhưng nguyên nhân sai phạm được nêu ở
đây lại mang tính phổ biến, sự việc được nêu trong tình huống này có thật đã
từng xảy ra trên địa bàn địa phương, song người viết không nêu tên người và địa
danh thật để dễ giải thích, phân tích.
Tình huống này tương đối phức tạp, sau khi suy nghĩ cân nhắc, tôi đã chọn
và mạnh dạn trình bày việc giải quyết vụ tranh chấp đất đai của hộ ông Nguyễn
Toàn Thắng và hộ ông Nguyễn Văn Bắc tại phường Thị Cầu - Thành phố Bắc
Ninh - tỉnh Bắc Ninh với mong muốn làm rõ quan điểm: Việc tuân thủ pháp luật
không chỉ đòi hỏi ở đối tượng quản lý nhà nước mà trước hết ở cơ quan quản lý
nhà nước. Đối với việc trái pháp luật không thể giải quyết qua loa mà phải được
giải quyết triệt để.


PHẦN 2 - GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. MÔ TẢ TÌNH HUỐNG
Ông Nguyễn Toàn Thắng cán bộ của cơ quan A được phân lô đất thứ 10
theo Quyết định của UBND thành phố Bắc Ninh, số 1327/QĐ- HC.2001, ngày
26/9/2001 về việc giao quyền sử dụng đất để làm nhà ở cho cán bộ công nhân

đó mở rộng hơn, biến ngõ thành gian bán hàng và xây gối lên tường rào cơ quan
A.
Năm 2001 cơ quan A thực hiện chủ trương phân đất ở cho cán bộ công
nhân viên cơ quan, nên đã đề nghị ông Bắc tháo rỡ phần xây dựng trên bức
tường rào để phân định rõ ranh giới, tránh ảnh hưởng tới hộ được phân đất giáp
đó. Nhưng ông Bắc kiên quyết không tháo dỡ lại còn đe doạ, ép cơ quan A
nhường lại cho ông ta bức tường đó. Thấy tình hình căng thẳng sợ ảnh hưởng
tới việc phân đất nên cơ quan A buộc phải nhượng lại cho ông Bắc bức tường
và có giấy chứng nhận, nội dung cơ bản của giấy chứng nhận có mô tả bức
tường dài 19m, được xây dựng bằng gạch, phần mũ tường được xác định tò tâm
tường ra là 15cm, giá cả được xác định 2 triệu đồng, giấy chứng nhận được lập
ngày 12/7/2001 giữa cơ quan A với ông Bắc có chữ ký và con dấu của cơ quan
A.
Ông Bắc lý giải với mọi người xung quanh và với ông Nguyễn Toàn
Thắng rằng: Từ mép tường ra 15cm là phần đất của nhà ông, trong khi đó, lô đất
của ông Thắng được ông Bùi Xuân H - cán bộ của công ty kinh doanh nhà đất
Bắc Ninh đo xác định tò mép tường ra là 10cm. Theo lý lẽ của ông Bắc thì phần
đất của ông Nguyễn Toàn Thắng sẽ bị gia đình ông Bắc lấn chiếm 5cm, chạy
dọc tường rào 19m.
Trước tình hình đó ông Thắng đã gặp trực tiếp ông Bùi Xuân H và được
trả lời rằng:
“ Cách mép tường 10cm là phần đất của ông , ai lấn chiếm ông có quyền
khiếu nại
Ông Thắng đã gửi đơn tới UBND phường Thị cầu nơi ông cư trú, phòng
địa chính thành phố Bắc Ninh và UBND thành phố Bắc Ninh nhờ can thiệp giúp

3


đỡ.


4


3.3m ) làm nơi bán hàng, việc cơ quan A làm giấy biên nhận bán cho ông Bắc
bức tường là có thực, trình UBND thành phố Bắc Ninh xem xét giải quyết.
UBND thành phố Bắc Ninh sau khi nhận biên bản kiểm tra và công văn
của phòng địa chính đã xem xét và ra quyết định số 252/HC.2001 ngày
08/12/2001 với nội dung như sau:
- Căn cứ vào luật đất đai ngày 14/7/1995.
- Căn cứ việc kiểm tra, xác minh thực tế.
Quyết định xử phạt vi phạm luật đất đai đối với ông Bắc mức phạt tiền là 2
triệu đồng, với lý do: Đã có hành vi vi phạm đất công xây nhà trái phép.
- Trong thời gian 15 ngày kể từ ngày nhận quyết định, gia đình ông Bắc
buộc phải tháo dỡ phần xây trên đất công. Quá hạn nêu trên giao cho chủ tịch
UBND phường Thị cầu, phòng địa chính và một số đơn vị có liên quan tổ chức
tháo dỡ, thu hồi vật liệu đưa vào sử dụng công ích, gia đình ông Bắc phải chịu
mọi phí tổn cho việc tháo dỡ này.
Ông Bắc sau khi nhận quyết định xử phạm luật đất đai của UBND thành
phố Bắc Ninh, không chấp nhận nộp phạt tháo dỡ đã viết đơn khiếu nại tới
UBND thành phố Bắc Ninh với nội dung như sau:
Xin giữ nguyên phần xây dựng trên với lý do: Phần đất đó đã được xác
định bởi ranh giới là bức tường rào ông đã mua của cơ quan A, có giấy biên
nhận của việc mua bán đó và cho rằng ông đang sử dụng làm nơi bán hàng là
hợp pháp.
III. XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
1. Mục tiêu xử lý tình huống.
Qua sự việc đã trình bày ở trên, vấn đề đặt ra: Làm thế nào để ông Thắng
có thể xây dựng nhà ở hợp pháp mà không gặp cản trở ?
Biên bản bán bức tường rào được lập tại cơ quan A và gia đình ông Bắc có

và không phải sử dụng đến biện pháp hành chính.
Nhưng trình tự diễn ra được nêu ở trên, nguyên nhân chính của tình huống
này chính là việc ông Bắc gây cản trở, lấn chiếm đất của ông Thắng, khiến ông
Thắng không thể tiếp tục xây dựng nhà ở được. Để cho hai hộ không xảy ra
đụng độ, đoàn kết, hòa thuận, những người làm công tác hòa giải cần giải thích
rằng: việc lấn chiếm của ông Bắc là vi phạm pháp luật, biện pháp bán bức tường
của cơ quan A không có giá trị pháp lý, để khẳng định quyền sở hữu của ông

6


Bắc về diện tích đất mà ông đã lấn chiếm, hơn nữa đó là lối đi cũ của khu dân
hưu, đụng chạm vào đó sẽ gây bất bình trong nhân dân, trong khu vực gây mất
đoàn kết, mất tình làng nghĩa xóm, mất trật tự an ninh khu vực gây dư luận xấu.
Công việc hòa giải giữa hai hộ gia đình chủ yếu do UBND phường Thị
Cầu, tổ dân phố, đại diện cơ quan A xem xét thực trạng kiểm tra cụ thể vào chờ
ý kiến của các bên, xong xuôi việc đó, UBND phường Thị Cầu đưa ra kết luận:
Việc lấn đất của ông Bắc có sai luật hay không ? nếu sai thì ông Bắc nên dỡ bỏ
gian bán hàng, đồng thời ( có thể ) thỏa thuận lại với cơ quan A về bức tường
rào đó.
Hòa giải làm đầu xong mà 2 hộ ông Thắng và ông Bắc không thống nhất
mỗi bên vẫn giải quyết giữ ý kiến của mình thì UBND phường Thị Cầu, thành
phố Bắc Ninh sẽ chuyển đơn khiếu nại của ông Thắng đến các cơ quan có thẩm
quyền cấp trên, phòng địa chính UBND thành phố Bắc Ninh và Sở địa chính
Bắc Ninh.
Thực hiện phưong án 1 có những ưu, khuyết điểm sau:
+ƯU điểm:
-Tạo mối quan hệ giữa gia đình ông Bắc và ông Thắng, giữa cơ quan A và
hai hộ gia đình hiểu rõ và thông cảm cho nhau. Qua sự giải thích, phân tích bên
nào đúng, bên nào sai, vấn đề chủ yếu ở đây là giữ cho quan hệ của cơ quan với

vấn đề: Tháo dỡ hay giữ nguyên gian bán hàng xây dựng trên đất công gối lên
bức tường rào của cơ quan Ạ, vô hình chung cơ quan A là người đã xác lập địa
giới “hợp pháp” theo cách nghĩ của ông Bắc.
Nếu giữ nguyên bức tường rào của cơ quan A và gian hàng của ông Bắc sẽ
có những ưu khuyết điểm sau:
+ƯU điểm:
-Ông Bắc chiếm được diện tích đất công ( lối đi cũ) của khu hưu và mở
rộng hơn nữa ( bức tường rào của cơ quan A)
-Tăng thêm khối tài sản của gia đình ông Bắc.
-Không gây thiệt hại vật chất đối với gia đình ông Bắc vì không phải tháo
dỡ bức tường và gian bán hàng đó.

8


+Khuyết điểm:
-Đã lấn vào phần đất được phân chia của ông Thắng.
-Những gia đình xung quanh có thể tự ý lấn chiếm sử dụng hết lối đi cũ
của khu hưu mà không cần xin phép cơ quan chức năng.
-Không phù hợp với đạo lý và dư luận theo xu thế phát triển hiện
-Làm ảnh hưởng đến việc đi lại của cư dân trong khu vực.
Như thế nên chọn phương án 2: Giữ nguyên bức tường rào và gian bán
hàng không phá bỏ thì khuyết điểm nhiều hơn ưu điểm. Những khuyết điểm nêu
trên đề cập tới lợi ích chung của mọi người trong khu vực và lợi ích riêng của
gia đình ông Thắng, còn những ưu điểm vừa nêu trên chỉ nói về quyền lợi bất
hợp pháp của gia đình ông Bắc.
*

Phương án 3: Phá vỡ bức tường rào của Ctf quan A và gian bán hàng


an ninh trong khu vực.
-Tạo nền tảng pháp lý, tâm lý, dư luận xã hội để xử lý nghiêm minh sai
phạm pháp luật của các hộ lấn chiếm đất trái phép.
-Nâng cao hiệu quả của pháp luật, hạn chế những phát sinh phức tạp cho
người quản lý và người thi hành công vụ.
-Bảo vệ quyền lợi chính đáng của công dân, khiến việc thi hành đúng pháp
luật được thực hiện.
-Phù hợp với đạo lý, tập quán và thực tiễn của mọi người dân sống ở
đây.
+Nhươc điểm:
-Làm cho gia đình ông Bắc không lấn chiếm đất công được, bị thiệt hại vật
chất: Công trình xây dựng bị tháo dỡ.
-Như vậy: Nguyên nhân vụ tranh chấp đã nêu trên là do ông Bắc cố tình
lấn chiếm đất công (lối đi cũ của khu cán bộ hưu) và do cơ quan A cả nể ( ngại
đụng chạm ) không giải quyết để vấn đề lấn chiếm đất trên, tạo điều kiện thuận
lợi để ông Bắc tiếp tục vi phạm pháp luật;

10


Qua phân tích 3 phương án ta thấy phương án 3 đúng pháp luật và có
nhiều ưu điểm nhất
Lựa chọn thực hiện phương án 3 + Những
ưu thế của phương án này:
-Dư luận dân chúng của khu vực ủng hộ quyết định xử lý hành vi vi phạm
luật đất đai của gia đình ông Bắc.
-Biên bản xác nhận việc bán bức tường rào của cơ quan A đơn giản chỉ là
việc bán bức tường, không có nghĩa là bán đất.
-Lô đất được phân của ông Thắng hợp pháp có ranh giới rõ ràng. Việc ông
Bắc dùng xảo ngôn lấn đất, cản trở đến công việc xây dựng nhà ở của ông

(cơ quan A không có thẩm quyền bán đất công) chỉ được phép bán bức tường cơ
quan A xây dựng.
3.

Yêu cầu ông Nguyễn văn Bắc nghiêm chỉnh chấp hành quyết định

số 252/QĐ.HC.2001 ngày 08/12/2001, nộp phạt và tháo dỡ phần vi phạm trên.
Đây là quyết định cuối cùng của UBND thành phố Bắc Ninh về việc giải
quyết khiếu nại của ông Thắng
Đồng thời để chỉnh đốn lại kỷ cương pháp luật, để mọi người dân tuân thủ
pháp luật và tránh những hành vi bao che, không dám công khai đấu tranh
chống lại hành vi vi phạm pháp luật, sau khi xem xét lại bức tường rào của cơ
quan A và đơn khiếu nại của ông Bắc về việc mua bán bức tường rào, văn bản
số 52/CV.HC.2001 ngày 05/12/2001 của phòng địa chính Bắc Ninh, UBND
thành phố Bắc Ninh ra quyết định số 582/QĐ.HC.2001 ngày 15/12/2001 cảnh
cáo cơ quan A với nội dung như sau:
-Căn cứ vào pháp lệnh xử phạt hành chính 19/07/1995
-Căn cứ vào nghị định 91/CP ngày 17/8/1994 về ban hành điều lệ quản lý
đô thị.
-Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với cơ quan A. Mức phạt:
Cảnh cáo vói lý do: Dung túng cho người chiếm dụng đất công, không tố cáo kẻ
có hành vi vi phạm pháp luật.
Công văn được gửi đến cơ quan A vào ngày 18/12/2001 UBND gửi thông
báo số 152/CV.HC.2001 đến cơ quan chủ quản của cơ quan A.
Nếu công trình xây dựng của nhà ông Bắc được giải toả sẽ có những thuận
lợi sau:
-Bảo vệ quyền lợi chính đáng của công dân, tạo điều kiện thuận lợi cho
việc thi hành pháp luật.

12

pháp để nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong quản lý nhà nước.
5/ Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nhất là bồi dưỡng về
kiến thức pháp luật và công tác quản lý hành chính đối với những vấn đề thường

13


phát sinh phải giải quyết ở địa phương cơ sở.

14


PHẦN III: KẾT LUẬN
Từ vụ giải quyết tranh chấp đất đai nêu trên có thể rút ra mấy kinh nghiệm
sau:
-Quản lý đất đai là vấn đề phức tạp, giải quyết tranh chấp về đất đai lại
càng phức tạp hơn. Bởi vậy khi xảy ra tranh chấp về đất đai, cơ quan chức năng
và người có thẩm quyền giải quyết phải hết sức thận trọng, tìm hiểu kỹ nguyên
nhân để có phương pháp thích hợp, giải quyết vấn đề có hiệu quả.
- Giải quyết tranh chấp đất đai có thể sử dụng đồng bộ nhiều biện pháp:
Giáo dục tư tưởng, thuýết phục, phân tích. Song đối với hành vi cố tình vi phạm
pháp luật thì ta không thể khoan nhượng, phải sử dụng quyết định hành chính,
cưỡng chế.
- Cơ quan quản lý nhà nước phải là người tuân thủ các quy định của pháp
luật, không được tuỳ tiện làm những việc trái với pháp luật cho dù việc làm đó
xuất phát từ những động cơ không xấu. Nhà nước ta là nhà nước pháp quyền,
không cho phép bất cứ một tổ chức hoặc cá nhân nào đứng ngoài vòng pháp
luật.
Tóm lại:
Việc giải quyết tranh chấp đất đai cũng như tự ý lấn chiếm đất công là một